ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC CÔNG NGHỆ MÔ VÀ TẾ BÀO THỰC VẬT

Kiến thức: Cung cấp cho sinh viên kiến thức về cấu trúc và chức năng của tế bào thực vật, các quá trình sinh lý diễn ra trong tế bào, các hướng nghiên cứu và ứng dụng liên quan đến một số kỹ thuật đang được sử dụng rộng rãi trong công nghệ tế bào và mô thực vật

Trang 1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

-  -

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC

CÔNG NGHỆ MÔ VÀ TẾ BÀO THỰC VẬT

1 Thông tin về giảng viên:

- Họ và tên: Hà Thị Thanh Bình

- Chức danh, học hàm, học vị: Giảng viên, Tiến sỹ

- Thời gian, địa điểm làm việc: Giờ hành chính các ngày trong tuần, Bộ môn Sinh

lý Thực vật và Hóa sinh, phòng 131, nhà T1, trường ĐHKHTN

- Địa chỉ liên hệ: Khoa Sinh học - nhà T1, 334 Nguyễn Trãi - Thanh Xuân - Hà Nội

- Điện thoại, email: peace2711@yahoo.com

- Các hướng nghiên cứu chính: Sinh lý - hóa sinh các chất thực vật thứ sinh, Các chất

có hoạt tính sinh học

2 Thông tin về môn học:

- Tên môn học: Công nghệ tế bào và mô thực vật

- Mã số môn học:

- Số tín chỉ: 2

- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:

+ Nghe giảng lý thuyết: 20

+ Thực hành: 7

- Đơn vị phụ trách môn học:

+ Bộ môn: Sinh lý Thực vật và Hóa sinh

+ Khoa: Sinh học

- Môn học tiên quyết: Sinh học chức năng thực vật

- Môn học kế tiếp: không

3 Mục tiêu của môn học:

- Kiến thức: Cung cấp cho sinh viên kiến thức về cấu trúc và chức năng của tế bào thực vật, các quá trình sinh lý diễn ra trong tế bào, các hướng nghiên cứu và ứng

Trang 2

dụng liên quan đến một số kỹ thuật đang được sử dụng rộng rãi trong công nghệ

tế bào và mô thực vật

- Kỹ năng: Nâng cao kỹ năng thực hành cho sinh viên trong các nghiên cứu về sinh

lý tế bào thực vật

- Thái độ: yêu cầu sinh viên chăm chỉ, cẩn thận, có khả năng nghiên cứu, sáng tạo

4 Tóm tắt nội dung môn học:

Sau khi học chuyên đề này, người học có thể trình bày được các vấn đề sau:

- Hướng nghiên cứu của công nghệ tế bào và mô thực vật

- Mối liên quan giữa cấu trúc và chức năng của tế bào thực vật

- Môi trường dùng cho nuôi cấy mô và tế bào thực vật

- Phương pháp pha chế môi trường

- Phương pháp nuôi cấy huyền phù tế bào, nuôi cấy bao phấn và hạt phấn, nuôi cấy phôi, dung hợp tế bào trần, chọn dòng tế bào thực vật, chuyển gen vào thực vật

