Đặc điểm đặc trưng của ba kiểu mỏ ruby, saphir chính của Việt Nam 23 2.1.. Các thuộc tính đặc trưng của ba kiểu mỏ ruby, saphir chính của Việt 24 Nam 3.3.. Kết quả nghiên cứu xây dựng cá
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC T ự NHIÊN
*********
TÊN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU ĐẶC TRƯNG CHÁT LƯỢNG NGỌC
RUBY, SAPHIR VÀ XÂY DựNG CÁC QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ
XỬ LÝ NHIỆT NÂNG CẤP CHẤT LƯỢNG ĐÁ QUÝ VIỆT NAM
MÃ SỐ: QG - 08 - 13
Chủ trì đề tài: PGS.TS Nguyễn Ngọc Khôi Các cán bộ tham gia: TS Nguyễn Thị Minh Thuyết
TS Nguyễn Thùy Dương
ĐAI HỌC Q U Ô C GIA HA NỌI^
TRUNG IÀM THONG TIN THƯ VlẸN
HÀ NỘI - 2009
Trang 2MỤC LỤC
Trang
Chương 1 Tổng quan tình hình nghiên cứu các mỏ đá quý ruby, saphir ở Việt 9 Nam
1.1 Đặc điểm phân bố các mỏ ruby, saphir trên lãnh thả Việt Nam 9 1.2 Tình hình nghiên cứu các mỏ đá quý ruby, saphir ờ Việt Nam 15
Chương 2 Đặc điểm đặc trưng của ba kiểu mỏ ruby, saphir chính của Việt Nam 23
2.1 Tổng quan về các kiểu mỏ ruby, saphir trên Thế giới và ở Việt Nam 23 2.2 Các thuộc tính đặc trưng của ba kiểu mỏ ruby, saphir chính của Việt 24 Nam
3.3 Các phương pháp thu thập và phân tích mẫu 45
Chương 4 Đặc điểm ltrọng ruby, saphir từ các kiểu mỏ chính của Việt Nam 46
4.1 Kiểu mỏ trong đá hoa (kiểu Lục Yên - Quỳ Châu) 46 4.2 Kiểu mỏ trong metapelit (kiểu Tân Hương - Trúc Lâu) 55 4.3 Kiểu mỏ liên quan với basalt (kiểu Đăk Tôn) 60 4.4 So sánh đặc điểm chất lượng của corindon thuộc ba kiểu mỏ chính của 63 Việt Nam
Chương 5 Kết quả nghiên cứu xây dựng các quỵ trình công nghệ xử lý nhiệt 68 nâng cấp chất lượng ruby, saphir Việt Nam
5.1 Quy trình xử lý loại ruby và saphir hồng có ánh tím hoặc sắc nâu 68 5.2 Quy trình xừ lý loại ruby, saphir có màng rutil (màng mày, màng sữa) 72 5.3 Quy trình xử lý loại saphir có mầu lam đậm 75
p 5.4 Quy trình xử lý loại ruby, saphir có các dải, đốm, vết màu lam 78
5.5 Quy trình xử lý loại saphir lam - lục - vàng (BGY) 79
Trang 3BÁO CÁO TÓM TẮT
a Tên đề tài: Nghiên cứu đặc trưng chất lượng ngọc ruby, saphir và xây dựng các qui trình công nghệ xử lý nhiệt nâng cấp chất lượng đả quỷ Việt Nam
Mã sổ: Q G - Ơ 8 - 1 3
b Chủ trì đề tài: PGS.TS Nguyễn Ngọc Khôi
c Các cán bộ tham gia:
- TS Nguyễn Thị Minh Thuyết
- TS Nguyễn Thùy Dương
d Mục tiêu và nội dung nghiên cứu:
Muc tiêu nshiên cứu:
1) Xác lập các đặc trưng chất lượng ngọc (nguyên nhân, ca chế tạo mầu, độ tinh khiết, mối liên quan với môi trường địa chất thành tạo ) của đá quý ruby, saphir thuộc các kiểu mỏ chính của Việt Nam
2) Xây dựng các quy trình công nghệ xử lý nhiệt thích hợp để nâng cấp chất lượng ruby, saphir thuộc các kiểu mỏ này
Nôi duns nshiên cứu:
1) Nghiên cứu đồng bộ và có hệ thống các đặc điểm ngọc học của đá quý ruby,
saphir thu thập được từ các mò điển hình thuộc 3 kiểu mỏ chính ở Việt Nam là: kiểu trong đá hoa (kiểu mỏ Lục Yên - Quỳ Châu); kiểu trong đá metapelit (kiểu
mò Tân Hương - Trúc Lâu) và kiểu mỏ liên quan với basaltt (kiểu mỏ Đăk Tôn)
2) Nghiên cứu các đặc trưng chất lượng ngọc của ruby, saphir từ các kiểu mỏ trên,
trong đó quan trọng nhất là đặc trưng mầu sắc và đặc trưng độ tinh khiết Xác định bản chất, nguyên nhân và cơ chế tạo mầu và độ tinh khiết của ruby, saphir và ảnh hưởng của môi trường địa chất thành tạo đến các đặc trưng chất lượng đó
3) Nghiên cứu ảnh hưởng và cơ chế tác động của các thông số xử lý nhiệt (nhiệt độ tối đa, tốc độ tăng giảm nhiệt độ, môi trường xừ lý ) đến các đặc trưng chất
lưcmg cùa ruby, saphir, trên cơ sở đó xây dựng các quy trình công nghệ xử lý nhiệt
nâng cấp chất lượng các chủng loại ruby, saphir điển hình thuộc 3 kiểu mỏ trên
e Các kết quả đạt được:
Kết quả khoa hoc:
1) Đã xác lập được các đặc trưng chất lượng ngọc của đá quý ruby, saphir thuộc 3 kiểu mỏ chính của Việt Nam
2) Bước đầu đã xây dựng được các quy trình công nghệ phù hợp xử lý nhiệt nâng cấp chất lượng ruby, saphir từ các kiểu mỏ trên
Trang 4Kết quả c ô m bổ:
1) Nguyễn Ngọc Khôi, Phạm Văn Long, 2009 Kết quà nghiên cứu công nghệ xử lý nhiệt saphir miền Nam Việt Nam Tạp chí Các khoa học về Trái Đất, số 2 (T 31)/ 2009: 110-115
2) Nguyễn Ngọc Khôi, Ngụy Tuyết Nhung, Nguyễn Thị Minh Thuyết Đặc điểm
chất lượng ruby, saphir từ các kiểu mò chính của Việt Nam Tạp chí Các khoa học
về Trái Đất (chờ đăng)
Kết quả đào tao:
Đồng hướng dẫn 02 nghiên cứu sinh theo hướng nghiên cửu của đề tài là : 1) Nguyễn Thị Minh Thuyết Tên luận án: “Nghiên cứu đặc điểm tiêu hình, đặc điểm ngọc học của corindon thuộc một số kiểu nguồn gốc khác nhau vùng Yên Bái và Đăk Nông” Đã bảo vệ năm 2009
2) Nguyễn Văn Nam Tên luận án: “Đặc điểm thành phần vật chất và điều kiện thành tạo ruby, saphir trong đá biến chất khu vực Tần Hương - Trúc Lâu (thuộc đới Sông Hồng)” Đang thực hiện
/ Tinh hình kinh p h i của đề tài (hoặc dự án):
Từ ngân sách Nhà nước : 0
Kinh phí Đại học Quốc gia Hà Nội : 60.000.000 đ
Tổng kinh phí thực chi : 0
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC T ự NHIÊN
»wó M1ỆU TnưỏN®