104 Giải pháp chiến lược phát triển môi trường phục vụ du lịch thành phố Đà Lat đến năm 2015

104 Giải pháp chiến lược phát triển môi trường phục vụ du lịch thành phố Đà Lat đến năm 2015

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU Trang 1 CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MÔI TRƯỜNG DU LỊCH Trang 1.1 Khái niệm về môi trường du lịch Trang 1.1.1 Khái niệm về môi trường, môi trường du lịch Trang 1.1.1.1 Khái niệm về môi trường Trang 1.1.1.2 Khái niệm về môi trường Trang 1.1.2 Đặc điểm về môi trường, môi trường du lịch Trang 1.2 Vai trò của môi trường đối với ngành du lịch Trang

1 3 Bài học kinh nghiệm về bảo vệ môi trường phục vụ du lịch Trang CHƯƠNG II: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG MÔI TRƯỜNG DU LỊCH THÀNH PHỐ ĐÀ LẠT THỜI GIAN QUA Trang 2.1 Thực trạng môi trường thành phố Đà Lạt Trang 2.2 Đánh giá các yếu tố tác động đến môi trường du lịch thành phố Đà Lạt Trang 2.2.1 Các yếu tố tự nhiên

2.2.2 Các yếu tố về cơ chế, chính sách Trang 2.2.3 Các yếu tớ khác Trang 2.3 Nhận xét về thực trạng môi trường du lịch thành phố Đà Lạt Trang 2.3.1 Những thành tựu Trang 2.3.2 Những hạn chế Trang 2.3.3 Những nguyên nhân Trang CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN MÔI TRƯỜNG PHỤC VỤ DU LỊCH TẠI TÀHNH PHỐ ĐÀ LẠT ĐẾN NĂM 2015 Trang

3.1 Mục tiêu và phương hướng phát triển môi trường thành phố Đà Lạt đến

năm 2015 Trang

3.1.1 Mục tiêu Trang

3.1.2 Phương hướng Trang

3.2 Giải pháp chiến lược phát triển môi trường thành phố Đà Lạt đến năm 2015 Trang

3.2.1 Giải pháp phát huy những thành tựu Trang

3.2.2 Giải pháp khắc phục những hạn chế Trang

3.2.3 Giải pháp hỗ trợ Trang

3.3 Kiến nghị Trang

KẾT LUẬN Trang

MỞ ĐẦU

Môi trường, vấn đề nóng bỏng và cấp thiết mà mọi người đang quan tâm

vì nó ảnh hưởng và quyết định trực tiếp đến sức khỏe của con người và sự phát triển kinh tế trên toàn thế giới

Trong mấy chục năm gần đây, trái đất - hành tinh của chúng ta đang phải đối mặt với thảm họa lớn: môi trường bị ô nhiễm và nó đang ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển kinh tế và đời sống của mọi người Môi trường đã trở thành vấn đề thời sự thu hút sự quan tâm của nhiều tầng lớp trong xã hội, từ người dân đến các nhà lãnh đạo đứng đầu các nước Tất cả mọi người đều quan tâm và nỗ lực tìm các biện pháp hữu hiệu chống ô nhiễm nhằm bảo vệ tốt nhất môi trường cho con người, cho sự sống Bảo vệ môi trường để tồn tại và phát triển, bảo vệ môi trường là bảo vệ cuộc sống cho mọi người trên thế giới

Môi trường có tầm quan trọng đặc biệt đối với đời sống của con người, sinh vật và sự phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội Cùng với sự phát triển của đất nước trên cả các mặt như: công nghiệp, nông nghiệp, giao thông vận tải, điện tử, văn hóa, giáo dục thì môi trường có nhiệm vụ chi phối chung, tác dụng trở lại nền kinh tế Nói đến môi trường chúng ta không khỏi nghĩ đến thiên nhiên, các hoạt động ảnh hưởng đến đời sống, vật chất và tinh thần của con người; vấn đề mật độ dân cư, tình hình nguồn nước, không khí, rác thải từ các nhà máy, hầm mỏ, công, nông trường,…; vấn đề tự nhiên, xã hội

Sức khỏe của con người phụ thuộc vào nhiều yếu tố của môi trường Đó là môi trường tự nhiên (như ánh sáng, mức độ nắng với cơ thể con người; nhiệt độ đối với con người như thế nào là phù hợp; độ ẩm tác động đến con người; áp

suất không khí cao thấp tác động đến con người,…), môi trường nhân tạo (việc xây dựng cơ sở hạ tầng ), môi trường xã hội (kinh tế, đời sống, )

Môi trường là nguồn tài nguyên chúng ta cần phải khai thác phát triển và sử dụng một cách hợp lý, tránh lạm dụng lãng phí Bảo vệ môi trường là để sử dụng tốt nhất nguồn tài nguyên tổng hợp của nhân loại Mọi người cùng chung sức để bảo vệ và phát triển môi trường tức là bảo vệ sự sống của con người trên trái đất

Phạm vi nghiên cứu của luận văn : Chúng tôi tập trung nghiên cứu về

môi trường – thực trạng và các giải pháp làm trong sạch môi trường và tác động của nó đến kinh tế nói chung và du lịch của thành phố Đà Lạt - tỉnh Lâm Đồng nói riêng Khai thác những điểm mạnh, hạn chế các điểm chưa mạnh của Đà Lạt để điều chỉnh, cải thiện, bảo vệ và phát triển môi trường thành phố đảm bảo chất lượng nhằm làm động lực thúc đẩy phát triển du lịch của Đà lạt Trong đề tài này chúng tôi cũng đề cập nhiều đến yếu tố quan trọng nhất: con người- chủ nhân của mọi vấn đề Con người là quyết định tất cả các hoạt động kinh tế xã hội và sự tồn tại của thể chế Trong khuôn khổ của đề tài này, con người có vai trò quan trọng trong tầm nhìn chiến lược về môi trường và các vấn đề để bảo vệ môi trường phục vụ tốt cho ngành kinh tế du lịch

Đối tượng nghiên cứu là môi trường và những tác động của môi trường

đối với cuộc sống của con người Môi trường có tầm quan trọng như thế nào đối với ngành Du lịch tại thành phố Đà lạt hiện tại và về sau (đến năm 2015 và sau nữa) Môi trường đối với con người và ngược lại Sự đóng góp của môi trường đối với con người và xã hội Môi trường phục vụ cho đời sống nói chung và ngành du lịch nói riêng của thành phố Đà Lạt Đánh giá về môi trường của Đà Lạt trước đây, môi trường hiện tại và tương lai và có hướng phát triển tiếp theo Môi trường đã và đang được mọi người quan tâm trên tất cả các lĩnh vực kinh tế,

xã hội, an ninh, quốc phòng,… Vấn đề là nghiên cứu thực trạng trước mắt và lâu dài Giải quyết vấn đề môi trường và môi trường du lịch trong thời đại ngày nay sẽ đáp ứng được nhu cầu về đời sống và sự phát triển kinh tế xã hội

Mục đích nghiên cứu là tìm các biện pháp để bảo vệ và phát triển môi

trường phục vụ cuộc sống của con người Phân tích rõ được các nguyên nhân làm ảnh hưởng đến môi trường và tác động của nó đến kinh tế nói chung và du lịch tại thành phố Đà Lạt nói riêng Môi trường tự nhiên có tác động như thế nào đến

du lịch hiện nay và về sau Môi trường do con người tác động trong quá trình phát triển và xây dựng kinh tế ảnh hưởng đến du lịch trước mắt và lâu dài Nghiên cứu môi trường tự nhiên trước đây, sự bảo tồn của con người đối với môi trường thực tế như thế nào Trong thời gian tới cần đạt đến được những vấn đề gì nhằm nâng cao khả năng môi trường phục vụ tốt cho ngành du lịch ở thành phố Đà Lạt Tìm các giải pháp hữu hiệu cho việc nâng cao bảo tồn, phát triển môi trường phục vụ tích cực cho du lịch tại thành phố Đà Lạt đến năm 2015

Nói tóm lại, mục đích nghiên cứu của đề tài là tìm ra các ưu nhược điểm

của môi trường hiện tại và tiến đến một hướng bảo vệ và phát triển môi trường phục vụ tốt cho ngành du lịch tại thành phố Đà lạt cho tương lai

Những kết quả đạt được của luận văn: Đề ra một số lý luận liên quan

đến phát triển ngành và phân tích thực trạng môi trường du lịch ở thành phố Đà Lạt, nêu nguyên nhân làm ảnh hưởng lớn đến môi trường của tự nhiên, các tác động của môi trường đến kinh tế và đến sức khỏe con người, đến du lịch… Qua quá trình nghiên cứu, thu thập tài liệu chúng tôi có đề nghị một số giải pháp nhằm giữ vững, bảo tồn và phát huy tốt môi trường trong sạch phục vụ kinh tế, phục vụ Du lịch và trên hết là bảo đảm sức khỏe của con người tại thành phố Đà Lạt đến năm 2015

Nêu các ý kiến để các cơ quan chức năng lưu ý như: cần tăng cường và nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước và trách nhiệm của chính quyền các cấp trong việc bảo vệ môi trường nhằm nâng cao sức khỏe của người dân, bảo đảm quyền con người được sống trong môi trường trong lành, phục vụ tốt sự nghiệp phát triển lâu bền của đất nước, góp phần bảo vệ và giữ vững môi trường ở khu vực và trên toàn cầu

Đề tài sẽ nêu lên những vấn đề xã hội hiện nay đang quan tâm là: làm thế nào để giữ vững và phát triển môi trường trong sạch, tái tạo môi trường gần với tự nhiên? Môi trường tác động đến du lịch, sức khỏe và đời sống con người Môi trường không là vấn đề đơn giản mà là phức tạp mà cả xã hội đều quan tâm

vì nó là sự sống còn của con người trên trái đất Ở thành phố Đà Lạt, điều cần phải có cho chiến lược trước mắt và lâu dài phải đạt được cho việc bảo vệ và phát triển môi trường trong sạch phục vụ kinh tế và đời sống của con người

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MÔI TRƯỜNG DU LỊCH

1.1 Khái niệm về môi trường du lịch

1.1.1 Khái niệm về môi trường, môi trường du lịch

1.1.1.1 Môi trường

Theo Lê Thạc Cán (1995) : “Môi trường của một vật thể hay sự kiện là tổng thể các điều kiện bên ngoài có ảnh hưởng tới vật thể hay sự kiện đó Đối với con người, môi trường sống của nó chính là tổng hợp các điều kiện vật lý, hóa học, sinh học, xã hội bao quanh và có ảnh hưởng tới sự sống và sự phát triển của từng cá nhân và cộng đồng con người Môi trường còn có thể được phân thành môi trường thiên nhiên, môi trường nhân tạo và môi trường xã hội”

