Để cụ thể hóa cho mục tiêu đó, lãnh đạo Đài luôn tạo điều kiện để nhân lực KH&CN được tiếp cận với các công nghệ truyền hình tiên tiến trên thế giới thông qua hình thức đào tạo ngắn hạn
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
Hà Nội - 2011
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
MÃ SỐ: 60.34.72
Người hướng dẫn khoa học: TS Trần Văn Hải
Hà Nội - 2011
Trang 32
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 4
DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU 4
PHẦN MỞ ĐẦU 5
1 Lý do chọn đề tài 5
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu 6
3 Mục tiêu nghiên cứu 9
4 Phạm vi nghiên cứu 9
5 Mẫu khảo sát 10
6 Câu hỏi nghiên cứu 10
7 Giả thuyết nghiên cứu 10
8 Phương pháp nghiên cứu 11
9 Kết cấu của Luận văn 12
CHƯƠNG 1 13
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 13
1.1 Khái niệm công nghệ 13
1.2 Công nghệ truyền hình 16
1.2.1 Truyền hình và lịch sử hình thành công nghệ truyền hình 16
1.2.2 Dây chuyền công nghệ truyền hình 21
1.2.3 Công nghệ truyền hình 25
1.2.4 Phân loại công nghệ truyền hình 27
1.3 Chuyển giao công nghệ 29
1.3.1 Khái niệm chuyển giao công nghệ 29
1.3.2 Đặc điểm chuyển giao công nghệ truyền hình 30
1.4 Nhân lực Khoa học và Công nghệ 30
1.4.1 Khái niệm nhân lực và nguồn nhân lực 30
1.4.2 Khái niệm nhân lực Khoa học và Công nghệ 32
1.5 Năng lực tiếp nhận – năng lực làm chủ 33
1.5.1 Khái niệm năng lực 33
1.5.2 Năng lực tiếp nhận công nghệ truyền hình 34
1.5.3 Năng lực làm chủ công nghệ truyền hình 35
* Kết luận Chương 1 36
CHƯƠNG 2 38
THỰC TRẠNG TIẾP NHẬN VÀ LÀM CHỦ CÔNG NGHỆ TRUYỀN HÌNH CỦA ĐÀI TRUYỀN HÌNH THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 38
2.1 Giới thiệu khái quát về Đài Truyền hình TP.Hồ Chí Minh 38
2.2 Đặc điểm của nhân lực Khoa học và Công nghệ Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh 41
2.2.1 Nhân lực KH&CN Đài Truyền hình TP.HCM 41
2.2.2 Độ tuổi và giới tính của nhân lực KH&CN Đài Truyền hình TP.HCM 45
2.2.3 Tuyển dụng nhân lực KH&CN 49
Trang 43
2.2.5 Những thuận lợi và khó khăn về nhân lực Khoa học và Công nghệ của Đài
Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh 51
2.3 Thực trạng công nghệ sản xuất chương trình truyền hình 53
2.3.1 Hoạt động Khoa học và Công nghệ ở Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh53 2.3.2 Đặc điểm hoạt động công nghệ của Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh 55 2.3.3 Hoạt động đổi mới công nghệ của Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh 57
2.3.4 Hoạt động nghiên cứu triển khai (R&D) 58
2.4 Chính sách tài chính cho công nghệ sản xuất chương trình truyền hình 62
2.4.1 Chính sách tài chính cho đào tạo nguồn nhân lực 63
2.4.2 Chính sách tài chính đầu tư cho công tác nghiên cứu 65
2.4.3 Chính sách tài chính đầu tư cho duy tu, bảo dưỡng thiết bị, mua sắm thiết bị, hằng năm 65
2.4.4 Chính sách tài chính đầu tư cho các dự án 66
* Kết luận Chương 2 70
CHƯƠNG 3 71
GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC TIẾP NHẬN VÀ LÀM CHỦ CÔNG NGHỆ TRUYỀN HÌNH CỦA ĐÀI TRUYỀN HÌNH THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 71
3.1 Nâng cao năng lực nhân lực Khoa học và Công nghệ của Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh 71