5 Nội dung chi tiết môn học:

Chương 1 TẾ BÀO THỰC VẬT

1 1 Cấu trúc của tế bào thực vật

1.2 Trao đổi chất ở tế bào thực vật

1.3 Quá trình phân chia của tế bào thực vật

1 4 Sinh trưởng và biệt hoá của tế bào thực vật

Chương 2 THÀNH PHẦN DINH DƯỠNG TRONG NUÔI CẤY MÔ

VÀ TẾ BÀO THỰC VẬT

2.1 Mở đầu

2.2 Thành phần vô cơ, hữu cơ của môi trường

2.3 Các chất điều hoà sinh trưởng dùng trong nuôi cấy

2.4 Các thành phần khác của môi trường

2.5 Lựa chọn mẫu cho nuôi cấy

2.6 Phương pháp khử trùng mẫu và môi trường nuôi cấy

Chương 3 NUÔI CẤY MÔ SẸO

3.1 Mở đầu

3.2 Nguồn mẫu dùng cho nuôi cấy

Trang 3

3.3 Thành phần của môi trường nuôi cấy

3.4 Sinh trưởng của mô sẹo

3.5 Ứng dụng của nuôi cấy mô sẹo

Chương 4 NUÔI CẤY HUYỀN PHÙ TẾ BÀO

4.1 Mở đầu

4.2 Các phương pháp nuôi cấy huyền phù tế bào (Nuôi cấy dịch thể tĩnh, nuôi cấy dịch thể động)

4.3 Xác định tốc độ sinh trưởng (Xác định số lượng các tế bào, xác định thể tích các tế bào, xác định trọng lượng tươi và trọng lượng khô của các tế bào, xác định protein, xác định chỉ số nguyên phân)

4.4 Đặc điểm của nuôi cấy huyền phù tế bào (Nguồn mẫu dùng cho nuôi cấy, các giai đoạn sinh trưởng và phát triển của tế bào trong dịch huyền phù, các

hệ thống nuôi cấy kín và mở)

4.5 Ứng dụng của nuôi cấy huyền phù tế bào

Chương 5 NUÔI CẤY BAO PHẤN VÀ HẠT PHẤN

5.1 Mở đầu

5.2 Các phương pháp cơ bản trong nuôi cấy bao phấn và hạt phấn

5.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tạo cây đơn bội (Tuổi hạt phấn, trạng thái sinh lý của cây cho bao phấn và hạt phấn, tiền xử lý bao phấn, kiểu gen, mật độ nuôi cấy bao phấn và hạt, phấn, môi trường nuôi cấy và các nhân tố khác)

5.4 Ứng dụng của nuôi cấy bao phấn và hạt phấn

Chương 6 NUÔI CẤY VÀ DUNG HỢP TẾ BÀO TRẦN

6.1 Nuôi cấy tế bào trần (Khái niệm về tế bào trần, các phương pháp thu nhận

tế bào trần, các phương pháp kiểm tra chất lượng tế bào trần, đặc điểm của nuôi cấy tế bào trần, ứng dụng của nuôi cấy tế bào trần)

6 2 Dung hợp tế bào trần và lai tế bào xô ma (Các phương pháp dung hợp, cơ

sở tế bào học của dung hợp, lựa chọn sản phẩm dung hợp, ứng dụng của dung hợp tế bào trần và lai tế bào xô ma)

Chương 7 NUÔI CẤY PHÔI HỮU TÍNH VÀ VÔ TÍNH

7.1 Mở đầu

Trang 4

7.2 Nuôi cấy phôi hữu tính (Thu nhận tế bào phôi, môi trường nuôi cấy phôi hữu tính, ứng dụng của nuôi cấy phôi hữu tính

7.3 Nuôi cấy phôi vô tính (Nguyên liệu dùng cho nuôi cấy, các con đường hình thành phôi, các giai đoạn phát triển của phôi, các nhân tố ảnh hưởng đến phát sinh phôi, ứng dụng của nuôi cấy phôi vô tính)

Chương 8 CHỌN DÒNG TẾ BÀO THỰC VẬT

8.1 Mở đầu

8.2 Cơ sở của chọn dòng tế bào (Biến dị trong các dòng tế bào nuôi cấy, nhân

tố vật lý, hóa học, nhân tố di truyền)

8.3 Các phương pháp chọn dòng

8.4 Các hướng nghiên cứu và ứng dụng (Chọn dòng tế bào chịu bệnh, chọn dòng tế bào chống chịu các stress cua môi trường, chọn dòng tế bào chịu hạn, chọn dòng tế bào chịu mặn và kim loại nặng, chọn dòng tế bào chịu nhiệt (nóng, lạnh), chọn dòng tế bào cho sản xuất các chất trao đổi thứ cấp

