Lợi ớch của việc học cỏch sử dụng phần mềm chuyờn ngành, sử dụng những phầnmềm ứng dụng làm cụng cụ giảng dạy vào một số bộ mụn trong trường THCS đó đượckiểm chứng.. Do đú vấn đề ứng dụn
Trang 1Đề tài :“ “ ứng dụng cụng nghệ thụng tin vào soạn giỏo ỏn điện tử
giảng dạy bộ mụn õm nhạc lớp 9”
A.Đặt vấn đề
\I LỜI MỞ ĐẦU
Làm thế nào để soạn giảng Âm nhạc trờn mỏy tớnh cỏ nhõn? Đú là vấn đề mà khụng
ớt người làm cụng tỏc giảng dạy Âm nhạc trờn toàn quốc quan tõm Điều này phản ỏnhmột xu hướng thực tế là việc đổi mới phương phỏp dạy học hiện nay đang bỏm sỏt nhữngthành tựu của ngành cụng nghệ thụng tin
Lợi ớch của việc học cỏch sử dụng phần mềm chuyờn ngành, sử dụng những phầnmềm ứng dụng làm cụng cụ giảng dạy vào một số bộ mụn trong trường THCS đó đượckiểm chứng Do đú vấn đề ứng dụng giỏo ỏn điện tử vào việc dạy học Âm nhạc ở trườngTHCS là một việc làm tất yếu, mang lại hiệu quả cao; đồng thời gúp phần phát huy tínhtích cực chủ động sáng tạo tiếp thu kiến thức đối với học sinh Qua nghiên cứu thực tế, tụinhận thấy việc làm trờn khụng những giỳp cho giỏo viờn õm nhạc chủ động cú đượcnhững bài soạn mang tớnh hiện đại mà cũn tạo ra được nhiều tài liệu học tập và tham khảo
đa dạng cho học sinh đợc học tập một cách trực quan sinh động thụng qua phương tiện làmỏy tớnh cỏ nhõn hoặc mạng mỏy tớnh ở trường học
Trong điều kiện tài liệu tin học Âm nhạc ở Việt nam chưa phong phỳ, việc tỡm ragiải phỏp tin học cho bộ môn Âm nhạc nói riêng và các bộ môn học khác nói chung cũngặp nhiều khú khăn Tụi khụng tham vọng cú thể trỡnh bày tất cả những ứng dụng của cỏcphần mềm và những phương phỏp giảng dạy bằng giỏo ỏn điện tử vào mụn õm nhạc, màchỉ hy vọng giới thiệu được một vài ứng dụng cụ thể của một số phần mềm chuyờn dựngnhất và những kĩ năng cần thiết khi giảng dạy bằng giỏo ỏn điện tử, nhằm đạt được mụctiờu như đó đề cập
I.Thực trạng của vấn đề nghiờn cứu:
Trang 21, Th c tr ng c a b môn âm nh c ực trạng của bộ môn âm nhạc ạng của bộ môn âm nhạc ủa bộ môn âm nhạc ộ môn âm nhạc ạng của bộ môn âm nhạc :Như chúng ta đã biết “ Âm nhạc chính là
món ăn tinh thần của con người” Đúng vậy, con người ta được tiếp xúc với âm nhạc từkhi cất tiếng khóc chào đời cho tới khi bước chân tới trường được học từng nốt nhạc, bàihát, dần dần những kỹ năng âm nhạc được hình thành tạo nên tiềm thức trong mỗi conngười và là món ăn tinh thần không thể thiếu trong mỗi người chúng ta Âm nhạc đóngmột vai trò rất quan trọng trong sự phát triển con người, chính môn âm nhạc là cơ sở,động lực cho việc học và phát triển các môn học khác, mong muốn với mục đích giáo dụctoàn diện cho học sinh Mỗi phân môn, mỗi tác phẩm âm nhạc là một công trình nghiêncứu nghệ thuật của các nhạc sĩ, nghệ sĩ, phản ánh các khía cạnh về cuộc sống nghệ thuật.
