Ở cấp trung ương, Đài truyền hình Trung ương, kênh InfoTV, Báo Nông nghiệp Việt Nam, Báo Nông thôn Ngày nay, Đài Tiếng nói Việt Nam… đã sản xuất và phát sóng một số chương trình theo ngà
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA XÃ HỘI HỌC - -
LÊ THỊ HUÊ
NHU CẦU SỬ DỤNG THÔNG TIN NÔNG NGHIỆP
NÔNG THÔN CỦA NÔNG DÂN
(QUA ĐIỀU TRA TẠI TỈNH CẦN THƠ)
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC
HÀ NỘI - 2011
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA XÃ HỘI HỌC - -
LÊ THỊ HUÊ
NHU CẦU SỬ DỤNG THÔNG TIN NÔNG NGHIỆP
NÔNG THÔN CỦA NÔNG DÂN
(QUA ĐIỀU TRA TẠI TỈNH CẦN THƠ)
Chuyên ngành: Xã hội học
Mã số : 603130
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC
Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Thị Thu Hà
HÀ NỘI - 2011
Trang 3Mục lục
PHẦN I: MỞ ĐẦU 9
1 Lý do chọn đề tài 9
2 Câu hỏi nghiên cứu 10
3 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài 11
3.1 Ý nghĩa khoa học 10
3.2 Ý nghĩa thực tiễn 10
4 Mục đích nghiên cứu 11
5 Nhiệm vụ nghiên cứu 12
6 Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu 12
6.1 Đối tượng nghiên cứu 12
6.2 Khách thể nghiên cứu 12
6.3 Phạm vi nghiên cứu 12
7 Phương pháp luận và phương pháp thu thập thông tin 12
7.1 Phương pháp luận 12
7.2 Phương pháp thu thập thông tin 13
8 Giả thuyết nghiên cứu 14
9 Khung lý thuyết 15
PHẦN 2: NỘI DUNG CHÍNH 16
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 16
1.1 Những lý thuyết vận dụng trong nghiên cứu 16
1.1.1 Lý thuyết biến đổi xã hội 16
1.1.2 Lý thuyết sự lựa chọn hợp lý 16
1.1.3 Lý thuyết phát triển bền vững 18
1.1.4 Hướng tiếp cận của thuyết chức năng về truyền thông đại chúng 19
1.2 Khái niệm công cụ 21
1.2.1 Nông nghiệp 21
1.2.2 Nông thôn 22
1.2.3 Nông dân 23
1.2.4 Nhu cầu 23
1.2.5 Thông tin 24
Trang 41.2.6 Truyền thông 25
1.2.7 Kênh truyền thông 25
1.2.8 Nhu cầu sử dụng thông tin nông nghiệp nông thôn……… 27
1.3 Tổng quan địa bàn nghiên cứu 26
1.4 Tổng quan vấn đề nghiên cứu 27
1.4.1 Một số kinh nghiệm quốc tế về truyền thông nông nghiệp nông thôn 27
1.4.2 Một số công trình nghiên cứu về nông nghiệp, nông thôn và truyền thông nông nghiệp nông thôn tại Việt Nam 34
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG SỬ DỤNG THÔNG TIN NÔNG NGHIỆP NÔNG THÔN CỦA NÔNG DÂN 40
2.1 Một số vấn đề chung về kênh truyền thông nông nghiệp nông thôn ở Việt Nam hiện nay 40
2.1.1 Truyền hình 40
2.1.2 Phát thanh 43
2.1.3 Báo in 45
2.1.4 Báo mạng 47
2.1.5 Truyền thông qua Trung tâm khuyến nông, khuyến ngư 50
2.1.6 Truyền thông qua Hiệp hội, đoàn thể 52
2.1.7 Các kênh thông tin khác 53
2.2 Thực trạng sử dụng thông tin nông nghiệp nông thôn của nông dân hiện nay 54
2.2.1 Các loại thông tin, kênh thông tin nông nghiệp nông thôn người nông dân tiếp cận hiện nay 54
2.2.2 Thời điểm tiếp cận thông tin nông nghiệp nông thôn của nông dân 61
2.3 Đánh giá hiệu quả về nội dung thông tin và các kênh thông tin nông nghiệp nông thôn qua ý kiến của nông dân 70
2.3.1 Hiệu quả về nội dung thông tin nông nghiệp nông thôn 70