Theo Emmanuel K Boon (1998): “Các thành phần của môi trường có thể là một hay một vài hệ thống thành phần như hệ thống vật lý, hệ thống sinh học, sinh thái, xã hội, chính trị, kinh tế và công nghệ; các hệ thống thành phần này bao gồm tất cả các thành tố nhân tạo, tự nhiên dưới mặt đất, trên mặt đất và các thành phần trong khí quyển”

Theo Luật bảo vệ môi trường, 1993 thì: “Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên” “Thành phần môi trường là những yếu tố tạo thành môi trường: không khí, nước, đất, âm thanh, ánh sáng, lòng đất, núi, rừng, sông, hồ, biển,

sinh vật, các hệ sinh thái, các khu dân cư, khu sản xuất, khu bảo tồn thiên nhiên, cảnh quan thiên nhiên, danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử và các hình thái vật chất khác”

Môi trường bao gồm: môi trường tự nhiên, môi trường nhân tạo và môi trường xã hội

Môi trường tự nhiên là gồm các nhân tố thiên nhiên tạo thành: Vật lý, hóa học và sinh học tồn tại khách quan ngoài ý muốn của con người, hoặc nó ít chịu sự chi phối của con người Ví dụ như: đất, nước, biển, không khí, động vật, thổ nhưỡng,

Môi trường xã hội là tổng thể các mối quan hệ giữa người và người tạo nên sự thuận lợi hoặc trở ngại cho sự tồn tại và phát triển của các nhân tố trong cộng đồng xã hội

Môi trường nhân tạo là môi trường do con người tạo ra, bao gồm các yếu tố vật lý, sinh học, xã hội do con người tạo nên và chịu sự chi phối của con người Ví dụ như: ánh sáng, tiếng ồn, sóng điện từ,…

Khái niệâm về môi trường của Luật bảo vệ môi trường năm 1993 đã đáp ứng được nhiều vấn đề liên quan đến môi trường

Từ những khái niệm trên, theo chúng tôi, môi trường là:

Tổng hợp các yếu tố về tự nhiên và xã hội trong thế giới chung mà mọi yếu tố vật chất đang vận động và phát triển Môi trường chịu ảnh hưởng nhiều yếu tố về khách quan và chủ quan Khách quan đó là thời tiết, khí hậu, sự thay đổi môi trường do khí quyển gây nên, nắng nóng bất thường của tự nhiên Chủ quan là yếu tố do tác động của con người, là sự phát triển kinh tế, phát triển của khoa học kỹ thuật đang ngày càng mạnh mẽ

Bác Hồ khi còn sống đã rất quan tâm đến môi trường Sự quan tâm của Người đối với môi trường xanh gắn liền với Tết trồng cây được tổ chức đều đặn

vào các dịp Tết Nguyên Đán suốt trong gần 50 năm qua Từ đó các nhà lãnh đạo, thế hệ kế tiếp và con cháu sau này đều tiếp tục sự nghiệp của Người là trồng cây trong các công trình, ngày lễ, Tết,…

1.1.1.2 Môi trường du lịch là môi trường trong sạch theo hướng đến tự

nhiên và phục vụ cho du lịch của con người Môi trường phục vụ cho du lịch nhằm thỏa mãn nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng, chữa bệnh, giải trí, thư giãn bằng nhiều hình thức khác nhau nhằm tăng cường sức khỏe của con người ở mọi lứa tuổi để phục vụ cuộc sống

Nhiệt độ, độ ẩm là điều kiện cần cho môi trường du lịch Việc đảm bảo hai yếu tố này cũng là một điều đặc trưng của môi trường du lịch Nhiệt độ trung bình, lượng mưa hàng năm, số mùa trong năm, là những yếu tố mà khách cần biết để đi du lịch

Ngành du lịch cần khai thác mạnh nhiều hình thức du lịch trong đó du lịch sinh thái là quan trọng nhất cho cuộc sống con người “Du lịch sinh thái là du lịch có trách nhiệm với các khu thiên nhiên, là công cụ để bảo tồn môi trường và cải thiện phúc lợi cho nhân dân địa phương”( Lindberg và Hawkins - 1993) Còn tổ chức bảo tồn thiên nhiên thế giới (IUCN) thì định nghĩa khá đầy đủ hơn: “Du lịch sinh thái là tham quan và du lịch có trách nhiệm với môi trường tại các điểm tự nhiên không bị tàn phá để thưởng thức thiên nhiên và các đặc điểm văn hóa đã tồn tại trong quá khứ hoặc đang hiện hành , qua đó khuyến khích hoạt động bảo vệ, hạn chế những tác động tiêu cực do khách tham quan gây ra, và tạo ra ích lợi cho những người dân địa phương tham gia tích cực”( Ceballos- Lascurain, 1966)

Môi trường du lịch phải đạt được sự hấp dẫn của con người khi họ đến liên quan tới việc thay đổi họ ra khỏi nơi ở thường xuyên nhằm mục đích nghỉ ngơi, tiêu khiển, văn hóa, ….và nhìn chung là không liên quan đến kiếm sống

Du lịch ngày nay là một ngành công nghiệp không khói lớn nhất thế giới, đem lại thu nhập cao và việc làm cho nhiều người Du lịch đóng góp không nhỏ cho ngành kinh tế của các nước và đặc biệt nó đem đến nguồn lợi lớn cho các nước đang phát triển và kém phát triển Ở Việt Nam ta, du lịch sinh thái đang phát triển, đó là: “ Là loại hình du lịch dựa vào thiên nhiên và văn hóa bản địa, gắn với giáo dục môi trường, có đóng góp cho nỗ lực bảo tồn và phát triển bền vững, với sự tham gia tích cực của cộng đồng địa phương”

Môi trường du lịch đang được sự quan tâm đáng kể của toàn cầu Việc bảo tồn các giá trị văn hóa các dân tộc, bảo tồn môi trường tự nhiên,…đã chứng tỏ nhận thức của con người đã có những bước sâu xa nhất định

Ở Đà Lạt, môi trường du lịch có thể nói là rất hấp dẫn đối với du khách với nhiều cảnh quan sinh động, nhiều đồi núi nằm dưới rừng thông bạt ngàn, nhiều hồ nước trong xanh cùng những kiến trúc văn hóa đặc sắc của thành phố ngàn hoa với khí hậu lý tưởng quanh năm ( trung bình khoảng 200 C)

1.1.2 Đặc điểm của môi trường, môi trường du lịch

1.1.2.1 Đặc điểm của môi trường: Là sự hình thành một cách tự nhiên do

thiên nhiên tạo ra và không có bất cứ một tác động nào của bên ngoài Môi trường có một chuẩn nhất định mà con người đặt ra và quy định theo sự tính toán của khoa học kỹ thuật nhằm đảm bảo sức khỏe mọi người Thực chất môi trường là những gì có được, tồn tại trên trái đất với sự góp mặt của tự nhiên và xã hội

Kinh tế phát triển sẽ tác động đến môi trường Đó là sự xáo động về tính tích cực của môi trường như: Trồng nhiều chè xanh sẽ thu lợi nhuận cao do bán,

xuất khẩu sẽ ảnh hưởng tốt cho môi trường là làm cho khí hậu tươi mát, môi trường xanh đẹp Các khu công nghiệp phát triển kéo theo kinh tế phát triển nhưng sẽ gây ô nhiễm môi trường do chất thải công nghiệp cùng với những bụi, khói nhà máy sẽ làm tổn hại đến môi trường trong sạch cần có,…

Do vậy, có thể khẳng định được rằng kinh tế phát triển sẽ tác động tích cực và tiêu cực một cách trực tiếp đến môi trường (làm cho môi trường tốt lên hoặc làm cho môi trường bị xuống cấp) và cuối cùng là ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của con người và sự sống

Tác dụng của môi trường đến xã hội: Môi trường phù hợp cho các ngành nghề kinh tế phát triển Chính ngành nghề kinh tế đó sẽ thuận lợi và phát triển

do môi trường tạo nên Con người phải tận dụng môi trường để phát triển tối đa ngành đang khai thác phát triển, nâng cao đời sống người dân, nâng cao mức sống chung cho xã hội

Môi trường có các ảnh hưởng quan trọng đến: kinh tế, văn hoá, xã hội, địa lý và nhân khẩu, sức khỏe, luật pháp, chính phủ và chính trị, công nghệ, cạnh tranh

Môi trường chi phối đến sự hoạt động của kinh tế và xã hội của mọi thành phần trong xã hội Do vậy cần phải bảo vệ và phát triển môi trường theo hướng phục vụ cho cuộc sống và con người

1.1.2.2 Đặc điểm của môi trường du lịch

Là môi trường không bị ảnh hưởng của các nguồn ô nhiễm nói trên Các yếu tố về không khí, cây xanh sạch, đẹp, nguồn nước sạch,…hướng tới tự nhiên Đây là nơi thích hợp cho du lịch nghỉ ngơi, giải trí Là nơi có khí hậu mát mẻ, dễ chịu, phong cảnh đẹp với nhiều cảnh thiên nhiên do thiên nhiên tạo ra một cách

đa dạng kết hợp với bàn tay sáng tạo nghệ thuật của con người , phục vụ cho sức khỏe của con người và cộng đồng

Là một môi trường trong lành cùng với những thành tựu về khoa học tiên tiến, hạ tầng cơ sở tốt, kiến trúc thành phố khoa học, sạch đẹp, hấp dẫn Là môi trường tự nhiên do thiên nhiên ưu đãi cùng với sự cải tạo của con người Việc cải tạo của con người nhằm làm cho môi trường có những đặc thù riêng Ví dụ như môi trường du lịch biển, môi trường du lịch rừng, môi trường du lịch miền núi, đồng bằng,…

Môi trường du lịch có thể đáp ứng tốt và không tốt nhu cầu của con người Môi trường du lịch tốt là môi trường đáp ứng các yêu cầu về du lịch như khí hậu,

cơ sở vật chất, đi lại, nhà hàng, khách sạn, sự thích nghi, sự an toàn, sự thoải mái,…Môi trường du lịch không tốt là môi trường đáp ứng một số yêu cầu nhưng không hoàn hảo như còn ô nhiễm môi trường, du khách lo lắng khi đến du lịch (chiến tranh, tệ nạn,…)

