ĐỀ CƯƠNG BÀI GIẢNG CHUYÊN ĐỀ KINH TẾ ĐẦU TƯ

Mục đích của nghiên cứu tiền khả thi Mục đích nghiên cứu tiền khả thi nhằm loại bỏ các dự án bấp bênh về thị trường, về kỹ thuật, những dự án mà kinh phí đầu tư quá lớn, mức sinh lợi nhỏ

ĐỀ CƯƠNG BÀI GIẢNG

CHUYÊN ĐỀ KINH TẾ ĐẦU TƯ

MỤC LỤC

Chuyên đề 1 5

Phương pháp lập và quản lý dự án đầu tư tại một đơn vị cơ sở 5

1.1 Khái quát các bước nghiên cứu và hình thành một dự án đầu tư 5

1.1.1 Nghiên cứu phát hiện cơ hội đầu tư 5

1.1.2 Nghiên cứu tiền khả thi 5

1.1.3 Nghiên cứu khả thi 7

1.2 Trình tự nghiên cứu và lập dự án đầu tư khả thi 9

1.2.1 Xác định mục đích yêu cầu 9

1.2.2 Lập nhóm soạn thảo 9

1.2.3 Các bước tiến hành nghiên cứu lập dự án đầu tư khả thi 9

1.3 Phương pháp trình bày một dự án đầu tư khả thi 9

1.3.1 Bố cục thông thường của một dự án khả thi 9

1.3.2 Khái quát trình bày các phần của một dự án đầu tư khả thi 10

Chuyên đề 2 12

Thẩm định dự án đầu tư 12

2.1 Phương pháp thẩm định dự án đầu tư 12

2.1.1 Phương pháp so sánh các chỉ tiêu 12

2.1.2 Phương pháp thẩm định theo trình tự 12

2.1.3 Thẩm định dựa trên phân tích rủi ro 13

2.2 Kỹ thuật thẩm định 14

2.2.1 Thẩm định các văn bản pháp lý 14

2.2.2 Thẩm định mục tiêu của dự án đầu tư 14

2.2.3 Thẩm định về thị trường 14

2.2.4 Thẩm định về kỹ thuật công nghệ 14

2.2.5 Thẩm định về tài chính 15

2.2.6 Thẩm định về kinh tế - xã hội 15

2.2.7 Thẩm định về môi trường sinh thái 16

Chuyên đề 3 24

Nội dung và phương pháp đánh giá kết quả và hiệu quả đầu tư tại đơn vị 24

3.1 Phân tích tài chính của dự án đầu tư 24

3.1.1 Các chỉ tiêu phân tích tài chính dự án đầu tư 24

3.1.2 Đánh giá độ an toàn về mặt tài chính dự án đầu tư 30

3.2 Phân tích khía cạnh kinh tế xã hội dự án đầu tư 31

3.2.1 Tác động đến lao động, việc làm 31

3.2.2 Tác động đến môi trường sinh thái 32

3.2.2.1 Ảnh hưởng tích cực có thể kể đến 32

3.2.3 Tác động điều tiết thu nhấp 32

Chuyên đề 4 36

Nội dung, phương pháp phân tích và quản lý rủi ro đầu tư 36

4.1 Khái niệm và phân loại quản lý rủi ro 36

4.1.1 Khái niệm rủi ro 36

4.1.2 Quản lý rủi ro 36

4.1.3 Phân loại rủi ro 36

4.2 Chương trình quản lý rủi ro 37

4.2.1 Xác định rủi ro 37

4.2.2 Đánh giá và đo lưòng khả nang thiệt hại 38

4.2.3 Phân tích và đánh giá mức độ rủi ro 38

4.2.4 Các phương pháp quản lý rủi ro 38

4.3 Phương pháp đo lường rủi ro 40

4.3.1 Phân tích xác suất 40

4.3.2 Phương sai và hệ số biến thiên 40

4.3.3 Phân tích độ nhạy 40

4.3.4 Phân tích cây quyết định 40

Chuyên đề 5 43

Quản lý và đánh giá danh mục đầu tư chứng khoán 43

5.1 Khái niệm danh mục đầu tư và quản lý danh mục đầu tư chứng khoán 43

5.1.1 Khái niệm 43

5.1.2 Đặc điểm của danh mục đầu tư chứng khoán 44

5.1.3 Chức năng quản lý danh mục đầu tư chứng khoán 44

5.1.4 Các yêu cầu đối với nhà quản lý danh mục đầu tư 45

5.2 Lý thuyết về sự lựa chọn tài sản đầu tư 46

5.2.1 Tiềm lực kinh tế hiện có của nhà đầu tư 46

5.2.2 Lợi suất (hay mức lợi tức) kỳ vọng trên một tài sản so với lợi tức mong đợi trên những tài sản khác 46

5.2.3 Tính lỏng của tài sản so với những tài sản khác 46

5.2.4 Chi phí của việc thu thập thông tin 47

5.3 Một số chỉ tiêu tài chính cơ bản dùng phân tích chứng khoán trong danh mục đầu tư 47

5.3.1 Nhóm hệ số khả năng thanh toán 47

5.3.2 Nhóm hệ số hoạt động 48

5.3.3 Nhóm hệ số nợ của công ty 48

5.3.4 Chỉ số P/E 48

5.3.5 Chỉ số EPS 48

5.3.6 Chỉ số thu nhập 48

Chuyên đề 1 Phương pháp lập và quản lý dự án đầu tư tại một đơn vị cơ sở

Số tiết: 9 (Lý thuyết: 6 tiết; bài tập, thảo luận: 3 tiết)

A MỤC TIÊU

- Kiến thức: Sinh viên nắm được các bước để hình thành một dự án đầu tư và cách thức

để trình bày một dự án đầu tư

- Kỹ năng: Sinh viên có kỹ năng vận dụng các kiến thức về dự án đầu tư vào thực tiễn

trong quá trình soạn thảo và lập dự án đầu tư

- Thái độ: Sinh viên yêu thích bài học, chủ động tìm hiểu sưu tầm những tài liệu liên quan đến bài học

B NỘI DUNG

1.1 Khái quát các bước nghiên cứu và hình thành một dự án đầu tư

1.1.1 Nghiên cứu phát hiện cơ hội đầu tư

1.1.1.1 Mục đích nghiên cứu phát hiện các cơ hội đầu tư

Mục đích của bước nghiên cứu này là xác định một cách nhanh chóng, nhưng ít tốn kém về các cơ hội đầu tư

Nội dung của việc nghiên cứu là xem xét các nhu cầu và khả năng cho việc tiến hành các công cuộc đầu tư, các kết quả và hiệu quả sẽ đạt được nếu thực hiện đầu tư

1.1.1.2 Căn cứ phát hiện và đánh giá các cơ hội đầu tư

Khi nghiên cứu để phát hiện các cơ hội đầu tư phải xuất phát từ những căn cứ sau đây:

- Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước hoặc chiến lược phát triển sản xuất kinh doanh dịch vụ của ngành, của cơ sở

- Nhu cầu trong nước và trên thế giới về những hoạt động dịch vụ cụ thể Đây là nhân

tố quyết định sự hình thành và hoạt động của các dự án đầu tư

- Tình hình cung cấp những mặt hàng hoặc hoạt động dịch vụ trên đây ở trong nước và trên thế giới còn chỗ trống để dự án chiếm lĩnh trong một thời gian dài

- Tiềm năng sẵn có cần và có thể khai thác về vốn, tài nguyên thiên nhiên, sức lao động

để thực hiện dự án của đất nước, của địa phương, của ngành hoặc của các cơ sở Những lợi thế so sánh nếu thực hiện đầu tư so với nước khác, địa phương khác hoặc cơ sở khác