2.3.2 Hiệu quả của các kênh thông tin trong lĩnh vực nông nghiệp nông thôn 74
2.4 Mong muốn của người nông dân trong việc tiếp cận thông tin nông nghiệp nông thôn 83
2.4.1 Mong muốn về nội dung thông tin nông nghiệp nông thôn 84
Trang 52.4.2 Mong muốn về kênh thông tin nông nghiệp nông thôn 86
2.4.3 Mong muốn về thời điểm tiếp cận thông tin nông nghiệp nông thôn 88
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN NHU CẦU SỬ DỤNG THÔNG TIN NÔNG NGHIỆP NÔNG THÔN CỦA NÔNG DÂN 98
3.1 Chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về nông nghiệp nông thôn và truyền thông trong thời kỳ đổi mới 98
3.1.1 Chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về nông nghiệp nông thôn 98
3.1.2 Chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về truyền thông trong thời kỳ đổi mới 101
3.2 Đặc trưng nhân khẩu xã hội của người nông dân 101
3.2.1 Mối quan hệ giữa học vấn của nông dân với nhu cầu sử dụng thông tin nông nghiệp nông thôn 101
3.2.2 Mối quan hệ giữa độ tuổi của nông dân với nhu cẩu sử dụng thông tin nông nghiệp nông thôn 104
3.2.3 Mối quan hệ giữa thu nhập của nông dân với nhu cầu sử dụng thông tin nông nghiệp nông thôn 108
3.2.4 Mối quan hệ giữa giới tính của nông dân với nhu cầu sử dụng thông tin nông nghiệp nông thôn 110
PHẦN 3: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 113
Danh mục tài liệu tham khảo 119
Phụ lục 121
Trang 6PHẦN I: MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Hơn một thập kỷ trở lại đây, ở nước ta, thông tin và truyền thông có những bước phát triển đột biến, đạt được nhiều thành tựu to lớn, góp phần quan trọng vào sự phát triển của mọi lĩnh vực trong đời sống kinh tế xã hội Các phương tiện truyền thông đã và đang trở thành kênh thông tin quan trọng phản ánh mọi mặt của đời sống Đặc biệt, trong giai đoạn hội nhập quốc
tế, vai trò của thông tin và truyền thông càng được khẳng định,
đó là cầu nối giữa nhiều quốc gia, khu vực
Ở Việt Nam, với 70% dân số sống ở khu vực nông thôn, vai trò của thông tin NNNT luôn luôn được đánh giá cao Nhất là trong bối cảnh hiện nay, khi người nông dân Việt Nam đang tham gia vào nền kinh tế thị trường và chịu tác động ngày càng mạnh của sự cạnh tranh, thì thông tin càng trở thành một nhân tố quan trọng quyết định sự tồn tại và phát triển của họ
Thực tế cho thấy, do thiếu thông tin nên nông dân các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long nói riêng, nông dân trên cả nước nói chung hầu như đều tự mình “phán đoán” thị trường giá cả Điều này thể hiện rõ mỗi khi giá lúa có xu hướng tăng lên vài trăm đồng là diễn ra tình trạng găm hàng không chịu bán, rồi khi có biến động về giá đi xuống lại xảy ra tình trạng
“bán tống, bán tháo” dẫn đến tình cảnh bị thương lái ép giá Còn nhiều hàng nông sản khác mà nông dân không tìm được đầu ra cho sản phẩm của mình vì không nắm được thị trường
Trang 7Đây là một ví dụ cho thấy vai trò quan trọng của thông tin đối với người nông dân
