Quản lý nhà nước về vốn đầu tư trong phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đô thị hà nội

TÓM TẮT NHỮNG KẾT LUẬN MỚI CỦA LUẬN ÁN 1. Quản lý Nhà nước (QLNN) về vốn đầu tư trong phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đô thị (KCHTGTĐT) là những tác động liên tục, có tổ chức, có định hướng của cơ quan nhànước có chức năng, thẩm quyển tới các đơn vị và cá nhân thực hiện quá trình huy động, sử dụng vốn đầu tư, thông qua các cơ chế, chính sách của Nhà nước nhằm phát triển hệ thống giao thông đô thị có hiệu quả. QLNN về vốn đầu tư phát triển KCHTGTĐT là một quy trình khép kín, gồm 5 khâu, mỗi khâu quản lý được đánh giá bằng hệ thống các tiêu chí cụ thể. 2. Có 5 nhóm nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả QLNN về vốn đầu tư phát triển KCHTGTĐT, gồm: (1) Đặc điểm kinh tế, xã hội của thành phố; (2) Chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kết cấu hạ tầng giao thông thành phố; (3) Tổ chức bộ máy QLNN về vốn đầu tư trong phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đô thị; (4) Trình độ, năng lực, phẩm chất của đội ngũ cán bộ; và (5) Ý thức tuân thủ các quy định pháp luật và áp dụng khoa học công nghệ trong thực hiện quy trình quản lý. 3. Kinh nghiệm QLNN về vốn đầu tư phát triển KCHTGTĐT của các thành phố lớn trong nước (Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh) và thế giới (như Trung Quốc, New Zealand, Hàn Quốc) cho thấy, để đáp ứng nhu cầu đầu tư phát triển KCHTGTĐT ngày càng cao trong điều kiện ngân sách ngày càng hạn hẹp, chính quyền các thành phố cần đa dạng hóa các nguồn vốn đầu tư bổ sung ngân sách (thông qua đấu giá quyền sử dụng đất; vay từ các tổ chức tài chính, dân cư; tạo lập các quỹ đầu tư). Đồng thời, tăng cường kiểm tra, kiểm soát toàn bộ quy trình quản lý nhằm nâng cao chất lượng QLNN đối với vốn đầu tư KCHTGTĐT. 4. Trong giai đoạn 20082013, QLNN về vốn đầu tư phát triển KCHTGTĐT Hà Nội đã đạt được những thành công nhất định, chất lượng quản lý Nhà nước được nâng cao. Tuy nhiên, trong từng nội dung quản lý vẫn còn hạn chế, thể hiện ở tính khả thi, hiệu quả trong khâu kế hoạch chưa cao, việc phân bổ và giám sát vốn còn thấp, chưa thực sự tương xứng với mức độ đô thị hóa cũng như mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội của Thành phố. 5. Trong giai đoạn tới, cùng với quá trình tái cấu trúc nền kinh tế, mức độ đô thị hóa ngày càng cao, vị thế thủ đô ngày một tăng cường, việc xây dựng, hoàn thiện và phát triển KCHTGTĐT Hà Nội càng trở nên cấp thiết. Muốn vậy, cần nâng cao năng lực quản lý Nhà nước về vốn đầu tư phát triển KCHTGTĐT Hà Nội bằng các giải pháp đồng bộ, từ (1) Hoàn thiện các chính sách có liên quan đến vốn đầu tư trong phát triển KCHTGTĐT Hà Nội; (2) Hoàn thiện tổ chức bộ máy; (3) Hoàn thiện quy trình quản lý vốn đầu tư phát triển theo hướng hiện đại, khoa học và hiệu quả; đến (4) T uyên truyền, nâng cao nhận thức, chất lượng quy hoạch, chính sách, chiến lược phát triển KCHTGTĐT…

H CăVI NăCHệNHăTR ăăQU CăGIAăH ăCHệăMINH

QU NăLụăNHĨăN CăV ăV Nă UăT ăTRONGăPHỄTăTRI Năăăăă

K TăC UăH ăT NGăGIAOăTHỌNGă ỌăTH ăHĨăN I

HĨăN Iă- 2015

H CăVI NăCHệNHăTR ăăQU CăGIAăH ăCHệăMINH

QU N LụăNHĨăN CăV ăV Nă UăT ăTRONGăPHỄTăTRI Nă

K TăC UăH ăT NGăGIAOăTHỌNGă ỌăTH ăHĨăN I

L IăCAMă OAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên c u c a riêng tôi Các s li u, k t qu nêu trong lu n án là trung

th c, có ngu n g c rõ ràng và đ c trích d n đ y đ theo quy đ nh

Tác gi

M CăL C

CH NGă 1 T NGă QUANă TỊNHă HỊNHă NGHIểNă C Uă Cịă LIểNă QUANă Nă

T NGăGIAOăTHỌNGă ỌăTH ăHĨăN I 7

1.1 M t s n i dung qu n lý nhà n c v v n đ u t trong phát tri n k t c u h t ng giao thông đô th đư đ c đ c p trong các công trình nghiên c u có liên quan đ n lu n án 7

1.2 Nh ng v n đ ch a đ c nghiên c u trong các công trình đư công b và h ng nghiên c u c a đ tài 24

CH NGă 2 C ă S ă Lụă LU Nă VĨă TH Că TI Nă QU Nă Lụă NHĨă N Că V ăăăăăăăăăăăăă V Nă UăT ăTRONGă PHỄTăTRI NăK TăC UăH ăT NGă GIAOăTHỌNGă Ọă TH 26 2.1 LỦ lu n chung v v n đ u t trong phát tri n k t c u h t ng giao thông đô th 26

2.2 M t s v n đ lỦ lu n chung qu n lỦ nhà n c v v n đ u t trong phát tri n k t c u h t ng giao thông đô th .32

2.3 M t s kinh nghi m và bài h c v n d ng đ i v i qu n lỦ nhà n c v v n đ u t trong phát tri n k t c u h t ng giao thông đô th .54

CH NGă3 TH CăTR NGăQU NăLụăNHĨăN CăV ăV Nă UăT ăTRONGă PHỄTăTRI NăK TăC UăH ăT NGăGIAOăTHỌNGă Ọ TH ăHĨăN I 64

3.1 Th c tr ng v n đ u t phát tri n k t c u h t ng giao thông đô th c a thành ph hà n i 64

3.2 Th c tr ng qu n lỦ nhà n c v v n đ u t trong phát tri n k t c u h t ng giao thông đô th hà n i giai đo n 2008 - 2013 70

3.3 ánh giá qu n lỦ nhà n c v v n đ u t trong phát tri n k t c u h t ng giao thông đô th hà n i 86

CH NGă4ăQUANă I MăVĨăGI IăPHỄPăHOĨNăTHI NăQU NăLụăNHĨăN Că V ă V Nă Uă T ă TRONGă PHỄTă TRI Nă K Tă C Uă H ă T NGă GIAOă THÔNG ỌăTH ăHĨăN I 107

4.1 D báo v xu h ng phát tri n và nhu c u v n cho k t c u h t ng giao thông đô th hà n i 107

4.2 Quan đi m qu n lỦ nhà n c v v n đ u t trong phát tri n k t c u h t ng giao thông đô th thành ph hà n i 113

4.3 Gi i pháp nh m t ng c ng qu n lỦ nhà n c v v n đ u t trong phát tri n k t c u h t ng giao thông đô th hà n i giai đo n 2015 - 2020 118

4.4 i u ki n đ tri n khai gi i pháp 137

4.5 M t s ki n ngh 140

K TăLU N 143

DANHăM CăCỄCăCỌNGăTRỊNHăNGHIểNăC Uă ĩăCỌNGăB ăC AăTỄCăGI ă CịăLIểNăQUANă NăLU N ÁN 148

DANHăM CăTĨIăLI UăTHAMăKH O 149

PH ăL C 160

DANHăM CăCH ăVI TăT T

- UBND: U ban nhân dân

- UNDP: Ch ng trình phát tri n liên h p qu c

- WB: Ngân hàng th gi i

DANHăM CăCỄCăBI Uă

Trang

S đ 2.1 Quy trình QLNN v v n đ u t

38

Bi u đ 3.1 Thu ngân sách nhà n c c a Hà N i giai đo n 2008 -2013 65

Bi u đ 3.2 Chi ngân sách nhà n c c a Hà N i giai đo n 2008 -2013 66

Bi u đ 3.3 V n đ u t cho phát tri n k t c u h t ng giao thông Hà N i (2008 - 2013) 68

Bi u đ 3.4 T tr ng v n đ u t phát tri n k t c u h t ng giao thông Hà N i giai đo n 2008 - 2013 69

Bi u đ 3.5 V n ngân sách Thành ph đ u t cho k t c u h t ng giao thông

Hà N i giai đo n 2008 - 2013 70

Bi u đ 4.1 T tr ng nhu c u các ngu n v n đ u t cho phát tri n k t c u h

t ng giao thông Hà N i giai đo n 2015 - 2020 113

M ă U 1.ăTínhăc păthi tăc aăđ ătƠiănghiênăc u

K t c u h t ng giao thông (KCHTGT) nói chung, KCHTGT T (KCHTGT T) nói riêng có vai trò to l n trong phát tri n kinh t - xã h i KCHTGT T hoàn thi n s t o c h i rút ng n kho ng cách vùng mi n, m r ng giao th ng, nâng cao đ i s ng v t ch t tinh th n c a ng i dân Vì th , phát tri n KCHTGT T luôn là yêu c u c p thi t, là nhi m v u tiên hàng đ u trong chi n l c phát tri n c a m t qu c gia và c a t ng đ a ph ng

Tuy nhiên, cùng v i đô th hóa nhanh chóng, nhu c u v n phát tri n KCHTGT T ngày càng l n, v t quá kh n ng đáp ng c a ngân sách nhà

n c (NSNN), tr thành m t “đi m ngh n” trong quá trình phát tri n kinh t

c a các qu c gia, h n ch nh ng tác đ ng tích c c c a đô th hóa Vì th , đ huy đ ng đ c v n và s d ng có hi u qu v n đ u t KCHTGT T c n vai trò

qu n lý c a Nhà n c đ t o l p c ch , chính sách, hoàn thi n quy ho ch, đ m

b o huy đ ng t i đa các ngu n l c trong và ngoài n c, đ m b o hài hòa l i ích c a Nhà n c, nhà đ u t và ng i dân trong quá trình xây d ng, v n hành

và phát tri n KCHTGT T

N m trong xu th chung c a c n c, v i ti m n ng, l i th c a m t thành

ph l n, th đô - trung tâm kinh t , chính tr , xư h i c a c n c, quá trình đô

th hóa Hà N i đư di n ra h t s c m nh m trong nh ng n m qua và KCHTGT T c ng đư đ c quan tâm đ u t phát tri n Lu t Th đô