3.1.1 Nâng cao năng lực quản lý của đội ngũ cán bộ quản lý 72
3.1.2 Nâng cao năng lực của nhân lực KH&CN Đài Truyền hình TP.HCM 79
3.2 Đổi mới chính sách hoạt động Khoa học và Công nghệ 83
3.2.1 Đổi mới cách thức hoạt động của tổ chức R&D 83
3.2.2 Đổi mới chính sách chuyển giao công nghệ truyền hình 85
3.2.3 Đẩy mạnh liên kết với các tổ chức KH&CN chuyên nghiệp 90
3.3 Xã hội hóa nguồn lực tài chính để tiếp nhận công nghệ truyền hình 94
3.3.1 Đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động sản xuất chương trình truyền hình 94
3.3.2 Hoàn thiện hành lang pháp lý để đẩy mạnh phát triển dịch vụ, thu hút nguồn lực tài chính xã hội phát triển công nghệ truyền hình 96
* Kết luận Chương 3 98
KẾT LUẬN 99
KHUYẾN NGHỊ 100
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 102
PHỤ LỤC 104
Trang 5PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong kỹ thuật việc tiếp nhận và làm chủ một công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực chuyên môn luôn là một thách thức đối với các nhân lực Khoa học và Công nghệ (bao gồm các kỹ sư, các kỹ thuật viên, những cá nhân tham gia công tác nhận công nghệ được chuyển giao…) Trên thế giới, ngay tại các nước phát triển như Mỹ, Anh, Pháp, Đức… từ giai đoạn nhận chuyển giao một công nghệ cho đến khi có thể làm chủ hoàn toàn công nghệ được chuyển giao và khai thác một cách hiệu quả và kinh tế nhất của các nhân lực Khoa học và Công nghệ đôi khi còn gặp phải những khó khăn thậm chí còn đưa đến những thất bại cho tập đoàn, doanh nghiệp Thế nên, tại các nước kém phát triển thì việc gặp khó khăn hoặc gặp những thất bại trong việc tiếp cận và làm chủ một công nghệ tiên tiến được chuyển giao của các nhân lực Khoa học và Công nghệ có xác suất xảy ra rất cao Tại Việt Nam, các doanh nghiệp trong và ngoài quốc doanh nhận chuyển giao công nghệ từ nước ngoài một cách ồ ạt với chi phí đầu tư rất lớn nhưng đôi khi hiệu quả đem lại cho các doanh nghiệp
là rất thấp Có nhiều nguyên nhân để giải thích như: trình độ công nghệ của ta không theo kịp các nước phát triển trên thế giới, năng lực công nghệ hiện tại của doanh nghiệp, kinh nghiệm trong việc ràng buộc các điều khoản trong hợp đồng chuyển giao công nghệ, những hạn chế của nhân lực KH&CN trong việc làm chủ công nghệ, tiêu cực trong việc mua/ bán, chính sách chuyển giao công nghệ…
Trang 6Tại Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh, lãnh đạo cơ quan đặt ra chiến lược phát triển của đơn vị phải là một Đài truyền hình đi đầu và tiên phong trong lĩnh vực truyền hình của cả nước từ đó làm tiền đề cho việc vươn ra tầm khu vực, châu lục và thế giới nhằm góp phần tuyên truyền văn hóa, dân tộc, con người Việt Nam ra thế giới góp phần thúc đẩy nền kinh tế nước nhà ngày càng phát triển Để cụ thể hóa cho mục tiêu đó, lãnh đạo Đài luôn tạo điều kiện để nhân lực KH&CN được tiếp cận với các công nghệ truyền hình tiên tiến trên thế giới thông qua hình thức đào tạo ngắn hạn và dài hạn, trong nước
và ngoài nước, đầu tư, trang bị các thiết bị, dây chuyền sản xuất chương trình truyền hình hiện đại… Thế nhưng, những khó khăn trong việc tiếp cận, khai thác hiệu quả và làm chủ hoàn toàn các công nghệ truyền hình tiên tiến của thế giới được chuyển giao lại luôn là vấn đề nhức nhối trong đơn vị