Nông dân cần thông tin, và thực tế là chúng ta đã phát triển một số kênh thông tin NNNT Trên hầu hết các phương tiện thông tin đại chúng, thông tin NNNT cũng đã được chuyển tải với một số chuyên mục/nội dung, vào các thời điểm khác nhau và theo nhiều hình thức chuyển tải, ở cả cấp trung ương và địa phương
Ở cấp trung ương, Đài truyền hình Trung ương, kênh InfoTV, Báo Nông nghiệp Việt Nam, Báo Nông thôn Ngày nay, Đài Tiếng nói Việt Nam… đã sản xuất và phát sóng một số chương trình theo ngày và tuần về thông tin nông nghiệp, phát triển nông thôn, vấn đề nông thôn, thông tin kỹ thuật khuyến nông lâm ngư, thông tin thị trường…, một số chương trình có thể kể tên là Nông thôn Ngày nay, Bản tin Nông nghiệp, Nhà nông làm giàu, Cùng Nông dân bàn cách làm giàu, Mách nhỏ
bà con, (VTV1); Đối thoại chính sách (Nông thôn Ngày nay); Phân tích thị trường nông sản (Kênh InfoTV truyền hình cap Việt Nam)…Đặc biệt, ngày 24/3/2010, Bộ Thông tin – Truyền thông và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã ký Nghị quyết liên tịch về phối hợp chỉ đạo xây dựng kênh truyền hình chuyên biệt về nông nghiệp, nông dân, nông thôn để VTC16 chính thức lên sóng vào ngày 22/4/2010, sau 12 ngày phát sóng thử nghiệm
Ở cấp tỉnh, ngoài các chương trình NNNT do các cơ quan truyền thông của tỉnh sản xuất, (Đài PT-TH tỉnh, Báo
Trang 8tỉnh), đang có sự xuất hiện tham gia của của các doanh nghiệp như Viettel Media trong hoạt động truyền thông NNNT (truyền hình và điện thoại)
Tuy nhiên, dù nhà nước đã có nhiều quan tâm đến mạng lưới thông tin nông nghiệp nông thôn nhưng thời điểm vừa qua, việc người nông dân được tiếp cận với những thông tin cần thiết, phục vụ cho sản xuất nông nghiệp còn khá hạn chế Nguyên nhân của vấn đề này một phần có thể là do hiệu quả của các kênh truyền thông còn một số bất cập Bởi thế, dù mạng lưới thông tin rất rộng nhưng người nông dân vẫn “đói” thông tin và chịu nhiều thiệt thòi bởi những khoảng trống do việc thiếu thông tin mang lại
Hiện nay ở nước ta chưa có nhiều công trình khoa học nghiên cứu về hiệu quả của các kênh thông tin NNNT trong việc đáp ứng nhu cầu thông tin của nông dân Từ thực tế đó, tôi chọn đề tài luận văn là “Nhu cầu sử dụng thông tin NNNT của nông dân” Nghiên cứu nhằm tìm hiểu thực trạng về nhu cầu sử dụng thông tin NNNT của nông dân và hiệu quả của các kênh truyền thông này Từ đó, tác giả phân tích nguyên nhân và đề xuất một số khuyến nghị góp phần nâng cao hiệu quả của hoạt động thông tin nông nghiệp nông thôn đối với người nông dân
2 Câu hỏi nghiên cứu
Hiện nay người nông dân đang có những nhu cầu gì về kênh thông tin NNNT qua các phương tiện truyền thông?
Kênh truyền thông nào được người nông dân đánh giá cao nhất?
Trang 9 Thời điểm nào người nông dân tiếp cận thông tin nông nghiệp nông thôn nhiều nhất?
Người nông dân đánh giá như thế nào về nội dung của các thông tin nông nghiệp nông thôn hiện nay?
Làm thế nào để nâng cao hiệu quả của thông tin nông nghiệp nông thôn đối với người nông dân?
