Do đó tổ chuyên môn giữ vai trò vô cùng quan trọng trong việc xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ để nâng cao chấtlượng dạy học bởi vì tổ chuyên môn giúp nhà trường thực hiện nhiệm vụ chuyênmôn,
Trang 13 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
Phần III Kết luận và kiến nghị
Trang 2Hồ Chí Minh đã nói: “Một dân tộc dốt là dân tộc yếu” Có thể nói sự thịnh suy
của đất nước phụ thuộc một phần lớn vào ngành giáo dục đào tạo Với ý nghĩa
đó, tại văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, Đảng ta đã khẳng định:
“Giáo dục và đào tạo có sứ mệnh nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng phát triển đất nước, xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam” (Trích văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ
XI ) Với vị trí tầm quan trọng như vậy, giáo dục - đào tạo luôn được coi là
“Quốc sách hàng đầu”, “Đầu tư cho giáo dục và đào tạo là đầu tư cho phát triển” Trong các lĩnh vực đầu tư cho giáo dục thì xây dựng và phát triển đội ngũ
nhà giáo đã được chiến lược phát triển giáo dục xem là một trong những giảipháp có tính đột phá
Thực tế và yêu cầu xã hội đã đặt ra cho ngành giáo dục - đào tạo những
cơ hội và thách thức lớn lao là làm sao tạo ra cho xã hội nguồn nhân lực đáp ứngđược yêu cầu từng giai đoạn phát triển và hội nhập của đất nước Vấn đề nguồnnhân lực giờ đây được đặt lên vị trí hàng đầu với mục tiêu là: " Đào tạo conngười Việt Nam phát triển toàn diện có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ vànghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và CNXH, hình thành vàbồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân đáp ứng yêu cầu của
sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc"
Trong các nhà trường đội ngũ giáo viên có vai trò đặc biệt quan trọngquyết định chất lượng giáo dục - đào tạo và họ hoạt động trong các tổ chuyênmôn theo quy định của Điều lệ trường tiểu học Do đó tổ chuyên môn giữ vai trò
vô cùng quan trọng trong việc xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ để nâng cao chấtlượng dạy học bởi vì tổ chuyên môn giúp nhà trường thực hiện nhiệm vụ chuyênmôn, tổ chức hoạt động giảng dạy – học tập trong nhà trường Sự có mặt của tổchuyên môn, đặc biệt là sự hoạt động có hiệu quả của tổ chuyên môn sẽ gópphần quyết định đến sự thắng lợi của việc thực hiện kế hoạch năm học, thực hiệnmục tiêu của cấp học
Trang 3Xuất phát từ yêu cầu trên, ngành giáo dục nói riêng, các cấp uỷ Đảngchính quyền nói chung, đặc biệt là các nhà trường phải quan tâm, đầu tư để nângcao hoạt động của tổ chuyên môn tạo điều kiện cho giáo viên có điều kiện nângcao phẩm chất chính trị, năng lực chuyên môn đáp ứng yêu cầu xã hội đặt ra chongành giáo dục, bắt kịp với sự thay đổi của đất nước trong thời kỳ hội nhập Vìvậy vấn đề kinh nghiệm chỉ đạo hoạt động của tổ chuyên môn phải được coitrọng, đó là một trong những nhiệm vụ hàng đầu nhằm nâng cao chất lượng giáodục
Xuất phát từ vị trí tầm quan trọng của tổ chuyên môn trong nhà trườngvới mong muốn nâng cao hơn nữa hoạt động của tổ chuyên môn ở trường Tiểuhọc Phụ Khánh, từ năm học 2012- 2013 chúng tôi đã mạnh dạn nghiên cứu và
thực hiện “Kinh nghiệm chỉ đạo hoạt động tổ chuyên môn nhằm nâng cao
chất lượng dạy học” và qua gần hai năm thực hiện đã thu được những kết quả
đáng khích lệ Tôi mạnh dạn viết thành sáng kiến kinh nghiệm mong được cácđồng nghiệp trao đổi, góp ý, xây dựng nhằm phát triển và phát huy tác dụng củasáng kiến trong công tác chỉ đạo hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường tiểuhọc trong huyện Hạ Hòa
PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Cơ sở lí luận
Trang 4Trong hệ thống giáo dục quốc dân, tiểu học được coi là bậc học nền tảngtrong đó trường tiểu học là đơn vị cơ sở của bậc tiểu học Nếu coi trường tiểuhọc là một hệ, một chỉnh thể bao gồm nhiều bộ phận, nhiều đơn vị công táchợp lại, thì trong chỉnh thể đó tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành hết sứcquan trọng, tổ chuyên môn giúp cho hoạt động giảng dạy và học tập của nhàtrường đạt kết quả theo mục tiêu quản lý đã đề ra Trong nhà trường tổ chuyênmôn là một tổ lao động đặc thù – đó là lao động sư phạm hình thái lao độngnày đòi hỏi người giáo viên vừa phải nắm vững tri thức khoa học, vừa phải cónghệ thuật sư phạm với khả năng tổ chức, thuyết phục, tập hợp, biết lựa chọncác phương pháp tích cực nhất, hiệu quả nhất để truyền thụ, giáo dục, cảm hóahóa học sinh.