- Những kết quả và hiệu quả sẽ đạt được nếu thực hiện đầu tư

1.1.2 Nghiên cứu tiền khả thi

1.1.2.1 Mục đích của nghiên cứu tiền khả thi

Mục đích nghiên cứu tiền khả thi nhằm loại bỏ các dự án bấp bênh (về thị trường, về kỹ thuật), những dự án mà kinh phí đầu tư quá lớn, mức sinh lợi nhỏ, hoặc không thuộc loại ưu tiên trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội hoặc chiến lược phát triển sản xuất kinh doanh

1.1.2.2 Nội dung của nghiên cứu tiền khả thi

Nội dung nghiên cứu tiền khả thi bao gồm các vấn đề sau đây:

+ Nghiên cứu về sự cần thiết phải đầu tư, các điều kiện thuận lợi và khó khăn

+ Dự kiến quy mô đầu tư, hình thức đầu tư

+ Chọn khu vực địa điểm xây dựng và dự kiến diện tích sử dụng trên cơ sở giảm tới mức tối đa việc sử dụng đất và những ảnh hưởng về môi trường , xã hội và tái định cư

+ Phân tích, lựa chọn sơ bộ về công nghệ, kỹ thuật và các điều kiện cung cấp vật tư thiết bị, nguyên liệu, năng lượng, dịch vụ, hạ tầng

+ Phân tích, lựa chọn sơ bộ các phương án xây dựng

+ Xác định sơ bộ tổng mức đầu tư, phương án huy động các nguồn vốn, khả năng hoàn vốn và trả nợ, thu lãi

+ Tính toán sơ bộ hiệu quả đầu tư về mặt kinh tế xã hội của dự án

+ Xác định tính độc lập khi vận hành, khai thác của các dự án thành phần hoặc tiểu dự án

1.1.2.3 Nội dung của báo cáo nghiên cứu tiền khả thi

- Người đại diện

- Chức vụ người đại diện

- Các điều kiện kinh tế xã hội

- Phân tích, đánh giá, dự báo về thị trường, khả năng xâm nhập thị trường, nhu cầu tăng thêm sản phẩm và dịch vụ

c Dự kiến hình thức đầu tư, quy mô và phương án sản xuất, dịch vụ

- Mục tiêu của dự án

- Sơ bộ phân tích các phương án sản phẩm và dịch vụ

- Đề xuất các phương án về hình thức đầu tư (làm mới, cải tạo, mở rộng, đổi mới kỹ thuật công nghệ…) và loại hình doanh nghiệp (doanh nghiệp nhà nước, tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần…)

- Tính toán đề xuất quy mô, công suất tăng thêm hoặc xây dựng mới

d Xác định nhu cầu các yếu tố đầu vào, khả năng, giải pháp đảm bảo

- Xác định nhu cầu nguyên vật liệu, nhiên liệu, năng lượng, nước, khí…

- Phân tích khả năng về nguồn, điều kiện, đảm bảo các nhu cầu trên

- Đề xuất hướng về các giải pháp đảm bảo các yếu tố đầu vào

e Khu vực, địa điểm

- Các yêu cầu về mặt bằng cần thỏa mãn.

- Đánh giá tổng quát về các yếu tố ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm, kinh phí xây dựng, chi phí trong quá trình sản xuất, vận chuyển, tiêu thụ sản phẩm

- Mối quan hệ trong quy hoạch tổng thể của ngành và vùng lãnh thổ

- Các mặt xã hội của địa điểm: Những chính sách liên quan đến đầu tư phát triển khu vực Hiện trạng địa điểm Những thuận lợi khó khăn trong việc sử dụng mặt bằng Những phong tục tập quán liên quan đến việc quyết định địa điểm (các tài liệu nghiên cứu ở mức độ khái quát)

f Phân tích kỹ thuật công nghệ

- Giới thiệu khái quát các loại hình công nghệ, ưu nhược điểm, những ảnh hưởng đến môi trường sinh thái Hướng giải quyết về nguồn và điều kiện cung cấp máy móc thiết bị Khả năng tiếp nhận Từ các so sánh nói trên đề nghị công nghệ lựa chọn

- Các yêu cầu giải pháp xây dựng: các điều kiện địa hình, địa chất, thủy văn Các yêu cầu và đặc điểm xây lắp Sơ bộ dự kiến các giải pháp, kỹ thuật xây dựng và tổ chức thi công

g Sơ bộ phân tích về tác động môi trường và yêu cầu xử lý

h Sơ bộ ước tính nhu cầu lao động, giải pháp về tổ chức sản xuất

i Nguồn vốn và phân tích tài chính

- Nguồn vốn và các điều kiện tạo nguồn Ước tính tổng mức đầu tư Phân ra vốn cố định, vốn lưu động Khả năng, điều kiện huy động các nguồn vốn

- Ước tính chi phí giá thành sản phẩm, dự trù doanh thu, tính toán lời lỗ, khả năng hoàn vốn, khả năng trả nợ (các chỉ tiêu tài chính chủ yếu) theo các phương pháp giản đơn

j Phân tích lợi ích kinh tế xã hội

- Ước tính các giá trị gia tăng, các đóng góp (tăng việc làm, thu nhập của người lao động, thu ngân sách, tăng thu ngoại tệ…)

- Các lợi ích về mặt xã hội, môi trường… kể cả những gì mà xã hội phải gánh chịu

k Các điều kiện về tổ chức thực hiện

l Kết luận, kiến nghị

1.1.3 Nghiên cứu khả thi

1.1.3.1 Bản chất và mục đích của nghiên cứu khả thi

a Bản chất của nghiên cứu khả thi

Xét về mặt hình thức, tài liệu nghiên cứu khả thi là một tập hợp hồ sơ trình bày một cách chi tiết và có hệ thống tính vững chắc, hiện thực của một hoạt động sản xuất kinh doanh, phát triển kinh tế - xã hội theo các khía cạnh thị trường, kỹ thuật, tài chính, tổ chức quản lý và kinh tế xã hội

b Mục đích của nghiên cứu khả thi

Quá trình nghiên cứu khả thi được tiến hành qua 3 giai đoạn Giai đoạn nghiên cứu cơ hội đầu tư nhằm loại bỏ ngay những dự kiến rõ ràng không khả thi mặc dù không cần đi sâu vào chi tiết

Mục đích nghiên cứu khả thi là xem xét lần cuối cùng nhằm đi đến những kết luận xác đáng về mọi vấn đề cơ bản của dự án bằng các số liệu đã được tính toán cẩn thận, chi tiết, các

đề án kinh tế - kỹ thuật, các lịch biểu và tiến độ thực hiện dự án trước khi quyết định đầu tư chính thức.

