Khái niệm Tổ chức, vận động quần chúng là việc động viên tất cả lực lượng của mỗi một người dân góp thành lực lượng toàn dân, để tham gia thực hiện các phong trào, chương trình xây dựng
Trang 1Chuyên đề 9:
KỸ NĂNG TỔ CHỨC, VẬN ĐỘNG QUẦN CHÚNG THAM GIA CÁC PHONG TRÀO, CHƯƠNG TRÌNH
XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
I KHÁI QUÁT CHUNG VỀ TỔ CHỨC, VẬN ĐỘNG QUẦN CHÚNG THAM GIA CÁC PHONG TRÀO, CHƯƠNG TRÌNH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
1 Khái niệm và vai trò của tổ chức, vận động quần chúng tham gia các phong trào, chương trình xây dựng nông thôn mới
1.1 Khái niệm
Tổ chức, vận động quần chúng là việc động viên tất cả lực lượng của mỗi một người dân góp thành lực lượng toàn dân, để tham gia thực hiện các phong trào, chương trình xây dựng nông thôn mới
Xây dựng nông thôn mới là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, là cuộc vận động đòi hỏi phải có sự nỗ lực, tham gia tích cực của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội nhằm tạo bước chuyển biến mạnh mẽ trong việc cải tạo, xây dựng nông thôn theo các tiêu chí mới hướng đến hiện đại, văn minh, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá và phát triển bền vững
1.2 Vai trò
Nhằm góp phần thực hiện “Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020” của Chính phủ và góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết số 26-NQ/TW Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (Khóa X) về nông nghiệp, nông dân, nông thôn:
* Các tổ chức chính trị - xã hội tổ chức tuyên truyền vận động sâu rộng về
xây dựng nông thôn mới nhằm phát huy đầy đủ, toàn diện nội lực và tiềm năng,
Trang 2sáng tạo của nông dân, động viên, khuyến khích nông dân chủ động, tích cực tham gia với vai trò chủ thể ở nông thôn
- Phối hợp với Ban Chỉ đạo Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới của Trung ương và địa phương, xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch tuyên truyền, phổ biến rộng rãi đến 100% cán bộ, hội viên, nông dân về ý nghĩa, mục đích, chủ trương của Đảng, chính sách đầu tư, hỗ trợ của Nhà nước, của địa phương về xây dựng nông thôn mới, trên cơ sở đó tạo sự thống nhất về nhận thức
và hành động của cộng đồng nông thôn, khuyến khích, động viên nông dân tích cực tham gia, đóng góp công sức, tiền của, đất đai…xây dựng nông thôn mới với vai trò của người làm chủ
- Tổ chức biên soạn tài liệu tập huấn, tuyên truyền về xây dựng nông thôn
mới và tổ chức tập huấn, tuyên truyền nâng cao nhận thức với nhiều hình thức phong phú như: hội thảo, tọa đàm, thi tìm hiểu kiến thức, giao lưu sân khấu hóa, các sự kiện truyền thông
- Tổ chức thông tin tuyên truyền thường xuyên trên các phương tiện thông tin đại chúng về chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước, các mô hình, điển hình tiên tiến về xây dựng nông thôn mới, kịp thời động viên và khuyến khích việc học tập các mô hình, điển hình tiên tiến
* Các tổ chức chính trị - xã hội chủ động tham gia công tác quy hoạch và tham gia giám sát quá trình tổ chức thực hiện xây dựng nông thôn mới theo quy hoạch
- Tổ chức tuyên truyền để hội viên, nông dân hiểu đúng ý nghĩa, tầm quan trọng của quy hoạch xây dựng nông thôn mới, từ đó động viên, khuyến khích họ tích cực tham gia đóng góp ý kiến và ủng hộ công tác quy hoạch, góp phần đảm bảo quy hoạch phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội theo các tiêu chí nông thôn mới
Trang 3- Tích cực tham gia hoạt động giám sát quá trình tổ chức thực hiện xây dựng nông thôn mới ở địa phương, cơ sở nhằm góp phần đảm bảo chất lượng, hiệu quả
và đúng quy hoạch của các công trình xây dựng nông thôn mới
* Tích cực tham gia các chương trình phát triển kinh tế nông thôn góp phần phát triển sản xuất, tăng thu nhập, xóa đói giảm nghèo và phát triển các hình thức kinh tế tập thể trong nông nghiệp, nông thôn