(21/11/2012) đư kh ng đ nh: “Nhà n c u tiên đ u t và có chính sách huy

đ ng các ngu n l c đ đ u t xây d ng, phát tri n các công trình h t ng k thu t có quy mô l n, quan tr ng trên đ a bàn th đô” và “t p trung đ u t và huy đ ng các ngu n l c đ u t trong phát tri n KCHT giao thông và h th ng

v n t i hành khách công c ng trên đ a bàn Th đô” [54]

Tuy nhiên, KCHTGT T Hà N i còn kém, ch a t ng x ng v i nhu c u phát tri n kinh t , xư h i c a th đô, th ng xuyên x y ra tình tr ng ách t c giao thông trên h u h t các tuy n ph n i đô M t trong nh ng nguyên nhân c a h n

ch , b t c p đó là công tác qu n lỦ nhà n c (QLNN) v v n đ u t cho KCHTGT ch a hi u qu , gánh n ng đ u t v n đ t lên NSNN v n đư h n h p, các ngu n v n khác ngoài NSNN đư đ c chú tr ng song ch a đáp ng yêu c u

c bi t, vi c s d ng v n đ u t kém hi u qu , phân b v n còn dàn tr i, ch m

ti n đ ; tình tr ng th t thoát, sai ph m, lưng phí v n đ u t còn x y ra nhi u, gây

b c xúc trong d lu n; m t s công trình giao thông đô th ch a đ t m c tiêu

nh khi trình và phê duy t d án

V i m c tiêu phát tri n Hà N i tr thành m t th đô v n minh, m t đô th

b n v ng, Hà N i r t c n m t h th ng KCHTGT T đ ng b , hi n đ i Chính vì

v y mà vi c hoàn thi n QLNN v v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T Hà

N i nh m kh c ph c các h n ch c a công tác đ u t , mang l i hi u qu cao là

v n đ có tính c p thi t, c n đ c nghiên c u và th c hi n m t cách th u đáo

Do đó đ tài “Qu n lý nhà n c v v n đ u t trong phát tri n k t c u h t ng

giao thông đô th Hà N i” đ c tác gi ch n làm ch đ nghiên c u cho lu n án

ti n s kinh t , chuyên ngành: Qu n lỦ kinh t

2.ăM căđíchăvƠănhi măv ănghiênăc uăc aălu năán

- Phân tích th c tr ng QLNN v v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T

Hà N i trong th i gian qua

- xu t nh ng đ nh h ng và gi i pháp đ hoàn thi n QLNN v v n đ u

t trong phát tri n KCHTGT T Hà N i t nay đ n n m 2020

3 iăt ngăvƠăph măviănghiênăc uăc aăđ ătƠiălu năán

k ho ch v n, huy đ ng v n, phân b , thanh quy t toán và ki m tra, giám sát

v n) trong phát tri n m i KCHTGT đ ng b và đ ng s t đô th Hà N i

- V th i gian và đ a bàn nghiên c u

Th c tr ng QLNN v v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T trên đ a bàn

Hà N i đ c kh o sát trong gi i h n th i gian t n m 2008 - 2013; đ xu t gi i pháp đ n n m 2020 và t m nhìn đ n n m 2030

a bàn kh o sát là n i đô lưnh th hành chính c a thành ph Hà N i sau khi m r ng

4.ăPh ngăphápăti păc năvƠănghiênăc uăc aălu năán

4.1 Ph ng pháp ti p c n

Th nh t, ti p c n h th ng Nghiên c u QLNN v v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T Hà N i đ c đ t trong t ng th phát tri n KCHT, KCHTGT

v i KCHTGT T c a qu c gia c v chính sách tài chính l n quy ho ch M t khác, QLNN v v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T đ c đ t trong m i quan h v i QLNN trong đi u ki n kinh t th tr ng nói chung, QLNN trong

đ u t xây d ng c b n nói riêng và nh m ph c v phát tri n kinh t - xã h i trên

đ a bàn

Th hai, ti p c n đa ngành QLNN v v n đ u t trong phát tri n

KCHTGT T là l nh v c h t s c phong phú, r ng l n, đa d ng v i nhi u lo i ngu n v n, đ u t cho nhi u lo i công trình giao thông khác nhau v i nh ng hình th c khác nhau nên c n có cách ti p c n đa ngành

Th ba, ti p c n l ch s - c th Cách ti p c n l ch s - c th đ c s

d ng khi xem xét QLNN v v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T g n v i b i

Th nh t, thu th p thông tin qua đi u tra xã h i h c và ph ng v n sâu: Tác

gi lu n án đư ti n hành phát phi u đi u tra xã h i h c và ph ng v n kho ng 80

ng i v i 3 đ i t ng:

1 Các cán b QLNN các s , ban, ngành c a Hà N i

2 Các ch đ u t và các ch th u công trình giao thông đô th Hà N i s

d ng v n t NSNN

3 Các chuyên gia, các nhà khoa h c có nghiên c u v QLNN trong l nh

v c tài chính, đ u t , giao thông

ây là nh ng ng i có ki n th c lý lu n và th c t , r t am hi u v công tác

qu n lý v n đ u t nói chung và v n đ u t phát tri n KCHTGT T Hà n i nói riêng nên dù s l ng tham gia đi u tra và ph ng v n không l n nh ng k t qu

v n đ m b o đ tin c y

N i dung kh o sát t p trung vào các khâu c a quá trình QLNN v v n đ u

t trong phát tri n KCHTGT T t NSNN và các nhân t nh h ng đ n hi u

l c, hi u qu QLNN trong l nh v c này (Xem ph l c 1)

Th hai, tác gi s d ng ph ng pháp h th ng đ h th ng hoá các v n

b n pháp quy c a Nhà n c và Thành ph và các nghiên c u khoa h c đ phân tích, làm rõ v lý lu n và th c ti n trong qu n lý v v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T Hà N i hi n nay ch ng 1,2 và 3

Th ba, tác gi s d ng ph ng pháp t ng h p, phân tích, so sánh d a trên

các tài li u th c p đ c thu th p t s li u th ng kê, các báo cáo c a UBND

Thành ph , các S , các d án giao thông đô th đ phân tích, làm rõ nh ng thành

t u và h n ch c a QLNN v v n đ u t phát tri n KCHTGT T t v n NSNN

C th m t s tài li u th c p tác gi đư s d ng nghiên c u nh : Niên giám

th ng kê thành ph Hà N i do C c th ng kê Hà N i công b các n m 2008 đ n

2012, các báo cáo c a UBND Thành ph , S K ho ch và u t , S Giao thông v n t i, S Tài chính t n m 2008 đ n nay… và đ c phân tích trong

ch ng 3

ng th i tác gi còn s d ng các k t qu đư công b t các lu n án, các đ tài khoa h c, sách, bài báo c a các nhà khoa h c trong và ngoài n c đ ph c v cho nghiên c u c a lu n án

5

- Lu n án đư l rõ thêm lỦ thuy t

KCHTGT T t khái ni m, n i dung, tiêu chí đánh giá QLNN v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T t khâu l p k ho ch, huy đ ng, phân b , thanh quy t toán và đ c bi t làm rõ vai trò c a công tác ki m tra, giám sát trong toàn b quy trình qu n lỦ

- Lu n án đã phân tích 05 nhóm các nhân t nh h ng đ n QLNN v v n

đ u t trong phát tri n KCHTGT T

- Lu n án c ng đư t ng h p kinh nghi m c a m t s đ a ph ng trong và ngoài n c theo các n i dung qu n lỦ và các nhóm v n đ ch y u ch ra t m quan tr ng c a vi c đa d ng hoá các ngu n l c, t ng c ng ki m tra, giám sát

c a Nhà n c trong quá trình huy đ ng, phân b và thanh quy t toán v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T

- D a trên d li u thu th p t đi u tra và ph ng v n và các báo cáo, nghiên

c u đư công b , lu n án phân tích t ng th quá trình qu n lý QLNN v v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T Hà N i giai đo n 2008 - 2013, chi ti t trên t t c các khâu, t các c n c xây d ng, quá trình th c hi n và k t qu th c hi n, t đó ch

ra thành công và h n ch c ng nh nguyên nhân c a QLNN v v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T Hà N i trong giai đo n này

- Lu n án d báo xu h ng phát tri n KCHTGT T Hà N i và nhu c u v n

đ n n m 2020 và t m nhìn đ n n m 2030; đ xu t các quan đi m, 4 nhóm gi i pháp và các đi u ki n th c hi n gi i pháp c ng nh m t s ki n ngh nh m hoàn thi n QLNN v v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T Hà N i

1 Ch ng 1

T NG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN C U CịăLIểNăQUANă N

QU NăLụăNHĨăN C V V Nă UăT ăTRONGăPHỄTăTRI N

K T C U H T NG GIAO THÔNG ỌăTH HÀ N I

1.1 M T S N I DUNG QU NăLụăNHĨăN C V V Nă UăT TRONG PHÁT TRI N K T C U H T NGăGIAOăTHỌNGă ỌăTH ĩă Că C P TRONG CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN C UăCịăLIểNăQUANă N LU N ÁN

QLNN v v n đ u t nói chung và QLNN v v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T đư đ c đ c p khá nhi u trong các công trình nghiên c u trong và ngoài n c c bi t, các n c đang phát tri n, trong quá trình t ng tr ng và phát tri n, th c hi n công cu c CNH, H H, tái c u trúc n n kinh t , m c đ đô

th hóa ngày càng cao, kho ng cách gi a nhu c u phát tri n giao thông đô th và

kh n ng đáp ng v n c a qu c gia nói chung và các đ a ph ng nói riêng ngày càng l n thì ng i ta càng có xu h ng quan tâm nhi u h n đ n v n đ QLNN

v v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T m t cách b n v ng, nh m h ng t i các gi i pháp huy đ ng và s d ng có hi u qu v n đ u t , trong đi u ki n nhu

c u v n ngày càng cao, ngu n l c v n t NSNN cho đ u t ngày càng khan

hi m

Có th th y r ng, h u h t các công trình nghiên c u QLNN đ i v i v n đ u

t trong phát tri n KCHTGT T t p trung vào các n i dung sau đây:

(i) Nghiên c u đ u t công ho c qu n lỦ đ u t công

(ii) Nghiên c u QLNN v v n đ u t trong phát tri n nói chung, trong đó có

v n đ u t cho phát tri n KCHTGT T

C hai h ng nghiên c u này có th ti p c n QLNN trên bình di n quy trình qu n lỦ v n đ u t trong phát tri n ho c ti p c n nghiên c u đ c l p các khâu trong quy trình qu n lỦ Ch ng h n, nghiên c u QLNN đ i v i vi c huy

đ ng và qu n lỦ các ngu n l c v n cho đ u t trong phát tri n KCHTGT T; các ngu n v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T nh v n t NSNN, v n ODA,

h p tác công t (PPP) trong đ u t phát tri n KCHTGT T; giám sát quá trình s

d ng v n đ u t KCHTGT T)

Sau đây là nh ng h ng nghiên c u chính liên quan đ n đ tài lu n án

1.1.1 Ti p c n qu nălỦănhƠăn c v v năđ uăt trong phát tri n k t c u

h t ngăgiaoăthôngăđôăth qua các nghiên c uăđ uăt công ho c qu n lý nhƠăn căđ i v iăđ uăt công

Có khá nhi u công trình nghiên c u trong và ngoài n c v v n đ đ u t công ho c qu n lỦ đ u t công C th :

G n đây, trong nhi u báo cáo c a mình, Ngân hàng th gi i (WB) đư đ a ra

nh ng sáng ki n đ nâng cao hi u qu chi tiêu công các n c nh n h tr tài chính t WB c bi t WB có h n m t ch ng trình nghiên c u chi tiêu công, trong đó có đ u t công - đ c g i t t là PIM (Khung kh Qu n lỦ đ u t /chi tiêu công) h ng t i m c tiêu là nâng cao hi u qu qu n lỦ c a Nhà n c đ gia

t ng l i ích t các d án đ u t công Theo các chuyên gia c a WB, nh ng n c

g t hái l i ích l n t các d án đ u t công s không đ c d a quá nhi u vào s

h tr t các n c khác Trong khuôn kh PIM, WB c ng đ a ra h th ng các

ch s ch n đoán hi u qu chi tiêu công đ đánh giá theo các giai đo n khác nhau trong quá trình đ u t công các n c nh n vi n tr Ch ng trình h ng đ n xác đ nh các th ch , cách th c qu n lỦ đ gi m thi u r i ro trong đ u t công và cung c p các cách th c đ qu n lỦ đ u t công m t cách hi u qu nh t [46] Trong m t công trình khác v qu n lỦ đ u t công “ u t trong quá trình

đ u t công: nh ng ch báo v hi u qu c a đ u t công” kh ng đ nh r ng s khác bi t gi a chi phí đ u t và giá v n là h t s c quan tr ng, đ c bi t đ i

v i các n c đang phát tri n, n i mà đ u t công là ngu n chính đ i v i t ng

tr ng và phát tri n kinh t Nghiên c u này c ng đ c p đ n các ch s v

hi u qu c a đ u t công, trong đó môi tr ng th ch là c s đ qu n lỦ

đ u t công qua 4 giai đo n khác nhau: th m đ nh d án, l a ch n, th c hi n

và đánh giá d án Nghiên c u bao g m 71 qu c gia, trong đó có 40 qu c gia có thu nh p th p, ch s cho phép đi m chu n gi a các vùng và các nhóm qu c

gia và phân tích chính sách có liên quan nhi u s c thái và xác đ nh các l nh v c

c th mà n l c c i cách có th đ c u tiên [90]

Jim Brumby trong nghiên c u: “ ng giao thông đ n n i nào, cây c u cho s t ng tr ng: Chúng ta bi t gì v hi u qu đ u t công các n c đang phát tri n”cho th y: “ nhi u n c đang phát tri n, k t c u h t ng là m t “nút

c chai” trong tri n v ng t ng tr ng c a h c bi t, v i nh ng n c có thu

nh p th p, h n ch , y u kém trong KCHT, đ c bi t là đ ng giao thông, truy n thông làm gi m hi u qu qu n lỦ c a Nhà n c, gây nên nh ng h n ch v c u trúc, b máy quan liêu, tham nh ng và thâm h t v n đ u t tr m tr ng Vi c huy

đ ng các ngu n l c v n đ đ u t vào KCHTKT s là nút g đ đ t t ng tr ng kinh t cao h n, b n v ng h n” Tuy nhiên, m t th c t là v n ngày càng khan

hi m, trong khi nhu c u đ u t cho KCHT, trong đó có KCHTGT ngày càng

t ng, nên hi u qu đ u t công (l i nhu n l n h n trên m t đ ng v n so v i

tr c đây) đ c xem nh cách th c đ tháo g s khan hi m v n đ u t [93]

M t s nghiên c u th c nghi m khác c ng cho th y, hi u qu đ u t công

có tác đ ng lên t ng tr ng theo h ng thu n chi u Có ngh a là khi đ u t công

đ c qu n lỦ m t cách hi u qu thì t ng tr ng kinh t s gia t ng Ng c l i, khi m t đ ng v n b ra lưng phí thì s h n ch t ng tr ng m c t ng ng

“S chuyên ch c a khái ni m: CUDIE (tích lu , kh u hao, n l c đ u t ) là không v n” c a Pritchett,L c ng cho r ng, chi tiêu đ u t công b ng tích l y

v n Vi c s d ng v n kém hi u qu , tham nh ng, lưng phí làm sai l ch hi u qu

đ u t công Ví d : r t nhi u đ ng giao thông ch a hoàn ch nh đư h h ng, b không, cây c u ch a hoàn ch nh, các d án quy ho ch treo…Vì th , đ xóa b kho ng cách gi a v n và KCHT ch b ng cách “đ u t trong đ u t ”, đ c bi t là

đ i v i các n c đang phát tri n có thu nh p th p [49]

Tóm l i, h u h t nghiên c u tr c đây v đ u t công, hi u qu đ u t công

h u nh đ u nh n m nh đ n vai trò c a QLNN đ i v i các d án đ u t thông qua các ch s đánh giá, trong đó ch s v th ch gi vai trò quan tr ng

Trong n c, nghiên c u v đ u t công, QLNN đ i v i đ u t công khá nhi u, các khía c nh khác nhau c t m vi mô và v mô c bi t, trong giai

đo n kh ng ho ng n công các n c Châu Âu, v n đ đ u t công nh th nào cho hi u qu càng đ c nghiên c u sâu s c, tr thành đ tài nóng trong các di n đàn Vi c phân c p qu n lỦ đ u t công c ng đ c bàn lu n khá sôi n i trong quá trình tái c u trúc n n kinh t b i quá trình phân c p qu n lỦ v n đ u t công

gi a Trung ng và đ a ph ng còn nhi u b t c p, gây ra các l h ng trong QLNN, d n đ n vi c qu n lỦ kém hi u qu , th t thoát v n T 2006 đ n nay,

ph n l n d án đ u t công đ u đ c phân c p cho ngành và đ a ph ng - h

qu là vi c quy t đ nh đ u t công đư tách r i vi c b trí v n Hi n nay các ngành và đ a ph ng quy t đ nh v d án đ u t , nh ng ngu n v n đ u đ c ghi

là “xin v n t ngân sách trung ng” H qu là các d án do các đ a ph ng quy t đ nh quá nhi u, nh ng ngu n v n đ u t t ngân sách l i h n h p và b dàn tr i Không ít d án b thi u v n, th c hi n c m ch ng, kéo dài th i gian k t thúc, ch m đ a vào s d ng, do v y hi u qu ngày càng gi m Bên c nh đó còn

d n đ n tình tr ng tham nh ng trong đ u t công

Nguy n Xuân Thành trong bài vi t “Qu n lỦ đ u t công nh th nào cho

hi u qu ” [123] cho chúng ta cái nhìn khá toàn di n v các ngu n l c v n cho

đ u t công, vai trò c a đ u t công đ i v i t ng tr ng và phát tri n c ng nh

th c tr ng đ u t công hi n nay Vi t Nam Tác gi đ a ra các b ng ch ng

ch ng minh, đ u t công và qu n lỦ đ u t công n c ta đang kém hi u qu ,

th t thoát, lưng phí trong vi c xây d ng các công trình công c ng là m t th c

tr ng nh c nh i Qu n lỦ đ u t công trong các doanh nghi p nhà n c (DNNN) đang là bài toán khó cho các nhà qu n lỦ trong vi c nâng cao hi u qu v n nhà

n c T đó, tác gi đ xu t các gi i pháp nâng cao hi u qu đ u t công, trong

đó nh n m nh vai trò c a Nhà n c trong vi c ph i h p, b trí v n đ u t v i

vi c quy ho ch đ u t h p lỦ, tái đ u t công, xây d ng quy trình đ u t công phù h p, tính toán đ n tính hai m t c a đ u t công

Nguy n Ph ng Th o trong bài vi t “Kinh nghi m qu n lỦ đ u t công c a

m t s qu c gia trên th gi i”, c ng kh ng đ nh vai trò c a đ u t công đ i v i

t ng tr ng và phát tri n kinh t , góp ph n t o nên k t c u h t ng xư h i Bài

vi t nghiên c u kinh nghi m qu n lỦ đ u t công Trung Qu c, Nh t B n, Hàn

Qu c, V ng qu c Anh trong t t c các khâu c a quy trình đ u t , t khâu qu n

lỦ quy ho ch, t ch c qu n lỦ đ u t và th m đ nh, đi u ch nh d án, y thác đ u

t , giám sát đ u t Tuy m i qu c gia, v i m c đ phát tri n và th ch khác nhau, vai trò, l nh v c đ u t công c ng nh chính sách qu n lỦ hình th c đ u t này có nh ng đ c đi m riêng bi t, song kinh nghi m c a các qu c gia này đ u cho th y r ng, vi c xây d ng khung kh pháp lu t, chính sách qu n lỦ v n đ u

th c th c hi n c a Vi t Nam khi phân tích các công trình đ c cho là hi u qu

nh t c a Vi t Nam nh d án đ ng cao t c Tp.HCM đi Long Thành - D u Giây và c ng container Cái Mép - Th V i là nh ng nút h t ng quan tr ng đ phát tri n kinh t c a khu v c phía Nam Nh ng hình nh và con s cho th y hình nh c a “nhà nghèo lưng phí” do các d án b th i v n, thi u đ ng b v i các KCHTKT khác, mang tính ch p vá S lưng phí này là m t trong nh ng nguyên nhân đ y n công c a Vi t Nam t ng lên [115]