1.1.3.2 Nội dung chủ yếu của nghiên cứu khả thi

a Xem xét tình hình kinh tế tổng quát liên quan đến dự án đầu tư

- Điều kiện về địa lý tự nhiên (địa hình, khí hậu, địa chất ) có liên quan đến việc lựa chọn, thực hiện và phát huy hiệu quả của dự án sau này

- Điều kiện về dân số và lao động có liên quan đến nhu cầu và khuynh hướng tiêu thụ sản phẩm, đến nguồn lao động cung cấp cho dự án

- Tình hình chính trị, các chính sách và luật lệ có ảnh hưởng đến sự quan tâm của nhà đầu tư

- Tình hình phát triển kinh tế xã hội của đất nước, của địa phương, tình hình phát triển sản xuất kinh doanh của ngành, của cơ sở (tốc độ gia tăng GDP, tỷ lệ đầu tư so với GDP, quan

hệ giữa tích luỹ và tiêu dùng, GDP/đầu người, tỷ suất lợi nhuận sản xuất kinh doanh, ) có ảnh hưởng đến quá trình thực hiện và sự phát huy hiệu quả của sự dự án

- Tình hình ngoại hối (cán cân thanh toán ngoại hối, dự trữ ngoại tệ, nợ nần và tình hình thanh toán nợ ) đặc biệt đối với các dự án phải nhập khẩu nguyên vật liệu, thiết bị

- Hệ thống kinh tế và các chính sách bao gồm:

+ Cơ cấu tổ chức hệ thống kinh tế theo ngành, theo quan hệ sở hữu, theo vùng lãnh thổ

để đánh giá trình độ và lợi thế so sánh của dự án đầu tư

+ Các chính sách phát triển, cải cách kinh tế, chuyển dịch cơ cấu nhằm đánh giá trình

độ nhận thức, đổi mới tư duy và môi trường thuận cho đầu tư đến đâu

- Thực trạng kế hoạch hoá nền kinh tế quốc dân theo thời hạn, theo mức độ chi tiết, theo các mục tiêu, các ưu tiên, các công cụ tác động để từ đó thấy được khó khăn, thuận lợi, mức độ ưu tiên mà dự án sẽ được hưởng ứng, những hạn chế mà dự án phải tuân theo

- Tình hình ngoại thương và các định chế có liên quan như tình hình xuất nhập khẩu, thuế xuất nhập khẩu, chính sách tỷ giá hối đoái, các luật lệ đầu tư cho người nước ngoài, cán cân thương mại, cán cân thanh toán quốc tế

b Nghiên cứu về thị trường

Thị trường là nhân tố quyết định việc lựa chọn mục tiêu và quy mô của dự án Ngay cả trong trường hợp dự án đã ký được các hợp đồng bao tiêu cũng phải nghiên cứu thị trường nơi người bao tiêu sẽ bán sản phẩm và uy tín của người bao tiêu trên thị trường

1.1.3.3 Nội dung của báo cáo nghiên cứu khả thi

Sản phẩm cuối cùng của nghiên cứu khả thi là báo cáo nghiên cứu khả thi Nội dung chủ yếu của báo cáo này bao gồm:

- Những căn cứ để xác định sự cần thiết phải đầu tư

- Lựa chọn hình thức đầu tư

- Chương trình sản xuất và các yếu tố phải đáp ứng

- Các phương án địa điểm cụ thể phù hợp với quy hoạch xây dựng

- Phương án giải phóng mặt bằng, kế hoạch tái định cư

- Phân tích lựa chọn phương án kỹ thuật , công nghệ

- Các phương án kiến trúc, giải pháp xây dựng, thiết kế sơ bộ của các phương án đề nghị lựa chọn, giải pháp quản lý và bảo vệ môi trường.

- Xác định rõ nguồn vốn, khả năng tài chính, tổng mức đầu tư và nhu cầu vốn theo tiến

độ Phương án hoàn trả vốn đầu tư

- Phương án quản lý khai thác dự án và sử dụng lao động

- Phân tích hiệu quả đầu tư

- Các mốc thời gian chính thực hiện đầu tư

- Kiến nghị hình thức quản lý thực hiện dự án

- Xác định chủ đầu tư

- Mối quan hệ và trách nhiệm của các cơ quan liên quan đến dự án

1.2 Trình tự nghiên cứu và lập dự án đầu tư khả thi

1.2.1 Xác định mục đích yêu cầu

Mục đích chung của việc lập dự án là xây dựng được dự án những nội dung có cơ sở khoa học, cơ sở thực tiễn và có tính khả thi cao để các cơ quan quản lý nhà nước chức năng xem xét và phê duyệt, các định chế tài chính chấp thuận tài trợ vốn

Yêu cầu chung của việc lập dự án là phải xem xét, nghiên cứu một cách toàn diện với các phương án nghiên cứu, tính toán có cơ sở và phù hợp nhằm đảm bảo những yêu cầu đặt ra đối với một dự án đầu tư

1.2.2 Lập nhóm soạn thảo

Nhóm soạn thảo dự án thường gồm chủ nhiệm dự án và các thành viên Số lượng các thành viên của nhóm phụ thuộc vào nội dung và quy mô của dự án Chủ nhiệm dự án là người

tổ chức và điều hành công tác lập dự án Nhiệm vụ chính của chủ nhiệm dự án là:

- Lập kế hoạch, lịch trình soạn thảo dự án (bao gồm cả xác định và phân bổ kinh phí soạn thảo)

- Phân công công việc cho các thành viên trong nhóm

- Giám sát và điều phối hoạt động của các thành viên trong nhóm

- Tập hợp các chuyên gia thuộc các lĩnh vực khác nhau để giải quyết nội dung cụ thể của dự án

- Tổng hợp kết quả nghiên cứu của nhóm soạn thảo

1.2.3 Các bước tiến hành nghiên cứu lập dự án đầu tư khả thi

Bước 1 Nhận dạng dự án đầu tư

Bước 2 Lập kế hoạch soạn thảo dự án đầu tư:

Bước 3 Lập đề cương sơ bộ của dự án đầu tư:

Bước 4 Lập đề cương chi tiết của dự án đầu tư:

Bước 5 Phân công công việc cho các thành viên của nhóm soạn thảo:

Bước 6 Tiến hành soạn thảo dự án đầu tư:

Bước 7 Mô tả dự án và trình bày với chủ đầu tư hoặc cơ quan chủ quản:

Bước 8 Hoàn tất văn bản dự án đầu tư:

1.3 Phương pháp trình bày một dự án đầu tư khả thi

1.3.1 Bố cục thông thường của một dự án khả thi

Lời mở đầu cần đưa ra được một cách khái quát những lý do dẫn tới việc hình thành dự

án Lời mở đầu phải thu hút sự quan tâm của người đọc và hướng đầu tư của dự án, đồng thời cung cấp một số thông tin cơ bản về địa vị pháp lý của chủ đầu tư và ý đồ đầu tư cho người đọc Lời mở đầu nên viết ngắn gọn, rõ ràng Thông thường lời mở đầu của một bản dự án chỉ

1 - 2 trang

1.3.2.2 Sự cần thiết phải đầu tư

Trình bày những căn cứ cụ thể để khẳng định về sự cần thiết phải đầu tư Cần chú ý đảm bảo tính xác thực của các luận cứ và tính thuyết phục trong luận chứng Các nội dung ở phần này cần viết ngắn gọn, khẳng định và thường được trình bày trong 1 - 2 trang

1.3.3.3 Phần tóm tắt dự án đầu tư

Đây là phần quan trọng của dự án, là phần được lưu ý và đọc đến nhiều nhất Mục đích của phần này là cung cấp cho người đọc toàn bộ nội dung của dự án nhưng không đi sâu vào chi tiết của bất cứ một khoản mục nội dung nào ở đây mỗi khoản mục nội dung của dự án được trình bày bằng kết luận mang tính thông tin định lượng ngắn gọn, chính xác

1.3.3.4 Phần thuyết minh chính của dự án đầu tư

Phần này trình bày chi tiết nội dung và kết quả nghiên cứu ở bước nghiên cứu khả thi

dự án trên các mặt: nghiên cứu thị trường sản phẩm (hay dịch vụ) của dự án ; nghiên cứu công nghệ của dự án ; phân tích tài chính của dự án ; phân tích kinh tế - xã hội của dự án ; tổ chức quản lý quá trình đầu tư Trình bày phần này cần chú ý đảm bảo tính lôgíc, chặt chẽ và rõ ràng, nhất là khi tóm tắt, kết luận về thị trường

1.3.3.5 Phần phụ lục của dự án

Trình bày các chứng minh chi tiết cần thiết về các phương diện nghiên cứu khả thi mà việc đưa chúng vào phần thuyết minh chính của dự án sẽ làm cho phần thuyết minh chính trở nên phức tạp, cồng kềnh, do đó cần tách ra thành phần phụ đính