3 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
3.1 Ý nghĩa khoa học
Với những kết quả thu thập được về mặt thực nghiệm
và về mặt lý thuyết, nghiên cứu này vận dụng một số lý thuyết của xã hội học: Lý thuyết biến đổi xã hội, lý thuyết phát triển bền vững, lý thuyết sự lựa chọn hợp lý, hướng tiếp cận chức năng luận về lý thuyết truyền thông Trong nghiên cứu này, tác giả đã vận dụng các lý thuyết để đánh giá nhu cầu sử dụng thông tin NNNT của người nông dân hiện nay cũng như đánh giá hiệu quả thông tin nông nghiệp đối với nhóm đối tượng trên
3.2 Ý nghĩa thực tiễn
Trong khuôn khổ luận văn thạc sỹ, tác giả mong muốn
sẽ đưa ra một đánh giá khách quan về nhu cầu sử dụng thông tin NNNT của nông dân hiện nay Đồng thời, nghiên cứu cũng mong muốn tìm hiểu về hiệu quả của các kênh thông tin NNNT
ở nước ta Từ đó tác giả hi vọng kết quả nghiên cứu của đề tài
có thể sử dụng như tư liệu tham khảo có ích, giúp các nhà quản
lý, các nhà hoạch định chính sách, các ban các cấp, các ngành, các tổ chức có cái nhìn tổng quát hơn về truyền thông NNNT,
Trang 10để có thể đề xuất các sáng kiến phát huy hơn nữa hiệu quả của kênh thông tin này
4 Mục đích nghiên cứu
Đề tài hướng tới việc tìm hiểu nhu cầu và thực trạng
sử dụng thông tin NNNT của người nông dân và đánh giá của nhóm đối tượng này về hiệu quả của nội dung thông tin
và các kênh thông tin NNNT hiện nay Qua đó tác giả muốn đưa một số khuyến nghị nhằm đáp ứng hơn nữa nhu cầu của người nông dân về việc tiếp cận thông tin NNNT, cũng như phát huy hiệu quả của truyền thông NNNT đối với nông dân
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
Tìm hiểu thực trạng về nhu cầu sử dụng kênh thông tin NNNT của người nông dân qua đánh giá về nhu cầu thông tin kỹ thuật, mùa vụ sản xuất nông nghiệp, thông tin thị trường
và thông tin chính sách nông nghiệp nông thôn của họ
Tìm hiểu thời điểm người nông dân thường tiếp cận thông tin nông nghiệp nông thôn
Đánh giá hiệu quả của một số kênh truyền thông NNNT hiện nay
Đánh giá những loại thông tin, kênh thông tin nông nghiệp và thời điểm mà người nông dân có mong muốn được tiếp cận để phục vụ tốt hơn cho các hoạt động sản xuất, hoạt động thị trường và tiếp cận chính sách NNNT
Đề xuất một số giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả của thông tin nông nghiệp nông thôn đối với người nông dân
Trang 116 Đối tƣợng, khách thể và phạm vi nghiên cứu
6.1.Đối tượng nghiên cứu: Đánh giá nhu cầu sử
dụng thông tin NNNT của nông dân
6.2 Khách thể nghiên cứu
Người nông dân trên địa bàn xã Vĩnh Trinh, huyện Vĩnh Thạnh, TP Cần Thơ
Cán bộ lãnh đạo địa phương
Các tài liệu liên quan đến truyền thông, đặc biệt là truyền thông liên quan đến nông nghiệp – nông thôn – nông dân
đó chỉ có thể thỏa mãn được khi mạng lưới truyền thông phát triển tốt, nội dung phù hợp Nội dung và hình thức tốt, cùng với thời điểm phù hợp sẽ tạo điều kiện để người nông dân tiếp cận thông tin nông nghiệp nông thôn tốt hơn
7.2 Phương pháp thu thập thông tin
Phương pháp thu thập thông tin bằng bảng hỏi
Trang 12Để thực hiện đề tài này, tác giả đã sử dụng phương pháp thu thập thông tin bằng bảng hỏi với số lượng mẫu phỏng vấn là 200 nông dân tại địa bàn xã Vĩnh Trinh