Chính vì thế, tính cấp thiết của vấn đề là việc làm thế nào để nâng cao năng lực tiếp nhận và làm chủ công nghệ truyền hình của nhân lực KH&CN Đài Truyền hình TP.HCM, từ đó nhân ra trên diện rộng để có những khuyến nghị chung nhằm góp phần giúp các nhân lực KH&CN thấy được những hạn chế của mình để có thể làm chủ hoàn toàn công nghệ được chuyển giao
Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề này, tôi chọn Nâng cao năng lực tiếp nhận và làm chủ công nghệ truyền hình (Nghiên cứu trường hợp Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh) làm đề tài
Luận văn Thạc sĩ Quản lý Khoa học và Công nghệ
Trang 72 Tổng quan tình hình nghiên cứu
Thời gian gần đây, với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ truyền hình trên thế giới cùng với sự chuyển đổi từ cơ chế bao cấp sang nền kinh tế thị trường theo định hướng Xã hội chủ nghĩa trong lĩnh vực truyền hình đã góp phần thúc đẩy ngành truyền hình Việt Nam phát triển ồ ạt và trở thành phương tiện của thông tin đại chúng Tuy nhiên, trong giai đoạn hội nhập và phát triển này đã xuất hiện những bất cập về công tác quản lý của hoạt động truyền hình nói chung và hoạt động KH&CN trong lĩnh vực truyền hình nói riêng Chính vì lý do đó, các cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực truyền thông, lãnh đạo của các Đài Truyền hình trong cả nước, các nhà nghiên cứu khoa học, các nhân lực KH&CN trong lĩnh vực truyền hình… đã bắt đầu có những quan tâm và đầu tư nghiên cứu các đề tài khoa học cũng như tổ chức các hội thảo về hoạt động KH&CN trong lĩnh vực truyền hình tiêu biểu như:
- Xây dựng hệ thống các chức danh trong sản xuất chương trình truyền hình chuyên nghiệp của tác giả Tạ Bích Loan (nhân lực
KH&CN của Đài Truyền hình Việt Nam)
- Nghiên cứu của Ngô Huy Hoàng được thể hiện tại Luận văn
Thạc sĩ chuyên ngành Quản lý KH&CN với đề tài Đổi mới cơ chế quản lý nguồn nhân lực KH&CN tại Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh nhằm mục tiêu phân tích, đánh giá và chỉ ra những bất cập
trong công tác quản lý nguồn nhân lực KH&CN đồng thời đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh
Trang 8- Nghiên cứu của Cao Anh Minh được thể hiện tại Luận văn
Thạc sĩ chuyên ngành Quản lý KH&CN với đề tài Đổi mới quản lý hoạt động công nghệ ngành truyền hình Việt Nam nhằm đổi mới các
quan điểm về cơ chế quản lý hoạt động truyền hình cũng như hoạt động công nghệ truyền hình để thúc đẩy phát triển các hoạt động công nghệ trên toàn ngành truyền hình Việt Nam trong xu hướng hội nhập và toàn cầu hóa hiện nay
- Nghiên cứu của Lê Quang Trung được thể hiện tại Luận văn
Thạc sĩ chuyên ngành Quản lý KH&CN với đề tài Ảnh hưởng của kinh tế thị trường đối với hoạt động KH&CN ở Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh nhằm đánh giá tác động của kinh tế thị
trường đối với hoạt động quản lý KH&CN tại Đài Truyền hình TP.HCM khi chuyển từ cơ chế bao cấp sang cơ chế tự chủ về tài chính và đề xuất các giải pháp đổi mới trong công tác quản lý KH&CN tại Đài Truyền hình TP.HCM cho phù với nền kinh tế thị trường theo định hướng Xã hội chủ nghĩa như nước ta hiện nay