6 Học liệu :

Học liệu bắt buộc

1 Vũ Văn Vụ, Vũ Thanh Tâm, Hoàng Minh Tấn, 1997 Sinh lý học Thực vật Nhà

xuất bản Giáo dục

2 Campbell N., Reece J 2005 Biology Benjamin Cummings USA

Học liệu tham khảo

3 Taiz L & Zeiger E., 1998 Plant physiology Sinauer Associates, Inc., publishers,

Massachusetts, America

4 Opik H., Rolfe S., 2005 The Physiology of flowering plants Cambridge University

Press

5 Trigiano R N., and Gray D J., 2000 Plant tissue culture concepts and laboratory exercises CRC Press

7 Hình thức tổ chức dạy học

7.1 Lịch trình chung:

Nội dung

Hình thức tổ chức dạy môn học

Tổng

hành

Tự học, tự nghiên cứu

Lý thuyết Bài tập Thảo luận

Trang 5

Chương 3 1 2 3

7.2 Lịch trình tổ chức dạy học cụ thể:

Tuần Nội dung chính Yêu cầu sinh viên chuẩn bị Hình thức tổ

chức dạy học Ghi chú

1 Chương 1: mục

1.1 - 1.4

Đọc trước tài liệu [ 1]: tr

11- 18, 210 - 215

Lý thuyết

2 Chương 2: mục

2.1 - 2.6

Đọc trước tài liệu [2 ]: Lý thuyết

3 Chương 2 Đọc trước tài liệu [5]: Thực hành

5 Chương 3: mục

3.1 - 3.5

Đọc trước tài liệu [ 2]: tr Lý thuyết

8

Chương 4: mục

4.1 – 4.2

Đọc trước tài liệu [ 3] Lý thuyết

Chương 4: mục

4.3 – 4.5

Tự đọc sách và tổng kết tài liệu [ 3] Tự học, tự nghiên cứu

9 Chương 5: mục

5.1 – 5.2

Đọc trước tài liệu [3 ] Lý thuyết

10 Chương 5: mục

5.3 – 5.4

Tự đọc sách và tổng kết tài liệu [ 3] Tự học, tự nghiên cứu

6.1

Đọc trước tài liệu [3,4 ] Lý thuyết

6.2

7.1, 7.2

7.3

Đọc trước tài liệu [3,4 ] Lý thuyết Chương 8: mục Đọc trước tài liệu [3,4 ] Lý thuyết

Trang 6

8.1- 8.2

Chương 8: mục

8.3-8.4

Đọc trước tài liệu [3,4 ] Lý thuyết Sau tuần 15 sẽ thi cuối kỳ, lịch cụ thể do nhà trường bố trí

8 Yêu cầu của giảng viên đối với môn học:

- Các giờ tín chỉ lý thuyết phải được ưu tiên thực hiện trong phòng học có máy tính và phương tiện trình chiếu (phòng học chuẩn)

- Phần thực hành cần được thực hiện trong phòng thí nghiệm chuyên ngành

- Sinh viên phải luôn mang theo sách giáo khoa

- Từng sinh viên phải thực hiện bài thực hành theo đúng lịch trình

- Phần tự học sinh viên phải tổng kết tài liệu do giáo viên quy định

- Sinh viên phải tích luỹ đủ các điểm kiểm tra đánh giá theo quy định của môn học

9 Phương pháp và hình thức kiểm tra đánh giá môn học

9.1 Các loại điểm kiểm tra và trọng số của từng loại điểm

- Phần tự học, tự nghiên cứu, tiểu luận: 20%

- Kiểm tra - đánh giá giữa kỳ: 20 %

- Kiểm tra - đánh giá cuối kỳ: 60%

9.2 Lịch thi và kiểm tra (kể cả thi lại)

- Thi giữa kỳ: tuần thứ 9

- Thi cuối kỳ: sau tuần 15

- Thi lại: sau kỳ thi chính 3 - 5 tuần

9.3 Tiêu chí đánh giá các loại bài tập và nhiệm vụ mà giảng viên giao cho sinh viên

- Nộp báo cáo thực hành, tiểu luận lý thuyết theo đúng quy định

- Đánh giá báo cáo theo yêu cầu và chấm theo thang điểm 10/10

- Phần tự học sinh viên phải tổng kết tài liệu, viết tiểu luận và giáo viên đánh giá

Định dạng
Số trang	6
Dung lượng	159,12 KB