Để hiểu được nội dung ý nghĩa và giá trị nghệ thuật trong từng tác phẩm âm nhạc đòi hỏiviệc truyền thụ kiến thức đóng một vai trò quan trọng người truyền thụ kiến thức phải làcầu nối để truyền thụ cái hay cái đẹp giữa tác giả tác phẩm tới người học
2, Kết quả, hiệu quả của thực trạng trên: Trong những năm gần đây thành tựu và
trào lưu sáng tác cũng như tiếp nhận âm nhạc phát triển đã dẫn đến không ít hạn chế trongviệc giảng dạy âm nhạc Thực trạng học sinh ở trường THCS Vĩnh Yên cho thấy các emhọc sinh có nguồn gốc xuất thân từ nông thôn nên các em ít được va chạm nhiều trong cáchoạt động âm nhạc các em thường hay rụt rè ít mạnh dạn, khi lĩnh hội kiến thức các emthường thụ động, phương pháp dạy học của giáo viên khi chưa ứng dụng công nghệ thôngtin thường là phương pháp truyền khẩu, đọc – chép còn dựa trên sự chuẩn bị của giáoviên, nguồn kiến thức chỉ có giới hạn trong sự hiểu biết của thầy Nên việc dạy học trongnhà trường phải luôn được bồi dưỡng và cải tiến phương pháp dạy học thật đúng mức.Giáo viên phải làm sao truyền thụ kiến thức đến cho học sinh một cách dễ hiểu nhất, đầy
đủ nhất, luôn tạo không khí vui vẻ, sôi nổi, đó là nhiệm vụ chính của người giáo viên dạy
âm nhạc Qua đó cho ta thấy việc dạy học âm nhạc vẫn có cách nhìn nhận đánh giá mới,hay Muốn như vậy người giáo viên phải trang bị cho mình một lượng kiến thức nhấtđịnh, vốn hiểu biết rộng rãi
Tình hình thực tế cho thấy rằng, công việc cảm thụ âm nhạc của các em còn non nớt,chỉ hiểu và thực hiện một cách máy móc, không có sự tư duy, khái quát tính tích cực nên
Trang 3chưa cảm nhận hết được cái hay cái đẹp trong âm nhạc Vì vậy tơi dã mạnh dạn đổi mới
phương pháp giảng dạy bộ mơn âm nhạc đĩ là “ ứng dụng cơng nghệ thơng tin vào soạn giáo án điện tử giảng dạy bộ mơn âm nhạc lớp 9” nhằm giúp các em cảm nhận một tác
phẩm âm nhạc được tốt hơn thơng qua việc đổi mới phương pháp dạy học và phát huytính tích cực của học sinh
Trong xu thế chung của thời đại ngaỳ nay đang phát huy tích cực và thực hiện sựnghiệp “ Cơng nghiệp hố- Hiện đại hố đất nước” ủaỏt nửụực Nửụực ta ủaừ vaứ ủangkhai thaực nhửừng thaứnh tửùu maứ nền khoa hóc cõng ngheọ tiẽn tieỏn ủaừ ủátủửụùc ủeồ phúc vú cho cõng taực giaựo dúc ủaứo táo cuừng nhử cõng taực quaỷn
lớ ủaứo táo
Ngaứnh GD & ẹT ủaừ ủaởt ra yẽu cầu caỏp thieỏt về vieọc tieỏp túc nãng caochaỏt lửụùng ủaứo táo toaứn dieọn ủeồ mói hóc sinh ủửụùc ủaứo táo tửứ caực nhaứtrửụứng phaỷi coự ủửụùc naờng lửùc, nhãn caựch phuứ hụùp ủaựp ửựng nhửừng nhucầu mụựi cuỷa thụứi ủái … Chửụng trỡnh vaứ saựch giaựo khoa mụựi ủaừ ủaởt caựcmõn hóc ngheọ thuaọt (Âm Nhác vaứ Myừ Thuaọt ) vaứo vũ trớ ủuựng mửực vửứanhaốm cung caỏp kieỏn thửực vửứa nhaốm giaựo dúc thaồm my,ừ giaựo dúc nhãncaựch cho học sinh…
V va y, vi c nghiẽn c u về ỡ vaọy, việc nghiẽn cửựu về ọy, việc nghiẽn cửựu về ệc nghiẽn cửựu về ửựu về “ ng d ng cơng ngh thơng tin vào bài so n giáo án ứng dụng cơng nghệ thơng tin vào bài soạn giáo án ụng cơng nghệ thơng tin vào bài soạn giáo án ệ thơng tin vào bài soạn giáo án ạn giáo án
¸n ®iƯn tư vµo c¸c bé m«n häc kh¸c trong trêng THCS
Trang 4A Các giải pháp cải tiến
I Các giải pháp thực hiện:
1 Cơ sở khoa học:
Cĩ thể nĩi việc ứng dụng một số phần mềm cơng nghệ thơng tin vào giảngdạy âm nhạc giaựo aựn ủieọn tửỷ laứ vieọc laứm coứn raỏt mụựiừ ủoỏi vụựi GV dáyÂm nhác noựi riẽng vaứ caực GV dáy caực mõn khaực noựi chung
Theo nguyẽn lớ giaựo dúc “Hóc phaỷi ủi ủõi vụựi haứnh” “ lớ luaọnphaỷi gaộn liền vụựi thửùc tieĩn” Do ủoự, cõng taực toồ chửực dáy hóc noựi chung,mõn ãm nhác noựi riẽng khõng chổ ủụn thuần cung caỏp kieỏn thửực maứ coứnphaỷi keỏt hụùp lồng gheựp: soỏ lieọu, phim aỷnh, ãm thanh tửứ thửùc tieĩn cuoọcsoỏng sinh ủoọng minh hóa cho nhửừng kieỏn thửực sinh hóc nhaốm giuựp cho HScoự theồ giaỷi ủaựp nhửừng vaỏn ủề tửứ thửùc tieĩn ủang ủaởt ra
Nhaốm tửứng bửụực hoứa nhaọp vaứo xu hửụựng phaựt trieồn giaựo dúcchung của thế giới Boọ GD & ẹT ủaừ chuỷ trửụng “ ẹaồy mánh ửựng dúng CNTT”vaứo giaỷng dáy nhaốm táo tiền ủề cho vieọc ủaồy mánh ửựng dúng CNTT vaứogiaỷng dáy
Nhiều caựn boọ cho raống khi duứng phửụng phaựp dáy hóc vụựi caựchcuừ chổ phaỏn traộng baỷng ủen thỡ hiệu quả tieỏp thu baứi hóc chổ khoaỷng 30% -35%, coứn aựp dúng heọ thoỏng ủa phửụng tieọn Mutimdia (ãm thanh vaứ hỡnh aỷnh)coự theồ lẽn ủeỏn 75% - 80% vaứ ủeồ laứm ủửụùc ủiều naứy giaựo viẽn phaỷi coựgiaựo aựn ủieọn tửỷ, vieọc soán giaựo aựn ủieọn tửỷ cần phaỷi coự nhiều thụứi gianủeồ soán thaỷo trửụực caực noọi dung cần thieỏt cho baứi hóc khi lẽn lụựp vụựi caựchỡnh aỷnh ãm thanh minh hóa sinh ủoọng ẹiều ủoự cho thaỏy, ngoaứi vieọc sửỷdúng thaứnh tháo caực phần mềm soán giaựo aựn, baỷn thãn giaựo viẽn phaỷiủam mẽ vụựi vieọc thieỏt keỏ baứi giaỷng ủieọn tửỷ mụựi coự theồ ửựng dúng giaỷngdáy baống giaựo aựn ủieọn tửỷ moọt caựch coự hieọu quaỷ nhaỏt
II Cơ sở thực tiễn:
1 Phương pháp dạy hát:
Trang 51.1 Phương pháp trình bày tác phẩm:
Tác phẩm âm nhạc nằm trên giấy chỉ là “âm nhạc chết”, nó cần phải được vang lên
để thành “âm nhạc sống” Muốn vậy, tác phẩm cần được trình bày, biểu diễn, trình tấu
Với cách trình bày tác phẩm có hiệu quả, GV sẽ gây được ấn tượng rất mạnh mẽtrong quá trình HS cảm thụ âm nhạc, góp phần tích cực vào việc giáo dục thẩm mĩ
Bên cạnh việc giáo viên tự trình bày tác phẩm trong giờ học âm nhạc còn có thểgiới thiệu qua băng, đĩa nhạc, nhưng ta phải coi đó là phương tiện trực quan
Với một bài hát dài, GV có thể trình bày riêng chỗ đó và luyện tập nhiều lần Cóthể lúc đÇu chưa đúng, sau thực hiện nhiều lần HS sẽ dần dần điều chỉnh để hát đúng, hátđều
1.3 Phương pháp dùng lời:
Cho đến nay và mãi mãi sau này, phương pháp thuyết trình, giảng giải vẫn luônđược sử dụng rộng rãi trong giờ học
Điều cần chú ý khi dùng lời nói, trong giảng giải phải diễn đạt gãy gọn, mạch lạc,
có chuẩn bị kĩ để khi nói không thừa, không thiếu, từ ngữ chính xác dễ hiểu Lời nói cànggọn gàng, súc tích, có hình ảnh (những khi cần thiết) càng có sức thuyết phục HS Chốnglối nói dài dòng, ít thông tin, sáo rỗng và lạm dụng thuật ngữ chuyên môn
1.4 Phương pháp trực quan:
Các phương tiện đồ dùng dạy học như: nhạc cụ, máy nghe, băng hình, băng tiếng,đĩa nhạc là những “giáo cụ trực quan”, những “sách giáo khoa” vô cùng sinh động vàquan trọng Bên cạnh đó là bản nhạc, tranh ảnh, bản đồ cũng có tác dụng tốt trong giờ lênlớp