D CÂU HỎI ÔN TẬP, THẢO LUẬN

1 Trình bày các bước nghiên cứu và hình thành một dự án đầu tư? Cho ví dụ

2 Trình bày mục đích và yêu cầu của lập dự án đầu tư khả thi?

3 Các bước tiến hành nghiên cứu lập dự án đầu tư? Cho ví dụ?

4 Phương pháp trình bày một dự án đầu tư khả thi? Liên hệ một dự án cụ thể?

Chuyên đề 2 Thẩm định dự án đầu tư

Số tiết: 9 (Lý thuyết: 6 tiết; bài tập, thảo luận: 3 tiết)

A MỤC TIÊU

- Kiến thức: Sinh viên nắm được các vấn đề lý luận chung về một số phương pháp và kỹ

thuật thẩm định dự án đầu tư

- Kỹ năng: Sinh viên có kỹ năng vận dụng các kiến thức về thẩm định dự án đầu tư vào

Đây là phương pháp phổ biến và đơn giản, các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật chủ yếu của dự

án được so sánh với các dự án đã và đang xây dựng hoặc đang hoạt động Sử dụng phương pháp này giúp cho việc đánh giá tính hợp lý và chính xác các chỉ tiêu của dự án Từ đó có thể rút ra các kết luận đúng đắn về dự án để đưa ra quyết định đầu tư được chính xác Phương pháp so sánh được tiến hành theo một số chỉ tiêu sau:

- Tiêu chuẩn thiết kế, xây dựng, tiêu chuẩn về cấp công trình Nhà nước quy định hoặc điều kiện tài chính mà dự án có thể chấp nhận được

- Tiêu chuẩn về công nghệ, thiết bị trong quan hệ chiến lược đầu tư công nghệ quốc gia, quốc tế

- Tiêu chuẩn đối với loại sản phẩm của dự án mà thị trường đòi hỏi

- Các chỉ tiêu tổng hợp như cơ cấu vốn đầu tư, suất đầu tư

- Các định mức về sản xuất, tiêu hao năng lượng, nguyên liệu, nhân công, tiền lương, chi phí quản lý của ngành theo các định mức kinh tế - kỹ thuật chính thức hoặc các chỉ tiêu

kế hoạch và thực tế

- Các chỉ tiêu về hiệu quả đầu tư (ở mức trung bình tiên tiến)

- Các tỷ lệ tài chính doanh nghiệp theo thông lệ phù hợp với hướng dẫn, chỉ đạo của Nhà nước, của ngành đối với doanh nghiệp cùng loại

- Các chỉ tiêu trong trường hợp có dự án và chưa có dự án

Trong việc sử dụng phương pháp so sánh cần lưu ý, các chỉ tiêu dùng để tiến hành so sánh phải được vận dụng phù hợp với điều kiện và đặc điểm cụ thể của dự án và doanh nghiệp, tránh khuynh hướng so sánh máy móc cứng nhắc

2.1.2 Phương pháp thẩm định theo trình tự

Việc thẩm định dự án được tiến hành theo một trình tự biện chứng từ tổng quát đến chi tiết, từ kết luận trước làm tiền đề cho kết luận sau:

a Thẩm định tổng quát: Là việc xem xét tổng quát các nội dung cần thẩm định của dự án, qua

đó phát hiện các vấn đề hợp lý hay chưa hợp lý cần phải đi sâu xem xét Thẩm định tổng quát cho phép hình dung khái quát dự án, hiểu rõ quy mô, tầm quan trọng của dự án Vì xem xét

tổng quát các nội dung của dự án, do đó ở giai đoạn này khó phát hiện được các vấn đề cần phải bác bỏ, hoặc các sai sót của dự án cần bổ sung hoặc sửa đổi Chỉ khi tiến hành thẩm định chi tiết, những vấn đề sai sót của dự án mới được phát hiện.

b Thẩm định chi tiết: Được tiến hành sau thẩm định tổng quát Việc thẩm định này được tiến

hành với từng nội dung của dự án từ việc thẩm định các điều kiện pháp lý đến phân tích hiệu quả tài chính và kinh tế - xã hội của dự án Mỗi nội dung xem xét đều đưa ra những ý kiến đánh giá đồng ý hay cần phải sửa đổi thêm hoặc không thể chấp nhận được Tuy nhiên mức

độ tập trung cho những nội dung cơ bản có thể khác nhau tuỳ theo đặc điểm và tình hình cụ thể của dự án

Trong bước thẩm định chi tiết, kết luận rút ra nội dung trước có thể là điều kiện để tiếp tục nghiên cứu Nếu một số nội dung cơ bản của dự án bị bác bỏ thì có thể bác bỏ dự án mà không cần đi vào thẩm định toàn bộ các chỉ tiêu tiếp sau Chẳng hạn, thẩm định mục tiêu của

dự án không hợp lý, nội dung phân tích kỹ thuật và tài chính không khả thi thì dự án sẽ không thể thực hiện được

Khi thực hiện thẩm định chi tiết cần lưu ý những nội dung cần thẩm định sau:

1 Mục tiêu của dự án

2 Các công cụ tính toán (các tiêu chuẩn kỹ thuật, quy trình công nghệ, định mức kinh tế - kỹ thuật ), các phương pháp tính toán Nội dung này được biểu hiện ở các phần tính toán để có các con số, các chỉ tiêu

3 Khối lượng công việc, chi phí và sản phẩm của dự án

4 Nguồn vốn và số lượng vốn

5 Hiệu quả dự án (hiệu quả về tài chính và hiệu quả kinh tế xã hội)

6 Kế hoạch tiến độ và tổ chức triển khai dự án

Thẩm định chi tiết các nội dung trên theo trình tự sau;

Thẩm định (1 + 2 + 5) nếu hợp lý hoặc sửa chữa nhỏ, tiếp tục thẩm định (3 + 4),

ngược lai có thể bác bỏ dự án

Khi thẩm định (3 + 4) nếu thấy hợp lý hoặc sai sót nhỏ tiếp tục thẩm định (6), ngược lại có thể bác bỏ không cần thẩm định tiếp (6).

2.1.3 Thẩm định dựa trên phân tích rủi ro

Cơ sở của phương pháp này là dự kiến một số tình huống bất trắc có thể xảy ra trong tương lai đối với dự án, như vượt chi phí đầu tư, sản lượng đạt thấp, giá trị chi phí đầu vào tăng và giá tiêu thụ sản phẩm giảm, có thay đổi về chính sách theo hướng bất lợi Khảo sát tác động của những yếu tố đó đến hiệu quả đầu tư và khả năng hoà vốn của dự án

Mức độ sai lệch so với dự kiến của các bất trắc thường được chọn từ 10% đến 20% và nên chọn các yếu tố tiêu biểu dễ xảy ra gây tác động xấu đến hiệu quả của dự án để xem xét Nếu dự án vẫn tỏ ra có hiệu quả kể cả trong trường hợp có nhiều bất trắc phát sinh đồng thời thì đó là những dự án vững chắc có độ an toàn cao Trong trường hợp ngược lại , cần phải xem lại khả năng phát sinh bất trắc để đề xuất kiến nghị các biện pháp hữu hiệu khắc phục hay hạn chế Nói chung biện pháp này nên được áp dụng đối với các dự án có hiệu quả cao hơn mức bình thường nhưng có nhiều yếu tố thay đổi do khách quan

vụ người đại diện chính thức và địa chỉ, điện thoại.