Môi trường du lịch thích hợp với con người về các mặt về xã hội (lành mạnh), an toàn (không có các hiện tượng về tệ nạn xã hội), được bảo đảm về tính mạng trong mọi lúc mọi nơi một cách tuyệt đối Ở đó mọi người được nghỉ ngơi tham quan thoải mái mà không hề phải suy nghĩ gì khác ngoài hai chữ Du lịch, nghỉ ngơi

Môi trường du lịch phải thường xuyên được thay đổi các nội dung, cảnh quan nhằm thu hút khách hàng Ngành công nghiệp không khói này nếu chỉ là

cơ sở hạ tầng không thôi thì sẽ không phát triển nếu môi trường bị ô nhiễm Ngành du lịch có những hướng chiến lược nhất định cho phát triển khách hàng Tức là phải có những biện pháp gây sự hấp dẫn trong môi trường du lịch đối với khách hàng Làm sao cho khách hàng không thấy sự nhàm chán khi đến tham quan du lịch tại thành phố Đà Lạt Phải cho khách hàng thấy được sự đổi mới của môi trường du lịch ngày một khác trước, hấp dẫn và chất lượng hơn trước

Việc cải tạo môi trường phục vụ tốt cho du lịch là công việc quan trọng và cần thiết của con người Không phải chỗ nào cũng có thể tạo thành môi trường

du lịch mà phải là những nơi có những đặc thù nhất định mà con người lấy đó làm cơ sở để phát triển thành môi trường du lịch Thực chất môi trường du lịch là phải có một chuẩn nhất định theo quy định hoặc quy ước của quốc gia, khu vực hoặc thế giới về nhiều mặt

1.2 Vai trò của môi trường đối với ngành du lịch

Có thể nói một cách chung chung, môi trường là vấn đề xuyên suốt của du lịch, môi trường là sản phẩm chính của du lịch Người ta đến du lịch là thích đến một nơi có khí hậu tốt, cảnh quan đẹp, có thể nghỉ ngơi, chữa bệnh, tham quan phục hồi sức khỏe,…

Môi trường và du lịch có mối quan hệ gắn bó và tác động lẫn nhau cùng phát triển Du lịch phải có môi trường trong sạch thì mới có cơ hội phát triển bền vững Du lịch phát triển sẽ tác động lại làm cho môi trường trong sach hơn, sinh động – hai yếu tố của cùng một nội dung: du lịch Môi trường và du lịch là mối quan hệ hai chiều Thứ nhất với du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng thì môi trường trong lành với thiên nhiên, cảnh quan đa dạng và phong phú là yêu cầu hàng đầu Phát triển du lịch trong trường hợp này không phải chỉ để thỏa mãn nhu cầu thụ hưởng thiên nhiên mà còn là tạo cơ sở để duy trì, tái tạo và phát triển trở lại các tài nguyên du lịch Thứ hai, phát triển du lịch sẽ dẫn đến những tác động không mong muốn đến môi trường vì thế phải xác định những tác động này cũng như quy mô về sức chứa du lịch lớn hay nhỏ, nhiều hay ít

Môi trường có vai trò quan trọng và quyết định đến sự phát triển hay không đối với ngành du lịch Môi trường đi suốt quá trình của du lịch, là điểm mấu chốt cho chất lượng của du lịch Môi trường bị ô nhiễm thì không thể làm cho ngành

du lịch phát triển Môi trường đảm bảo tốt tất cả các mặt là điều mà du lịch phải khai thác, phải tận dụng để đưa ngành kinh tế du lịch phát triển

Các nhân tố tự nhiên ảnh hưởng đến môi trường là: Hạ tầng cơ sở (đường sá, điện nước, mức sống, nhà cửa,…) Hệ thống này nếu đạt chuẩn sẽ khuyến khích ngành du lịch phát triển và ngược lại; Dân số (số lượng phải phù hợp với diện tích sẵn có của khu du lịch nhằm đảm bảo tốt nhất chất lượng du lịch cho khách về không gian); Khả năng cải tạo thiên nhiên của con người (trồng cây gây rừng, bảo vệ rừng, hệ thống thoát nước, xây dựng, …) Nếu thực hiện tốt thì ngành du lịch phát triển, kéo theo kinh tế phát triển; Đô thị hóa mạnh mẽ cũng là một nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường do việc sử dụng các chất rác thải không đúng quy trình

Chức năng của môi trường:

Thứ nhất: môi trường là không gian sống của con người Không gian sống của con người đòi hỏi đảm bảo tối ưu như: sự trong sạch, các yếu tố không bị ô nhiễm như: nước, không khí, đất đai, rác thải,…không gian sống không bị thu hẹp và không bị ô nhiễm

Thứ hai: Môi trường là nơi khai thác nguồn lực về vật liệu và năng lượng cho cuộc sống và hoạt động sản xuất của con người

Thứ ba: Môi trường là nơi chứa đựng các loại phế thải do con người tạo ra trong cuộc sống và hoạt động sản xuất của mình Hoạt động này sản sinh ra các chất thải như công nghiệp (nhà máy), nông nghiệp (phân bón, thuốc trừ sâu),

…cùng các rác thải công nông nghiệp khác hay là rác thải sinh hoạt của các khu dân cư

Vấn đề tiếp theo cần phải giải quyết mâu thuẫn giữa môi trường và phát triển Rõ ràng chúng ta chấp nhận phát triển là hoàn toàn phù hợp với thực tế

Nhưng phát triển kinh tế tức là khoa học công nghệ phát triển nó sẽ kéo theo ô nhiễm môi trường Ví dụ: ngành sản xuất chế biến phát triển kéo theo sự ô nhiễm do các chất công nghiệp và khí thải ra, xây dựng phát triển làm cho ô nhiễm không khí sẽ lớn,…Vấn đề chúng ta phải giải quyết mâu thuẫn như nói trên là môi trường và sự phát triển Phải có các biện pháp ngăn chặn ô nhiễm môi trường bằng những việc làm cụ thể Có như thế mới đảm bảo cho sự phát triển bền vững

Các hoạt động của con người (khai thác tài nguyên, tiêu thụ sản phẩm, sản xuất,…), các hoạt động của thiên nhiên (bão, lụt, động đất,…) có tác động rất mạnh đến môi trường và làm cho môi trường bị biến đổi Khi môi trường biến đổi được phân thành 3 dạng: Ô nhiễm môi trường; Suy thoái môi trường; Sự cố môi trường là những vấn đề ảnh hưởng đến sức khỏe và kinh tế

Con người phải tìm mọi cách để giảm thiểu ô nhiễm môi trường đến mức cho phép Phải có các biện pháp chống ô nhiễm môi trường như: đầu tư lắp đặt các trang thiết bị chống ô nhiễm, xử lý ô nhiễm; giảm tối đa các loại thuốc, xúc tác làm ảnh hưởng đến môi trường như thuốc trừ sâu, phân bón trong nông nghiệp, các chất thải khói trong công nghiệp

Môi trường tác động lớn đến chất lượng du lịch, đó là khả năng thu hút khách đến tham quan, nghỉ dưỡng, là nguồn kinh phí thu được từ ngành du lịch Môi trường du lịch đảm bảo nhu cầu của khách hàng là nơi lý tưởng cho việc nghỉ dưỡng, an dưỡng, điều dưỡng, thư giãn, tham quan, giải trí,…

1.3 Bài học kinh nghiệm về bảo vệ môi trường phục vụ du lịch

1.3.1 Môi trường du lịch của một số địa danh trong nước và các nước trong khu vực

Ngành du lịch đã được chứng minh là một ngành công nghiệp dân sự quan trọng nhất trên thế giới Theo thống kê của các tổ chức kinh tế thế giới, chỉ đến

năm 1994 ngành du lịch đã thu hút trên 528 triệu lượt khách, doanh thu 322 tỷ USD Năm 1995 là 3.400 tỷ USD, tạo ra 211, 7 triệu chỗ làm việc, đóng góp trên 10,9% GDP toàn cầu Năm 1996 thu hút 595 triệu lượt khách (tăng 77% so với năm 1986), tạo ra giá trị hàng hóa 3.600 tỷ USD, chiếm 10,6% GDP toàn cầu, cung ứng 10% hay 255 triệu việc làm Dự kiến năm 2010 là 937 triệu du khách (Theo Du lịch bền vững- Nguyễn Đình Hòe- Vũ Văn Hiếu – NXB Đại học quốc gia Hà Nội – 2001 – Tr 15)

Du lịch - ngành kinh tế không khói này sẽ phát triển rất mạnh nếu công tác bảo vệ môi trường phục vụ du lịch phải là đồng bộ đối với tất cả các ngành, các cấp Ngành du lịch phải năng động và quan hệ gắn bó với các ngành chức năng nhằm phối hợp tốt vấn đề bảo vệ và phát triển môi trường an toàn

Chúng ta đã và đang xây dựng được một môi trường hướng tới trong sạch,

an toàn thì việc gìn giữ nó lại càng quan trọng Giữ được môi trường trong sạch phục vụ tốt cho du lịch là tiền đề cho mọi ngành đều phát triển Du lịch phát triển là nhằm bảo đảm cho sự thỏa mãn của khách hàng đạt đến nhu cầu cần thiết

Các vấn đề về giá ở, giá ăn uống và đi lại chưa được thống nhất và thường được nâng giá một cách tùy tiện cho nên khách lưu lại Đà lạt thường là rất

ít ( trung bình khoảng 2,5 ngày) Giá ở cao, phục vụ yếu kém, môi trường ở các khu du lịch ô nhiễm, không kiểm soát hết được ở những thời điểm các ngày lễ, Tết,

Việc đầu tư hạ tầng cơ sở còn thiếu, chưa đồng bộ, tủn mủn, quy mô nhỏ, kinh phí nhỏ giọt, …không làm sáng sủa bộ mặt chung của thành phố

Ở Việt Nam có nhiều danh lam thắng cảnh là những khu du lịch nổi tiếng

đã thu hút nhiều du khách: Nha Trang, Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh), Vũng Tàu, Cố đô Huế, Phong Nha- Kẻ Bàng (Quảng Bình),…Đà Lạt được đánh giá là một

trong những nơi du lịch lý tưởng do môi trường tốt, tuy nhiên nhiều yếu tố cũng cần được các cấp chính quyền lưu tâm hơn nữa