Công tác chuyên môn là hoạt động quan trọng, chủ yếu, quyết định sự tồntại và phát triển của nhà trường Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành, nơithực thi nhiệm vụ dạy học và giáo dục học sinh Một nhà trường chỉ có thể thayđổi bằng chính nội lực của mình Động lực quan trọng để giúp nhà trường pháttriển chính là mối quan hệ, sự tương tác, giúp đỡ lẫn nhau trong khối đoàn kết và
sự nỗ lực vươn lên của mỗi cá nhân
Hoạt động tổ chuyên môn nhằm bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, nănglực sư phạm cho giáo viên, góp phần tháo gỡ những khó khăn trong quá trìnhgiảng dạy và thực hiện nhiệm vụ Vì vậy nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn lànhững vấn đề về thực hiện nhiệm vụ giảng dạy và giáo dục học sinh, thực hiệncác văn bản chỉ đạo, thực thi nhiệm vụ năm học và các yêu cầu mang tính thứctiễn được mang ra thảo luận, phân tích dưới nhiều góc độ và rút ra những kếtluận sư phạm, những biện pháp khả thi có thể vận dụng vào thực tiễn, từ đónâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên Hoạt động tổ chuyênmôn nhằm góp phần bồi dưỡng giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp giáo viênTiểu học Vậy thực chất hoạt động của tổ chuyên môn là gì? Đó chính là nhữngvấn đề xoay quanh câu hỏi “Làm thế nào để nâng cao hiệu quả giờ dạy, chấtlượng học tập của học sinh?”
Trang 5Để hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường đi đúng hướng, đạtđược mục tiêu thì cần thiết phải quản lí, chỉ đạo nội dung này một cách khoahọc, chặt chẽ và có những biện pháp quản lí khả thi nhất phù hợp điều kiện thực
tế về đội ngũ giáo viên, tình hình học sinh trong môi trường sư phạm của nhàtrường
2 Thực trạng đội ngũ giáo viên ở trường Tiểu học Phụ Khánh
Trường Tiểu học Phụ Khánh là một đơn vị giáo dục trong hệ thống giáodục thuộc phòng Giáo dục và Đào tạo Hạ Hòa Trường đặt ở một xã miền núiphía Bắc huyện Hạ Hòa, cách thị trấn Hạ Hòa khoảng 8km Phụ Khánh là một
xã miền núi, trình độ dân trí thấp Theo báo cáo của Đảng uỷ, chính quyền xãnăm 2013 thì có gần 21,6% số hộ dân thuộc diện hộ nghèo Từ nghèo khó nênđiều kiện chăm sóc cho con em học tập còn gặp nhiều khó khăn thiếu thốn
Năm học 2013- 2014, toàn trường có 225 học sinh, các em ở rải rác trong
10 khu hành chính của xã Đội ngũ giáo viên đủ về số lượng: 12 giáo viên trong