Phương pháp chọn mẫu: Chọn mẫu ngẫu nhiên thuận tiện Vì lý do thời điểm và nhân lực, phương pháp này được tác giả thực hiện có tính toán đến trình độ học vấn, giới tính, nghề nghiệp của các đối tượng được phỏng vấn khác nhau trong mẫu nghiên cứu để đảm bảo cho kết quả có độ khách quan cao nhất
Tác giả chọn mẫu ngẫu nhiên thuận tiện theo nguyên tắc như sau: Khi đi điều tra, tác giả cứ đi đến 20 nhà thì chọn 1 nhà để tiến hành phỏng vấn bằng bảng hỏi (trên tổng số dân trên xã là hơn 4.000 hộ dân) Nếu tôi không gặp được người cần hỏi tại nhà đã chọn, tôi sẽ quay vòng lại và tiếp tục vòng chọn để đủ được 200 mẫu phỏng vấn
Tuy nhiên, tác giả tự nhận thấy rằng, việc chọn mẫu trong nghiên cứu này chưa thể suy rộng nếu xét trên phạm vi rộng của vấn đề nghiên cứu ở tất cả vùng nông thôn của cả nước Chính vì vậy, nghiên cứu này chỉ xem xét vấn đề trong phạm vi hẹp với trường hợp đánh giá nhu cầu sử dụng thông tin nông nghiệp của nông dân tại xã Vĩnh Trinh, huyện Vĩnh Thạnh, TP Cần Thơ
Phương pháp quan sát: Quan sát cách tiếp cận thông tin, thói quen sử dụng báo đài…của người dân, cách người dân ứng dụng thông tin trong sản xuất…
Phương pháp phân tích tài liệu: Phân tích các tài liệu truyền thông, đặc biệt là truyền thông NNNT nông dân (Báo
Trang 13Nông nghiệp việt nam, báo Nông thôn ngày nay, tạp chí Xã hội học…)
Phương pháp phỏng vấn sâu: Thực hiện 08 phỏng vấn sâu, trong đó đại diện hộ nông dân là 06 và cán bộ lãnh đạo địa phương là 02
8 Giả thuyết nghiên cứu
Hiện nay người nông dân đang rất cần các thông tin NNNT, đặc biệt là các thông tin về kỹ thuật và mùa vụ phục vụ cho sản xuất nông nghiệp cũng như các thông tin về chính sách và thị trường
Kênh thông tin nông nghiệp nông thôn được người dân tiếp cận nhiều nhất là các kênh truyền hình Hình thức tiếp cận thông tin NNNT qua đài phát thanh không còn phổ biến như trước; báo mạng (internet) chưa thực sự phổ biến ở khu vực nông thôn Các kênh thông tin khác như hiệp hội, đoàn thể, trung tâm khuyến nông, khuyến ngư…chưa phát huy hiệu quả tối đa
Thời điểm tiếp cận thông tin nông nghiệp nông thôn phổ biến của người nông dân vào giờ nghỉ ngơi (ngoài giờ lao động sản xuất) buổi trưa và buổi tối
Người nông dân đánh giá chưa cao về hiệu quả của các kênh truyền thông hiện nay, chưa đáp ứng được nhu cầu của đông đảo người dân
Có nhiều nhân tố tác động đến nhu cầu tiếp cận thông tin nông nghiệp nông thôn của nông dân như: Tuổi tác, học vấn, giới tính…của người tiếp cận thông tin
Trang 149 Khung lý thuyết
Hiệu quả thông tin NNNT
Điều kiện kinh tế xã hội
Nhu cầu sử dụng thông tin NNNT của nông dân
Loại thông tin:
- Thông tin thị trường
- Thông tin kỹ thuật, mùa vụ (phục vụ sản xuất)
- Thông tin chính sách
Trang 15PHẦN 2: NỘI DUNG CHÍNH
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
1.1 Những lý thuyết vận dụng trong nghiên cứu
1.1.1 Lý thuyết biến đổi xã hội
1.1.7 Kênh truyền thông
1.1.8 Nhu cầu sử dụng thông tin nông nghiệp nông thôn
1.3 Tổng quan địa bàn nghiên cứu
1.4 Tổng quan vấn đề nghiên cứu