Có thể thấy thành phố Hạ Long là một điểm du lịch nổi tiếng của Việt Nam Diện tích rộng khoảng 1.500 m2 nằm ở vùng biển nông Dân số 1996 là 148.601, 2000 là 160.000 người, dự kiến 2010 có 500.000 người, khả năng thu hút lực lượng lao động lớn Có hàng ngàn đảo đá vôi lớn nhỏ, trên đó có rất nhiều hang đẹp còn lưu giữ những kỳ tích thiên nhiên hay di tích lịch sử Du lịch chủ yếu: tham quan các đảo, tắm biển, nghỉ ngơi,…

Tốc độ xây dựng tăng nhanh Du lịch Hạ Long- Cát Bà có ảnh hưởng lớn đến cán cân khu vực Đông Nam Á và Châu Á Theo dự báo của Tổ chức du lịch thế giới thì lượng khách đến Quảng Ninh là 1.000.000 lượt năm 2000 và 2.500.000 lượt năm 2010 thì số lượng ngày khách theo các thời kỳ là:

- 1996: 514.552;

- 2000: 2.500.000;

- 2010: 7.000.000

Đây là một con số không nhỏ

Nhu cầu vốn dự kiến cho xây dựng và dịch vụ du lịch thời kỳ 1997- 2000 là

3000 tỷ, thời kỳ 2001- 2010 là 23.000 tỷ Đây cũng là một con số lớn

(Theo Tuyển ậtp các báo cáo Hội thảo lần thứ hai và ba về Đánh giá tác động môi trường- Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường – 2000 – Tr.41, tr.47)

Tham khảo tình hình Du lịch ở một số nước trong khu vực:

Thái Lan có diện tích: 514.000 km2 dân số: 60.000.000 người (2002), thu nhập bình quân đầu người 1.630 USD (2001) Nhiệt độ trung bình cụ thể theo 3 mùa rõ rệt nhưng nhìn chung nhiệt độ mùa lạnh nhất là 220 C, và nóng nhất là

290 C, trung bình là 250 C Thái Lan có đặc điểm cơ bản là đồng bằng, có nhiều loại rừng khác nhau, đa dạng về các loại thú, thực vật cho nhiều loại trái cây

Còn biển thì đa dạng loại hải sản,… Hàng năm du lịch Thái Lan có khoảng 7 triệu lượt du khách, lợi nhuận đạt khoảng 308 tỉ bạt (tăng bình quân hàng năm là 30%) Thái lan đang cải cách chính sách thu hút khách quốc tế với chiến dịch:

“Thái Lan kỳ diệu: Hãy thể nghiệm sự đa dạng nơi đây”, nhằm biến Thái Lan thành “Thủ phủ du lịch của Châu Á”

Singgapo có diện tích: 692,7 km2 , dân số: 4.452.732 người (2002) Thu nhập bình quân đầu người 24.700 USD (2001) Nhiệt độ trung bình các tháng có sự thay đổi nhưng dao dộng từ 230 C đến 310 C

Du lịch đa dạng và hiện đại Khách đến được hệ thống dịch vụ vận chuyển công cộng hiện đại và thuận lợi phục vụ Các dịch vụ giao thông dẫn khách đi đến các điểm vui chơi giải trí cho khách một cách tự động và thoải mái Các điểm tham quan ở Singapore nổi tiếng và hiện đại với những công trình đồ sộ, vĩ đại, môi trường du lịch sạch đẹp vào loại bậc nhất thế giới

Malaysia có diện tích: 329.750 km2 , dân số: 23.092.940 người (2002) Khí hậu ở đây trung bình dao động từ 240 C đến 340 C, có những cao nguyên giống như Đà lạt, nhiệt độ trung bình từ 20- 250 C

Du lịch Malyasia nổi tiếng với những đồi núi bạt ngàn, bờ biển dài, rộng và chiếm một phần lớn trong thu nhập chung của quốc dân

Mức tăng trưởng bình quân: 4,2% (2002)

(Theo: “ Một vòng quanh các nước”: Thái Lan, Singapore, Malaysia- Trần Vĩnh Bảo – NXB Văn hóa Thông tin -2005 )

Trong nội dung tổng kết của Tổng cục Du lịch về chương trình tăng cường khai thác nguồn du lịch trên toàn quốc từ 2000 - 2005 đã nêu được một số điều đã làm, chủ yếu là:

Tập trung cao cho việc tháo gỡ tầm vĩ mô về quy mô, tạo cơ hội cho ngành

du lịch phát triển Các cấp chính quyền cùng một số ngành liên quan và các

doanh nghiệp đã có sự quan tâm và có trách nhiệm hơn trong các vấn đề liên quan đến du lịch, tạo điều kiện thuận lợi cho khách quốc tế vào ra, xã hội hóa các hoạt động du lịch, phát triển du lịch bền vững Huy động các nguồn lực trong nước và quốc tế nhằm khai thác khách, nguồn vốn, kinh nghiệm, công nghệ cho sự phát triển và gắn với thị trường thế giới trong bước đường là thành viên của WTO - tổ chức thương mại thế giới

Năm 1972, Liên hiệp quốc đã nêu: “Tài nguyên thiên nhiên của trái đất bao gồm: không khí, thực vật, động vật và đặc biệt là hệ sinh thái thiên nhiên điển hình là phải được bảo vệ an toàn vì quyền lợi của các thế hệ hôm nay và tương lai thông qua công tác quy hoạch và quản lý thích hợp”

Ở Đà Lạt, rừng đem lại cân bằng sinh thái cho tự nhiên, nó hạn chế các tác hại của thiên tai như: Lũ lụt, gió bão, ngăn chặn sự xói mòn trên đất dốc, điều hòa khí hậu,…Việc chống xói mòn các triền dốc là điều cực kỳ quan trọng của rừng vì Đà Lạt là vùng đồi núi cao, dốc nhiều Rừng thông ở Đà Lạt cả nguyên sinh và nhân tạo là bộ máy quang hợp có khả năng điều tiết khí hậu, góp phần điều hòa dòng chảy, bảo vệ các công trình hạ tầng cơ sở, mùa màng,… Bảo vệ môi trường phục vụ du lịch phải là một sự tổng hợp sự kết hợp của tất cả mọi người mọi ngành trong tổ chức xã hội Môi trường du lịch không chỉ có môi trường trong sạch và cảnh quan mà điều quan trọng nhất là con người biết khai thác lượng khách đến Đà Lạt ngày càng đông

Cần phải giữ vững các tiêu chuẩn xã hội về bảo vệ môi trường bao quanh, dưới giác độ kinh tế, chẳng khác gì việc tái sản xuất các nguồn tài nguyên thiên nhiên Do vậy phải chú ý đến nguồn vốn đầu tư cho bảo vệ và tái tạo môi trường

Du lịch thực chất của vấn đề là bảo đảm và nâng cao sức khoẻ của con người, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của con người Tùy theo từng mức sống mà con người lại có những nhu cầu khác nhau

Trong tất cả các nước phát triển kinh tế từ trước tới nay thì khi phát triển kinh tế người ta đều gắn đến đảm bảo sự bền vững của môi trường, làm đòn bẩy cho mọi ngành kinh tế Việc phát triển tiến bộ của khoa học kỹ thuật là tiền đề cho việc khai thác có hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú Tuy nhiên vấn đề khai thác có hiệu quả hay không phụ thuộc vào vấn đề bảo quản môi trường của từng khu vực

1.3.2 Bài học kinh nghiệm

Môi trường cần phải được bảo vệ và phát triển cùng với ngành du lịch nhằm nâng cao đời sống và phát triển kinh tế

* Ở trong nước phải:

Cần bảo tồn giữ nguyên các vùng có những đặc thù nhằm giữ được tính nguyên thủy của khu vực Ví dụ như thành phố Đà Lạt với núi đồi nhấp nhô, rừng thông bạt ngàn, các hồ tự nhiên, các thác tự nhiên và hùng vĩ vốn có Thành phố du lịch Hạ Long với vô số hòn đảo lớn nhỏ nằm trên mặt biển với những bãi san hô trải dài theo bờ biển là những yếu tố có sẵn khác hẳn với nơi khác,…

Duy trì và tôn tạo các di tích lịch sử văn hóa là những điểm đặc biệt của từng khu vực Ví dụ như ở Đà Lạt có những Dinh thự của Bảo Đại từ lâu là biểu hiện của cuộc sống vua chúa phải được giữ và tôn tạo để không bị phai mờ các dấu ấn của lịch sử, các nhà rông Tây Nguyên có từ lâu đời, nét văn hóa cồng chiêng là nền văn hóa của dân tộc Tây Nguyên cần tôn trọng, bảo quản

Trồng rừng liên tục và có quy hoạch khai thác hợp lý để đảm bảo cho môi trường luôn sạch, không khí ôn hòa, không bị ô nhiễm

* Ở nước ngoài:

Quy hoạch khu du lịch, chú ý tự nhiên, không thay đổi cảnh quan của tự nhiên, không làm mất cấu trúc vốn có của tự nhiên Đảm bảo cho tự nhiên, cảnh quan được duy trì, sử dụng tối thiểu hóa chất sử dụng trong nông nghiệp nhằm đảm bảo môi trường bị ô nhiễm

Không phát triển các nhà máy gần nơi du lịch nhằm đảm bảo cho môi trường du lịch không bị ô nhiễm do các chất thải từ nhà máy,.…

* Giữa du lịch và môi trường đều có tác động qua lại với nhau và có những tích cực và tiêu cực nhất định

Tác động của du lịch đối với môi trường:

Tác động tích cực: Lợi ích kinh tế, góp phần bảo tồn di tích, di sản lịch sử - văn hóa :kiến trúc, nghệ thuật, giao lưu trao đổi văn hóa giữa các du khách Tác động tiêu cực: Dịch bệnh, gây rối loạn kinh tế và công ăn việc làm, quá tải dân số và mất các tiện nghi môi trường, ảnh hưởng đến văn hoá

Môi trường có tác động đến du lịch:

Tác động tích cực: Bảo tồn thiên nhiên (khu bảo tồn vườn quốc gia, bảo tồn động vật hoang dã, ,); Tăng cường chất lượng môi trường (làm sạch môi trường :không khí, rác thải, nước đất, , cải thiện môi trường); Cải thiện hạ tầng

cơ sở; Tăng cường hiểu biết của cộng đồng

Tác động tiêu cực: Ảnh hưởng tới nhu cầu và chất lượng nước; Nước thải; Rác thải; Ô nhiễm khí; Ô nhiễm tiếng ồn; Ô nhiễm phong cảnh