- Với các thành phần kinh tế khác: Giấy phép hoạt động; cơ quan cấp giấy phép hoạt động; người đại diện chính thức, chức vụ người đại diện chính thức; vốn pháp định; giấy chứng nhận về khả năng tài chính do ngân hàng mở tài khoản cấp và địa chỉ, điện thoại

- Với công ty nước ngoài: Giấy phép hoạt động; cơ quan cấp giấy phép hoạt động; người đại diện chính thức, chức vụ người đại diện chính thức; vốn pháp định; giấy chứng nhận về khả năng tài chính do ngân hàng mở tài khoản cấp; sở trường kinh doanh,…

Ngoài ra cũng cần thẩm định các văn bản pháp lý khác như các văn bản liên quan đến địa điểm; liên quan đến phần góp vốn của các bên và các văn bản nêu ý kiến của các cấp chính quyền, ngành chủ quản đối với dự án đầu tư

2.2.2 Thẩm định mục tiêu của dự án đầu tư

- Mục tiêu của dự án có phù hợp với chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế chung hay từng vùng không?

- Có thuộc những ngành nghề Nhà nước không cho phép hay không ?

- Có thuộc diện ưu tiên hay không ?

- Đối với các sản phẩm thông thường thứ tự ưu tiên: sản phẩm xuất khẩu, sản phẩm thay thế nhập khẩu, sản phẩm để tiêu dùng trong nước

- Đối với các dự án khác: ưu tiên dự án xây dựng công trình hạ tầng, các dự án phát triển kinh tế miền núi, các vùng kinh tế trọng điểm

- Kiểm tra các phép tính toán

- Xem xét kỹ những phần liên quan đến nhập khẩu như công nghệ thiết bị vật tư, kể cả nhân lực Những yếu tố nhập khẩu do lượng thông tin không đầy đủ hoặc thiếu kinh nghiệm các nhà soạn thảo thường dễ bị sơ hở, nhất là giá cả, do đó cần kiểm tra kỹ

- Tỷ lệ vật liệu trong nước càng cao càng tốt Không được nhập 100% Nếu cần thì tổ chức sản xuất, gia công trong nước

- Thẩm tra địa điểm từ các văn bản pháp lý đến địa điểm cụ thể, đặc biệt quan tâm đến ảnh hưởng đối với môi trường và trước hết không được mâu thuẫn với quy hoạch

- Tính phù hợp của công nghệ, thiết bị đối với dự án, đối với điều kiện nước ta, khả năng phát triển trong tương lai, tỷ lệ phụ tùng thay thế, điều kiện vận hành, bảo trì.

Việc thẩm định kỹ thuật công nghệ phải có ý kiến của chuyên ngành kỹ thuật trên những vấn đề phức tạp từ những vấn đề về kỹ thuật như quy trình quy phạm đến các vấn đề

kỹ thuật cụ thể, kể cả thẩm định các khoản chi phí, dự toán, đối chiếu với các công trình tương tự

Nếu có chuyển giao công nghệ thì phải đối chiếu với Pháp lệnh chuyển giao công nghệ

và các văn bản liên quan

2.2.5 Thẩm định về tài chính

- Kiểm tra các phép tính toán

- Kiểm tra tổng vốn, cơ cấu các loại vốn

- Kiểm tra độ an toàn về tài chính Dự án đầu tư được xem là an toàn về mặt tài chính nếu thoả mãn các điều kiện:

+ Tỷ lệ vốn riêng/vốn đầu tư > 0,5, tức là tỷ lệ vốn riêng/vốn vay dài hạn >50/50 Một

số nước, với những chủ đầu tư đã có uy tín tỷ lệ này có thể thấp hơn, bằng 33/67 hoặc thậm chí 25/75 Đối với nước ta hiện nay, để thận trọng về mặt tài chính, tỷ lệ này lấy không nhỏ thua 50/50

+ Khả năng trả nợ vay dài hạn không được thấp hơn 1,4 – 3 Thông thường, khả năng trả nợ ngày càng tăng vì trong nhiều dự án thu nhập ngày càng tăng, trong khi đó hàng năm đều có hoàn trả làm cho nghĩa vụ hoàn trả ngày càng giảm Khả năng trả nợ vay dài hạn = (khả năng tạo vốn bằng tiền) / (Nghĩa vụ phải hoàn trả hàng năm)

+ Điểm hoà vốn trả nợ < 60-70%

- Kiểm tra các chỉ tiêu hiệu quả:

+ Thời gian hoàn vốn PP: đối với các dự án dịch vụ, đầu tư theo chiều sâu lấy PP ≤ 5 năm; với các công trình hạ tầng PP ≤ 10 – 15 năm, cá biệt có thể lớn hơn

+ Tỷ suất lợi nhuận không được thấp hơn lãi suất vay Thông thường không nhỏ thua 15% và tất nhiên càng lớn càng tốt

+ Vòng quay vốn lưu động không được thấp hơn 2-3 lần trong một năm, bình thường

4-5 lần và có dự án lên đến 10 lần

+ Mức hoạt động hoà vốn vào khoảng 40-50% là hợp lý, không nên lớn hơn co số đó.+ Giá trị hiện tại ròng (NPV) càng lớn càng tốt, nhưng nhất thiết phải lớn hơn 0 chỉ tiêu NPV thường được dùng để loại bỏ vòng một

+ Suất thu hồi nội bộ (IRR) phải lớn hơn lãi suất vay và càng lớn càng tốt Chỉ tiêu này thường dùng để loại bỏ vòng hai Thường IRR phải lớn hơn 15%

+ Tỷ lệ lợi ích trên chi phí (B/C) phải lớn hơn 1 và càng lớn càng tốt

2.2.6 Thẩm định về kinh tế - xã hội

Ngoài việc xác định tính phù hợp của mục tiêu dự án đầu tư đối với phương hướng phát triển kinh tế quốc dân, thứ tự ưu tiên, tác dụng của dự án đối với phát triển các ngành khác, còn phải thẩm tra, đối chiếu các chỉ tiêu kinh tế xã hội Những chỉ tiêu này gồm:

- Giá trị gia tăng thu nhập quốc dân Giá trị này càng lớn càng tốt

- Tỷ lệ giâ trị gia tăng/vốn đầu tư tính bằng % nói chung phải đạt hai con số.

2.2.7 Thẩm định về môi trường sinh thâi

Đđy lă một nội dung quan trọng cần thẩm định kỹ Việc thẩm định phải xem xĩt một câch toăn diện những ảnh hưởng đối với môi trường, nhất lă những ảnh hưởng xấu Cụ thể:

- Những ảnh hưởng lăm thay đổi môi trường sinh thâi

- Gđy ô nhiễm môi trường, mức độ ô nhiễm

- Biện phâp xử lý

- Kết quả sau xử lý

Câc tiíu chuẩn về môi trường đê được Nhă nước quy định cụ thể bằng câc văn bản phâp lý, kể cả phương phâp, thiết bị, đo đạc Việc thẩm định tiến hănh bằng câch so sânh câc chỉ tiíu thực tế của dự ân đầu tư về tiếng ồn, độ rung, nhiệt độ, độ bẩn trong không khí, trong nước,… với câc tiíu chuẩn của Nhă nước Nếu vi phạm tiíu chuẩn thì dự ân phải có biện phâp khắc phục Trong trường hợp cần thiết có thể tham khảo thím tiíu chuẩn tương tự của câc nước

D CĐU HỎI ÔN TẬP, THẢO LUẬN CHƯƠNG 2

D1, CĐU HỎI ÔN TẬP

1 Hêy trình băy câc phương phâp thẩm định dự ân đầu tư?

2 Trình băy câc kỹ thuật thẩm định dự ân đầu tư?

3 Sự khâc nhau giữa thẩm định kinh tế - xê hội vă thẩm định tăi chính dự ân đầu tư?

4 Trình băy câc chỉ tiíu trong thẩm định tăi chính dự ân đầu tư?

D2, CĐU HỎI THẢO LUẬN

FISH, CO LTD

Lă một doanh nghiệp có uy tín trong lĩnh vực chế biến vă kinh doanh câc mặt hăng thủy hải sản, trong những năm gần đđy hoạt động sản xuất kinh doanh của Fish Co., Ltd có trụ sở tại một tỉnh thuộc đồng bằng Sông cửu Long luôn đạt được tốc độ tăng trưởng cao vă

có một khoản lợi nhuận đâng kể Con tôm lă con xoẫ đói giảm nghỉo ở đồng bằng Sông Cửu

Long nên được chính quyền các địa phương rất quan tâm phát triển và đây cũng là con mang lại lợi nhuận tương đối cao cho các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu và kinh doanh sản phẩm này Nhằm tận dụng các điều kiện ưu đãi của các địa phương đồng thời đáp ứng yêu cần mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh, Fish Co., Ltd quyết định nâng câp mở rộng nhà máy chế biến thuỷ hải sản số 2 của mình.