Tóm l i, các công trình nghiên c u trong và ngoài n c v đ u t công, QLNN đ i v i đ u t công đ c p ch y u đ n quy trình qu n lỦ đ u t công,

th c tr ng đ u t công các qu c gia, hi u qu đ u t công c bi t nh n m nh

đ n l h ng trong qu n lỦ đ u t công do tham nh ng, th t thoát, lưng phí và

h ng đ n xây d ng, hoàn thi n th ch qu n lỦ đ u t công hi u qu , b n v ng

H u h t các nghiên c u này đ c p đ n KCHTKT, KCHTGT nói chung và

KCHTGT T nói riêng nh m t l nh v c c a đ u t công, dùng nó đ phân tích đánh giá, d n ch ng hi u qu đ u t công, ch ch a t p trung làm rõ nh ng đ c thù c a đ u t trong l nh v c này và nh ng yêu c u đ i m i công tác QLNN đ i

v i đ u t cho phát tri n KCHTGT T

1.1.2 Ti p c n qu nălỦănhƠăn c v v năđ uăt ătrongăphátătri n k t c u h

t ngăgiaoăthôngăđôăth qua các nghiên c u v qu nălỦănhƠăn c v v năđ u

t ăphátătri n nói chung

1.1.2.1 Nghiên c u các khía c nh khác nhau c a qu n lý nhà n c nói chung

Bùi Minh Hu n trong lu n án ti n s “Ph ng h ng, bi n pháp hoàn thi n

qu n lỦ nhà n c đ i v i xây d ng giao thông” [37] đư đi sâu vào phân tích các

mô hình qu n lỦ xây d ng trong ngành giao thông v n t i qua t ng th i k tr c

n m 1990 và sau n m 1990, trong đó làm rõ th c ch t và n i dung qu n lỦ đ i

v i xây d ng giao thông xét theo quá trình đ u t xây d ng và các ch th kinh doanh xây d ng giao thông i m n i b t c a lu n án là h th ng hóa c s lý

lu n v QLNN nói chung và QLNN trong l nh v c xây d ng giao thông, các công c QLNN và phân chia ch c n ng trong b máy qu n lỦ, đ làm c n c đánh giá th c tr ng QLNN đ i v i xây d ng giao thông n c ta

V n đ “Qu n lỦ nhà n c v KCHTKT” c ng đư đ c đ c p trong m t

s nghiên c u, tuy nhiên, h u h t đ u nghiên c u v n đ này nh m t b ph n

c u thành trong qu n lỦ đô th , ch không nghiên c u tách b ch thành v n đ riêng nh sách “Nh ng v n đ c b n v kinh t đ u t và qu n lỦ c s h t ng

đô th ” c a tác gi Nguy n D c Lâm [40], lu n án ti n s “Phát tri n thành ph Viêng Ch n theo h ng đô th b n v ng” c a S m B t Dialyh [65] Trong các nghiên c u đó, các tác gi ch y u đánh giá th c tr ng công tác QLNN đ i v i KCHTKT các đô th l n và kinh nghi m qu c t , đ a ra m t s bài toán đ gi i quy t v n đ v QLNN đ i v i h t ng k thu t đô th

Lu n án “Khai thác và qu n lỦ v n đ u t phát tri n k t c u h t ng k thu t đô th t i Vi t Nam” c a Phan Lan Tú [71] đư đ c p t ng th t lỦ thuy t

đ n th c ti n vi c khai thác và qu n lỦ đ u t vào KCHTKT đô th n c ta trong giai đo n 1001 - 2000 Tác gi đi sâu vào làm rõ khái ni m KCHT đô th , vai trò c a vi c phát tri n KCHT đô th trong vi c phát tri n kinh t , xư h i các

đô th n c ta Thông qua nghiên c u kinh nghi m m t s qu c gia nh Trung Qu c, Nh t B n và m t s n c phát tri n khác, tác gi rút ra nhi u bài

h c quỦ giá cho Vi t Nam

Nguy n Quang Vinh nghiên c u “ i m i qu n lỦ nhà n c trong l nh

v c k t c u h t ng” [85] đ c p các v n đ chung v KCHT và QLNN đ i v i

l nh v c này Thông qua đó, nh ng v n đ QLNN đ i v i KCHT nói chung

đ c nghiên c u đây, c ng có th là nh ng tham kh o có ích trong nghiên c u

c a lu n án sau này

Các nghiên c u này góp ph n b sung vào h th ng c s lỦ lu n v v n

đ u t , QLNN v v n đ u t trong phát tri n c ng nh cung c p thêm cách nhìn toàn di n v th c tr ng QLNN v v n đ u t trong phát tri n Tuy nhiên, h u h t các công trình trên không nghiên c u c th đ i t ng là QLNN v v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T nói chung và m t đ a ph ng c th mà ch nghiên

c u chung v khái ni m, quy trình QLNN đ i v i d án đ u t xây d ng, hay

đ i v n đ u t phát tri n kinh t , xư h i nói chung, th c tr ng QLNN trong l nh

v c xây d ng, giao thông

1.1.2.2 Ti p c n nghiên c u các khâu trong quy trình QLNN v v n đ u t

gi c ng có đ c p đ n v n đ u t , vai trò c a v n đ u t đ i v i phát tri n k t

c u h t ng thành ph à N ng Thông qua lu n án này, tác gi c ng đư hình thành khung lỦ thuy t v v n đ u t cho phát tri n kinh t , đ c bi t đư đ a ra

đ c h th ng ch tiêu đo l ng đ nh tính và đ nh l ng hi u qu quá trình huy

đ ng và s d ng v n đ u t Các gi i pháp c ng h ng t i vi c huy đ ng và

qu n lỦ có hi u qu v n đ u t cho phát tri n kinh t thành ph à N ng

C ng ti p c n QLNN v v n đ u t , T V n Khoái trong lu n án “Qu n lỦ nhà n c đ i v i d án đ u t xây d ng t NSNN Vi t Nam” [39] đư nghiên

c u c s lỦ lu n và th c ti n v QLNN v d án đ u t t NSNN, th c tr ng QLNN đ i v i d án đ u t xây d ng t NSNN Vi t Nam giai đo n 2001 đ n

2008, phát hi n nh ng thành công và h n ch trong QLNN đ i v i các d án đ u

t t NSNN, t đó đ ra các gi i pháp hoàn thi n QLNN đ i v i d án đ u t t NSNN Vi t Nam đ n n m 2020

tài nghiên c u c p Thành ph c a Hà N i “Nghiên c u các gi i pháp

nh m khai thác và s d ng có hi u qu v n đ u t do thành ph qu n lỦ đ ph c

v s nghi p công nghi p hóa, hi n đ i hóa th đô”, phân tích c th công tác

qu n lỦ v n đ u t do thành ph Hà N i qu n lỦ, tìm ra các thành công và h n

ch đ t đó đ xu t các gi i pháp, đ nh h ng khai thác và qu n lỦ có hi u qu ngu n v n này Nghiên c u này c ng đ c p đ n v n đ u t cho phát tri n h

t ng giao thông Hà N i, tuy nhiên, th i l ng và m c đ còn khá h n ch [73]

Lu n án: “Phát tri n KCHT giao thông đáp ng yêu c u CNH, HH

Vi t Nam” c a Tr n Minh Ph ng đư t ng quan v nh ng lỦ lu n c b n và làm sáng t khái ni m v KCHT, KCHTGT, phát tri n KCHTGT; vai trò c a KCHTGT đ i v i phát tri n kinh t và xư h i; nh ng nhân t nh h ng t i phát tri n KCHTGT; làm rõ quan ni m v CNH, H H và yêu c u c a CNH, H H

đ i v i phát tri n KCHTGT; đ xu t các ch tiêu mang tính đ nh l ng (quy mô

và ch t l ng) và mang tính đ nh tính (đ ng b , k t n i, c nh tranh và n ng l c

qu n lỦ ) phát tri n KCHTGT đáp ng yêu c u CNH, H H [48]

Tóm l i, các lu n án đư đ c p đ n quy trình QLNN v i v n đ u t phát tri n nói chung và v n đ u t KCHTGT nói riêng, t khâu quy ho ch, k ho ch

đ n khâu huy đ ng, phân b , thanh quy t toán v n và ki m tra giám sát v n đ u

t Trong lu n án s k th a nh ng c s lỦ lu n và th c ti n đư nêu trong các

công trình này, song ti p c n h p h n t khâu huy đ ng v n đ n ki m tra giám sát v n đ u t phát tri n

1.1.2.3 Qu n lý nhà n c đ i v i các ngu n v n trong phát tri n giao thông

đô th

- Nghiên c u v h th ng các ngu n l c cho đ u t k t c u h t ng

Các nghiên c u v vi c huy đ ng các ngu n l c cho phát tri n KCHTKT nói chung đ c đ c p khá nhi u trong các nghiên c u trong và ngoài n c, trong đó chú tr ng nghiên c u vi c QLNN v v n ODA, v n NSNN và h p tác công t , đ i đ t l y h t ng

“ ánh giá khung tài tr cho c s h t ng đ a ph ng Vi t Nam - Báo cáo cu i cùng” c a Ngân hàng Th gi i [46] phân tích nh ng h n ch và c h i

mà chính quy n đ a ph ng g p ph i trong ti p c n các ngu n tài tr cho k t c u

h t ng Báo cáo c ng d a vào các bài h c th c ti n c ng nh nghiên c u kinh nghi m qu c t trong l nh v c này, qua đó áp d ng phù h p v i hoàn c nh c a