Chương 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG MÔI TRƯỜNG DU LỊCH

THÀNH PHỐ ĐÀ LẠT THỜI GIAN QUA

2.1 Thực trạng môi trường thành phố Đà Lạt

2.1.1 Quá trình phát triển của thành phố Đà lạt

Đà Lạt được hình thành từ năm 1893 do bác sĩ A.Yersin phát hiện và đề nghị xây dựng thành nơi nghỉ mát (thời kỳ Pháp thuộc) Sau đó toàn quyền Pháp tại Đông Dương P Doumer quyết định xây dựng Đà Lạt làm nơi nghỉ mát của người Pháp tại Đông Dương Từ năm 1923, Đà Lạt được chọn làm nơi Thủ phủ Đông Dương và được chọn làm nơi đặt trụ sở Toàn quyền Đông Dương (1942-1945) là nơi trụ sở Quốc trưởng Bảo Đại, trụ sở Tòa công sứ tỉnh Lâm Viên, Nha địa dư quốc gia, Viện Paster,…

Thời kỳ Mỹ - ngụy (1945-1975), Đà Lạt được phát triển là trung tâm các

cơ quan quan trọng Nhà nước và quân đội: Viện nghiên cứu hạt nhân, Trường võ bị quốc gia, Trường Tham mưu liên quân, Trường Chiến tranh chính trị, Trường cảnh sát dã chiến, Sân bay quân sự (CamLy), Giáo hoàng học viện, Viện đại học (nay là Trường đại học Đà Lạt)

Từ năm 1977 Đà Lạt là thành phố trực thuộc Trung ương loại III Năm

1999, Đà Lạt được công nhận là Đô thị loại II Hiện nay, chính quyền địa phương đang tích cực hoàn tất các đề án để đề nghị Chính phủ công nhận là Thành phố loại I- thành phố trực thuộc Trung ương Nói như vậy có nghĩa là Đà

Lạt trên bước đường phát triển về quy mô và chất lượng sánh vai được với các

thành phố quan trọng của Trung ương, là nơi hấp dẫn cho các nhà đầu tư về kinh

tế, du lịch, là điểm sáng của quốc gia và khu vực

Hiện nay, chính quyền Tỉnh và Thành phố Đà Lạt đang nỗ lực, tập trung

đầu tư vào các hạng mục, dự án để cải thiện môi trường ngày một tốt hơn nhằm

đưa Đà Lạt ngày càng phát triển, xứng tầm với một thành phố có tầm cỡ quốc

gia và thế giới

2.1.2 Quá trình phát triển du lịch của thành phố Đà Lạt

Đà Lạt được thiên nhiên ưu đãi cho một khí hậu lý tưởng: nhiệt độ quanh

năm dao động từ 18 – 220C Mát quanh năm là đặc trưng của thành phố Đà Lạt

Quanh thành phố là những đồi núi nhấp nhô, những ngôi nhà, biệt thự lấp ló

dưới rặng thông lúc ẩn, lúc hiện với rải rác là những hồ nước trong xanh dưới

màn sương mờ ảo sáng sớm hoặc về đêm trông như một bức tranh thủy mặc

Ở Đà Lạt, môi trường tự nhiên có rừng thông là đặc thù so với cả nước

Rừng ở đây bạt ngàn có từ lâu đời và được mọc ở tất cả các ngọn núi, con

đường, khe suối, quanh hồ và phủ kín bề mặt của khu vực Rừng có tác dụng

điều tiết nguồn nước chảy do những trận mưa lớn kéo dài Rừng điều tiết khí hậu

và rừng đảm bảo giữ độ ẩm cho đất đai ở mọi nơi và là nơi giữ cho nhiệt độ tự

nhiên một cách lý tưởng Rừng có thể cản phá các trận mưa lũ quét Rừng có

tác dụng làm cho môi trường trong sạch về khí hậu, nhiệt độ, cảnh quan,…

Do ưu điểm trên, lượng khách đến Đà Lạt cơ bản tăng dần theo từng năm

Bảng 2.1: SỐ LIỆU DU KHÁCH ĐẾN ĐÀ LẠT QUA CÁC NĂM

Năm Tổng số lượt khách đến ( người) Khách quốc tế (người)

(Nguồn: Công ty Du lịch Lâm Đồng & Sở Du Lịch và Thương mại Lâm Đồng)

Môi trường do tác động của con người, môi trường ảnh hưởng do:

- Cơ sở vất chất: Nếu phát triển yếu tố này tốt thì môi trường sẽ được

đảm bảo tốt phục vụ cho cuộc sống của con người Ngược lại là điều gây khó

khăn cho môi trường, cho cuộc sống con người

- Mức sống của người dân cũng có tác động lớn đến môi trường về văn

hóa, văn minh trong nhiều lĩnh vực ít nhiều tác động mạnh đến môi trường sống

Các hoạt động về kinh tế của con ngừời như sản xuất, khai thác tài

nguyên, buôn bán, giao thông vận tải, dịch vụ, có tác động nhất định đến môi

trường nói chung và môi trường du lịch nói riêng Kinh tế phát triển, môi trường

biến động do bàn tay của con người: đất đai bị sạt lở, rừng bị tàn phá, không khí

bị ô nhiễm do rác thải, nguồn nước,…

Sự phát triển kinh tế cũng có tác động lớn đến môi trường Tuy vậy

chúng ta thấy rằng không thể phát triển kinh tế nếu như không diễn ra những

thay đổi này hay thay đổi khác trong môi trường bao quanh Vấn đề là ở các cấp

lãnh đạo có tư duy đổi mới trong quản lý điều hành để làm sao cho những thay

đổi về phát triển kinh tế sẽ không ảnh hưởng cho môi trường sống của con

người Nó là sự thay đổi phải thúc đẩy khả năng cải thiện môi trường tự nhiên,

tạo ra những điều kiện thuận lợi nhất cho cuộc sống và hoạt động sản xuất của

con người

Sự tàn phá rừng ở một số nơi tại Đà Lạt đã làm cho chất lượng rừng bị

ảnh hưởng, môi trường bị ảnh hưởng Và cũng chính rừng bị tàn phá mà có

những trận mưa gây lũ tại thành phố Đà Lạt trong nhiều ngày Ngoài ra nó cũng làm cho khí hậu bất thường Chúng ta thấy Đà Lạt mấy năm gần đây đã nóng lên Đó cũng là do nguyên nhân rừng bị tàn phá đi một ít, không khí bị ảnh hưởng do cây cối không đủ sức điều tiết nhiệt độ chung trong thành phố

Sản xuất nông nghiệp là một ngành chiếm tỷ trọng khá lớn trong nguồn thu của Đà Lạt, cũng làm ảnh hưởng đến môi trường rất lớn Đó là môi trường bị ảnh hưởng và ô nhiễm do việc gia tăng sử dụng phân bón và thuốc trừ sâu từ các khu vực trồng rau, trồng hoa, trái và củ của các nhà vườn xung quanh thành phố Đà Lạt có đặc điểm là nơi trồng và sản xuất nhiều rau và hoa Ở đây có hàng trăm loài hoa được trồng quanh thành phố Do lợi nhuận cho nên người dân đã tìm các biện pháp tăng nhanh sản lượng trồng bằng các loại thuốc trừ sâu Đây là nguồn ô nhiễm lớn nhất cho môi trường thành phố

Tài nguyên du lịch của Đà Lạt có thể nói là rất lớn, vấn đề khai thác tài nguyên như thế nào là trách nhiệm của người quản lý Hiện trạng môi trường, (đô thị, thiên nhiên, cảnh quan) thực tế cho ta thấy còn nhiều vấn đề phải bàn và có hướng phát triển về lâu dài Giải pháp bảo vệ và phát triển môi trường phải phù hợp với thực tế ở Đà Lạt và khả năng phát triển chung của toàn tỉnh Lâm Đồng

Trước đây, điều kiện tự nhiên còn là nguyên thủy, không có tác động của con người thì thực tế có những điểm chưa phù hợp với môi trường phục vụ cho

du lịch Khi có tác động của con người thì chúng ta cũng thấy được những ưu điểm nhất định như tăng cường cơ sở vật chất phục vụ cho việc đi lại, sinh hoạt hiện nay cũng như về sau Việc tác động của con người về tích cực mà nói là làm thay đổi diện mạo của thành phố về cảnh quan, mỹ quan và cấu trúc,…mang tính khoa học hiện đại nhằm đưa tầm nhìn của thành phố lên một bước phát triển mới

Sự vận động của con người đã làm cho bộ mặt Đà Lạt- thành phố du lịch ngày càng có những thay đổi theo hướng phát triển về kinh tế Mọi người đã có

tư duy nhất định về môi trường và sự sống nó gắn kết và sự gắn kết liên tục trong suốt quá trình phát triển Vấn đề là làm sao càng phát triển kinh tế, nâng cao sức khỏe con người thì song song với nó là môi trường càng ngày càng được cải thiện không ngừng

Tuy nhiên tác động của con người không chỉ là về mặt tích cực không thôi Trong thực tế tác động của con người đã ảnh hưởng khá lớn đến môi trường rất nhiều và nó thay đổi phần lớn nhiều mặt Đó là: Một số khu vực sử dụng cho vui chơi, nhưng chưa đa dạng, phong phú, chưa sạch sẽ, chưa thu hút được nhiều khách Hoạt động của nhà hàng khách sạn chưa có tính phục vụ mà nặng về dịch vụ đơn thuần, nhỏ lẻ Các nguồn rác thải còn gây ô nhiễm môi trường, còn nhiều nơi chưa được khai thông, nhiều chỗ còn bị tắc đọng hoặc còn mùi hôi khó chịu như Thác Camly, Hồ Xuân Hương, Hồ Than Thở,…

Đà Lạt có nhiều cảnh vật tự nhiên tạo nên một một môi trường lý tưởng trên mọi phương diện Đó là đồi núi cao nhấp nhô dưới rừng thông bạt ngàn, các hồ nước tự nhiên như: Hồ Tuyền Lâm, Hồ Xuân Hương, Hồ Than Thở, Thung Lũng Tình Yêu, Đồi Mộng Mơ, Hồ Suối Vàng, Hồ Chiến Thắng,…đã làm nên những danh lam thắng cảnh nổi tiếng từ rất lâu của thành phố Đồi núi, rừng, hoa, hồ,…là những cảnh vật thiên nhiên tạo nên làm cho Đà Lạt có những đặc thù mà nhiều nơi không có được Có thể nói là thiên nhiên đã ưu đãi cho Đà Lạt những điểm mạnh mà môi trường ở đây thật tuyệt và nó làm cơ sở cho việc phát triển của ngành du lịch đầy tiềm năng