Nhằm triển khai thực hiện ý tưởng này, Phòng kế hoạch kinh doanh đã được Tổng giám đốc giao làm đầu mối phối hợp vào các phòng liên quan xây dựng báo cáo nghiên cứu khả thi Sau hơn 1 tháng làm việc cật lực, ông Hai Lúa - Trưởng phòng kế hoạch cùng với các đồng sự của mình đã trình lên Tổng giám đốc bản báo cáo nghiên cứu khả thi với nội dung tóm tắt như sau:

1 Sự cần thiết phải đầu tư

Fish Co., Ltd có trụ sở tại một tỉnh ở về hạ lưu sông Tiền và sông Hậu, tiếp giáp Biển Đông Với lợi thế về đặc điểm kinh tế vùng và địa lý của tỉnh: 65 Km bờ biển, hơn 40.000 Ha bãi bồi ven biển và 24.000 Ha đất ngập mặn, nằm giữa hai cửa sông lớn cùng với hệ thống kênh rạch chằng chịt; Tỉnh có tiềm năng lớn về thủy hải sản, rất thuận tiện cho việc nuôi tôm

cá nước mặn, nước lợ và các loại thủy hải sản khác

Với lợi thế có bờ biển dài, nằm trong vùng biển có trữ lượng lớn về tôm cá và có khả năng khai thác cao Trữ lượng điều tra cho biết khoảng 1,2 triệu tấn và khả năng cho phép khai thác hàng năm 630.000 tấn Vùng biển cho phép khai thác hải sản quanh năm vì có 3 cửa sông lớn ăn thông ra biển và gần các bãi cá, tôm, mực chính của biển Đông Nam Bộ Ngoài

ra, có khả năng di chuyển ngư trường theo mùa vụ sang biển Tây Nam Bộ Tính ra sản lượng khai thác có thể đạt hàng năm là 50.000 - 55.000 tấn Trong năm 1996 sản lượng khai thác hải sản đã đạt 43.340 tấn

Vùng ngập mặn ven biển với trên 24.000 Ha đất ngập mặn đã được quy hoạch để nuôi trồng thủy sản và kết hợp trồng rừng Diện tích nuôi tôm trong năm 1997 là: 23.000 Ha, cho sản lượng 6.000 tấn tôm các loại (Tôm Càng, Sú, Thẻ, Chì)

Thủy sản là ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh, nhưng hiện trạng khâu chế biến thủy hải sản còn yếu chưa thể đáp ứng nhu cầu chế biến hết nguồn nguyên liệu có sẳn; phần lớn sản lượng tôm cá chạy ra ngoài tỉnh Tỉnh hiện có 2 nhà máy đông lạnh với công suất thiết kế 5.000 tấn/năm, nhưng vì thiết bị đã quá cũ và lạc hậu, nhà xưởng bị xuống cấp, sản lượng sản phẩm thủy sản chế biến chỉ đạt 1.200 tấn với chất lượng không cao nên kim ngạch xuất khẩu thấp (năm 1997 thủy sản đông lạnh xuất khẩu đạt kim ngạch 8 triệu USD)

Để khai thác hết tiềm năng thế mạnh của ngành thủy hải sản, Tỉnh đã xây dựng được

mô hình định hướng phát triển ngành thủy sản đến năm 2010 trên cơ sởø căn cứ vào hiện trạng, tiềm năng thiên nhiên và năng lực sản xuất của ngành thủy sản tỉnh Theo phương hướng phát triển kinh tế chung của tỉnh và định hướng phát triển kinh tế thủy sản Việt Nam

do Bộ Thủy Sản đề ra, xác lập quan điểm định hướng và mục tiêu phát triển thủy sản tại địa phương đến năm 2010 là:

- Về khai thác thủy sản: Gia tăng năng lực khai thác biển bằng cách tăng cường đầu tư

phát triển, đóng nhiều tàu tiên tiến có công suất lớn khai thác vùng biển khơi, bên cạnh đó sắp

xếp lại cơ cấu nghề khai thác gần bờ cho phù hợp Nhằm đạt sản lượng khai thác biển 45.000 tấn trong năm 2000 và 55.000 tấn trong năm 2010.

- Về nuôi trồng: Tiến hành phân định diện tích, vùng nuôi Khuyến khích mở rộng

diện tích nuôi theo phương pháp tiên tiến cho năng suất cao, giảm dần diện tích nuôi không phù hợp, chuyển sang trồng rừng và nông nghiệp Phấn đấu đạt sản lượng nuôi thủy sản (chủ yếu là cá tôm) năm 2000 là 95.000 tấn và năm 2010 là 135.000 tấn

- Về chế biến thủy sản: Trên cơ sở 2 nhà máy hiện có cần thiết phải đầu tư nâng cấp,

mở rộng và xây dựng mới thêm các phân xưởng chế biến thủy sản có trang thiết bị hiện đại nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, giữ vững các thị trường hiện có và mở rộng thị trường sang EU và Bắc Mỹ nhằm đạt mức sản lượng sản phẩm chế biến và tiêu thụ thủy sản đông lạnh năm 2000 là 9.500 tấn và năm 2010 là 16.000 tấn Kim ngạch thủy sản xuất khẩu của năm 2000 đạt 45.000.000 USD và năm 2010 đạt 85.000.000 USD

Căn cứ vào hiện trạng cơ sở chế biến hiện có và phương hướng, mục tiêu phát triển ngành thủy sản trong những năm tới, trước mắt việc đầu tư nâng cấp mở rộng cơ sở hiện có của Fish Co Ltd, là hết sức cần thiết

2 Mục tiêu, hình thức đầu tư, phương thức sản xuất của dự án

2.1 Mục tiêu của dự án

- Nâng cấp mở rộng nhà máy hiện có để đạt được tiêu chuẩn vệ sinh thực phẩm xuất khẩu quốc tế

- Trang bị hoàn thiện các thiết bị hiện có để đạt chất lượng sản phẩm tốt hơn

- Đầu tư thêm những trang thiết bị sản xuất mới hiện đại để gia tăng công suất và chất lượng sản phẩm nhằm tăng cường khả năng tiếp thị và xâm nhập của sản phẩm vào thị trường

- Nâng cấp mở rộng và xây dựng mới thêm một phân xưởng, bố trí lại dây chuyền công nghệ, phòng thay quần áo, nhà vệ sinh của lực lượng công nhân và lắp đặt thêm những dụng

cụ tẩy rửa lau tay trước khi vào khu sản xuất

- Tăng cường hơn nữa các phương tiện kiểm tra chất lượng sản phẩm, cân đong chính xác, lắp đặt hệ thống cung cấp và xử lý nước trước khi đưa vào sản xuất cũng như trước khi đưa nước thải ra ngoài

