Ứng dụng Viễn thám và hệ thông tin địa lý trong nghiên cứu biến động sử dụng đất vùng cửa sông Mã tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 1990 – 2010 Nguyễn Đức Anh Trường Đại học Khoa học Tự nhiên..
Trang 1Ứng dụng Viễn thám và hệ thông tin địa lý trong nghiên cứu biến động sử dụng đất vùng cửa sông Mã tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 1990 –
2010
Nguyễn Đức Anh Trường Đại học Khoa học Tự nhiên Đại học Quốc gia Hà Nộ
Luận văn Thạc sĩ ngành:Quản lý tài nguyên và môi trường; Mã số : 60 85 01 01
Người hướng dẫn: TS Phạm Quang Sơn
Năm bảo vệ: 2013
Abstract Đánh giá tổng quan các nghiên cứu về cùng cửa sông và khả năng sử dụng
thông tin viễn thám trong nghiên cứu vùng ven biển và cửa sông Thu thập và sử lý các nguồn tư liệu có liên quan đến khu vực nghiên cứu (địa chất, địa mạo, khí tượng-thủy-hải văn, kinh tế - xã hội, ảnh vệ tinh, bản đồ các loại) Điều tra thực địa, đối sánh với bản đồ biến động, đánh giá độ chính xác và khai thác thông tin cho đánh giá biến động môi trường tự nhiên Xây dựng mô hình xử lý thông tin không gian trong nghiên cứu vùng ven biển và cửa sông Tích hợp thông tin không gian trên các hệ thống xử lý ảnh
số và GIS, phân tích đánh giá quy mô biến động môi trường tự nhiên Đánh giá biến động không gian vùng ven biển cửa sông Mã và đưa ra định hướng khai thác vùng cửa sông trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nước biển dâng
Keywords Quản lý tài nguyên; Môi trường; Sử dụng đất; Thanh Hóa
Content
Trang 21
MỤC LỤC
MỤC LỤC 1
DANH SÁCH CÁC BẢNG 3
DANH SÁCH CÁC HÌNH 4
BẢNG KÍ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT 5
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VÀ CƠ SỞ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU BIẾN ðỘNG VÙNG CỨA SÔNG TỪ THÔNG TIN VIỄN THÁM VÀ HỆ THÔNG TIN ðỊA LÝ (GIS) 10
1.1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 10
1.1.1 Tình hình nghiên cứu vùng cửa sông 10
1.1.2 Nghiên cứu tài nguyên ñất bằng phương pháp viễn thám và GIS 12
1.2 QUAN ðIỂM NGHIÊN CỨU 14
1.3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 15
1.3.1 Cơ sở nghiên cứu biến ñộng bằng viễn thám và GIS 15
1.3.2 Phương pháp ñánh giá biến ñộng bằng viễn thám và GIS 19
CHƯƠNG 2 ðẶC ðẶC ðIỂM ðIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ – XÃ HỘI KHU VỰC NGHIÊN CỨU 24
2.1 ðẶC ðIỂM ðIỀU KIỆN TỰ NHIÊN 24
2.1.1 Vị trí ñịa lý 24
2.1.2 ðặc ñiểm ñịa hình ñịa mạo 24
2.1.3 ðặc ñiểm thời tiết, khí hậu 25
2.1.4 ðặc ñiểm thủy văn 27
2.1.5 Tài nguyên ñất 28
2.1.6 Tài nguyên rừng 28
2.2 ðIỀU KIỆN KINH TẾ XÃ HỘI 29
2.2.1 Dân số và lao ñộng 29
2.2.2 Tình hình kinh tế 29
CHƯƠNG 3 NGHIÊN CỨU BIẾN ðỘNG SỬ DỤNG ðẤT VÙNG CỬA SÔNG MÃ TỈNH THANH HÓA BẰNG DỮ LIỆU VIỄN THÁM VÀ GIS 31
3.1 MÔ TẢ DỮ LIỆU 31
3.2 QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU 32
3.2.1 Xử lý dữ liệu ảnh 32
3.2.2 Xây dựng chú giải 34
3.2.3 Chiết xuất thông tin từ ảnh viễn thám 37
3.2.4 Khảo sát thực ñịa 38
3.3 BIẾN ðỘNG SỬ DỤNG ðẤT VÙNG CỬA SÔNG MÃ TỈNH THANH HÓA38 3.4 NHỮNG VẤN ðỀ KHAI THÁC VÙNG VEN BIỂN CỬA SÔNG MÃ TRONG BỐI CẢNH BIẾN ðỔI KHÍ HẬU VÀ NƯỚC BIỂN DÂNG 56