- Các hội thảo khoa học do Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức gần đây như: Hội thảo giới thiệu về thiết bị công nghệ truyền hình của một số hãng nổi tiếng trên thế giới như Coemar (Ý), Panasonic (Nhật Bản) Hội thảo khoa học giới thiệu công nghệ truyền hình số
và ứng dụng tại Việt Nam được tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan Truyền hình toàn quốc lần thứ 30…
Đài Truyền hình TP.HCM – đơn vị thường xuyên nhận chuyển giao công nghệ truyền hình từ nước ngoài và cũng không ít trong số những lần tiếp nhận công nghệ mới, các nhân lực KH&CN của họ
Trang 9gặp những khó khăn, lúng túng, đôi lúc dẫn đến thất bại trong việc làm chủ hoàn toàn công nghệ được trang bị Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa có một nghiên cứu khoa học nào đi sâu vào tìm hiểu và nhận diện những hạn chế trong hoạt động KH&CN nói chung và năng lực của nhân lực KH&CN trong việc tiếp nhận và làm chủ công nghệ truyền hình được chuyển giao nói riêng và sau đó đưa ra các giải pháp, các khuyến nghị, các kiến nghị nhằm giúp các nhân lực KH&CN trong lĩnh vực truyền hình tháo gỡ những khó khăn để có thể tiếp cận và làm chủ hoàn toàn công nghệ truyền hình được chuyển giao một cách nhanh nhất, hiệu quả và khoa học nhất nhằm đem lại lợi ích chung cho tổ chức nói riêng và góp phần xây dựng và phát triển đất nước nói chung
Một lần nữa, xin khẳng định lại cho đến thời điểm này, vẫn chưa
có nghiên cứu khoa học nào bàn về việc nhận diện những hạn chế trong việc tiếp nhận và làm chủ công nghệ truyền hình được chuyển giao của nhân lực KH&CN trong lĩnh vực truyền hình và tại đơn vị
cụ thể như Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh
3 Mục tiêu nghiên cứu
Tìm ra các giải pháp để nâng cao năng lực tiếp nhận và làm chủ công nghệ truyền hình của Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh
Trang 10Những nhân tố tác động đến việc tiếp nhận và làm chủ công nghệ truyền hình được chuyển giao của nhân lực Khoa học và Công nghệ Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh
Hoạt động Khoa học và Công nghệ (chính sách chuyển giao công nghệ, hoạt động của tổ chức nghiên cứu và phát triển, chính sách tài chính cho hoạt động KH&CN, nhân lực KH&CN ) của Đài Truyền hình TP.HCM
Phạm vi về thời gian: từ năm 2005 đến 2010 (năm 2005 là thời điểm Ủy ban nhân dân TP.HCM ban hành qui định 252/QĐUB về việc cho phép Đài thực hiện cơ chế tự chủ về tài chính)
5 Mẫu khảo sát
Trong phạm vi nghiên cứu, học viên chọn mẫu khảo sát là nhân lực KH&CN ở các Phòng, Ban, Trung tâm thuộc khối kỹ thuật - hậu cần trong Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh cụ thể như: Ban Quản lý kỹ thuật; Trung tâm Sản xuất chương trình; Trung tâm Truyền hình cáp; Trung tâm Truyền dẫn phát sóng; Trung tâm Phát hình; Ban Kỹ thuật cơ điện lạnh; Bộ phận Quản lý tòa nhà trung tâm truyền hình
Tổng số mẫu dự kiến khảo sát là 50 phiếu khảo sát
Đồng thời khảo sát ý kiến, nhận xét của đại diện lãnh đạo Đài (Tổng Giám đốc hoặc một Phó Tổng Giám đốc), Trưởng các đơn vị Phòng, Ban, Trung tâm nêu trên
6 Câu hỏi nghiên cứu
- Thực trạng năng lực tiếp nhận và làm chủ công nghệ truyền hình của Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh như thế nào?