Sinh thái ảnh hưởng đến môi trường: cây cối, rừng, không khí, nước,…

Ở Đà Lạt ta thấy có Hồ Tuyền Lâm là một hồ rộng lớn, được nới rộng diện tích phục vụ nhu cầu tưới tiêu và du lịch Diệân tích hồ đã được mở rộng lên đến 32

km2 , độ sâu có nơi đến 30 m Cuối hồ là đập tràn sừng sững giữa núi rừng hoang

vu với mười bậc đá vững chải, chắc nịch như để giữ gìn và bảo vệ cho vẻ nên

thơ của một hồ nước hùng vĩ

Mật độ dân cư đông sẽ ảnh hưởng đến môi trường do nhu cầu về lương

thực, thực phẩm, sinh hoạt tăng theo sẽ tác động trở lại môi trường

Trình độ văn hoá của dân cư Nếu cao hay thấp cũng sẽ ảnh hưởng trực

tiếp đến môi trường do vấn đề nhận thức, sinh hoạt,…

Kiến trúc đô thị chưa thật thống nhất Tuy nhiên, đặc thù của Đà Lạt là núi

đồi có thể có những kiến trúc phù hợp nhưng thực tế cũng còn bất cập do việc tự

xây dựng theo ý riêng cũng đã làm mất đi vẻ đẹp của thành phố

Bảng 2.2: THAM KHẢO DỰ BÁO TỶ LỆ ĐÔ THỊ HÓA

( Nguồn: Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường – Hà Nội 1997)

2.2 Đánh giá các yếu tố tác động đến môi trường du lịch thành phố Đà lạt

2.2.1 Các yếu tố tự nhiên

Đà Lạt cách TP Hồ Chí Minh 300 km, Vũng Tàu 350 km, Nha Trang 230

km, Phan Thiết 230 km, Buôn Ma Thuột 150 km Quốc lộ 20 (từ Đà Lạt đến Dầu Dây) tiếp Quốc lộ 1 nối liền Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh miền Nam Quốc lộ 27 nối Đà Lạt với tỉnh Đắc Lắc Đường 11 nối liền Đà Lạt với các tỉnh Duyên hải miền Trung từ thị xã Phan Rang Đường sắt từ Đà Lạt đi Phan Rang là một đường sắt đặc thù (răng cưa) sẽ được phục hồi sau năm 2010 Các con đường khác tiếp tục nâng cấp

Với quốc tế Đà Lạt chỉ cách 10 thủ đô và thành phố lớn của các nước láng giềng như Băng Kốc, Singrpore, Kualalumpur, Jakata, Manila, Hồng Kông khoảng 2 giờ bay từ sân bay Đà Lạt

Trải qua nhiều thời kỳ thay đổi, hiện nay tọa độ thành phố Đà Lạt được

Hiện nay thành phố Đà Lạt có 70% dân số đang sống bằng các hoạt động

du lịch, dịch vụ (bao gồm cả du lịch, ngân hàng, bưu chính viễn thông,…) nhưng

du lịch là chính

Theo số liệu thống kê từ Cục Thống kê Lâm Đồng cuối năm 2005 thì:

- Dân số của Đà Lạt là 189.523 người

- Diện tích nông nghiệp 7.028ha, sản lượng 191.695 tấn

Nguồn tài nguyên khoáng sản ở Đà Lạt khá phong phú nhưng với mức độ khai thác triệt để đã để lại những hậu quả to lớn Cụ thể là chỉ trong vòng 5 năm, những vùng sa khoáng chứa quặng thiếc tại Thái Phiên, hồ Than Thở, đầu nguồn hồ Đa Thiện, hồ Chiến Thắéng, khu vực Lạc Dương đã bị khai thác cạn

kiệt Việc khai thác này để lại một bề mặt địa hình loang lổ Vào những năm cao điểm, các hồ đều bị nhiễm bẩn nặng nề, nhiều nơi phần bồi lấp trong hồ bắt đầu hình thành

Song song với việc khai thác khoáng sản, vật liệu xây dựng là sự tàn phá rừng để làm vật dụng chèn chống và củi đốt, gây tác hại không nhỏ cho rừng

Trong sản xuất nông nghiệp, từ năm 1975 đến nay, hàng ngàn hecta rừng đã bị triệt hạ làm đất canh tác Trong đó phải kể đến một diện tích lớn rừng đầu nguồn bị khai thác trắng

Không khỏi lo lắng khi diện tích rừng Đà Lạt ngày càng thu hẹp, nạn cháy rừng xảy ra hàng năm, rừng đầu nguồn bị tàn phá, dẫn đến sự tăng lượng phù sa sông suối, đẩy mạnh quá trình bồi lấp các hồ và làm nhiễm bẩn các nguồn nước ở Đà Lạt Hồ Xuân Hương, trung tâm thành phố đang bị bồi lấp dần Cho đến nay khoảng 6 ha mặt hồ đã bị bồi lấp Vào mùa mưa, nước hồ đục ngầu Các hồ nằm ở bậc địa hình cao hơn đóng vai trò như các hồ lắng lọc và điều hòa mực nước không còn tác dụng Hồ Than Thở đã bị bồi lấp gần hết, các hồ Mê Linh, Vạn Kiếp… đã bị bồi lấp hoàn toàn

Trong khi đó, lượng nước sạch về các hồ chứa ngày càng giảm, sức chứa của các hồ ngày càng ít đi, việc nâng cao bờ các hồ chứa cũng không giải quyết được Cần lưu ý hơn đến nguồn nước, bảo vệ nguồn nước chính là hoạt động bảo vệ rừng, bảo vệ đất và phát triển vốn rừng… Đặc biệt quan trọng là cần sớm qui hoạch vùng sản xuất và dân cư trên các lưu vực dẫn vào hồ nước sạch để bảo vệ nước sinh hoạt cho cả thành phố hiện nay và mai sau

Do rừng, đồi hoang chiếm với diện tích lớn nên đất dành cho nơng nghiệp khơng nhiều, chỉ khoảng 3.600 ha Với điều kiện khí hậu và đất đai thích hợp nên phần lớn diện tích trồng trọt ở đây là trồng rau và hoa Các loại đất thích hợp cho phát triển nơng nghiệp được phân bố khá tập trung, thuận lợi cho tổ chức khai thác

và bảo vệ

Theo Sở Thương mại- Du lịch thì nguồn thu nhập của Đà Lạt chủ yếu là dịch vụ du lịch (58%), ngoài ra có các ngành: xây dựng (23%), nông nghiệp (17%), ngành khác 2% (Có các ngành công nghiệp- tiểu thủ công )

Môi trường đã bị xuống cấp cho nên sức thu hút du lịch của thành phố đã

bị ảnh hưởng nhất định Các khu vực xây dựng, nhà cửa san sát không theo quy hoạch làm cho bức tranh của thành phố về du lịch không được hài hoà Khách du lịch không hài lòng về cơ sở hạ tầng (đường sá, cung cách phục vụ, đi lại, sự trong sạch của môi trường bị xuống cấp, không thu hút,… )

Đà Lạt là nơi diễn ra các cuộc hội họp lớn Nơi đây đã là điểm hẹn của năm du lịch thiên niên kỷ (2000), nơi hội họp của nhiều ngành quan trọng trong nước và quốc tế Các cuộc kỷ niệm như 110 năm hình thành và phát triển của thành phố Đà Lạt (1993), Festival hoa Đà Lạt 2005, lễ hội trà Đà Lạt năm 2006,… đã tôn lên vẻ vừa cổ kinh của thành phố cao nguyên vừa hiện đại của một thành phố đang từng ngày từng giờ đổi mới và phát triển

Ở Đà Lạt, ngoài rừng thông còn là nơi thích hợp cho nhiều loài lan sinh sống và phát triển của nhiều loài hoa khác mang màu sắc và hương thơm tỏa rộng, dễ chịu Ngoài ra Đà Lạt còn có hàng trăm giống lan lai nhập nội đang được gây trồng để thưởng ngoạn và xuất khẩu đi các nước Còn có thêm hoa hồng và các loài hoa khác của công ty Hasfarm tại Đà Lạt (Công ty Hà Lan) - là nơi cung cấp nhiều loại hoa cao cấp và xuất khẩu lớn thu nhiều lợi nhuận từ đây

2.2.2 Các yếu tố về cơ chế, chính sách

Đây là vấn đề quan trọng trong bước đường bảo vệ và phát triển môi trường phục vụ cho du lịch, là tiền đề để tháo gỡ những rào chắn gây khó khăn cho công tác phát triển kinh tế nói chung và cho ngành du lịch nói riêng

Cơ chế chính sách của cơ quan chức năng chưa thu hút được nhân lực lao động dồi dào Ngành du lịch Đà Lạt còn hạn chế trong chính sách thu hút đầu tư cho du lịch Các dự án về du lịch còn nửa vời, nhỏ lẻ, khởi động chậm so với kế hoạch rất xa, cung cách quản lý còn bất cập, chưa cập nhật các tiến bộ của những đơn vị tiên tiến Có thế mạnh về du lịch nhưng chưa khai thác được nhiều, khả năng còn chậm Chưa có các biện pháp mạnh nhằm nâng cao năng lực bảo vệ môi trường trong sạch cũng như phát triển bền vững Những năm gần đây tuy đã có những tiến bộ hơn trước nhưng hiệu quả còn khiêm tốn

Nhận thức tác hại về ô nhiễm môi trường của người dân không đồng đều, việc quán triệt của các cấp chưa sâu sát Trong công tác dịch vụ du lịch của môi trường vẫn chưa được các cơ quan liên kết chặt chẽ với nhau cho nên cũng có những lúc còn chồng chéo hoặc xa rời

Lãnh đạo các cấp cũng còn chưa thực sự sát sao với công việc của ngành môi trường Vì quan niệm mỗi ngành một việc, việc ai người đó làm cho nên cũng còn nhiều vấn đề chưa giải quyết rốt ráo Chính vì vậy mà có những chủ trương chính sách chưa triển khai triệt để hoặc triển khai không được kiểm tra chặt chẽ làm ảnh hưởng lớn đến chất lượng cụ thể của ngành môi trường, ngành

du lịch của thành phố

2.2.3 Các yếu tố khác

Cảnh quan chưa được chỉnh trang, các nguồn nước, hạ tầng cơ sở tác động trực tiếp đến Du lịch của Đà Lạt chưa được khai thác và phát huy Khách du lịch đến Đà Lạt với mục đích là ngắm và thưởng thức vẻ đẹp tự nhiên của thành phố với rừng thông ngút ngàn, những ngọn đồi mờ ảo trong ánh sương mù của buổi sáng hoặc về đêm trên cao nguyên

