Nhùng thành tiru cùa Khoa Luti trOr hoc va Quàn tri vàn phòng trong viéc ùrng dung cóng nghé thóng tin trong còng tàc giàng day Trude bèi, chùng la càn hiéu mot vàn de mang tinh nguyén
Trang 1MÓn PHirONG PHÀP BIÉN SOAN BÀI GIANG VA GIANO DAY
THONG QUA KY THUAT TIN HOC
PGS.TS DUdng Vàn Kham'
ì Nhùng thành tiru cùa Khoa Luti trOr hoc va Quàn tri vàn
phòng trong viéc ùrng dung cóng nghé thóng tin trong còng tàc giàng day
Trude bèi, chùng la càn hiéu mot vàn de mang tinh nguyén tàc là ixng dung tin hoc de hién dai hda còng tàc dào tao khòng phài là muc dieh, ma chi là mot phuong phàp de dal dupc muc dich dà dal ra
0 nude la, trong qua trình tbue hién cài càch giào due va dào tao, muc liéu, ehirong trình, noi dung giào due va dào tao dà dupc thay dói nhiéu làn cho phù bop vói yéu càu phàt trién kinh té', xà bòi va dà dal dupc nhùng tièn bó dàng khieh le Tuy vày, theo dành già chung cùa Cile sàch bào chuyén kbào ve dào tao, trong dò ed "Tap chi khoa hpc & dào tao Ngàn hàng" thi nhùng thay dói ve phuong phàp giàng day con qua il va qua cham Su cbàm che dói mdi phuong phàp giàng day dai hoc là Irò ngai lón cho viéc thuc hién muc liéu giào due ma Dàng dà
de ra tu Nghi quyèt Trung uong 2, khoà Vili là "Dói mói mói manh
me phirong phàp giào due, khàc phuc Idi iruyén ihu mot chiéu rèn luyèn ihành nép tu duy sàng tao cùa ngudi hpc Tùng buóe àp dung phirong phàp tién tièn va phuong tién hién dai vào qua trình day hpc rèn luyén quan diém day hpc lày ngudi hpc làm trung tàm "
Vói y tirdng do, trong 40 nàm qua Khoa Luu trù hoc va Quàn tri
Vàn phdng dà khdng ngùng cài tién phuong phàp giàng day ma mdt
Trung Udng Hòi Vàn thulou trufViél Nam
Trang 2trong càc thành tuu dà dal dupc là tjmg dung tin hpc trong viéc bién soan giào àn va giàng day
Mdt diéu kién thuàn Ipi là, tir dàu nhùng nàm 2000, Truòng Dai hoc Khoa hoc Xà hdi va Nhàn vàn dà ebù y dàu tu càc thiét bi giàng day va chi dao càc khoa tìmg buóe umg dung cóng ngha thóng tin trong cóng tàc giàng day Truòng dà mua sàm càc thiét bi tin hpc di tbua bao mang qude già va qude té phuc vu yau càu tra curu cho giio vian va sinh vian Dan nay, khdng mot sinb vian nào làm luàn àn, luàn vàn lai khóng tra cùru su dung càc thóng tin tran mang, phuc vu cho cóng trình nghian cùru cùa minh Tinh dén nàm 2004, bau hél sinh vian boàc nghian curu sinh, trong càc buoi bào va luàn àn, luan van cùa mìnb déu ed su dung mày tinh de trình bay bào cào idm tal va chihtg minh càc vàn de trong buoi bào va
Diéu dàng quan tàm là, càc ihày, co giào liép càn vào cóng ngh^ thóng tin rat nhanh Trong diéu kian Truòng chua mua day dù càc thiét
bi giàng day cho giàng vian nhiéu thày, eó giào dà tu mua mày tinh ci nhàn de thuc bian vìae bian soan giào àn dian tir va cài tién càc giò giàng thóng qua viac su dung giào àn dian tu
Tir dò, chat lupng dào tao trong càc nàm gàn day dupc ghi nhan là idt hon càc nàm trude Sinh vian khi idi nghiap ra truòng, khóng nhiJng
ed vdn kién thuc idi, ma edn dupc liép càn edng ngha ihdng tin, mò rdng kién thuc nhiéu mài trong qua trình hoc tàp
Tuy vày, nhìn chung trong eà nude, nbChig han che trong vi^ ùrng dung tin hoc trong viac giàng day vàn edn nbOìig biéu hién bit cap nhu sau:
1 Viéc trang bi càc phuong tièn giàng day vàn là mdl vàn de khó khan, nhàt là càc nàm trude day, càc thiét bj tin hoc edn dal dò
2 Han che ve phuong phàp soan giàng: Tin hpc là mdt khoa hpc mói, nhung bau nhu khdng ed mdi Idp hpc nào dupc md de bòi du5ng kién thuc ve viac soan giào àn dian tu va giàng day bang giào àn di^