đó 4 giáo viên hợp đồng: có 10 giáo viên Tiểu học, 1giáo viên Âm nhạc, 1 giáoviên Mỹ Thuật 100% giáo viên đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn Phần lớn làgiáo viên trẻ, mới ra trường lại có giáo viên hợp đồng nên còn lúng túng trongđổi mới phương pháp dạy học
Thực tế trong công tác quản lý, tôi nhận thấy đội ngũ giáo viên trongnhà trường luôn có tinh thần học hỏi, trách nhiệm với công tác chuyên môn,tích cực năng nổ, nhiệt tình tham gia vào các hoạt động học tập bồi dưỡng nângcao chuyên môn để thực hiện tốt công tác dạy và học Đồng thời, Ban giámhiệu chúng tôi cũng nhận thức rõ vấn đề này nên đã có nhiều biện pháp chỉ đạotốt công tác này nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo
Tuy nhiên hiện nay, các thành viên trong tổ thường không cố định màthay đổi hàng năm nên về chuyên môn của giáo viên cũng có phần hạn chế do :
Một số giáo viên còn bỡ ngỡ với chương trình nội dung, phương phápdạy học
Trang 6- Một số giáo viên chưa có nhiều kinh nghiệm giảng dạy ở khối lớp đó
- Một số giáo viên thiếu tự tin vào năng lực chuyên môn của mình nênkhông mạnh dạn trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp khi tham gia sinh hoạt
Thực hiện nhiệm vụ năm học 2013- 2014 về đổi mới công tác chỉ đạo dạy
và học, thực thi nhiệm vụ của cán bộ quản lí phụ trách chuyên môn, tôi nhậnthấy cần tăng cường công tác quản lí, chỉ đạo việc sinh hoạt tổ chuyên môntrong nhà trường, mặc dù gặp nhiều khó khăn khi đề cập vấn đề này song được
sự quan tâm của đồng nghiệp, tôi xin đưa ra vấn đề " Kinh nghiệm chỉ đạo hoạt động của tổ chuyên môn nhằm nâng cao hoạt chất lượng dạy học" góp phần
nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường
3 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
3.1 Tìm hiểu , nắm chắc tình hình đội ngũ giáo viên về mọi mặt :
Để có kế hoạch chỉ đạo hợp lí, công việc trước tiên là cần nắm chắc tìnhhình đội ngũ giáo viên thông qua một số việc làm sau :
+ Tìm hiểu kĩ hoàn cảnh gia đình, khả năng công tác, trình độ CM, sởtrường
+ Trao đổi trực tiếp, gián tiếp để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng
+ Lắng nghe và phân tích dư luận của phụ huynh, học sinh
+ Xem chất lượng công việc
Qua tìm hiểu, tôi đã tổng hợp được số liệu về GV dưới đây như sau : + Tổng số GV là 12 đ/c
Trang 7+ Tuổi đời từ 22 đến 43 – Thâm niên giảng dạy thấp nhất là 1 năm và caonhất là 23 năm
+ Trình độ chuyên môn đều đạt trên chuẩn & trên chuẩn
+ Có đ/c đã đạt danh hiệu GV giỏi cấp cơ sở, cấp tỉnh
Đây chính là điều kiện thuận lợi mà các thành viên trong khối có thể họchỏi kinh nghiệm lẫn nhau