Vi t Nam, đ xu t các khuy n ngh chính sách h ng đ n m c tiêu đ i m i mà Chính ph đư đ t ra, trong đó t p trung vào các nhóm chính sách: c i cách th

ch , chính sách u đưi và minh b ch hóa thông tin Trong báo cáo này, WB đư

ch ra thách th c ch y u đ i v i Vi t Nam là c i thi n kh n ng đáp ng ngh a

v tr n và hi u qu đ u t vào k t c u h t ng WB trong nghiên c u c a mình

đư ch ra r ng, s phân tán trong đ u t k t c u h t ng công d n đ n s trùng

l p và lưng phí, là nguyên nhân sâu xa c a tình tr ng đ u t công thi u hi u qu Ngu n v n c n thi t đ đáp ng nhu c u k t c u h t ng trong t ng lai đư v t quá kh n ng c a NSNN Nh ng ngu n tài tr truy n th ng nh NSNN, ODA, trái phi u Chính ph … th ng ch đáp ng đ c kho ng 50-60% nhu c u tài tr 2005-2010, cho ngành giao thông v n t i ch kho ng 20.000 t VND/n m, đáp

ng 50% nhu c u Giai đo n 2011-2020, v i t c đ t ng tr ng GDP 8% c n 11% GDP cho KCHT, [46], tr75 Nguyên nhân c a tình tr ng này là do phân c p

10-đ u t công ch a hi u qu , các 10-đ a ph ng c nh tranh nhau trong phát tri n k t

c u h t ng mà không tính đ n liên k t vùng d n đ n chi phí v n t ng; ngu n

v n ngân sách s d ng không hi u qu do thi u hi u qu trong khâu k ho ch, phân b d án và l nh v c đ đ u t

Nghiên c u này c ng ch ra các ngu n tài tr cho k t c u h t ng đ a

ph ng g m: v n t Nhà n c (NSNN, trái phi u Chính ph , t các trung gian tài chính nhà n c); v n t các Qu đ u t phát tri n đ a ph ng (LDIF), h p tác công t theo ph ng th c BT, BOT, BTO và m t hình th c đ c các đ a

ph ng a chu ng là “đ i đ t l y h t ng” Báo cáo c ng ch ra các s li u minh

ch ng cho các ngu n tài tr cho k t c u h t ng và nhu c u b sung v n cho k t

c u h t ng các đ a ph ng nh Qu ng Ninh, Thành ph H Chí Minh, Qu ng Nam ng th i báo cáo c ng nghiên c u kinh nghi m huy đ ng các ngu n l c

v n cho đ u t KCHT m t s n c trên th gi i nh C ng hòa Séc, Nam Phi,

n , Tuy-ni-đi, Cô-lôm-bi-a (theo ph ng th c Qu Phát tri n đ a ph ng); kinh nghi m c a Trung Qu c, Cô lôm bi a, Braxin ( i đ t l y h t ng); Trái phi u đ a ph ng ( n )… Báo cáo này góp ph n h th ng hóa lỦ thuy t v các ngu n l c v n cho phát tri n KCHT đô th , c ng nh kinh nghi m huy đ ng

và qu n lỦ ngu n v n đ u t , u, nh c đi m c a các hình th c huy đ ng v n;

th c tr ng huy đ ng v n và nhu c u v n c a m t s đ a ph ng trong c n c Tuy nhiên, Báo cáo đánh giá này nghiên c u m t khâu trong quy trình qu n lỦ

v n đ u t trong phát tri n, và KCHT nói chung, ch ch a nghiên c u riêng v KCHTGT T

Trong nghiên c u “C ch n m b t giá tr gia t ng đ tài tr cho c s h

t ng giao thông v n t i” trong Báo cáo phát tri n Vi t Nam c a Ngân hàng th

gi i [44] thì đ u t cho k t c u h t ng giao thông New Zealand hi n nay đ c huy đ ng t 3 ngu n l c chính: Thu phí c a ng i s d ng, thu nh p c a Chính

ph và phí đ i v i nh ng ng i s h u đ t đai và phát tri n h th ng giao thông

Qu giao thông qu c gia có th đ c xem nh ng i s d ng phí thu đ c t

nh ng ng i s d ng tài s n C quan Giao thông New Zealand (NZTA) qu n lỦ

qu này thông qua ch ng trình giao thông qu c gia (NLTP) Ch ng trình giao thông qu c gia có m t s ho t đ ng đ c xác đ nh b i chính sách qu c gia d a

trên v n đ u t cho giao thông Nh ng công vi c này th ng đ c xác đ nh rõ ràng và đ u t cho các ho t đ ng nh c i t o đ ng đ a ph ng Nh ng l p ho t

đ ng này bao g m c đ u t m i và nâng c p k t c u h t ng, đ ng cao t c, k t

c u h t ng giao thông công c ng, d ch v giao thông công c ng, khuy n khích

h th ng an toàn đ ng b , đ ng đi b và xe đ p, k ho ch giao thông

Nghiên c u “Gi i phóng giá tr đ t đai đ cung c p tài chính cho c s h

t ng đô th ” c a George E.Peterson c ng kh ng đ nh, t tr c đ n nay, các k t

th ng KCHTGT v n t i c a Vi t Nam và nhu c u đ u t cho KCHTGT v n t i

đ n n m 2010 Thông qua phân tích, đánh giá tình hình huy đ ng v n và qu n lỦ

v n đ u t cho k t c u h t ng giao thông v n t i n c ta giai đo n

1986-2005, k t h p nghiên c u kinh nghi m c a Trung Qu c, Malaixia, Nh t B n, Hàn Qu c, tác gi đ xu t các gi i pháp huy đ ng và s d ng hi u qu v n đ u

t [86]

- M t s nghiên c u v v n đ u t cho phát tri n k t c u h t ng nói chung

và giao thông nói riêng

Các nghiên c u v v n cho đ u t KCHT đ c bàn lu n khá nhi u trong các di n đàn, các lu n v n, lu n án và các bài nghiên c u B i cho đ n nay,

các n c đang phát tri n nh Vi t Nam, v n đ u t t NSNN cho KCHT nói chung và KCHTGT T nói riêng chi m t tr ng l n, song hi u qu s d ng v n

ch a cao C th : “Nâng cao hi u qu đ u t phát tri n t NSNN” trên Chinhphu.net [121]; “Huy đ ng ngu n l c đ t phá đ u t KCHTGT T” (Baodientu.Chinhphu.vn ngày 28-01-2014) [103]; H i th o ngày 05-10-2007 bàn v “Hi u qu đ u t c s h t ng đô th Hà N i t ngu n NSNN [74]

“Phát huy ngu n v n nhà n c nh th nào?” trên Giao thông v n t i online [107] đ c p đ n vai trò và gi i pháp qu n lỦ nhà n c v v n đ u t trong phát tri n KCHT Tác gi cho r ng: đ u t cho k t c u h t ng đòi h i m t

l ng v n r t l n Theo cách làm tr c đây, ng i ta th ng đ t ra câu h i “đ u tiên-ti n đâu?” và ch y u trông ch vào s phân b t ngân sách c ng nh các

lo i ngu n v n có tính ch t nhà n c Th c hi n ch tr ng l n tái c c u đ u t công và đ t phá phát tri n KCHT, cách ngh , cách làm ph i có s đ i m i th t

s Trong đó, ngu n v n nhà n c v n gi vai trò h t s c quan tr ng, song

d ng nh quan tr ng h n là cách s d ng đ “m i”, đ hút các lo i ngu n v n khác và làm cho đ ng v n n y n sinh sôi Tuy nhiên, theo t duy m i phù h p

v i yêu c u khách quan, thì trong đ u t KCHT, vai trò c a nhà n c là chia s

l i ích và r i ro v i t nhân đ m b o n công trong ph m vi an toàn C n thay

t nhân, c ch chuy n hóa v n tài nguyên đ t đai thành ngu n l c v n tài chính, ti n t cho đ u t trong phát tri n V s d ng đ ng v n ngân sách và có ngu n g c ngân sách: đi u ch nh c ch chuy n t đ u t tr c ti p sang h tr và

đi u ti t c nh tranh, t o đi u ki n và môi tr ng đ hình thành và phát tri n th

tr ng đ u t h p d n các đ i t ng, nh t là t nhân, tham gia phát tri n h

th ng KCHT b ng các hình th c PPP, BT, BOT

“Tìm l i gi i cho ngu n l c đ u t t i Hà N i” đ ng trên Hà N i m i online ngày 1/12/2011, tác gi cho r ng: Theo k ho ch c a UBND TP Hà N i trình H ND TP t i k h p t i đây, trong giai đo n 2011-2015, TP d ki n s tri n khai và qu n lỦ h n 1.000 d án đ u t xây d ng c b n (XDCB) V n đ

đ c quan tâm hi n nay là chính quy n các c p c a thành ph s ph i "đ t phá" trong công tác ch đ o, đi u hành th nào đ có th huy đ ng đ ngu n l c c ng

nh qu n lỦ t t vi c th c hi n kh i l ng l n công vi c này [116]

- M t s nghiên c u v v n ODA cho đ u t k t c u h t ng

V n ODA trong phát tri n KCHT nói chung và KCHTGT nói riêng c ng

đ c đ c p khá nhi u trong các nghiên c u trong và ngoài n c ây là m t ngu n v n chi m t tr ng khá l n, ch sau v n t NSNN Tuy nhiên, th i gian

g n đây nh ng v án tham nh ng trong vi c huy đ ng và s d ng v n ODA t i

Vi t Nam d y lên m t h i chuông c nh t nh trong vi c l thu c vào ngu n v n này Các Ngh đ nh v quy ch thu hút, qu n lỦ và s d ng ODA đư đ c ban hành làm c n c pháp lỦ cho vi c huy đ ng và s d ng ODA trong đ u t trong phát tri n n c ta

Nghiên c u “Vai trò c a ODA trong vi c tài tr cho phát tri n KCHT Châu Phi” c a tác gi Tony Addison và Pb Annad kh ng đ nh: t lâu v n ODA

v n đ c xem là có vai trò quan tr ng, to l n, b sung s thi u h t trong KCHTGT các n c đang và ch m phát tri n, trong đó Châu Phi là m t ví d

đi n hình M i n m Châu phi c n kho ng 61 t USD t ngu n v n ODA cho phát tri n KCHT Báo cáo c ng đánh giá tác đ ng c a vi n tr n c ngoài ODA