Thực trạng môi trường ở thành phố Đà Lạt cho ta thấy có những bức xúc nhất định về các mặt Điều ảnh hưởng đầu tiên là mỹ quan của thành phố đã bị

xuống cấp Du khách đến đây sẽ không được hài lòng khi cần có những ngày thư giãn trên các ngọn đồi, khu rừng, bờ hồ hay những biệt thự như mong đợi Tất nhiên không mất hẳn tất cả nhưng một số các điểm du lịch cũng phần nào làm mất đi không khí du lịch của du khách: hồ có mùi hôi của nước, rác thải bừa bãi trên mặt hồ, góc đường, khu phố,…Điều cuối cùng và quan trọng nhất là ảnh hưởng đến sức khỏe con người (Xem phần phụ lục)

Môi trường là tài nguyên du lịch, là sản phẩm chủ yếu của du lịch Với Đà Lạt, môi trường đang hấp dẫn cho các du khách ở trong nước và nước ngoài Vấn đề là làm sao cho khách du lịch đến Đà Lạt hàng năm càng ngày càng đông và thời gian ở lại Đà Lạt càng nhiều là điều mà các nhà quản lý ngành du lịch phải đầu tư và quan tâm hơn nữa

2.3 Nhận xét về thực trạng môi trường du lịch thành phố Đà Lạt

2.3.1 Những thành tựu

Hòa chung với du lịch trong cả nước, du lịch Đà Lạt đã có những bước tiến nhất định Tính cạnh tranh của môi trường du lịch (đặc biệt là du lịch sinh thái) ngày càng cao đòi hỏi các nhà quản lý ngành phải năng động trong công tác tiếp cận với các đơn vị phát triển Hàng năm lượng khách đã được tăng lên do môi trường càng được cải thiện Các khu dân cư đã được quy hoạch khang trang, cơ sở vật chất đã được tập trung đầu tư có kế hoạch, bộ mặt thành phố du lịch đã đổi mới về quy mô và chất lượng Những khu du lịch mới, những danh lam thắng cảnh như thác Preen, Đatanla, Thác Camly, Hồ Suối vàng, Hồ Than Thở, Núi Langbian,… đã thu hút được lượng khách du lịch ngày càng đông khẳng định sự chuyển động của Đà Lạt, thủ phủ của loài hoa và nhiều danh lam thắng cảnh Cạnh Hồ Xuân Hương, chúng ta đã thấy xây dựng lên công viên Yersin thơ mộng và tươi đẹp Người dân Đà Lạt cũng như du khách đến đây có thể đứng hoặc ngồi tại công viên để ngắm phong cảnh đẹp thơ mộng và trữ tình của thành

phố cao nguyên Hiện nay tại Đàø Lạt, nhiều công viên, nhiều công trình phục vụ cho khách tham quan du lịch cùng những công trình xây dựng nhằm phục vụ cho đời sống tinh thần và sinh hoạt của người dân đã triển khai, đã và đang hoàn thành làm tô thêm sự đa dạng của thành phố du lịch

Các khu nghỉ mát tham quan đặc trưng như Dinh Bảo Đại (Dinh I), Dinh

II, Dinh III, …cùng các danh lam thắng cảnh khác đã được tu sửa từ bàn tay khéo léo của con người nên trông đã có những chuyển biến nhất định

Thêm vào đó là những công trình xây dựng đã và đang hình thành: Khu Chợ Đà Lạt đã được tu chỉnh, sửa sang và xây dựng rộng lớn hơn, khang trang hơn Các nhà nghỉ đã được xây mới hoặc tu sửa lại như Khách sạn Ngọc Lan (sửa lại) , Khách sạn Sài Gòn – Đà Lạt (đang xây mới), siêu thị Phan Đình Phùng (đang xây),…Tất cả các công trình trước mắt và lâu dài đang được thi công là những kết quả của cán bộ nhân dân thành phố Đà Lạt nhằm đưa thành phố đổi lới Các công trình nói trên cũng nhằm cải thiện môi trường vốn đã xuống cấp trở lại tình trạng khá hơn đối với mất mát mà môi trường đang báo động

Ở Đà Lạt có nhiều cơ quan Nhà nước và trường học như Trường đại học Đà Lạt, là công trình kiến trúc văn hóa được tiếp quản từ năm 1977, là một điểm

du lịch sinh thái, văn hóa hấp dẫn với khuôn viên rộng, sạch đẹp bậc nhất Việt Nam hiện nay; Trường Đại học dân lập Yersin, một trường mới thành lập đang tập trung cho xây dựng cơ sở vật chất và thiết bị, còn khiêm tốn quy mô nhưng hứa hẹn cho tương lai là một trung đào tạo mới, là nơi du lịch văn hóa; Trường Cao đẳng sư phạm Đà Lạt, nơi đào tạo các giáo viên từ Mầm non, cấp I đến cấp

II cho tỉnh Lâm Đồng; Viện nghiên cứu Hạt nhân; Học viện Lục quân ,…

Khách du lịch đến Đà Lạt càng ngày càng tăng thực tế cho thấy hiệu quả của việc tăng cường cơ sở vật chất cũng như cung cách quản lý càng ngày càng phát triển

Đầu tư: Có 70 dự án đầu tư du lịch thu hút chủ yếu Nhật Bản, hàn Quốc được Ủy ban nhân dân tỉnh chấp thuận chủ trương với số vốn đạt 350 tỷ đồng Đầu tư cơ sở hạ tầng du lịch: 13.754 triệu

Các sản phẩm xuất khẩu: chè và cà phê, rau, hoa, rượu vang Đà Lạt đi Đài Loan, Singapore, Nhật Bản, EU, Trung Đông, Ấn Độ, Canađa, Malysia, Trung Quốc, Mỹ,…

Bảng 2.3: KẾT QUẢ KINH DOANH CỦA DỊCH VỤ DU LỊCH

ĐÀ LẠT- LÂM ĐỒNG

(triệu đồng)

2004 (triệu đồng)

2005 (triệu đồng)

2006 (triệu đồng)

( Nguồn: Sở Du lịch và Thương mại Lâm Đồng)

Qua bảng ta thấy, năm sau đều cao hơn năm trước trung bình từ 15- 20% Đây là sự đi lên của du lịch thành phố và hy vọng còn phát triển

Ở Đà Lạt, ngoài tham quan du lịch, khách có thể thưởng thức các món ăn đặc sản từ các loại rau Ở đây rau có nhiều loại và quanh năm- một đặc trưng của Đà Lạt Rau đã chuyển đi bán trong nước và xuất khẩu nhiều nơi trên thế giới Có những loại rau đặc biệt như cải bó xôi, a ti sô,…chỉ có ở Đà Lạt Rượu dâu Đà Lạt là sản phẩm nổi tiếng được xuất bán đi nhiều nơi trong nước và thế giới

Ngoài ra các loại hoa quả khác cũng có nhiều ở Đà Lạt và có đầy đủ quanh năm như bắp cải, súp lơ, khoai tây, cà rốt,…

Đà Lạt đang nỗ lực để xây dựng một thành phố du lịch vừa hiện đại, vừa mang bản sắc văn hóa dân tộc, phát triển du lịch trong nước và quốc tế, góp phần tích cực vào việc chuyển biến cơ cấu kinh tế của tỉnh Lâm Đồng, đảm bảo hiệu quả cả về kinh tế, chính trị, an ninh quốc phòng, trật tự an toàn xã hội

Việc Việt nam gia nhập vào WTO đã tạo thuận lợi cho sự phát triển kinh tế cả nước nói chung và cho thành phố Đà Lạt nói riêng Đây là cơ hội cho Đà Lạt bắt tay liên kết kinh doanh với các nước Tây Âu, Mỹ …cùng nhiều nước khác trong nhiều lĩnh vực trong đó có du lịch

Theo Sở Du lịch và Thương mại Lâm Đồng, đến 2006 ở Đà Lạt có 680 cơ sở lưu trú du lịch đạt tiêu chuẩn, trong đó 47 khách sạn đạt tiêu chuẩn từ 1 đến 5 sao Ngoài ra còn có các khách sạn tư nhân, 134 hợp tác xã dịch vụ, 1881 nhà trọ, hộ kinh doanh cá thể

Bảng 2.4: LƯỢNG KHÁCH ĐẾN ĐÀ LẠT- LÂM ĐỒNG

Năm Khách (lượt) Quốc tế(lượt) Nội địa (lượt)

(Nguồn: Sở Du lịch và Thương mại Lâm Đồng)

Khách đến Đà Lạt có nhiều đối tượng nhưng đến du lịch chiếm 90% Đây là một điểm đáng lưu ý cho ngành du lịch của thành phố Đà Lạt đã và đang mở rộng hoạt động kinh doanh du lịch, tạo sự hấp dẫn với khách quốc tế và trong nước Song song với hoạt động du lịch là Đà Lạt đang tiếp tục việc cải tiến tích cực công tác bảo vệ và giữ vững môi trường thành phố du lịch ngày càng sạch đẹp hơn Đà Lạt, thủ phủ của những loài hoa, đủ các loại với muôn màu sắc rực rỡ tràn ngập thành phố đang khẳng định sự hấp dẫn của môi trường du lịch Đây là lợi thế của Đà Lạt mà nhiều nơi không có được Nếu tập trung khái thác lợi thế này thì chắc chắn du lịch Đà Lạt sẽ ngày càng chiếm ưu thế và cạnh tranh với nhiều nơi trên quốc gia và thế giới

Quán triệt đường lối chủ trương của Đảng và Nhà nước, gắn du lịch với công tác an ninh quốc phòng, thành phố Đà Lạt trong những năm vừa qua đã đảm bảo cao nhất an toàn an ninh cho du khách Các hoạt động liên quan đến trật tự an toàn xã hội cũng được các cơ quan trong tỉnh và thành phố thực hiện nghiêm túc và đảm bảo sự yên lành cho thành phố du lịch vốn có truyền thống mến khách, lịch sự từ trước đến nay

Hoa ở Đà Lạt có đủ các loại và đa dạng màu sắc Hoa mọc trên đường, quanh bờ hồ, các sân nhà, biệt thự, khu làm việc,…tất cả đều tràn đầy hoa làm tăng thêm vẻ kiều diễm của thành phố du lịch, tăng thêm vẻ hấp dẫn của môi trường vốn trong lành, mát mẻ Phong trào ”Người người trồng hoa, nhà nhà trồng hoa” từ mấy năm nay đã thực sự tôn thêm vẻ đẹp của thành phố ngàn hoa