1.4.1 Một số kinh nghiệm quốc tế về truyền thông NNNT
1.4.1.1 Trung Quốc: Truyền hình là công cụ thông tin, đào tạo, giáo dục nông dân và phát triển nông thôn
1.4.1.2 Hoa Kỳ: Cơ sở dữ liệu NNNT là nền tảng
1.4.2 Một số công trình nghiên cứu về nông nghiệp, nông thôn và truyền thông nông nghiệp nông thôn tại Việt Nam
1.4.2.1 Tác phẩm “Truyền thông NNNT nông dân” (2009, NXB Tri thức, TS Đặng Kim Sơn, Ths Phạm Hoàng Ngân…)
Trang 161.4.2.2 Tác phẩm “Nông dân, nông thôn và nông nghiệp – Những vấn đề đặt ra” (2008, NXB Đại Nam, GS Tương Lai, TS Đặng Kim Sơn…)
1.4.2.3 “Nông nghiệp, nông thôn Việt Nam 20 năm đổi mới và phát triển” (2006, NXB Chính trị quốc gia, TS Đặng Kim Sơn) 1.4.2.4 Báo cáo khoa học “Nghiên c ứu cơ sở khoa học mạng thông tin khoa học công nghệ (KHCN) khu vực ĐBSCL”
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG SỬ DỤNG THÔNG TIN NÔNG NGHIỆP NÔNG THÔN CỦA NÔNG DÂN
2.1 Một số vấn đề chung về kênh truyền thông nông nghiệp nông thôn ở Việt Nam hiện nay
Trong giới hạn nghiên cứu của đề tài, tác giả lựa chọn một số kênh truyền thông khá phổ biến trong đời sống của người dân nông thôn, đó là: truyền hình, phát thanh, báo in, báo mạng, trung tâm khuyến nông, khuyến ngư, hiệp hội - đoàn thể, bạn bè
- hàng xóm để tìm hiểu
2.1.1 Truyền hình
2.1.1.1 Truyền hình trung ương
2.1.1.2 Truyền hình địa phương
2.1.2 Phát thanh
2.1.2.1 Kênh phát thanh trung ương
2.1.2.2 Kênh phát thanh địa phương
2.1.3 Báo in
2.1.4 Báo mạng
2.1.5 Truyền thông qua Trung tâm khuyến nông, khuyến ngư 2.1.6 Truyền thông qua Hiệp hội, đoàn thể
2.1.7 Các kênh thông tin khác
2.2 Thực trạng sử dụng thông tin nông nghiệp nông thôn của nông dân hiện nay
Trang 17Trong nghiên cứu này, để tìm hiểu về thực trạng sử dụng thông tin NNNT của nông dân hiện nay, tác giả tìm hiểu trên 3 tiêu chí: về nội dung thông tin, kênh thông tin và thời điểm tiếp cận
2.2.1 Các loại thông tin, kênh thông tin nông nghiệp nông thôn người nông dân tiếp cận hiện nay
2.2.1.1 Thông tin về thị trường
Trong đề tài này, tác giả nghiên cứu về thông tin thị trường NNNT cụ thể ở các khía cạnh: giá nông sản, nơi bán nông sản, đại lý thu mua, cơ sở chế biến…Tại Cần Thơ nói riêng và các tỉnh Đồng bằng Sông Cửu Long nói chung, từ nhiều năm nay, vấn đề trang bị thông tin thị trường cho người nông dân đặc biệt được quan tâm
Theo kết quả điều tra, thông tin thị trường là một trong những loại thông tin thu hút được sự quan tâm rất lớn của người nông dân Trong đó, việc tiếp cận với loại thông tin này qua kênh truyền hình (tivi) là phổ biến nhất với người nông dân Có tới 76,5% người trả lời thường xuyên tiếp cận với thông tin về giá cả nông sản, nơi bán nông sản thông qua ti vi Kết quả điều tra cũng cho thấy nguồn tin về thị trường cũng được người nông dân tiếp cận từ các hiệp hội, đoàn thể khá nhiều Có tới 27% người trả lời cho biết họ thường xuyên tiếp cận các thông tin về thị trường nông sản qua hiệp hội, đoàn thể ở địa phương Tiếp đến là các kênh truyền thông: báo mạng (23,5%), báo in (14%)…
2.2.1.2 Thông tin kỹ thuật và mùa vụ sản xuất nông nghiệp