3.4.1 Bối cảnh BðKH và NBD trên thế giới và Việt Nam 56
3.4.2 Kịch bản về BðKH vàNBD ở Việt Nam 57
Trang 33.4.3 Vấn ñề khai thác trong bối cảnh BðKH và NBD vùng cửa sông Mã tỉnh
Thanh Hóa 58
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 61
TÀI LIỆU THAM KHẢO 63
PHỤC LỤC 65
Trang 463
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bùi Phương Thảo (2011) Ứng dụng viễn thám và GIS nghiên cứu biến ựộng sử dụng ựất cửa Nam Triệu Ờ cửa Cấm (Hải Phòng) và vùng cửa đáy (Nam định Ờ Ninh Bình) trong giai ựoạn 1987 Ờ 2010Ợ Luận văn thạc sỹ khoa học, trường
ựại học Khoa học Tự nhiên, ựại học Quốc gia Hà Nội
2 Dương Tiến đức, Trương Thị Hòa Bình, Nguyễn Hữu Huynh (2005) Ứng dụng công nghệ viễn thám và Hệ thông tin địa lý ựể ựánh giá biến ựộng lớp phủ thực vật tại vườn quốc gia U Minh Thượng Tạp chắ Nông Nghiệp và Phát
triển nông thôn, No 22, Hà Nội
3 đào Ngọc đức (2009) Ộđánh giá thực trạng và ựề xuất sử dụng ựất nông nghiệp hợp lý huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh HóaỢ Luận văn thạc sỹ khoa học,
trường ựại học Nông nghiệp
4 Kịch bản Biến ựổi Khắ hậu, Nước biển dâng cho Việt Nam, Bộ Tài nguyên và Môi trường tháng 6 Ờ 2009
5 Nguyễn đình Minh (2009) Phân loại sử dụng ựất và lớp phủ ựất ựô thị ở Hà Nội bằng dữ liệu Terra ASTER, Trường đại học Khoa học Tự nhiên, đại học
Quốc gia Hà Nội
6 Phạm Quang Sơn (2004) ỘNghiên cứu diễn biến vùng ven biển cửa sông Hồng- sông Thái Bình trên cơ sở ứng dụng thông tin viễn thám và hệ thông tin ựịa lý (GIS) phục vụ khai thác sử dụng hợp lý lãnh thổ, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên
và môi trườngỢ Luận án tiến sỹ ựịa lý, Lưu trữ Trường đH Khoa học tự nhiên,
đHQG Hà Nội, 145tr
7 Phạm Quang Sơn (2012) ỘNghiên cứu biến ựộng các vùng cửa sông ven biển Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ tư thông tin Viễn thám phân giải cao và GIS, phụ vự chiến lược phát triển kinh tế biển và bảo vệ Tài nguyên Ờ Môi trườngỢ đề tài
nghiên cứu khoa học Viện địa chất Ờ Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam
8 Tống Sỹ Sơn (2008) Ộđánh giá biến ựộng lớp phủ ựất bằng phương pháp phân tắch véc tơ biến ựộng huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam.Ợ Luận văn thạc sỹ Khoa
địa Lý, Trường đH Khoa học tự nhiên, đHQG Hà Nội
9 Nguyễn Ngọc Thạch (2005) ỘCơ sở viễn thámỢ, NXB Nông nghiệp, Hà Nội
Trang 510 Nguyễn Ngọc Thạch, Dương Văn Khảm (2011) Ộđịa thông tin ứng dụngỢ
(Các ứng dụng của Viễn thám Ờ Hệ thông tin địa lý và GPS) NXB Khoa học
và kỹ thuật
11 Vũ Anh Tuân (2004) ỘNghiên cứu biến ựộng hiện trạng lớp phủ thực vật và ảnh hưởng của nó tới quá trình xói mòn lưu vực sông Trà Khúc bằng phương pháp viễn thám và hệ thông tin ựịa lýỢ Luận án TS địa lý, Lưu trữ Trường đH
Khoa học tự nhiên, đHQG Hà Nội
12 Nhữ Thị Xuân, đinh Thị Bảo Hoa, Nguyễn Thị Thuý Hằng (2004) Ộđánh giá biến ựộng sử dụng ựất huyện Thanh Trì - thành phố Hà Nội giai ựoạn 1994 -
2003 trên cơ sở phương pháp viễn thám kết hợp GISỢ Tạp chắ khoa học, đại
học quốc gia Hà Nội, Số 4, Tập XX, Hà Nội