- Phối hợp với Ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức các hoạt động khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư đối với hội viên, nông dân thông qua các hình thức: mở các lớp tập huấn phổ biến, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật sản xuất nông nghiệp, xây dựng và nhân rộng các mô hình trình diễn Hướng dẫn nông dân chủ động cải tạo ao, vườn, chỉnh trang nhà ở, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp
- Hướng dẫn và phát triển các hình thức kinh tế tập thể trong nông nghiệp, nông thôn; xây dựng và nhân rộng mô hình kinh tế hợp tác sản xuất nông nghiệp gắn với tiêu thụ nông sản Phấn đấu đến năm 2020: 100% số xã có ít nhất một mô hình kinh tế hợp tác, liên kết sản xuất và tiêu thụ nông sản hàng hóa
- Đẩy mạnh phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Ngành Khoa học và Công nghệ, Ngành Công Thương và các doanh nghiệp mở rộng các hoạt động dịch vụ, tư vấn, hỗ trợ nông dân, bao gồm các dịch vụ về vốn, khoa học và công nghệ, cung ứng thiết bị và vật tư nông nghiệp, xây dựng thương hiệu sản phẩm và tiêu thụ nông sản hàng hóa Đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động Quỹ Hỗ trợ nông dân
- Tiếp tục nâng cao chất lượng và hiệu quả “Phong trào nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau xóa đói giảm nghèo và làm giàu chính đáng”
* Tổ chức dạy nghề cho nông dân, góp phần chuyển đổi cơ cấu lao động trong nông nghiệp, nông thôn, nâng tỷ lệ lao động nông thôn qua đào tạo đạt trên
Trang 450% vào năm 2020, góp phần giải quyết việc làm, đáp ứng nhu cầu thị trường lao động
Tổ chức các lớp bồi dưỡng, đào tạo nghề nông (trồng trọt, chăn nuôi, thuỷ sản ) theo tiêu chuẩn học nghề ngắn hạn (trình độ sơ cấp, dạy nghề dưới 3 tháng
hoặc dạy nghề tại chỗ theo hình thức “cầm tay chỉ việc”) cho các đối tượng là hội
viên, nông dân trực tiếp làm nông nghiệp
* Đẩy mạnh thực hiện các hoạt động xây dựng đời sống văn hóa, phấn đấu bình quân hàng năm có 2/3 số hộ nông dân đăng ký, trong đó có 1/2 số hộ đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa” Tuyên truyền vận động nông dân tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường nông thôn
- Xây dựng và nhân rộng mô hình gia đình văn hóa; mô hình thôn, ấp, bản, làng văn hóa gắn với “Cuộc vận động toàn dân tham gia xây dựng đời sống văn hóa
ở khu dân cư”
- Xây dựng và duy trì các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao quần chúng của nông dân; vận động và hướng dẫn nông dân thường xuyên tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao
* Tích cực tham gia xây dựng hệ thống tổ chức chính trị xã - hội cơ sở vững mạnh, góp phần giữ vững an ninh, trật tự xã hội nông thôn
- Xây dựng tổ chức các tổ chức chính trị - xã hội vững mạnh về chính trị, tư tưởng
và tổ chức, thực sự là trung tâm và nòng cốt trong các phong trào nông dân và công cuộc xây dựng nông thôn mới; làm tốt công tác tham mưu cho cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp và chức năng giám sát, phản biện xã hội theo quy định của pháp luật
- Tăng cường công tác giáo dục chính trị tư tưởng, củng cố, xây dựng tổ chức chính trị - xã hội cơ sở; phát triển và nâng cao số lượng, chất lượng hội viên
- Tổ chức thực hiện đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chủ chốt đứng đầu các tổ chức chính trị - xã hội, phấn đấu đến năm 2020 có 100% cán bộ chủ chốt các tổ chức có trình độ chuyên môn đạt chuẩn theo quy định
Trang 5- Tích cực tham gia xây dựng Đảng bộ, chính quyền, các tổ chức đoàn thể chính trị xã hội trong sạch, vững mạnh và giữ vững an ninh, trật tự an toàn xã hội ở
cơ sở
- Tiếp tục nâng cao chất lượng và hiệu quả “Phong trào nông dân tham gia đảm bảo quốc phòng, an ninh”