Tương tự như với loại thông tin thị trường, người nông dân tiếp cận với các thông tin phục vụ sản xuất nông nghiệp (thời tiết nông vụ, dịch bệnh, kỹ thuật sản xuất, vật tư nông nghiệp ) chủ yếu qua kênh truyền thông là truyền hình Tỷ lệ nông dân
Trang 18tiếp cận tin phục vụ sản xuất nông nghiệp qua ti vi là 82%, cao gấp 4,97 lần so với tỷ lệ hộ nông dân tiếp cận loại thông tin này qua báo in
Sau ti vi, đài phát thanh và các hiệp hội, đoàn thể là đơn vị cung cấp thông tin phục vụ sản xuất nông nghiệp được người nông dân biết đến nhiều nhất Đặc biệt, Hội nông dân xã là tổ chức tiên phong trong việc trang bị kiến thức phục vụ sản xuất nông nghiệp cho người nông dân
2.2.1.3 Thông tin chính sách trong lĩnh vực nông nghiệp nông thôn
Thông tin về chính sách nông nghiệp, nông thôn không được nhiều hộ nông dân biết tới so với các thông tin về thị trường nông sản và thông tin phục vụ sản xuất nông nghiệp Trong số 200 người tham gia trả lời phỏng vấn, chỉ có 82 người biết đến các thông tin về chính sách nông nghiệp thông qua kênh truyền hình, đạt tỷ lệ 41% Trong khi đó, cùng qua kênh truyền hình, tỷ lệ người biết đến thông tin về thị trường nông sản là 76,5 % (cao gấp 1,87 lần so với những người biết đến thông tin về chính sách nông nghiệp) và tỷ lệ người biết đến thông tin phục vụ sản xuất nông nghiệp là 82% (cao gấp 2 lần
so với những nông dân được tiếp cận thông tin về chính sách nông nghiệp qua ti vi)
So với thông tin thị trường và thông tin phục vụ sản xuất nông nghiệp, thông tin chính sách trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn là loại thông tin duy nhất mà ở đây kênh truyền hình không phải là kênh thông tin chiếm ưu thế tuyệt đối
so với các kênh thông tin khác trong việc truyền tải thông điệp đến người nông dân
Trang 192.2.2 Thời điểm tiếp cận thông tin nông nghiệp nông thôn của nông dân
2.2.2.1 Thời điểm tiếp cận thông tin nông nghiệp qua truyền hình
Thời điểm xem ti vi để tiếp cận thông tin về nông nghiệp, nông thôn phổ biến nhất của người nông dân là từ 17h01 đến 20h00 Đây là khoảng thời điểm nghỉ ngơi sau cả ngày lao động sản xuất Vào thời điểm này, người nông dân có thể xem nhiều chương trình khác nhau như thời sự , bản tin nông nghiệp, bản tin thời tiết nông vụ…Đặc biệt , chương trình thời sự được rất nhiều người dân quan tâm , vì vậy kho ảng thời gian cận kề phát sóng chương trình này cũng được nhiều người dành để xem các chương trình truyền hình
2.2.2.2 Thời điểm tiếp cận thông tin nông nghiệp qua đài phát thanh
Theo ý kiến của nhiều nông dân, thời điểm họ thường nghe đài để tìm hiểu các thông tin nông nghiệp nông thôn là vào khoảng thời điểm nghỉ ngơi buổi trưa hoặc đầu giờ sáng , khi bắt đầu một ngày mới
2.2.2.3 Thời điểm tiếp cận thông tin nông nghiệp qua báo in
Theo kết quả điều tra, thời điểm mà người nông dân tìm hiểu thông tin nông nghiệp qua báo in phổ biến nhất là vào khung giờ buổi sáng, từ 07h01 – 11h00 Có 32,5% nông dân trong mẫu khảo sát đọc báo vào khung thời điểm này để cập nhật tin tức trong lĩnh vực nông nghiệp Tỷ lệ này cao gấp 3,2 lần so với lượng người đọc báo in trong khung giờ từ 11h01 – 14h00 (chiếm 10%) để tiếp cận với các thông tin cùng nội dung như trên