Phân tích diễn ngôn văn bản luật pháp tiếng Việt so sánh với tiếng Anh và ứng dụng trong dịch văn bản luật pháp

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ ĐỂ TÀI NGHIÊN cứu KHOA HỌC CẮP ĐẠI HỌC QUỐC GIA PHÂN TÍCH DIỄN NGÔN VĂN BẢN LUẬT PHÁP TIẾNG VIỆT- SO SÁNH VỚI TIÊNG ANH VÀ ÚNG DỤNG TRONG

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ

ĐỂ TÀI NGHIÊN cứu KHOA HỌC CẮP ĐẠI HỌC QUỐC GIA

PHÂN TÍCH DIỄN NGÔN VĂN BẢN LUẬT PHÁP TIẾNG VIỆT- SO SÁNH VỚI TIÊNG ANH VÀ ÚNG DỤNG TRONG DỊCH VĂN BẢN

LUẬT PHÁP

MÃ SỐ: QN.00.01 CHUYÊN NGÀNH: LÝ LUẬN NGÔN NGỮ

CHỦ NHIỆM ĐỀ TÀI:

TS LÊ HÙNG TIẾN - KHOA NN & VH ANH-MỸ

■ DTịOŨibĩ

HÀ NỘI - 2002

PHÃN M ơ ĐÂU

-5 Tư liệu

PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG 1: MỘT s ố c ơ SỞ LÝ LUẬN

I PHÂN TÍ CH DIỄN NGÔN

1.2 Phân tích diễn ngồn và phân tích thể loại ứnìỉ (June diễn rmỏn ”

1.2.1.1 Phàn tích phonii cách chức năng: Mô tá ngôn n^ữ

1.2.1.2 Phàn tích nỵừ pháp-tu từ: mỏ tá imôn nuừ về mặt chức nãI1U N

1.2.1.3 Phàn tích tưưnii tác: miêu tá ngùn rmữ như một diễn nuỏn ^

1.2.1.4 Phàn tích thê loại diễn ni^ôn: miêu tá n^ôn niiừ theo

1.2.2 Phươne pháp phân tích the loại ứrm đụnii của diễn nu ôn 14

III KHÁI QUÁT VỀ NGÔN NGỮ VÀ TÌNH HƯỐNG DI ẺN NGÔN

CỨA VÃN BAN LUẬT PH ÁP TI ÊNG ANH VẢ TlẾNCx VIỆT

1.3.1 Điểm qua tình hình nghiên cứu về nuỏn ne ũ' văn hán luật pháp

ỉ 3.2 Ngừ cánh và mục đích ìiiao ticp cúa vãn ban luật pháp 2f)