2.2 Hình thức đầu tư

Dự án đầu tư xuất phát từ việc nghiên cứu những cơ sở sản xuất chính hiện có của công ty và đưa ra những giải pháp về cải tạo, nâng cấp và mở rộng thêm một phân xưởng mới, trong đó: Xây dựng nhà xưởng sản xuất theo qui trình công nghệ khép kín theo hướng chuyên môn hóa và hiện đại hóa Lắp đặt những thiết bị hiện đại, chế biến được những sản phẩm phù hợp với thị hiếu và nhu cầu của khách hàng hiện tại cũng như trong thời gian tới nhằm đạt được một khối lượng sản phẩm nhiều hơn với chất lượng cao hơn

Với mục tiêu nêu trên, cơ sở sản xuất hiện có sẽ được nâng cấp và mở rộng đầu tư xây dựng thêm một phân xưởng mới để phù hợp với các mặt hàng cao cấp và có khả năng tiêu thụ trực tiếp tại các siêu thị như: tôm gia nhiệt bóc vỏ IQF và phát triển các mặt hàng tôm tươi đông IQF như: tôm sú nguyên con, tôm sú NOBASHI, tôm sú vỏ và tôm thẻ chì vỏ, tôm đông block truyền thống Hai loại sản phẩm này phải được tách ra hoàn toàn cho phù hợp với yêu

cầu của khách hàng phương Tây Như vậy, hình thức đầu tư là: Nâng cấp và mở rộng Nhà máy Đông Lạnh 2.

2.3 Phương án sản phẩm - Qui mô sản xuất

Phương án sản phẩm: Trong những năm qua nhà máy đông lạnh 2 sản xuất sản phẩm

tôm đông lạnh đạt sản lượng khoảng 600 tấn/năm

- Số liệu sản phẩm sản xuất trong năm đạt: 553 tấn

- Tiêu thụ sản phẩm trong năm đạt: 526 tấn; kim ngạch xuất khẩu 3.072 ngàn USD

- Dự án đầu tư nâng cấp mở rộng Nhà máy Đông lạnh 2 bao gồm nâng cấp phân xưởng

I và xây dựng mới phân xưởng II Phân xưởng I sau nâng cấp vẫn sản xuất những mặt hàng truyền thống như trước đây; phân xưởng II sẽ sản xuất những mặt hàng cao cấp và sản xuất mặt hàng tôm gia nhiệt, tôm tươi đông block và đông IQF

Qui mô sản xuất: Qua việc đầu tư nâng cấp Nhà Máy Đông Lạnh 2 công ty sẽ đạt qui

mô sản xuất hàng năm như sau:

+ Tôm đông IQF: 1.200 tấn/ năm (phân xưởng II)

+ Tôm đông Block: 1.800 tấn/ năm

Trong đó:

Tôm đông Block ở phân xưởng I 600 tấn/ năm

Tôm đông Block ở phân xưởng II 1.200 tấn/ năm

Công suất trên được tính toán trên cơ sở sau đây:

+ Số ngày làm việc đạt hiệu quả của một năm là: 300 ngày

+ Số giờ làm việc hiệu quả trong ngày là: 8 giờ

+ Nếu số giờ làm việc hiệu quả trong ngày tăng lên 20% thì sản lượng hàng năm sẽ đạt 3.600 tấn Để đảm bảo mức độ khả thi cao trong dự án sẽ chọn mức sản lượng sản xuất đạt 100% là 3.000 tấn/ năm

2.4 Nguồn nguyên liệu và hướng tiêu thụ sản phẩm

Về nguyên liệu: Nguồn nguyên liệu sẵn có hiện nay trong tỉnh là: tôm càng, tôm sú,

tôm thẻ, tôm chì, tôm sắt Với sản lượng sản phẩm 3.000 tấn hàng năm thì cần phải có số lượng tôm, cá, mực, bạch tuộc nguyên liệu là 6.000 tấn

Như trên đã phân tích, nguồn tôm nuôi (tôm sú, tôm càng) và tôm biển (tôm thẻ, chì, sắt), hàng năm đã đạt trên 10.000 tấn (riêng tôm nuôi đạt 6.000 tấn)

Hướng phát triển những năm tới, riêng về tôm sẽ đưa lên 12.000 - 15.000 tấn tôm nuôi và 7.000 - 10.000 tấn tôm biển (khai thác)

Như vậy với nguồn nguyên liệu tại chỗ đủ thỏa mản nhu cầu cho sản xuất ổn định Ngoài ra nếu có giá mua hợp lý sẽ có thêm nguồn tôm nguyên liệu từ các tỉnh khác mang sang bán như: Thạnh phú- Bến Tre, Kinh Ba - Sóc Trăng

Thị trường tiêu thụ: Theo FAO nhu cầu về thủy hải sản trên thế giới đang gia tăng

trong khi nguồn cung cấp trở nên khó khăn do ảnh hưởng của môi trường Nhu cầu thủy hải sản của thế giới sẽ bùng nổ đến năm 2010 từ 140 - 150 triệu tấn / năm trong khi nguồn cung cấp chỉ khoảng 39 triệu tấn từ nuôi trồng và đánh bắt Như vậy tính đến thời điểm đó người ta chỉ đáp ứng được khoảng 27% (39/ 145) nhu cầu về thủy hải sản

Với việc thực hiện hiệp định WTO/GATT về mậu dịch thủy sản chắc chắn sẽ có nhiều

cơ hội tốt cho một nền mậu dịch thủy sản hoàn thiện hơn trên thế giới Tuy nhiên do mức độ khan hiếm trong tương lai đồng thời với tính nhất quán trong chất lượng, cung ứng và dịch vụ

sẽ là nhân tố chính tác động đến các nhà sản xuất khi họ quyết định xuất khẩu sản phẩm của mình sang thị trường nào: Châu Á, Châu Âu hay Châu Mỹ là có lợi nhất

Tuy nh iên thị trường xuất khẩu trực tiếp của công ty hiện nay bị thu hẹp Nguyên nhân chủ yếu là do máy móc thiết bị lạc hậu và chúng ta đã quá chậm trong việc đầu tư nâng cấp mở rộng nhà máy làm cho công nghệ sản xuất không đáp ứng kịp tiêu chuẩn chất lượng thực phẩm ngày càng cao trên thị trường

Tóm lại, thị trường tiêu thụ thủy sản trên thế giới là rất lớn nhưng muốn xâm nhập được vào những thị trường béo bở này thì nhà máy chế biến hàng thủy sản xuất khẩu nhất thiết phải được đầu tư nâng cấp và mở rộng theo hướng công nghiệp hóa và hiện đại hóa Sau khi được nâng cấp mở rộng, công ty chắc chắn sẽ mở rộng được thị trường sang các nước EU

và Bắc Mỹ, những nơi này đòi hỏi rất cao về chất lượng nhưng đổi lại giá cả sản phẩm tăng cao hơn so với những nước ở Châu Á

2.5 Phương án địa điểm

Hiện tại công ty có mặt bằng với diện tích trên 20.000 m2 nằm trong khu qui hoạch công nghiệp của tỉnh Trong khu vực này mặt bằng đã xây dựng Nhà máy Đông lạnh 2 và một

số cơ sở hạ tầng như điện, nước, sân đường nội bộ, nhà làm việc của công ty.v.v Giao thông thủy bộ đều thuận lợi và dể dàng nhanh chóng Khu đất có diện tích 3600 m2 không có công trình kiến trúc lớn và nằm liền kề với khu vực nhà máy cũ nên rất thuận lợi khi đầu tư xây dựng mở rộng

2.6 Các loại sản phẩm

Các sản phẩm dự kiến sản xuất tại phân xưởng mới bao gồm những mặt hàng có giá trị kinh tế cao, đảm bảo đủ tiêu chuẩn vệ sinh thủy sản để xuất khẩu sang các nước EU và Bắc