lù Ngành dào tao mdi ehi gidi thiau mpi sd phàn mém de khuyén khieh su dung trong edng tàc giàng day Mot sò giào vién e ngfi khdng mudn liép càn vào edng ngha thóng tin trong qua trình dio
Trang 3tto Cd ngudi lai nói ràng, néu sir diing mày tinh trong giàng thì khóng dói thoai dupc vói sinh vién trong gid giàng Thuc té ibi khóng phài nhu vày
Khóng II nguòi soan giào àn dién tir bang càc viét bài giàng tran chudng trình Word va dpe trong gid giàng Soan va giàng nhu vày chi gay thém khó khan hcm cho hpc sinh CQng co nguòi àp dung mot chuong trình chuyén giàng, nhung viéc triét xuàt thóng tin de viét tran man hinh qua nhiéu, viét chu' nhó, làm cho nguòi hpc khdng dpe ducKr chO', boàc phài duói chir de ehép, nhung vàn khóng kip
2 De xuàt mot sd phuong phap bién soan va giàng day bang giào an dién tir
De thuc hién yau càu này, chung lói dà kbào sài, rùt kinh nghièm trong mot so truòng dai hpc va phó thóng qua càc bài dupc dàng lai tran bào chi
Trong càc bào cào, chùng lói quan làm dén bài viét cùa mot so giào vian món boa hpc trudng THPT Nguyén Thi Minh Khai là:
"Phuong tién khóng dói hdi nhiéu, chi càn mot mày tinh, mot mày chiéu va man ành ròng, quan trong nhàt là khàu soan giào àn ihói Giàng day tran mày tinh, giào àn phài dupc soan nhu mot kieh bàn de càc kién thtjrc, mó hinh minh boa làn lupi dupc hién ra Mot lièi day 45 phùt, nhung ed bài phài chu^n bi giào àn trong nùa ibàng mdi xong"
Mpt tàc già trong bào "Giào due va Tbdi dai", ngày 03/5/2005, dành già: "Cài dupc lón nhàì cùa mói lièi giàng bang giào àn dién lù chinh là mot lupng kién tbù'c, hinh ành irirc quan sinh dóng dupc chuyén lai Nò khdng nhChig giùp cho Idp hpc irò lén Idi eudn hon, ma con han che viéc giào vian bi chay giào àn vi tbdi gian dupc kiém soàt bang mày Néu nhu trong lièi hpc thdng ihuòng, giào vién phài dành khà nhiéu tbdi gian de treo tranh ành, thao tàc càc boat ddng viét bang, Ihf nghiém thì trong càc lièi giàng ed su dung giào àn dién tir, nhùng chuyan dò chi càn cu kich con chuòl
Nhung, nhihìg khó khan, vudng màc dói vdi nguòi hpc, lai bde
10 rat ro là, hpc sinb vó'n làu nay quen vdi hinh thuc giàng dpe
Trang 4-chép, thi nay, nhu dupc di tran mày, tran gid Nhiéu em chua kip hiéu rd nhirng ebù tran man hinh dang mudn ndi lan diéu gì, thì nò
dà bién mài Cd hpc sinh dà ndi lén diéu lo làng cùa minh: Tiét hoc ibi song ddng thài, nhung ed diéu em viét khdng kip bài, vi chQ chay nhanh qua
Cùng ed giào vién dà tìm ra Mrdng màc cu thè cùa viéc àp dung càc phuong tién mdi trong giàng day là: Viéc ùrng dung ed thè mot mài nào dd edn chua dóng bó giùa viéc làm cùa thày giào va viéc liép thu cóng ngha mdi cùa irò Nhiéu giào vian qua lam dung vào viac chay ebù trén man hinh, trong khi dd, ed thè két hpp sir dung tùng phàn vào viéc viét bang va ndi Qua dd, ed nhùng nhàn dinh chung là, mày móc chi là phuong tién ehi eó phuong phàp giàng day làm sao dal hiéu qua mdi là càn thiét
Trén co sd xem xét càc tham luàn ve giào àn dién lù trong nuóc
va ngoài nude, chùng lói de xuàt mot sd kinh nghièm cu thè khàc trong viéc soan va giàng bang giào àn dién lù:
2.1 Bó tri tnàn hinh phù hgp vài giàng duàng