36 n c Châu Phi, s li u theo chu i th i gian [97]

“ ánh giá khung tài tr cho c s h t ng đ a ph ng Vi t Nam” c a

WB c ng nh n m nh t m quan tr ng c a ngu n v n ODA th i gian qua Vi t Nam, kh ng đ nh cùng v i ngu n v n NSNN, v n ODA th c s có vai trò to l n

đ i v i các n c đang phát tri n khi nó đ c qu n lỦ hi u qu Tuy nhiên, v n ODA s tr thành gánh n ng trong t ng lai khi nó s d ng lưng phí, thi u sàng

l c [46]

- Các nghiên c u v ph ng th c h p tác công - t (PPP) trong đ u t

k t c u h t ng

Trong b i c nh toàn c u hóa, v i m c đ đô th hóa ngày càng cao, nhu

c u v n cho đ u t KCHT nói chung và KCHTGT T nói riêng ngày càng l n, trong khi v n đ u t t NSNN ngày càng thâm h t, v n ODA thì càng ngày càng có thêm nhi u đi u ki n kh t khe Vi c phát hành trái phi u đ a ph ng

đ kêu g i đ u t cho k t c u h t ng không d dàng, ch thích h p v i m t s

đ a ph ng l n “Báo cáo phát tri n Vi t Nam 2012” cho th y ngu n v n c n thi t đ đáp ng nhu c u đ u t k t c u h t ng trong t ng lai c a Vi t Nam

đư v t quá kh n ng chi tr c a NSNN Nh ng quan ng i v tình tr ng thi u

hi u qu và v n đ phân tán ngu n l c mang l i s trùng l p, lưng phí, là nguyên nhân sâu xa c a tình tr ng đ u t thi u hi u qu Do đó, h u h t các

n c đang phát tri n đ u n l c đ tìm ki m ph ng th c huy đ ng m i và h p tác công t trong đ u t KCHT là m t c u cánh các n c Ph ng Tây và

Nh t B n, khi mà th tr ng KCHTGT phát tri n thì ph ng th c huy đ ng

v n này đ c s d ng th ng xuyên M c dù nh ng nghiên c u v ph ng

th c h p tác công t đư khá nhi u, song tri n khai trên th c t còn khiêm t n Khung kh pháp lỦ và qu n lỦ cho s tham gia c a khu v c t nhân vào k t c u

h t ng đ c quy đ nh trong Ngh đ nh 108/2009/N -CP, quy đ nh v các h p

đ ng nh ng quy n và Quy t đ nh 71/2010/Q -TTg, thí đi m Quan h đ i tác Nhà n c - T nhân (PPP) Nh ng c s pháp lỦ này v i m c tiêu thu hút v n

t nhân đ đ u t vào phát tri n k t c u h t ng [45]

Nghiên c u: “H p tác công t trong đ u t phát tri n c s h t ng giao thông” c a PGS.TS Nguy n H ng Thái đư phân tích s c n thi t và l i ích

c ng nh trách nhi m Nhà n c nh m nâng cao kh n ng h p tác gi a Nhà

n c và t nhân trong phát tri n k t c u h t ng Giao thông t i Vi t Nam [66]

“Mô hình h p tác công t - gi i pháp t ng ngu n v n, công ngh và k

n ng qu n lỦ c a t nhân cho các d án môi tr ng Vi t Nam” c a H Công Hòa đư nghiên c u các mô hình PPP trên th gi i không k trình đ phát tri n đ

đi đ n kh ng đ nh vai trò c a PPP trong phát tri n kinh t nói chung và phát tri n

k t c u h t ng nói riêng Ông cho r ng, không m t chính ph nào có th kham

n i toàn b vi c đ u t cho h th ng k t c u h t ng, nh ng c ng không nhà đ u

t t nhân nào có th làm đ c vi c này vì đây là l nh v c có hi u qu kinh t

th p và nhi u r i ro [36]

Theo Giáo s Fukunari Kimura c a tr ng i h c T ng h p Keio (Nh t

B n) nói, lỦ do khi n cho mô hình PPP ra đ i, trong b i c nh châu Á phát tri n nhanh và nhu c u v d ch v công c ng c ng nh KCHT r t l n Nh t B n là

m t trong nh ng qu c gia đư phát tri n m nh nh t mô hình này châu Á Theo kinh nghi m c a n c này, có ít nh t hai l nh v c mà mô hình PPP có th phát huy hi u qu , đó là các d án không th ho c khó áp d ng ph ng pháp c ph n hóa và các d án mà nhà n c không th tham gia tr c ti p C th nh các d

án v s n xu t và phân ph i đi n, đ ng cao t c, giao thông đô th , d ch v c ng,

c p n c và các d ch v công c ng Hi u qu mà mô hình này đem l i là gi m chi phí, gi m r i ro, gi m gánh n ng cho nhà n c và t o ra đ c m t môi

tr ng c nh tranh cao Mô hình PPP đư đ c áp d ng trong vi c xây d ng các kênh đào Pháp vào th k 18, các cây c u London vào th k 19 hay cây c u Brooklyn n i ti ng New York c ng vào th k 19 Tuy nhiên, mô hình này ch

th c s b t đ u ph bi n trên th gi i t đ u th p niên 1980 và nó đư đóng m t vai trò nh t đ nh trong vi c phát tri n KCHT các n c phát tri n [112]

Alfen Consult “Vai trò c a c u trúc tài chính d a trên ngân sách và không

d a trên ngân sách trong các d án h p tác công t PPP” trong các nghiên c u

u t KCHTGT: Nhu c u KCHT trong t ng lai” c ng h ng đ n vi c kh ng

đ nh vai trò c a h p tác công t trong vi c huy đ ng v n cho đ u t KCHTGT [88]

“Mô hình PPP - L i gi i v v n cho đ u t giao thông v n t i” trên báo

đi n t c a Chính ph c ng đ c p đ n v n đ nan gi i v v n đ u t cho phát tri n giao thông, trong khi v n NSNN ngày càng h n h p Vì bài toán v n là v n

đ h t s c nan gi i đ i v i phát tri n h t ng giao thông, đ c bi t n u không có

nh ng đ t phá trong ph ng th c qu n lỦ c ng nh nh ng mô hình thu hút ngu n l c xư h i phù h p H p tác công t là gi i pháp h u hi u Tuy nhiên, c n phát huy vai trò c a Nhà n c trong v n đ này [104]

M t gi i pháp h u hi u cho huy đ ng v n t nhân cho đ u t phát tri n KCHTGT T là chính sách “đ i đ t l y h t ng” ây c ng là m t ph ng th c

đ c áp d ng khá nhi u các n c đang phát tri n, trong đó có Vi t Nam nh m huy đ ng s tham gia c a khu v c t nhân trong và ngoài n c vào phát tri n KCHT nói chung và KCHTGT nói riêng C ng nhi u nghiên c u đư đ c p đ n

v n đ này, c th : “Báo cáo cu i cùng v ánh giá khung tài tr cho KCHT đ a

ph ng Vi t Nam” c a WB (2013) phân tích nh ng c s pháp lỦ và th c ti n

c a ho t đ ng này đ đi đ n k t lu n: i đ t l y h t ng đ c s d ng r ng rưi

nh m t c ch tài chính t i thành ph l n và có th tr thành ngu n v n chính cho đ u t KCHT t i nh ng n i này nh ng c ng gây ra m t s quan ng i Vi c chuy n quy n s d ng đ t cho các d án phát tri n b t đ ng s n th ng đ c

th c hi n d i hình th c h p đ ng BT i u này đư th c hi n thành ph H Chí Minh và t o ra ngu n thu 6,28 nghìn t đ ng cho chính quy n thành ph

Ph ng th c này d y lên m i quan ng i v m c đ minh b ch c a quy trình đ nh giá đ t Vi c s d ng công c này c ng g p ph i tr ng i do đ t đai có h n, nhi u n i giá tr đ t không cao, vi c khu v c t nhân cung c p d ch v h t ng còn h n ch [46]

“Gi i phóng giá tr đ t đai đ cung c p tài chính cho c s h t ng đô th ”

c a George E.Peterson [33] c ng cung c p nh ng c n c th c ti n v vi c cung

c p tài chính cho KCHT thông qua vi c bán đ t đ phát tri n d án các n c

Ph ng Tây Ph ng th c này th c hi n r t đ n gi n qua vi c yêu c u các nhà

đ u t cung c p KCHT và thu h i chi phí t vi c bán đ t Nhi u khu đô th m i

là ví d c a vi c đ ng b hóa phát tri n đ t và xây d ng KCHT Các tr ng h p

Ai c p, Tuy-ni-di và các n c B c Phi và Trung ông, các khu v c đ t

thu c s h u c a Nhà n c có h t ng phát tri n có th bán cho các nhà đ u t

t nhân v i giá cao h n nhi u so v i chi phí đ u t vào phát tri n h t ng

1.1.2.4 Nghiên c u v hi u qu c a đ u t công và công tác giám sát đ i v i

đ u t công t ngu n v n ngân sách nhà n c

Hi u qu đ u t công nói chung, hi u qu s d ng v n đ u t cho KCHT

c ng đ c nghiên c u khá nhi u trong các đ tài,

trong lu n án “Nâng cao hi u qu đ u t phát tri n t ngu n v n ngân sách

Vi t Nam” [26]

( TPT

-, H th ng ch tiêu g m:

-) -

; m

; đnghèo; đ

Phan Lan Tú trong lu n án “Khai thác và qu n lỦ đ u t phát tri n k t c u

h t ng k thu t đô th t i Vi t Nam” c ng đ a ra h th ng ch tiêu đánh giá hi u

qu v m t kinh t và xư h i c a vi c đ u t KCHTKT đô th Trong đó, các ch

s nh Ch tiêu ph n ánh hi u qu đ u t chung, Hi u qu ho t đ ng đ u t KCHTGT T = Các k t qu đ t đ c do th c hi n đ u t /T ng s v n đ u t cho KCHTGT T đư th c hi n và các ch tiêu tài chính đ ph n ánh hi u qu đ u

t KCHTGT T nh : NPV (giá tr hi n t i thu n), IRR (h s hoàn v n n i b ),

đi m hòa v n ch có th tính đ c đ i v i các d án đ u t KCHTGT T có kh

n ng thu h i v n vì các d án này có dòng ti n thu đ c qua quá trình khai thác,

s d ng KCHTGT T [71]