3.2 Việc Xây dựng kế hoạch và quy chế hoạt động của tổ.
Trước khi xây dựng kế hoạch hoạt động, tổ chuyên môn cần thực hiện những quy chế sau :
- Đảm bảo thời gian sinh hoạt tổ khối theo định kì: 2 lần / tháng
- Mạnh dạn phát biểu ý kiến, thống nhất kế hoạch của tổ
- Đoàn kết, tương thân tương ái sẵn sàng giúp nhau trong công tác vàsinh hoạt
- Nắm vững và thực hiện tốt quan điểm GD của Đảng, hết lòng vì HSthân yêu
- Có ý thức tổ chức kỉ luật, chấp hành sự phân công của tổ, của nhàtrường
- Luôn có ý thức phấn đấu vươn lên, ham học hỏi, tự bồi dưỡng CMnâng cao trình độ nghiệp vụ và rèn luyện đạo đức tác phong sư phạm trở thành
“ Mỗi thầy cô là tấm gương sáng cho HS noi theo”
-Nghiêm chỉnh chấp hành chính sách của Nhà nước và nội quy của nhàtrường
Căn cứ vào tình hình thực tế của trường , của tổ , tất cả giáo viên trong tổ
tự xây dựng kế hoạch cá nhân, tham gia xây dựng kế hoạch tổ và cam kết thựchiện một số kế hoạch sau :
Kế hoạch hoạt động năm học, tháng, tuần
Trang 8Kế hoạch dạy học từng học kì
Kế hoạch kiểm tra – đánh giá HS ở các môn học theo từng giai đoạn
Kế hoạch phụ đạo học sinh yếu , bồi dưỡng học sinh giỏi
Kế hoạch tham gia các phong trào : GVG – HSG – VSCĐ …
Kế hoạch giáo dục đạo đức, kĩ năng sống cho học sinh
Yêu cầu kế hoạch phải sát, đúng và có giải pháp thiết thực mang tính khả thi cao
3.3 Việc thực hiện quy chế chuyên môn và thực hiện chương trình
Tổ chuyên môn là tổ chức quan trọng nhất, đảm bảo chức năng thực thi hoạt động chuyên môn, nhiệm vụ công tác của nhà trường.Vì vậy, tổ cần thựchiện tốt :
* Quy chế chuyên môn :
+ Đối với giáo viên
- Thực hiện đủ các loại hồ sơ sổ sách, cần đảm bảo về nội dung và cập nhật
số liệu đúng và chính xác như: sổ chủ nhiệm, sổ sinh hoạt chuyên môn và dựgiờ, sổ tự học tự rèn Bên cạnh đó, giáo viên thực hiện và bảo quản tốt hồ sơcủa lớp như sổ theo dõi kết quả - đánh giá học tập học sinh, sổ liên lạc, sổkhám sức khỏe
- Giáo án: Soạn đúng, đủ nội dung dung chương trình ( không được cắtxén hoặc bỏ bớt tùy ý ) và thể hiện rõ từng hoạt động của thầy và trò cũng nhưnội dung thông tin cần chuyển tải đến học sinh (Chuẩn kiến thức – kĩ năng cơbản)
- Đảm bảo ngày giờ công không đi trễ về sớm, bỏ giờ bỏ lớp tùy tiện
- Mỗi học kì đăng ký thao giảng 3 tiết và dự giờ 10 tiết có chất lượng
- Lập kế hoạch dạy học tuần, lên lớp phải có giáo án và đồ dùng dạy họcphù hợp với bài dạy
Trang 9- Thực hiện việc chấm bài, trả bài theo quy định đồng thời phải rèn chohọc sinh phương pháp tự chữa bài đúng yêu cầu và biết kiểm tra đánh giá bàicủa bạn
+ Đối với tổ chuyên môn :
Thực hiện đủ các loại sổ theo quy định (4 loại)
- Tổ trưởng ký kiểm giáo án giáo viên trong tổ 1 lần / tuần ghi rõ nhậnxét
- Các loại sổ khác hàng tháng tổ khối trưởng kiểm tra 1 lần để theo dõi
và đôn đốc việc thực hiện cho tốt hơn
* Thực hiện nội dung chương trình
Muốn chỉ đạo tốt việc thực hiện chương trình, cán bộ quản lí phải nắmvững nội dung chương trình của từng khối lớp, triển khai trao đổi với giáoviên trong sinh hoạt chuyên môn nhất là vào đầu năm học để giáo viên nắmmục tiêu nhiệm vụ, đặc trưng của từng môn học Qua đó, giáo viên sẽ nhậnthức được tầm quan trọng của từng môn học để chọn phương pháp thích hợpgiảng dạy đạt chất lượng cao Để đạt được yêu cầu này, GV phải:
+ Nghiên cứu kĩ chương trình sách giáo khoa mới
+ Xác định đúng mục tiêu, kiến thức, kĩ năng cơ bản cần đạt của từngmôn học, từng chương, từng bài học
+ Soạn kế hoạch lên lớp đảm bảo về nội dung kiến thức, kĩ năng theomục tiêu yêu cầu kết hợp tổ chức các hoạt động dạy và học đa dạng, phongphú (Có kế hoạch để bồi dưỡng HS giỏi, phụ đạo học sinh yếu ngoài giờ học )