Néu su dung iruyén dù liéu càp, thì giàng dudng ed thè dupc bò tri ngang va ed 2 dén 3 man hinh Néu vice iruyén dù liéu qua mày chiéu trong bòi truòng lón thì phài bd tri dpe, vdi man hinh gian Trong trudng hpp khòng ed man hinh gian, cùng ed thè chiéu lén ludng màu sàng Phàn Idn viéc dàu tu xày dung càc bòi truòng va giàng dudng hién nay chua ebù y dén càc thiét bi phuc vu bào cào khoa hoc va giàng bang mày tinh, nén dà lac hau Hién nay nhiéu buoi giàng dóng sinh vién giàng dudng Idn nhung vàn dùng man hinh nhó cùa phdng hdi thào, làm cho ngudi ngdi sau khdng thè dpe dupc ebù trén man hinh
2.2 Chpn cachùphù hgp vói khóng gian giàng bài
Thdng tbudng, theo chuong trình Microsoft Power Point, còchil dal màc nhièn là 24 Néu giàng dudng su dung man hinh qua nhó, veri
ed ehù nhu vày sinh vién ngdi sau giàng dudng khóng dpe dupc chQ
Trang 5Trong truòng hpp dd, ed thè giài quyèt bang càch tàng phdng ebù lén
30, viét dàm de ngudi ngói xa dpe dupc ehù
2.3 Càn nhdc, tua chpn cum tu mang thóng tin càn viét trén man hinh khi soan bài
Trong phàn này, chùng la nén hiéu, giào àn dién lù là tó bop Idgie càc thóng tin tdm tal nhàì de nguòi giàng trình bay phàt trién thdng tin
dò trong gid giàng Dd là càc tir, cum lù kbda ho trp ngudi giàng Khóng nén viét qua nhiéu ehù trong giào àn de chiéu va dpe trén man hinh Phài bièt ràng, ngudi giàng ehi ed ndi va bà'm phim mày tinh, nhung ngudi nghe phài cùng lue phài làm 3 thù: 1) nghe hiéu, 2) nhìn hiéu va 3) ghi chép day dù Vày néu viét qua nhiéu thi ngudi nghe khóng duói kip ehù, bài buóe phài bó qua 1 boàc 2 ndi dung néu trén mdi ed thè theo kip bài giàng va nhu vày, hpc sinh sé khóng hiéu bài qua giò giàng Chinh vi chùng ta làm nhu vày, nén mot sd sinh vién sp hpc càc gid theo phuong phàp dién tu
2.4 Dua hinh ành minh hoqphù hgp
Thóng tbudng, mot doan giàng két bop tao cho ngudi nghe eà nghe va nhìn thì dal tói uu hon ve tu duy Vi du, khi mò tà ve quy mò mot Trung làm Luu trù Qude già, thì I giày nhìn hinh ành Trung tàm, dal két qua hon 6 phùt giàng md tà khóng ed hinh ành
Nhung càn han che idi da dua hinh ành trang tri Hinh ành trang tri ehi nén bd tri o 2 man hinh dàu va cuoi, tue là khai mac va két Ihùe de gay su ehù y chung ban dàu va de lai thién càm sau bài
giàng; khdng bd tri a càc man hinh giàng tri thuc kèm theo ành
irang tri Theo diéu tra, mot man hinh ed hoa trang tri ibi ngudi nghe phài phàn làn tbdi gian de xem hoa mal 5% quy ihòi gian, sau
dò mdi nghe tri thùc khoa hpc; mdt man hinh ed trang tri hinh ành dòng, thì nguòi nghe bi ehi phdi theo hinh ành mal hon 15% quy ihdi gian Nhung trong càc trang man hinh giàng, viéc su dung màu sàe de nhàn manh càc cum lù quan Irpng boàc de phàn biét càc tri ihire khàc nbau là càn thiét
Trang 62.5 Giù toc dò giàng hgp iy
Da sd sinh vién khóng theo va chép kip càc phàn tdm tal nói dung bài giàng tran man hinh va phàn phàt trién thém cùa nguòi giàng Vi vày ngudi giàng nan viét il tran man hinh, giàng md ròng ngoài càc phàn dà viét de sinh vian ed thè theo kip va hiéu bài mot càc khóng ehù dóng Trong trudng hpp lupng kién thùc nhiéu, càn tàng idc d^ giàng, thì nguòi giàng nén tó ebùc in càc trang man hinh phàt cho sinh vién iruóe
2.6 Bao qudt l&p
Thóng tbudng, hoc vién nghe bài giàng trén man hinh, phòng giàm ành sàng, nguòi giàng bàn mài nhìn vào mày cùa minh, khóng
nhìn bao quàl top ngudi nghe bay buon ngù Hién tupng này càng phó
bién hon néu ngudi nghe là càn bò di tàp huàn, khóng quen ngÓi làu nghe thuyét giàng De khàc phuc tinh trang này, nguòi giàng phài nhìn, bao quàt sinh vian va luón luón dal càu bòi da gpi md kién thùc
va ddi thoai Ndi chung bao quàt Idp va ddi thoai trong gid giàng là bién phàp tdt khdng nhùng cho càc lóp giàng bang giào àn dién tir, noà con cho tal cà càc Idp khàc