* Đẩy mạnh “Phong trào nông dân thi đua xây dựng nông thôn mới”
- Chỉ đạo phong trào thi đua xây dựng nông thôn mới với những nội dung, chỉ tiêu cụ thể theo lộ trình, kế hoạch triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia của từng địa phương, cơ sở và Bộ tiêu chí nông thôn mới
- Phong trào thi đua xây dựng nông thôn mới cần phát huy đầy đủ, toàn diện nội lực và tiềm năng, sáng tạo của nông dân; động viên, khuyến khích nông dân chủ động, tích cực tham gia với vai trò chủ thể, quyết định xây dựng nông thôn mới
- Xây dựng nông thôn mới gắn với xây dựng người nông dân mới có đủ bản lĩnh chính trị, đóng vai trò làm chủ nông thôn mới
Đại hội Đảng bộ các cấp (nhiệm kỳ 2010 - 2015), tiếp tục xác định nông dân đóng vai trò rất quan trọng trong việc triển khai và thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng
bộ tỉnh (thành), huyện Đặc biệt là xây dựng mô hình nông thôn mới tại xã điểm nông dân giữ vai trò quan trọng, là chủ thể tích cực tham gia vào quá trình xây dựng quy hoạch
và thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới; chủ động và sáng tạo trong xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội ở nông thôn và là người trực tiếp trong phát triển kinh tế và tổ chức sản xuất công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn Đồng thời tích cực, sáng tạo trong xây dựng và gìn giữ đời sống văn hoá - xã hội, môi trường ở nông thôn, góp phần quan trọng vào xây dựng hệ thống chính trị
- xã hội vững mạnh, bảo đảm an ninh trật tự xã hội ở nông thôn Chính vì vậy, cần phải phát huy vai trò nông dân trong xây dựng nông thôn mới, vận động nhân dân tích cực xoá đói giảm nghèo, phát triển kinh tế hộ gia đình, ổn định đời sống, tham gia tích cực vào các phong trào xây dựng mô hình nông thôn mới của địa phương
Trang 62 Các phong trào, chương trình xây dựng nông thôn mới.
- Phong trào nông dân thi đua xây dựng nông thôn mới
- Phong trào nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau xóa đói
giảm nghèo và làm giàu chính đáng
- Phong trào nông dân tham gia đảm bảo quốc phòng, an ninh
II KỸ NĂNG TỔ CHỨC, VẬN ĐỘNG QUẦN CHÚNG THAM GIA CÁC PHONG TRÀO, CHƯƠNG TRÌNH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
Ở XÃ
1 Kỹ năng phân tích tình hình kinh tế - chính trị, văn hóa - xã hội ở xã
Xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ hàng đầu của cả hệ thống chính trị, cần
có sự huy động của toàn dân cùng tham gia Trong quá trình xây dựng nông thôn mới hiện nay, để khơi dậy và phát huy mọi tiềm năng của nhân dân vào công cuộc xây dựng nông thôn cả về kinh tế, văn hóa và xã hội đồng thời bảo đảm những quyền lợi chính đáng của họ, các tổ chức cần phải phân tích tình hình kinh tế - xã hội ở xã
- Trước hết cần đánh giá tình hình kinh tế - chính trị, văn hóa - xã hội của những năm trước đó Bởi vì tình hình thực hiện các mục tiêu và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm trước cho biết thực tế của địa phương và phản ánh mức độ sát thực của việc xây dựng các chỉ tiêu kinh tế - xã hội đã đề ra Trong trường hợp, năm trước địa phương thực hiện vượt mức kế hoạch có thể phản ánh một dấu hiệu tốt cho năm sau Trong trường hợp không đạt, có thể phản ánh một dấu hiệu khó khăn trong năm tiếp theo
+ Khi đánh giá cần bám sát các tiêu chí chủ yếu như:
Kết quả hoạt động của chính quyền xã;
Kết quả hoạt động của cấp ủy đảng và các tổ chức chính trị - xã hội ở xã; Tình hình an ninh, trật tự ở xã;
Tổng giá trị sản xuất trong toàn địa phương;
Trang 7Các ngành sản xuất như: Nông - lâm - ngư nghiệp; công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp; thương mại - dịch vụ; giao thông, thuỷ lợi;
Thu và chi ngân sách;
Cơ cấu kinh tế;
Thu nhập bình quân đầu người;
Tỷ lệ tăng dân số;