Trang 11- Cần phải có những giải pháp nào để nâng cao năng lực tiếp nhận và làm chủ công nghệ truyền hình của Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh?
7 Giả thuyết nghiên cứu
- Thực trạng năng lực tiếp nhận và làm chủ công nghệ truyền hình của Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh được thể hiện trên các mặt:
+ Khó khăn trong việc huy động nhân lực KH&CN của Đài trong việc tiếp nhận và làm chủ công nghệ truyền hình;
+ Hoạt động nghiên cứu và triển khai, đổi mới công nghệ truyền hình của Đài còn nhiều điểm hạn chế;
+ Chính sách tài chính đầu tư cho công nghệ sản xuất chương trình truyền hình chưa đóng góp tích cực
- Để nâng cao năng lực tiếp nhận và làm chủ công nghệ truyền hình của Đài Truyền hình TP.HCM, cần phải có những giải pháp sau: + Nâng cao năng lực cho nhân lực KH&CN của Đài để có thể tiếp nhận và làm chủ công nghệ truyền hình
+ Đổi mới chính sách chuyển giao công nghệ truyền hình theo hướng liên kết với các tổ chức KH&CN chuyên nghiệp
+ Xã hội hóa các nguồn lực tài chính để tiếp nhận công nghệ truyền hình
+ Hoàn thiện các quy định pháp lý để tiếp nhận công nghệ truyền hình
Trang 128 Phương pháp nghiên cứu
8.1 Phương pháp phân tích tổng hợp
Tác giả nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích trên cơ sở đánh giá hiện trạng hoạt động KH&CN của Đài Truyền hình TP.HCM từ năm 2005 đến năm 2010 Vì điều kiện hạn chế nên các số liệu được sử dụng chủ yếu từ nguồn của Đài Truyền hình TP.HCM Ngoài ra, Tác giả Luận văn còn tổng hợp số liệu khác từ trang Web của các Đài Truyền hình trong và ngoài nước, Bộ Thông tin truyền thông, Bộ Tài chính…
8.2 Phương pháp khảo sát thực tế
Phương pháp điều tra xã hội học (khảo sát, thu thập thông tin) từ nhóm nhân lực KH&CN trực tiếp tham gia tiếp nhận công nghệ truyền hình để tìm hiểu cách tiếp cận và những khó khăn, hạn chế gặp phải trong qúa trình làm chủ công nghệ, về hoạt động KH&CN Đài, nhân lực KH&CN, về chính sách tài chính
Phương pháp phỏng vấn: phỏng vấn sâu
Phương pháp tổng hợp, phân tích: kết quả khảo sát có được
9 Kết cấu của Luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của Luận văn bao gồm 3 chương:
- Chương 1 Cơ sở lý luận của đề tài
- Chương 2 Thực trạng tiếp nhận và làm chủ công nghệ truyền hình của Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh
- Chương 3 Giải pháp nâng cao năng lực tiếp nhận và làm chủ công nghệ truyền hình của Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh
Trang 13CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
1.1 Khái niệm công nghệ
Theo quan điểm của Ủy ban Kinh tế và Xã hội khu vực Châu Á – Thái Bình Dương (Economic and Social Commission for Asia and the Pacific – ESCAP): “công nghệ là kiến thức có hệ thống về qui trình và kỹ thuật dùng để chế biến vật liệu và thông tin Nó bao gồm kiến thức, kỹ năng, thiết bị, phương pháp và các hệ thống dùng trong việc tạo ra hàng hóa và cung cấp dịch vụ” Quan điểm này đã được thừa nhận là bước ngoặt quan trọng trong khái niệm về công nghệ Trong đó, Tiến sĩ K Ramanathan, Giám đốc Trung tâm chuyển giao công nghệ Châu Á – Thái Bình Dương, đơn vị trực thuộc ESCAP đã chỉ ra rằng công nghệ có bốn thành phần là: thiết bị (Technoware),