1.3.3 Mòl sò đặc ilicm cơ hán của imỏn nu ù' văn han luậl pha p ticnLL

1.3.3.2 Mộl sò đặc điếm vè vãn ban cua săn han luật pháp

1.4 Khái quát vồ tình huòni: diễn neôn vãn hán lual pháp Ilèni: Vicl 41

1

1.4.1 Sư lược về tình hình làm luật ứ Việt Nam 4ị 1.4.2 Bán chất, cơ cấu và đặc điểm của hệ thốnii luật pháp Việt Nam 43

CHƯƠNG 2: M Ộ T s ố ĐẶC ĐIỂM T Ừ VỤNG NGŨ PHÁP CÙA VÃN BAN

LUẬT PHÁP TI ẾNG VIỆT

I PHƯƠNG DIỆN CHÚC NÂNG LIÊN NHÂN CỦA VÃN BẢN

LUẬT PH ÁP TI ẾNG VIỆT

2.1 Động từ ngữ vi và câu ngữ vi - phương tiện ni^ôn nỵừ quan trọrm

góp phẩn tạo tính hành thực cho vãn bán luật pháp

2 1 1 Giới thiệu

2.1.2 Động từ n^ừ vi và câu ngữ vi - phương tiện ngôn niiừ Sióp phán

biến văn bán thành quy phạm pháp luật

2.1.3 Câu niĩữ vi - phương tiện ngồn ngữ góp phần tạo tính hành thực

cho vãn bản luật pháp tiếng Việt

2.2 Tinh thái - phương tiện niíồn neừ quan trọnu eóp phán tao lập

quvền và nnhĩa vụ trong văn bán luật pháp tiếrm Việt

2.2.1 Giới thiệu

2.2.2 Một số phương tiện từ vựrm n^ữ pháp biếu hiện kiểu tình thái chức

phận tronsi văn bán luật pháp tiếne Việt

2.2.3 Một số nhận xét so sánh đối chiếu phương tiện biếu hiện tình ihái

trong văn bán luật pháp tiốrm Việt với tiốne Anh

II PHƯƠNG DIỆN CHỨC NĂNG QUAN NIỆM T RO N G VÃN HAN

LUẬT P HÁ P TI ẾNG VIỆT

2.3 Hệ thuậl n^Q' luật pháp và từ Hán - Việt iron ì: văn hán 1 LI ã t pháp

tiốrm Việt

2.3.1 Giới thiệu

23.2 Hộ ihuật nuừ luụl pháp - phương tiện nnôn nu ừ uúp pluin Um lạo ra

tính minh xác và chãi chẽ cho vãn han luat pháp

48 4S

51

55

56 56

60

69

72 72

77

2.3.3 Từ Hán - Việt vứi tính chật chẽ, tính tranii trọng và tính hao trùm

2.3.4 Một số nhận xét đối chiếu sự sử dụnii hệ thuât nsjữ tron Li vãn bán

2.4 Danh hoá - phương tiện ngừ pháp tạo tính chính xác và bao trùm

cho văn bản luật pháp tiếng Việt

2.4.1 Giới thiệu

2.4.2 Danh hoá troniĩ văn bán luật pháp tiếng Việt

2.5 Câu có độ dài bất thường

3.3 Càu trúc phát triên nhàn thức điên hình ironu vãn han luâl plìap licnii

Vièl

K8 88

90 2.4.3 Một số nhận xét so sánh đối chiếu sự danh hoá trong vãn bán luật

96

CHƯƠNG 3: M Ộ T s ố ĐẠC Đ l Ể M VỂ v ă n b ả n CÚA v ă n b ả n

LUẬT P HÁP TI ẾNG VIỆT 3.1 Đc hoá - phưưng tiện ngừ pháp quan trọng lạo lập tính chính xác

cho vãn hán luậl pháp tiếng Việt

02

02

06

3.1.1 Giới thiệu cấu trúc Đề - Thuvết và sự đổ hoá

3.1.2 Đề hoá trong vãn bán luật tiốrm Việt

3.2 Phương ihức liên kết văn bán

109

3.2.2 Một số phương tiện liên kết đặc thù của văn hán luật pháp tiếnii

3.2.2.1 Khứ chiếu và hổi chiếu - các phép quv chiốu uóp phàn lãriL!

cườns: tính minh xác rõ ràrm và chãt chẽ cho văn hán luâl licniz Viet

3.2.2.2 Phiip nhấc lại lừ vựrm - phương tiện liên kèt iióp phan háo đam

lính minh xác cho văn hán luậl pháp IiCnLI Yiệl

! 9

3.3.1 Giới iliiộu ve càu irúc phái triền nhan ihức

3 3 2 C ấ u t r ú c p h á t t r i ề n n h ậ n t h ứ c đ i ê n h ì n h t m n i i v ă n b à n l u à t

3.3.3 Một số nhận xét so sánh đối chiếu cấu trúc phát triến nhận thức

cúa văn bán luật pháp tiếng Việt với tiếng Anh

3.4 Cấu trúc thể loại tiềm năng của vãn bán luật pháp liếim Việt 1

3.4.2 Cấu trúc thể loại tiềm năng trong văn bán luật pháp Tiếniỉ Việt 140

3.4.3 Một số nhận xét so sánh đối chiếu cấu trúc thê loại tiềm nãnỵ của

PHẤN KẾT LUẬN

149

1 Ve lý luận

3 Nhừni: vấn đề do đề tài đặt ra cẩn nuhièn cứu tiếp 1

P H Ụ L Ụ C

16 3