2.3.2 Những hạn chế

Tuy vậy, chúng ta không thể không nói đến những hạn chế nhất định Đó

là cơ chế chưa đồng bộ Đó là sự thống nhất giữa ngành này với ngành kia chưa cao, còn chồng chéo trong khâu quản lý môi trường Sự phối hợp giữa các đơn vị

còn lỏng lẻo, chưa chặt chẽ Lãnh đạo chưa sát sao Các chỉ tiêu về kinh tế đặt

ra nhưng chưa được kiểm tra cụ thể Nhiều chỉ tiêu đặt ra mà số liệu báo cáo chưa thống nhất , ảnh hưởng đến tiến độ chung Tình trạng làm việc vẫn còn mang tính bao cấp, chưa năng động, chưa đột phá nên chưa có những điểm nhấn nhất định cho công tác môi trường phục vụ tốt cho du lịch của thành phố

Rác thải vẫn xả tự do, không theo quy định Việc xây dựng nhà cửa còn tùy tiện Các công trình xây dựng còn dẫm đạp lên nhau Ví dụ làm đường xong lại tiếp tục đào đi để làm đường ống nước Việc xây dựng đường sá, cầu cống có đầu tư nhưng còn lẻ tẻ, chưa thực sự mạnh và mang tính tầm cở Các chỉ tiêu kinh tế của thành phố còn khiêm tốn hoặc mang tính hình thức

Khả năng mở rộng khu vực du lịch của Đà Lạt vẫn chưa được quan tâm đúng mức tuy tiềm năng thì rất lớn, sức chứa còn nhiều, chưa khai thác hết Đà

Lạt tuy đang còn nhiều khu đất rộng lớn, tiềm năng về du lịch còn đang nhiều nhưng không gian du lịch lại chật hẹp, chưa hấp dẫn

Với những lý do như trên nếu không được quan tâm sẽ đi đến một kết cục không tốt cho ngành du lịch “công nghiệp không khói” Cần phải tăng cường đầu tư cho công tác giữ gìn và bảo vệ sự trong sạch của môi trường và tăng cường kinh phí cho cơ sở hạ tầng về du lịch

Hoạt động du lịch còn bình dân, còn nhỏ lẻ Đội ngũ quản lý và nhân viên còn yếu kém về năng lực và nghiệp vụ, chưa đáp ứng nhu cầu của xã hội Môi trường du lịch chưa được nâng cấp nhiều Việc tận dụng mặt mạnh của thành phố để khai thác du lịch còn thụ động, chưa có những bước đi chiến lược, bền vững

Theo khảo sát và phân tích của Khoa Môi trường - trường đại học Đà Lạt thì:

Nguồn phát sinh của nước thải sinh hoạt ở Đà Lạt là các khu nhà ở, viện nghiên cứu, trường học, các công trình công cộng, các khu thương mại… do xử lý chưa tốt thường bị ứ đọng, tù hãm, sự phân hủy kỵ khí chất hữu cơ sẽ gây ra mùi khó chịu, gây ảnh hưởng sức khỏe con người

Thành phố Đà Lạt với dân số khoảng 189.523 người, chưa kể đến khách

du lịch thì lượng nước thải xả trực tiếp vào mạng lưới hồ sông suối không phải là

ít Mức độ ô nhiễm ngày càng trầm trọng, có thể nhận thấy được qua mùi hôi và màu nước của các nguồn tiếp nhận, ví dụ như ở thác Cam Ly, hồ Đội Có Khi lượng dân cư ngày càng gia tăng trong tương lai thì sự ô nhiễm này ngày càng tăng Một trong những lưu vực có lượng nước thải sinh hoạt lớn nhất hiện nay ở Đà Lạt là vùng hạ lưu suối Cam Ly (Xem phần phụ lục) Các chất thải này bao gồm cả chất lỏng và chất rắn xả xuống lòng suối gây ô nhiễm nghiêm trọng, làm gia tăng bề dày của lớp bùn kỵ khí ở đáy và hai bên bờ kênh, suối Các lớp bùn này khi phân hủy kỵ khí sẽ tạo ra các chất khí độc hại có mùi hôi thối như: CH4,

CO2, NH3, H2S,…

Ở Đà Lạt, nước thải sinh hoạt gây ô nhiễm môi trường khá lớn từ các ngành sản xuất: Bia, rượu, chế biến thực phẩm, may mặc, lò mổ, bệnh viện, trường học, trang trại rau màu và gia cầm,…

Tất cả các cơ sở nói trên đều chưa có hệ thống xử lý nước thải cục bộ mà thường là xả trực tiếp vào hệ thống cống rãnh, kênh rạch của thành phố Mặc dù lưu lượng nước thải công nghiệp ở Đà Lạt là khá nhỏ so với nước thải sinh hoạt song nồng độ các chất ô nhiễm của chúng ở một số cơ sở lại cao hơn nhiều so với nước thải sinh hoạt

2.3.3 Những nguyên nhân

Đó là cơ chế chính sách chưa rõ ràng Kỷ cương còn lỏng lẻo Các cơ quan đơn vị chưa coi trọng công tác môi trường và du lịch Cáùc cấp chính quyền có lúc chưa sẵn sàng đưa ra các hành động phối kết hợp trong cách giải quyết vấn đề cần thiết các hệ thống môi trường phức tạp

Trên thực tế chưa có một cơ quan riêng để giải quyết những vấn đề cấp bách về môi trường và hiểm họa do nó gây ra Trách nhiệm về hành chính đối với công tác dịch vụ du lịch còn nhẹ nhàng, đơn giản Chưa coi trọng du lịch mặc dầu du lịch là ngành mũi nhọn của thành phố, của tỉnh Một số tài nguyên du lịch của Đà Lạt chất lượng rất cao, đó là: khí hậu, cảnh qua, địa thế,…nhưng khai thác còn góp nhặt, lẻ tẻ

Chưa đánh giá đúng tình hình nội bộ của từng đơn vị, chưa nêu lên những điểm mạnh, điểm yếu của từng đơn vị nên không thể có hướng khắc phục và phát huy những mặt tốt của từng đơn vị Do vậy mà các phương hướng cũng chỉ

ở mức chung chung, còn xa rời thực tế và hoạt động chưa hiệu quả

Phát triển đô thị không đồng bộ giữa các cơ quan, đơn vị, có sự chồng

chéo nhau về quy hoạch cả không gian và đô thị Đây là do cơ chế hành chính không thống nhất dẫn đến việc thực hiện các chủ trương cũng bị chồng chéo lẫn nhau

Chương 3 GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN MÔI TRƯỜNG PHỤC VỤ DU LỊCH

TẠI THÀNH PHỐ ĐÀ LẠT ĐẾN NĂM 2015

Tại Đà Lạt các khu vực thành phố và vùng ven môi trường đã bị ô nhiễm như: các hồ, thác, khu vực dân cư,…Ảnh hưởng của việc ô nhiễm môi trường đến khách du lịch như: lượng khách không tăng, nguồn thu bị giảm sút,… Việc bảo vệ môi trường và chống ô nhiễm môi trường đã có các biện pháp nhưng còn nửa vời, chưa triệt để

Chính quyền cần có hướng đi cụ thể theo một chiến lược hoạch định sẵn có Một điều đáng ghi nhớ là các tổ chức không bao giờ là phụ thuộc hoàn toàn vào chiến lược một cách cố định không thay đổi, bởi vì hôm nay chiến lược là mới mẻ, sáng suốt nhưng ngày mai nó sẽ là cũ, là lỗi thời Chiến lược phải có từng giai đoạn và có những thay đổi theo tình hình thực tế

Trong quá trình thực thi chiến lược phải bám sát các mục tiêu theo từng năm cụ thể Phải có những thống kê theo dõi chi tiết nhằm xác định những vấn

đề kế hoạch kinh doanh phát triển thuận lợi hay không Phải có điều chỉnh kịp thời trong quá trình thực thi chiến lược cho phù hợp

Giữ vững và phát triển môi trường bền vững là nhiệm vụ trọng tâm, là phát triển kinh tế du lịch - kinh tế mũi nhọn của thành phố Đà Lạt phải hòa chung vào du lịch quốc gia như trong nội dung chương trình hành động quốc gia về du lịch giai đoạn 2006- 2010 vừa được Chính phủ phê duyệt theo Quyết định số 121/2006/QĐ-TTg ngày 29/5/2006 có nội dung là: “Đa dạng hóa, nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch, xây dựng các sản phẩm du lịch độc đáo có sức cạnh tranh với các nước trong khu vực và thế giới, bảo vệ tài nguyên môi trường, phát triển du lịch bền vững”

Nghị quyết của Tỉnh ủy Lâm Đồng 2006 đã nêu: Mục tiêu cơ bản cần đạt được: Cải tạo, nâng cấp, mở rộng và phát triển các đô thị mới có chức năng riêng biệt, có sự phân công trong toàn vùng nhằm tạo sự cân đối trong phát triển và giảm sức ép lên thành phố Đà Lạt; Thúc đẩy quá trình đô thị hóa toàn vùng; Điều chỉnh mở rộng không gian và ưu tiên đầu tư để Đà Lạt trở thành một thành phố đặc thù, trung tâm du lịch lớn tầm cỡ quốc gia và quốc tế; Xây dựng các vùng du lịch trọng điểm, các trung tâm dịch vụ gắn với các đô thị du lịch; Hoàn chỉnh và nâng cao chất lượng hệ thống hạ tầng kỹ thuật; Định hướng mở rộng không gian thành phố Đà Lạt trực thuộc Trung ương trong tương lai

3.1.2 Phương hướng phát triển môi trường thành phố đến năm 2015

Tăng cường các biện pháp nhằm mở rộng quy mô du lịch của thành phố đã được các cơ quan ban ngành trong Tỉnh và Thành phố đặc biệt quan tâm Đây là

cơ hội cho việc phát triển về nhiều mặt của thành phố du lịch

Nghị quyết Tỉnh ủy Lâm Đồng năm 2006 còn nêu: Phải xây dựng Đà Lạt thành một thành phố sinh thái đảm bảo các tiêu chuẩn: Ứng dụng nguyên lý sinh thái học để quy hoạch, kết cấu thành thị hợp lý, hài hoà; Bảo vệ và sử dụng