Trang 6Dạy một bài hát, HS không chỉ được tập hát (thực hành) mà còn được nghe GV háthoặc đàn, nghe băng nhạc bài sắp học hoặc bài đã học với các lối trình diễn khác nhau,trên các âm sắc khác nhau Được nghe như vậy sẽ giúp cho viÖc cảm thụ âm nhạc của HStăng lên rất nhiều Sửa một câu hát sai bằng cách cho nghe đàn cũng rất có lợi Khi âmthanh vang lên chính xác vài ba lần khiến các em dần dần tự điều chỉnh để hát cho đúng.Nghe bài hát kết hợp với xem tranh vẽ, hình ảnh (trên băng hình) chắc chắn tác độngmạnh mẽ tới HS hơn chỉ có lời nói
1.5 Phương pháp kiểm tra, đánh giá:
Kết thúc một nội dung dạy học hoặc một học phần của nội dung, thông thườngngười ta phải tiến hành việc ôn tập.Để có “chu trình khép kín” của một công việc, việctổng kết, kiểm tra, đánh giá
Kiểm tra hát theo nhóm Cách này cũng chưa thật ưu việt, vì 4, 5 em là một nhóm,nếu đánh giá (hoặc cho điểm) như nhau dễ có trường hợp không chính xác, Tuy nhiên,cách này có ưu thế là chỉ mất ít thời gian nhưng có thể kiểm tra được cả lớp
Đánh giá bằng quá trình học tập: chăm chỉ, có khả năng, đạt, chưa đạt hoặc khágiỏi
III Các biện pháp tổ chức thực hiện và tầm quan trọng, lợi ích của việc sử dụng giáo án điện tử:
Việc sử dụng giáo án điện tử giúp giáo viên có sự đầu tư, chuẩn bị kĩ càng về nội
dung bài dạy cũng như có cơ sở vững chắc nhằm phục vụ tốt cho việc truyền đạt kiến thứccho học sinh
Thúc đẩy hoạt động dạy- học liên tục và đạt kết quả cao hơn
Làm phong phú thêm nội dung giảng dạy đáp ứng được nhu cầu của thời đại
Góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo bộ môn Âm nhạc một cách rõ nét
và hç trợ đắc lực cho công tác quản lí
Tạo sự hứng thú từ đó phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh
Vừa cung cấp kiến thức, vừa giáo dục thẩm mĩ, giáo dục nhân cách học sinh…
I Nh÷ng h¹n chÕ:
Trang 7Dù GV giảng dạy bằng giáo án điện tử có lợi thế trong việc khái quát s¬ đồ nhanh
và truyền tải được lượng lớn thông tin cho các em HS mà phương pháp truyền thốngkhông thể theo kịp, đặc biệt là đối với chương trình sách giáo khóa mới, tuy nhiên vẫncòn có những hạn chế nhất định
Các em HS vốn lâu nay đã quen với việc các thầy cô dạy dưới hình thức giảng đọc chép thì nay các em như được đi trên mây, trên gió Nhiều em chưa kịp hiểu rõ những chữtrên màn hình đang muốn nói lên điều gì thì nó đã biến mất Hiện nay ở nhµ trường THCSVĩnh Yên đã có đầy đủ thiết bị nghe nhìn, đèn chiếu Projecter, máy vi tính và các phươngtiện dạy học Đây là điều kiện thuận lợi để áp dụng vào việc soạn giảng bằng giáo án điện
-tử muốn làm được việc này đòi hỏi giáo viên phải thành thạo trong việc sử dụng cácphương tiện dạy học cũng như cách ứng dụng các phần mềm trong việc soạn thảo giáo ánđiện tử
Mặt khác, để thực hiện hiệu quả việc giảng dạy bằng giáo án điện tử đòi hỏi các
GV phải có kiến thức sâu hơn về tin học, ứng dụng tốt hơn các phần mềm, song tin học lạiquá mới đối với một bộ phận lớn GV
II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU vµ øng dông:
1 Ứng dụng của các phần mềm dùng cho việc sọan giáo án điện tử:
1.1 Phần mềm Microsoft PowerPoint:
1.1.1 Khởi động powerpoint: click chuột vào biểu tượng
hoặc vào Start->Proprams-> Powerpoint
Màn hình xuất hiện :