Thực hiện các mục tiêu về xã hội như giải quyết chế độ chính sách, y tế, giáo dục, xoá đói giảm nghèo, trật tự an toàn xã hội, v v
+ Cần đi sâu đánh giá cơ chế và công tác chỉ đạo tổ chức thực hiện Bởi vì thực tiễn đã chứng minh, cơ chế quản lý không chỉ hỗ trợ mà có thể cản trở việc thực hiện thành công các nhiệm vụ kinh tế - chính trị, văn hóa - xã hội Công tác chỉ đạo không đúng thì việc thực hiện cho dù có tốt như thế nào đi chăng nữa thì cũng bị thất bại Đặc biệt trong trường hợp có nhiều sự thay đổi của môi trường, cơ chế quản lý không linh hoạt và công tác chỉ đạo điều hành không sáng tạo
+ Cần đánh giá việc sử dụng các nguồn lực để đạt các mục tiêu đã đề ra nhằm xác định mối quan hệ giữa kết quả và nguồn lực, đánh giá chất lượng của việc sử dụng nguồn lực
Khi tổng kết, đánh giá tình hình phải đảm bảo yêu cầu khách quan, trung thực, đánh giá đúng thực tế
- Tập trung phân tích sâu về chất lượng của từng mặt; (Ví dụ: việc khai thác,
sử dụng nguồn lực; chất lượng nguồn lao động và sử dụng lao động; khai thác và
sử dụng các cơ sở vật chất - kỹ thuật; ứng dụng thành tựu khoa học và đổi mới công nghệ; việc huy động và sử dụng các nguồn vốn, bao gồm: nguồn ngân sách, nguồn tín dụng đầu tư của nhà nước và tín dụng của hệ thống ngân hàng thương mại, nguồn vốn từ khu vực dân cư, )
Khi phân tích các vấn đề trên, cần làm rõ những kết quả đạt được trong năm,
đi sâu vào những tồn tại, yếu kém, khó khăn; xác định nguyên nhân chủ quan và
Trang 8khách quan đối với cả những mặt đã làm được và chưa làm được; chỉ rõ trách nhiệm của từng cá nhân, tổ chức để từ đó rút ra những bài học cho việc xác định những biện pháp phát triển trong giai đoạn tiếp theo
Từ phân tích tình hình kinh tế - chính trị, văn hóa - xã hội ở xã, dự báo tình hình năm sau để xây dựng có hiệu quả các kế hoạch phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội những năm sau và đề ra các giải phát phát triển kinh tế xã hội ở xã, giữ vững an ninh, chính trị và trật tự, an toàn xã hội
2 Kỹ năng chủ trì, điều phối các hoạt động phong trào ở xã
- Đảng ủy xã ban hành nghị quyết chuyên đề, tổ chức quán triệt cho toàn thể Đảng bộ học tập đầy đủ các chủ trương, chính sách và các văn bản tổ chức thực hiện đến mọi tổ chức trong xã
Đảng bộ các xã cần tập trung chỉ đạo đẩy mạnh phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội, quốc phòng - an ninh và xây dựng hệ thống chính trị toàn diện, trong đó đặc biệt chú trọng nâng cao vai trò của người nông dân trong việc thực hiện xây dựng nông thôn mới
- Hội đồng nhân dân xã ban hành nghị quyết phân bổ và huy động nguồn lực
từ nhân dân xây dựng nông thôn mới; thực hiện chức năng giám sát việc tổ chức thực hiện;
- Ủy ban nhân dân xã tổ chức triển khai thực hiện các nghị quyết Hội đồng nhân dân xã, ban hành kế hoạch hành động triển khai các giải pháp huy động nguồn lực, quản lý, sử dụng các nguồn lực thực hiện các nội dung xây dựng nông thôn mới, 01tháng/01 lần tổ chức họp Ban quản lý mở rộng tới các đồng chí Bí thư, trưởng các thôn đánh giá kết quả thực hiện công tác và bàn kế hoạch, nội dung triển khai, các giải pháp tổ chức thực hiện;
- Mặt trận Tổ quốc vận động nhân dân thực hiện phong trào thi đua xây dựng nông thôn mới, xây dựng khối đoàn kết, văn hóa ở khu dân cư, đồng thời trực tiếp làm Trưởng ban giám sát cộng đồng;
Trang 9- Hội Nông dân xã tập trung củng cố, xây dựng tổ chức Hội, đẩy mạnh các phong trào thi đua, các cuộc vận động, vận động nông dân tham gia thực hiện các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng hệ thống chính trị ở địa phương vững mạnh
+ Đẩy mạnh phong trào nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau thực hiện mục tiêu tăng hộ giàu, giảm hộ nghèo tới 100% cán bộ, hội viên hội nông dân