Nghiên c u “Th t thoát, lưng phí v n đ u t xây d ng c b n c a Nhà

n c và v n đ đ t ra đ i v i ki m toán nhà n c trong vi c ki m toán các d án

đ u t ” c a tác gi Hoàng V n L ng cho r ng, trong nh ng n m qua, v n đ u

t c a Nhà n c liên t c gia t ng và chi m t l kho ng 30% GDP, qua đó đư

t o nên s chuy n bi n quan tr ng v c s v t ch t k thu t, thúc đ y m nh m chuy n d ch c c u kinh t , t ng n ng l c s n xu t, c i thi n v n minh đô th Tuy nhiên, vi c qu n lỦ và tri n khai th c hi n các d án còn nhi u h n ch và

y u kém, d n đ n th t thoát, lưng phí v n đ u t , hi u qu đ u t kém Th t thoát lưng phí trong t t c các khâu c a quy trình QLNN, t khâu quy ho ch, đ n khâu th m đ nh, phê duy t d án, khâu gi i phóng m t b ng và trong c khâu l a

ch n th u và trong c khâu thi công [42]

Tóm l i, các nghiên c u phân tích, đánh giá hi u qu c a đ u t công khá nhi u và h u h t đ u h ng t i đánh giá c hi u qu kinh t và hi u qu xư h i Tuy nhiên, còn ít các nghiên c u đánh giá hi u qu c a v n đ u t KCHTGT T

CÔNG B VĨăH NG NGHIÊN C U C Aă TÀI

M c dù có nhi u công trình trong và ngoài n c đư đ c p đ n khía c nh này hay khía c nh khác c a QLNN v v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T, song:

1 Ch a có nhi u nghiên c u phân tích sâu s c “KCHTGT T” nh đ i

t ng nghiên c u chính mà ch đ c p đ n nó nh m t thành t c a KCHT; KCHTKT H u h t các nghiên c u ho c ch đ c p KCHTGT T nh là m t trong nh ng b ph n c u thành c a KCHTKT đô th , ho c nghiên c u trong t ng

th chi n l c phát tri n đô th Hà N i trong m t giai đo n nh t đ nh

2 Ch a có nhi u nghiên c u, h th ng hóa c s lỦ lu n và th c ti n QLNN v v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T v n i dung c ng nh các nhân t nh h ng đ n vi c qu n lỦ v n cho l nh v c này c bi t ch a có nghiên c u nào đ a ra đ c tiêu chí có tính thuy t ph c đánh giá QLNN v v n

đ u t trong phát tri n KCHTGT T

3 H u h t v n ch d ng l i nghiên c u QLNN nói chung, ho c QLNN v

v n đ u t trong phát tri n, mà ch a có nhi u nghiên c u toàn di n, có h th ng QLNN v v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T

4 Các nghiên c u c ng ch y u t p trung vào th i gian tr c khi sáp nh p,

ít nghiên c u v Hà N i sau khi sáp nh p, m r ng đ a gi i hành chính

Còn r t nhi u “kho ng tr ng” trong nghiên c u QLNN v v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T Hà N i, đ c bi t là giai đo n sau khi Hà N i sáp nh p Chính vì v y, nghiên c u c a lu n án h ng đ n vi c h th ng hóa, b sung v :

- LỦ lu n và th c ti n QLNN v v n đ u t trong KCHTGT T, phân tích

nh ng đ c đi m riêng có c a v n đ u t cho KCHTGT T, đ a ra các tiêu chí đánh giá và ch ra các nhân t nh h ng đ n QLNN v v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T;

- Phân tích, đánh giá th c tr ng v v n đ u t và QLNN v v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T Hà N i sau khi sáp nh p trên các n i dung, tiêu chí đánh giá, m c tiêu c a QLNN, đ t đó tìm ra nh ng thành công và h n ch

c ng nh các nguyên nhân;

- xu t ph ng h ng, gi i pháp hoàn thi n QLNN v v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T Hà N i trong th i gian t i

2.1.1.1 Khái ni m k t c u h t ng giao thông đô th

K t c u h t ng có ngu n g c t ti ng Anh (infrastructure) g m 2 t ghép infra ( d i đáy) và structure (k t c u, c u trúc) n c ta, KCHT còn đ c

g i là c s h t ng Tuy nhiên đ tránh nh m l n v i thu t ng c s h t ng

th ng đi cùng v i thu t ng ki n trúc th ng t ng trong tri t h c nên KCHT

th ng đ c dùng h n

K t c u h t ng đ c hi u theo ngh a r ng g m k t c u h t ng k thu t (KCHTKT) g m h th ng giao thông, nhà máy đi n, nhà máy x lỦ rác th i và KCHT xư h i nh tr ng h c, c s y t , trung tâm th ng m i

Là m t b ph n c a KCHTKT, KCHTGT là h th ng nh ng công trình giao thông đ c xây d ng, nh m đ m b o cho vi c di chuy n, đón tr khách và

v n chuy n hàng hoá, d ch v c a các lo i ph ng ti n giao thông di n ra m t cách nhanh chóng, thu n l i và an toàn

K t c u h t ng giao thông th ng đ c xem xét theo h th ng, có ngh a là

h th ng giao thông có s k t n i v i nhau gi a đ ng b v i đ ng thu ,

thành: KCHTGT qu c gia (qu c l , đ ng s t qu c gia, c ng trung ng ); KCHTGT đ a ph ng (đ ng t nh, đ ng huy n, đ ng xư, c ng đ a

ph ng ) Theo khu v c, KCHTGT đ c phân thành KCHTGT T và KCHTGT nông thôn

K t c u h t ng giao thông đô th là m t b ph n c a KCHTGT, đ c hình

thành các đô th , khu đô th Hay c th h n, KCHTGT T là h th ng nh ng công giao thông đ c xây d ng, nh m đ m b o cho vi c di chuy n, đón tr khách và v n chuy n hàng hoá, d ch v c a các lo i ph ng ti n giao thông di n

ra m t cách nhanh chóng, thu n l i và an toàn các đô th

K t c u h t ng giao thông đô th bao g m hai b ph n: giao thông ngo i

th và giao thông n i th Trong đó:

Giao thông ngo i th là các đ u nút giao thông đ ng b , đ ng thu ,

đ ng bi n, đ ng s t, đ ng hàng không n i li n h th ng giao thông n i th

v i h th ng giao thông qu c gia và qu c t

Giao thông n i th là h th ng các lo i đ ng n m trong n i b đô th (n i đô) thu c ph m vi đ a gi i hành chính c a m t đ a ph ng, m t thành ph Ngoài ra còn có h th ng giao thông t nh trong đô th bao g m nhà ga, b n xe ô

tô, các đi m đ xe Nh v y, KCHTGT T các đ a ph ng bao g m các lo i hình nào tu thu c vào đ c đi m t nhiên và kinh t xư h i c a đ a ph ng đó

Vi t Nam, các đ a ph ng l n ven bi n nh H i Phòng, à N ng có đ t t c các lo i hình giao thông trên đây Riêng các thành ph n m sâu trong đ t li n

nh Hà N i, thành ph H Chí Minh không có KCHTGT đ ng bi n

Nh v y đây có th th y, KCHTGT T là t t c h th ng công trình giao thông thu c ph m vi n i đô C th h n, các công trình giao thông bao

g m đ ng b và đ ng s t đô th ; n i đô là thu c ph m vi các qu n n i thành

2.1.1.2 Khái ni m v n đ u t trong phát tri n k t c u h t ng giao thông đô

th

- Khái ni m v v n đ u t

V n đ u t là y u t đ u vào quan tr ng, đ c s d ng vào quá trình s n

xu t c a doanh nghi p và n n kinh t t ng th c a m t qu c gia ó là t t c

nh ng gì mà doanh nghi p, n n kinh t s d ng vào quá trình s n xu t, nh m

m c đích t o ra kh i l ng s n ph m, hàng hoá có giá tr l n h n giá tr b ra ban đ u

Nh v y theo quan đi m kinh t v mô, v n đ u t trong kinh t bao g m ba

n i dung chính là: v n đ u t làm t ng tài s n c đ nh; v n đ u t làm t ng tài

s n l u đ ng và v n đ u t vào nhà

D i góc đ tài chính - ti n t , v n đ u t là t ng s ti n bi u hi n ngu n

g c hình thành c a tài s n đ c đ u t trong kinh doanh đ t o ra thu nh p và l i

t c [43]

D i góc đ là nhân t đ u vào, v n đ u t là m t trong ba y u t đ u vào

ph c v cho s n xu t (lao đ ng, đ t đai, v n)

D i góc đ qu n lý kinh t , v n đ u t đ c xem xét là toàn b các chi

phí đ c đ a vào s d ng trong các ho t đ ng s n xu t kinh doanh, các ho t

đ ng kinh t - xư h i Theo đi u 3, Lu t u t s 59/2005/QH11 do Qu c h i ban hành ngày 29/11/2005, “V n đ u t là ti n và các tài s n h p pháp khác đ

th c hi n các ho t đ ng đ u t theo hình th c đ u t tr c ti p ho c đ u t gián

ti p” [52]

Theo quan ni m c a tác gi , v n đ u t là toàn b các chi phí b ra đ

th c hi n m c đích đ u t

- Khái ni m v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T

V n đ c đ u t vào nhi u l nh v c khác nhau nh : s n xu t, kinh doanh hàng hoá, d ch v , ch ng khoán, b t đ ng s n hay l nh v c xây d ng c b n, KCHTKT mà th ng đ c g i là v n đ u t phát tri n

V n đ u t phát tri n là nh ng chi phí b ra đ th c hi n các ho t đ ng đ u

t nh m t ng thêm tài s n tài chính (ti n v n); tài s n v t ch t (nhà máy, thi t b ,

v t t , nguyên, nhiên, v t li u, hàng hoá, c u c ng, đ ng sá); tài s n trí tu và

ngu n nhân l c (trình đ v n hoá, trình đ chuyên môn, trình đ khoa h c k thu t)