con người (Humanware), tổ chức (Orgaware), thông tin (Inforware)
Năm 1884, Paul G Nipkow chế tạo ra chiếc đĩa quay quét hình, tạo ra cách thức truyền tải bản ghi lại của một hình ảnh chuyển động
Trang 14qua một dây dẫn sử dụng tín hiệu điện biến thiên tạo ra từ việc quét hình ảnh chuyển động bằng cơ học Trải qua nhiều giai đoạn khác nhau trong quá trình phát triển, cho đến ngày nay công nghệ truyền hình đã phát triển một cách vượt bậc và đã cung cấp cho công chúng những tiến trình trải nghiệm chất lượng kỹ thuật ngày càng tốt hơn
1.2.2 Dây chuyền công nghệ truyền hình
Mô hình dây chuyền công nghệ sản xuất chương trình truyền hình tiêu biểu được hình thành bởi hai giai đoạn chính trước khi đưa sản phẩm truyền hình hoàn chỉnh đến với khán giả là: giai đoạn sản xuất và giai đoạn phân phối
1.2.4 Phân loại công nghệ truyền hình
Cách thứ nhất: căn cứ theo từng chủng loại, thể loại chương trình hay nội dung chương trình mà người ta phân loại thành: công nghệ sản xuất tin tức, công nghệ sản xuất trò chơi truyền hình…
Cách thứ hai: căn cứ theo hệ thống thiết bị kỹ thuật của từng giai đoạn: công nghệ ghi hình, công nghệ dựng hậu kỳ, công nghệ phát hình, công nghệ phát sóng, công nghệ lưu trữ…
Tác giả Luận văn sử dụng cách phân loại thứ nhất về công nghệ truyền hình để tiếp cận các dây chuyền sản xuất chương trình truyền
hình bị được chuyển giao
Trang 151.3 Chuyển giao công nghệ
1.3.1 Khái niệm chuyển giao công nghệ
Theo Luật Chuyển giao công nghệ, năm 2006: “Chuyển giao công nghệ là chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng một phần hoặc toàn bộ công nghệ từ bên có quyền chuyển giao công nghệ sang bên nhận công nghệ”
1.3.2 Đặc điểm chuyển giao công nghệ truyền hình
Ngoài những đặc điểm tương đồng với chuyển giao công nghệ sản xuất sản phẩm thông thường thì chuyển giao công nghệ truyền hình có những đặc điểm riêng như sau:
+ Dây chuyền được chuyển giao thường phải được cải tạo lại để
có thể tạo ra sản phẩm phù hợp với văn hóa của nước sở tại
+ Chất lượng sản phẩm công nghệ nhập sẽ không cố định và thay đổi tùy thuộc vào hàm lượng sáng tạo của đội ngũ nhân lực KH&CN tham gia “vận hành” dây chuyền sản xuất công nghệ truyền hình + Việc thiết kế, xây dựng nên một dây chuyền sản xuất mới có thể bắt đầu từ hệ thống máy móc, thiết bị hiện hữu mà không cần phải tốn kinh phí để cải tiến nâng cao công nghệ nhập Tuy nhiên, quá trình này đòi hỏi phải có sự thay đổi tư duy về mặt con người
+ Để tạo ra một sản phẩm mới đôi lúc không cần thiết phải nhập
công nghệ hoàn toàn mới mà chỉ cần thay đổi một vài chi tiết nhỏ trong dây chuyền công nghệ sản xuất chương trình truyền hình
1.4 Nhân lực Khoa học và Công nghệ
1.4.1 Khái niệm nhân lực và nguồn nhân lực
a Khái niệm nhân lực