+ Có kế hoạch sử dụng đồ dùng dạy học hiện có và tự làm đồ dùng dạyhọc để bổ sung cho tiết dạy thêm sinh động (tránh tình trạng dạy chay)
3.4 Việc bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Những sự thay đổi không ngừng diễn ra trong đời sống kinh tế – xã hộicủa đất nước, những tiến bộ to lớn của khoa học và công nghệ đòi hỏi con
Trang 10người phải học, học nữa, học mãi Do đó, người làm công tác quản lý cần tạomọi điều kiện cho giáo viên học tập, bồi dưỡng chuyên môn nhằm đáp ứngtheo nhu cầu xã hội hiện nay Việc bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáoviên là công việc hàng đầu cần được quan tâm Đây là công việc không thểthiếu trong suốt quá trình giảng dạy của giáo viên Nếu giáo viên có chuyênmôn vững vàng và sâu rộng thì chất lượng giáo dục sẽ đi lên Vì vậy, giáoviên phải bồi dưỡng những kiến thức cập nhật, nâng cao kiến thức và kĩ năngmới có đủ năng lực dạy tốt các môn ở khối lớp được phân công Giáo viên cóthể học tập, bồi dưỡng ở một số hình thức sau:
* Tự bồi dưỡng : Công tác bồi dưỡng tại chỗ cần được tiến hành thường
xuyên, liên tục thì sẽ có hiệu quả Chẳng hạn :
- Phát động phong trào đọc báo, nghiên cứu SGK, tài liệu có liên quan
- Phát động thi giáo viên dạy giỏi cấp cơ sở vào đầu tháng 10
- Tổ chức thi học sinh giỏi cấp truờng , Hình thức này nhằm khích lệgiáo viên tìm tòi, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau
* Bồi dưỡng tập trung
Giáo viên bồi dưỡng thông qua các khóa học, các đợt bồi dưỡng chuyênmôn do PGD tổ chức, tham quan rút kinh nghiệm từ trường bạn nhưng theotôi việc bồi dưỡng năng lực công tác qua sinh hoạt tổ có vị trí hết sức quantrọng Năng lực công tác của giáo viên là :
- Kĩ năng tổ chức hoạt động giảng dạy – giáo dục
- Kĩ năng nhận thức và giải quyết tình huống xảy ra trong quá trìnhgiảng dạy - giáo dục
Các kĩ năng trên có được trên cơ sở quá trình rèn luyện, học tập và rútkinh nghiệm không ngừng của bản thân và đồng nhgiệp do đó cần có biệnpháp nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn
* Trao đổi , giao lưu về chuyên môn qua mạng
Trang 11Thực hiện chủ đề năm học, BGH chúng tôi tổ chức cho giáo viên học tựthiết kế bài giảng điện tử và thực hiện giảng dạy ở các tiết thao giảng, thigiảng, v.v … Toàn trường có 7/10GV đã biết soạn giáo án vi tính và biết truycập thông tin trên mạng Đây cũng là điều kiện giúp giáo viên nâng cao nănglực chuyên môn nghiệp vụ sư phạm
3.5 Việc phụ đạo học sinh yếu kém , bồi dưỡng học sinh giỏi
*Phụ đạo học sinh yếu kém :
+ Thông qua kiểm tra chất lượng đầu năm, nắm chắc danh sách học sinhyếu của từng lớp
+ Tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến các em học yếu
+ Phân loại mức độ kiến thức bị hỏng cần bổ sung
+ Lập kế hoạch phụ đạo kết hợp phân công giáo viên phụ trách hàng tuần + Thường xuyên thông báo đến phụ huynh về mức độ tiến bộ của HS đểđược sự hỗ trợ tốt của gia đình
+ Tổ chức kiểm tra kết quả thực thi ở từng học kì để có giải pháp sát thực
tế hơn
* Bồi dưỡng học sinh giỏi
Học sinh giỏi là lực lượng nòng cốt trong phong trào học tập trong nhàtrường Do đó, công tác bồi dưỡng học sinh giỏi luôn được sự quan tâm và có
kế hoạch thực hiện ngay từ đầu năm học, cụ thể :
+ Cả khối chọn một đội học sinh giỏi
+ Khối thống nhất soạn nội dung bồi dưỡng cho 2 môn Toán và TiếngViệt
+ Chọn giáo viên có năng lực tham gia công tác bồi dưỡng
+ Tổ chức kiểm tra kết quả và chọn đội học sinh giỏi cấp trường để dự thicấp huyện