T các đ nh ngh a đó, có th th y r ng v n đ u t trong phát tri n KCHTGT là toàn b chi phí cho vi c xây d ng h th ng KCHTGT nh m mang

l i hi u qu kinh t - xư h i trong t ng lai

Là m t b ph n c a v n đ u t trong phát tri n KCHTGT, do đó v n đ u

t trong phát tri n KCHTGT T là toàn b chi phí đ c đ u t nh m phát tri n KCHTGT đô th

V i khái ni m này c n làm rõ m t s đi m:

Chi phí đ u t phát tri n KCHTGT bao g m các kho n đ u t đ c tính

b ng ti n th c hi n d án phát tri n h th ng giao thông Phát tri n KCHTGT T còn c n m t kh i l ng l n tài nguyên đ t đai, tuy nhiên giá tr đ t đai không

đ c tính đ n mà ch tính đ n kho n ti n đ n bù gi i phóng m t b ng khi th c

hi n các d án phát tri n giao thông đô th

Phát tri n KCHTGT T bao g m vi c đ u t xây d ng m i h th ng giao thông, c i t o, nâng c p và duy tu b o d ng h th ng giao thông hi n có Tuy nhiên đ thu n ti n cho vi c nghiên c u, lu n án ch xem xét đ n vi c đ u t xây

d ng m i h th ng giao thông đô th mà không tính đ n các kho n đ u t c i

t o, nâng c p và duy tu b o d ng h th ng giao thông c

V n đ u t trong phát tri n KCHTGT T bao g m: v n NSNN t trung

ng, v n NSNN t đ a ph ng (NS P), v n tín d ng nhà n c, v n ODA, v n doanh nghi p t nhân và v n dân c Do gi i h n ph m vi c a lu n án, v n đ u

t trong phát tri n KCHTGT T đ c nghiên c u là v n NS P, là b ph n c a

v n đ u t phát tri n đ c b trí t ngân sách hàng n m c a thành ph Ngu n

v n này đ c đ u t xây d ng các công trình giao thông trên đ a bàn thành ph ,

do UBND thành ph qu n lỦ

2.1.2 căđi m c a v năđ uăt ătrongăphátătri n k t c u h t ng giao thông đôăth

2.1.2.1 V n đ u t trong phát tri n k t c u h t ng giao thông đô th th ng

có quy mô l n và th i gian thu h i dài, th m chí không th thu h i đ c

Các công trình giao thông đ u là các công trình mang tính đ n chi c, tr i dài trên ph m vi không gian r ng l n, không nh ng c a đ a ph ng mà còn k t

n i v i nh ng vùng, lưnh th , đ a ph ng khác Do các y u t v t nhiên, k thu t ph c t p l i đòi h i đ b n cao, th i gian s d ng lâu dài v i c ng đ s

d ng l n, nên các công trình này đ u có giá thành r t cao Ví d , tùy theo c p

đ ng, ph thu c vào m t c t ngang, đ a ch t mà l ng v n đ u t đòi h i cho 1

km đ ng có th giao đ ng t 5-10 t đ ng/km theo th i giá hi n t i

Bên c nh đó, các công trình giao thông đô th ph i xây d ng đ ng b t

đ ng, v a hè, đi n chi u sáng, cây xanh, bi n báo giao thông, h th ng thoát

n c, đ đ m b o giao thông an toàn và hi u qu M t khác, so v i KCHTGT các khu v c khác do KCHTGT T đ c xây d ng, phát tri n đô th là n i có

m t đ dân c đông đúc và nhi u công trình xây d ng s n có, nên vi c gi i phóng m t b ng s r t ph c t p, đòi h i l ng v n đ gi i phóng m t b ng chi m t l l n h n và th i gian thi công c ng s kéo dài h n Chính vì v y mà

l ng v n đ u t vào các công trình giao thông th ng r t l n

Các công trình giao thông đô th đ c đ u t cho m c đích công c ng,

ph c v cho vi c đi l i và v n chuy n hàng hoá c a dân c V i giá tr đ u t r t

l n nh ng các kho n thu t công trình là phí s d ng l i ít, th m chí th ng là không thu phí nên các công trình có th i gian thu h i v n dài ho c không thu h i

đ c v n ây là đ c đi m n i b t d n đ n gánh n ng ngân sách ngày càng t ng, khó thu hút các ngu n v n t nhân

2.1.2.2 V n đ u t trong phát tri n k t c u h t ng giao thông đô th th ng

có đ r i ro cao, ph thu c vào các ph ng th c và chính sách huy đ ng v n

V n đ u t dài h n nói chung và v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T nói riêng th ng đ c đ u t trong th i gian dài nên m c đ r i ro cao (r i ro

v lưi su t, l m phát và s thay đ i trong chính sách đ u t c a Nhà n c, thiên tai ) H n n a, do ngu n v n này phát sinh trong th i gian dài, s d ng cho nhi u lo i công vi c có tính ch t khác nhau, đ c đi m khác nhau, trong quá trình đ u t , ng i nh n th u ph i ng ra l ng v n l n đ th c hi n công vi c

trong th i gian ch đ i v n c a ch đ u t , do v y tình tr ng n đ ng, chi m

d ng v n trong xây d ng GT T th ng d x y ra

Bên c nh đó, các công trình giao thông thu c v tài s n công c ng, có quy

mô l n và ch y u ngoài tr i, ch u nh h ng tr c ti p c a đi u ki n t nhiên, th i ti t, khí h u nên khó tính toán m c đ r i ro Trong đi u ki n bi n

đ i khí h u nh hi n nay, vi c đo l ng, tính toán m c đ thi t h i c a các công trình giao thông công c ng do bưo l gây ra khá khó kh n và đòi h i đ u

t th i gian, công s c c ng nh ti n b c đ phòng, ch ng và kh c ph c h u

qu

2.1.2.3 V n đ u t trong phát tri n k t c u h t ng giao thông đô th th ng

đ u t theo các d án phát tri n và đ c huy đ ng t r t nhi u ngu n

K t c u h t ng giao thông đô th là tài s n công c ng, thu c quy n qu n lỦ

đ u t cho phát tri n KCHTGT T ch y u d a vào NSNN do m c đ r i ro cao, th i gian thu h i v n dài và hi u qu th p nên khó thu hút các ngu n v n t nhân Tuy nhiên, v i ngu n l c có h n nh ng nhu c u đ u t ngày càng l n thì

vi c huy đ ng các ngu n v n khác ngoài NSNN nh v n c a các doanh nghi p

t nhân, v n đ u t n c ngoài… là h t s c quan tr ng, c n đ c quan tâm

2.1.2.4 Hi u qu v n đ u t cho phát tri n k t c u h t ng giao thông đô th

là hi u qu kinh t - xã h i t ng h p

Nguyên t c s d ng v n đ u t nói chung là hi u qu và có sinh l i Do

v y, v n đ u t khi đ c huy đ ng và s d ng th ng đ c chú Ủ đ n tính sinh

l i c a đ ng v n Toàn b quá trình xác đ nh v n, huy đ ng v n, s d ng v n, quy t toán v n đ u đ c tính toán hi u qu s d ng v n đ u t Tuy nhiên,

KCHTGT nói chung và KCHTGT T nói riêng là các s n ph m công ích và là tài s n do Nhà n c qu n lỦ nên vi c tính toán hi u qu c a v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T không ch là hi u qu kinh t nh các lo i v n đ u t thông th ng khác mà c n xét đ n hi u qu kinh t - xư h i mà v n đ u t đó mang l i

Khi đ a ra quy t đ nh cho m i d án đ u t c n xem xét hi u qu v i m t cách nhìn toàn di n, xem xét hi u qu kinh t đi đôi v i hi u qu xư h i, k t h p

t i đ i t ng qu n lỦ thông qua các công c qu n lỦ nh m đ t m c tiêu đ ra”,

có th đ a ra khái ni m “Qu n lỦ nhà n c v v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T” nh sau:

“Qu n lý Nhà n c v v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T là nh ng tác đ ng liên t c, có t ch c, có đ nh h ng c a c quan nhà n c có ch c

n ng, th m quy n t i các đ n v và cá nhân th c hi n quá trình huy đ ng, s

d ng v n đ u t , thông qua các c ch , chính sách c a Nhà n c nh m phát tri n h th ng giao thông đô th có hi u qu ”

Trong khái ni m này có m t s đi m c n chú Ủ:

Th nh t, ch th QLNN v v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T đ c

th c hi n nhi u c p: Trung ng và đ a ph ng c p trung ng, ch th

qu n lỦ v v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T là Qu c h i, Chính ph v i các B ch c n ng nh : B K ho ch và u t , B Tài chính, B Giao thông

v n t i, Kho b c Nhà n c c p đ a ph ng, QLNN v v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T đ c th c hi n c p thành ph và c p qu n, huy n

c p thành ph , H ND và UBND là ch th qu n lỦ v v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T Trong đó, s K ho ch và u t , s Giao thông v n

t i, s Tài chính, Kho b c nhà n c là các c quan thu c UBND Thành ph

th c hi n ch c n ng qu n lỦ v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T nh ng

m t khác nhau Ví d , s K ho ch và u t th c hi n ch c n ng l p k ho ch

v n, s Tài chính th c hi n phân b v n, Kho b c nhà n c thành ph th c hi n

vi c qu n lỦ thanh quy t toán v n

- i t ng QLNN v v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T: là các đ n

v , cá nhân th c hi n các ho t đ ng liên quan đ nv n đ u t trong phát tri n KCHTGT T (g m v n NSNN, v n ODA, v n c a các doanh nghi p t nhân trong và ngoài n c và các v n ti t ki m c a dân c thông qua các t ch c tài chính trung gian) Các ho t đ ng liên quan đ n v n đ u t trong phát tri n KCHTGT T bao g m quá trình huy đ ng và s d ng v n đ u t vào d án phát tri n giao thông đô th

Qu n lỦ nhà n c ch ch đ ng đ i v i ngu n v n NSNN, đ i v i các ngu n v n khác, Nhà n c ph i thông qua chính sách, c ch t o đi u ki n đ nh

h ng doanh nghi p và dân c

i v i các d án s d ng v n NSNN, UBND thành ph ch u trách nhi m

qu n lỦ các d án do mình quy t đ nh đ u t Các d án này có th thu c c 3 nhóm: A, B, C trong ph m vivà kh n ng cân đ i ngân sách c a đ a ph ng sau