1.1.2 Các ứng dụng và thao tác cơ bản để soạn giáo án điện tử bằng Powerpoint:Powerpoint là một công cụ biên soạn và trình chiếu hết sức thuận lợi và dễ dùng Việc sử dụng Powerpoint vào soạn giảng giáo án điện tử đã thay thế hình ảnh giáo viên
Trang 8giảng dạy phải chuẩn bị đồ dùng dạy học truyền thống như bảng phụ, hình, tranh ảnh, vàhiện nay rất được thông dụng… sau đây là một số ứng dụng cơ bản của Powerpoint:
Chèn văn bản âm nhạc:
Bước 1: Chép nhạc bằng chương trình Encore
Bước 2: Xuất bản nhạc ra thành tập tin ảnh trong chương trình Encore bằngchương trình Snag It, hoặc phần mềm Paint
Bước 3: Trong giao diện chính của Powerpoint, sử dụng lệnh Inserrt/Picture/Fromfile…để chèn hình ảnh vào slide hiện hành
Chèn âm thanh:
Chuẩn bị các file âm thanh, tất cả, bài hát, tập đọc nhạc…
Trong giao diện chính của Powerpoint, sử dụng lệnh Insert/Movies and Soundfrom file…để chèn âm thanh vào Slide hiện hành
Click OK, một hộp thoại xuất hiện :
Automatically: âm thanh phát ra ngay sau khi bắt đầu trình chiếu.
When Click: âm thanh phát ra khi click chuột vào biểu tượng loa trên Slide.
Trang 9 Chèn hình ảnh:
Chuẩn bị hình ảnh từ các nguồn khác nhau như trên mạng, Scan bằng máy quét…
Ta chọn tranh ảnh phù hợp với nội dung bài dạy, click chuột trái vào Insert/Picture/ From File
Trong quá trình soạn giáo án cần chú ý những kí hiệu sau:
Draw/ Textwrapping/ Behindtext: dùng để thanh hình ảnh đã khóa
AutoShapes : dùng vẽ phục vụ cho bài giảng
Ngoài những kí hiệu trên còn rất nhiều kí hiệu khác, là một giáo viên ta cần phảinghiên cứu và tìm hiểu thêm, khi ta nắm được các kí hiệu trên thì việc soạn một giáo ánđiện tử thật dễ dàng Với trang bìa ta cũng có thể chọn màu nền cho tất cả các trang khácbằng cách vào View/Master/Slide Master
Trang 10Click OK, một hộp thoại xuất hiện :
Automatically: âm thanh phát ra ngay sau khi bắt đầu trình chiếu.
When Click: âm thanh phát ra khi click chuột vào biểu tượng loa trên Slide.
Liên kết dữ liệu:
Một ứng dụng đặt biệt của Powerpoint là có thể liên kết và mở tập tin vớicác dạng khác nhau, liên kết giữa slide chính với các slide con
Trang 11Chọn một đối tượng ( chữ, hình ảnh, icon…) trên slide, dùng lệnh Insert/Hyperlin…
Chọn tập tin cần lên kết trong ô ”Look in”
Nhấp chọn đối tượng đã cài đặt đường liên kết để mởi tập tin
Hệ thống khuông nhạc trong 1 trang
Số khuông nhạc trong 1 hệ thống khuông
Số ô nhịp trong 1 hệ thống khuông
Click chuột vào đây để chọn.
Trang 12Sau khi chọn OK, màn hình xuất hiện:
1.2.3 Tạo dấu hóa biểu: Chọn
( Measures ->Keysingnature…màn hình )
Nếu muốn được dấu thăng ta kéo thanh lên Major và dấu giáng ta kéo xuống Minor, sau
đó click chuột trái OK
Trang 13Riêng dấu bình, dấu giáng kép, dấu thăng kép, dấu hóa bất thường, dấu chấm dôi,tất cả các dấu lặng và các loại hình nốt… ta chỉ chỉ cần vào Window -> Palette-> Notes.Màn hình xuất hiện và đưa chuột đến đối tượng cần tìm, click trái giữ chuột và đưa vàonơi mình cần hoặc những kí hiệu nằm trên thanh công cụ như cây viết, cục gom …
1.2.4 Chọn nhịp: Vào Measures -> Time Signatur …màn hình xuất hiện, sau đóclick chuột vào đối tượng cần chọn, rồi chọn OK
1.2.5 Vạch nhịp: Vào Score -> Meaurespersystem… màn hình xuất hiện