+ Tổ chức các hoạt động hỗ trợ nông dân phát triển sản xuất, kinh doanh, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, vay vốn, dồn điền đổi thửa, chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi, vận động nông dân tham gia phòng chống tội phạm, các tệ nạn xã hội, giữ gìn vệ sinh môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm, đảm bảo an ninh quốc phòng
- Hội Phụ nữ thực hiện việc tuyên truyền, vận động Hội viên thực hiện các phong trào do thành phố, huyện phát động, góp phần xây dựng nông thôn mới;
- Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tuyên truyền, vận động và đi đầu trong các hoạt động mang tính xung kích, nhiệm vụ trọng tâm được phân công là công tác vệ sinh môi trường trong hộ gia đình và nơi công cộng;
- Hội Cựu chiến binh và Hội Người cao tuổi được phân công nhiệm vụ chính là vận động hội viên xây dựng các mô hình chăn nuôi, mô hình vườn hộ
có thu nhập kinh tế cao
Tổ chức phát động các phong trào thi đua một cách thiết thực gắn với từng nội dung chương trình cụ thể; mỗi đơn vị xóm, mỗi tổ chức đoàn thể được phân công một việc làm cụ thể, tạo ra sản phẩm mẫu để vận động nhân dân tham gia làm theo; thông qua các phong trào, các tổ chức, đơn vị được lập các dự án và huy động nguồn lực để xây dựng mô hình…
Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội phát huy vai trò quan trọng trong việc vận động nhân dân thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng
và Nhà nước về phát triển nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới Nhận thức của
Trang 10người dân sẽ chuyển biến tích cực, việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở được triển khai thực hiện tốt và ngày càng có chất lượng, góp phần quan trọng làm chuyển biến phương thức lãnh đạo, điều hành, quản lý và lề lối làm việc của từng cấp uỷ đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân, nâng cao tinh thần trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, công chức trên địa bàn và tạo sự đồng thuận cao trong xã hội
- Mặt trận Tổ quốc các xã và các tổ chức đoàn thể, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng uỷ, căn cứ vào kế hoạch xây dựng nông thôn mới tại xã cần dồn sức tập trung vào nhiệm vụ tuyên truyền, vận động, giáo dục để nâng tầm nhận thức cho nhân dân, để mọi người nhận thấy được yêu cầu, nhiệm vụ và quyền lợi trong xây dựng nông thôn mới; để người dân thấy được, xây dựng nông thôn mới là xây dựng đời sống mới cho chính mình và để rút ngắn khoảng cách giữa thành thị với nông thôn, đảm bảo công bằng xã hội Xác định cho nhân dân biết đây là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên của cả hệ thống chính trị, mọi cấp, mọi ngành và của mọi người Xây dựng nông thôn mới phải hiệu quả mới, kết quả mới và có đời sống mới của người dân nông thôn được nâng lên cả về vật chất lẫn tinh thần
- Các tổ chức chính trị - xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng tổ chức sinh hoạt định kỳ tuyên truyền nhằm thay đổi nhận thức của người nông dân về mục tiêu chương trình xây dựng nông thôn mới: đây không phải là chương trình đầu tư mà là chương trình nhằm phát huy nhân tố con người, khơi dậy và phát huy mọi tiềm năng của nông dân và cả xã hội vào công cuộc xây dựng nông thôn Từ đó phát huy được dân chủ ở cơ sở để người dân có cơ hội tham gia và giám sát các hoạt động xây dựng nông thôn mới theo phương châm: nhân dân biết, nhân dân bàn, nhân dân làm, nhân dân thụ hưởng Trên cơ sở đó nêu cao tinh thần tự giác của nhân dân trong việc tham gia xây dựng nông thôn mới; đã tác động tích cực đối với nông dân trong việc thực hiện chủ trương chính sách của Đảng và nhà nước, đặc biệt là thực hiện có hiệu quả xây dựng mô hình nông thôn mới Từ quy hoạch đến việc thực hiện đều có tham khảo ý kiến của người nhân dân bằng nhiều hình thức và được nhân dân tích cực