Mỹ

+ Tôm càng: Nguyên con, vỏ, vỏ lột thịt đông IQF, càng thịt đông Block

+ Tôm sú: Nguyên con, vỏ, Nobashi, sú thịt đông IQF, đông Block

+ Tôm thẻ, tôm chì cỡ lớn: Vỏ, vỏ lột thịt; thẻ, chì thịt đông I.Q.F, đông Block

+ Tôm hấp: Đông I.Q.F., đông Block

+ Cá, mực, bạch tuộc : Đông block và đông IQF

- Tôm bóc vỏ hấp đông IQF: 300 tấn/năm

- Tôm tươi đông IQF: 900 tấn/năm

- Tôm tươi, cá mực phi lê đông Block: 1.000 tấn/năm

- Tôm bóc vỏ hấp đông Block: 200 tấn/năm

2.7 Tổ chức sản xuất

Để đảm bảo đủ lực lượng hoạt động sản xuất kinh doanh, song song với việc đầu tư xây dựng nhà xưởng, lắp đặt thiết bị, Công ty tiến hành tuyển chọn nhân sự bao gồm nhân sự có trình độ về kinh tế, khoa học kỹ thuật và lực lượng lao động phổ thông Công ty sẽ mở lớp

huấn luyện tay nghề cho công nhân mới đảm bảo bố trí một dây chuyền sản xuất khép kín với tổng số lượng cán bộ công nhân viên sau khi nâng cấp mở rộng là 700 người, bao gồn 300 người hiện có và tuyển dụng thêm 400 người Trong đó cán bộ quản lý và làm công tác gián tiếp 100 người, công nhân sản xuất 600 người.

Đối với lực lượng cán bộ khoa học kỹ thuật, công ty sẽ cố gắng thu hút người có bằng cấp và đã qua đào tạo chính quy Riêng lực lượng công nhân công ty áp dụng hình thức tuyển dụng từng đợt khoảng 60 người Sau đó cử cán bộ quản lý tổ chức tập trung để hướng dẫån sơ

bộ vài ngày và sẽ phân đều ra các bộ phận để kèm cặp huấn luyện trực tiếp trên từng công đoạn cụ thể theo hướng chuyên môn hóa từng bước Tóm lại chi phí đào tạo tay nghề không lớn lắm nên phân bổ trực tiếp vào chi phí quản lý của đơn vị

2.8 Dự kiến tiến độ thực hiện dự án

Việc xây dựng dự án sẽ được tiến hành trong thời gian từ 20 - 24 tháng theo tiến độ dự kiến như sau:

Tháng 1 -6 : Thực hiện các bước chuẩn bị đầu tư gồm :

+ Khảo sát, thu thập số liệu và tìm kiếm cơ hội đầu tư

+ Viết và hoàn chỉnh dự án, thông qua hội đồng thẩm định của Tỉnh

+ Trình dự án lên cấp trên phê duyệt, phê duyệt thiết kế kỹ thuật và tổng dự toán đầu

tư

Tháng 7 - 24: Thực hiện đầu tư :

+ Tổ chức chọn thầu thi công các hạng mục công trình

+ Tổ chức thi công xây dựng các hạng mục công trình

+ Vận hành thử nghiệm công trình

+ Nghiệm thu công trình đưa vào hoạt động

3 Phân tích hiệu quả tài chính và hiệu quả kinh tế xã hội dự án

3.1 Tổng mức đầu tư và nguồn vốn đầu tư

Tổng mức đầu tư dự án là 25.025 triệu VNĐ (bao gồm cả phần USD quy đổi) Trong đó:

Thiết bị: 19.231 triệu VNĐ, trong đó:

+ Thiết bị nhập khẩu 1.036 nghìn USD (tỷ giá 15.500 VND/USD)

+ Thiết bị trong nước: 3.352 Triệu VNĐ

Xây lắp : 3.520 triệu VNĐ

Dự phòng: 2.275 triệu VNĐ

Vốn lưu động: 46.000 triệu VNĐ ( ở thời điểm cao nhất)

3.2 Nguồn vốn đầu tư

Nguồn vốn đầu tư bao gồm:

Vay tín dụng ưu đãi của Nhà nước từ Quỹ hỗ trợ phát triển, phần VNĐ:

+ Số tiền vay: 8.967 triệu VNĐ

+ Lãi suất vay: 5,4% năm

+ Thời hạn vay 10 năm

Vay các ngân hàng thương mại trong nước phần ngoại tệ nhập khẩu thiét bị và vốn lưu động:

+ Vay bằng USD: 1.036 nghìn USD

+ Lãi suất vay bằng lãi suất SIBOR 6 tháng cộng với 3% năm (tương đương lãi suất 4% cộng với phần điều chỉnh lạm phát nước ngoài)

+ Thời hạn vay vốn USD là 5 năm

Lãi suất vay vốn lưu động bằng 5% cộng với phần điều chỉnh lạm phát trong nước Nguồn vốn đầu tư toàn bộ là phần vốn vay, chủ đầu tư chỉ bỏ vào phần trả lãi vay trong thưòi gian xây dựng và thiếu hụt nguồn trả nợ trong những năm sản xuất đầu tiên

3.3 Hiệu quả tài chính dự án

Phương án tài chính của dự án được tính toán theo các bảng tính chi tiết kèm theo Dưới đây là tóm tắt một số kết quả tính toán chính của dự án:

Vòng đời của dự án được tính là 10 năm

Thời gian vay vốn tại các ngân hàng thương mại là 7 năm, ân hạn 2 năm, trả nợ 5 năm Lãi suất được tính theo nguyên tắc thả nổi

Thời gian vay vốn ưu đãi từ Quỹ hỗ trợ Phát triển là 12 năm, ân hạn 2 năm, trả nợ 10 năm Lãi suất vay vốn cố định là 5,4% năm

IRR danh nghĩa theo quan điểm tổng đầu tư là 27%

IRR thực theo quan điểm tổng đầu tư là 22%

IRR danh nghĩa theo quan điểm chủ đầu tư là 73%ø

IRR thực theo quan điểm chủ đầu tư 66%

Kết quả chạy các bảng độ nhạy cho thấy khu vực có IRR lớn hơn 12% chiếm một tỷ trọng rất lớn

Kết quả chạy phân tích mô phỏng với 4 biến số chính tác động nhiều nhất đến dự án là thay đổi lạm phát trong nước, lạm phát nước ngoài (biến số ảnh hưởng đến tỷ giá), giá xuất khẩu và giá nguyên liệu đầu vào cho thấy với suất chiết khấu thực là 8%, suất chiết khấu danh nghĩa là 12% thì xác suất để NPV - TPV > 0 là 73,6%, NPV-EPV> 0 là 76,1% Như vậy về mặt tài chính, dự án có hiệu quả cao nên rất đáng xem xét ra quyết định đầu tư

3.4 Hiệu quả về mặt kinh tế xã hội của dự án

Về mặt kinh tế - xã hội, việc đầu tư dự án cũng mang lại hiệu quả rất lớn thể hiện ở các điểm sau:

Tăng kim ngạch xuất khẩu hàng năm đạt khoảng 18 triệu USD, chiếm một phần đáng kể trong tổng kim ngạch xuất khẩu của tỉnh

Tạo việc làm trực tiếp cho 400 lao động và tạo việc làm cho hàng nghìn hộ ngư dân là những người cung cấp nguyên vật liệu chính cho nhà máy Góp phần nâng cao đời sống người dân, ổn định tình hình chính trị, kinh tế - xã hội

Góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh, tăng dần tỷ trọng công nghiệp, nhất là ngành công nghiệp chế biến trong cơ cấu GDP của tỉnh

4 Kết luận

Với điều kiện tự nhiên và tiềm năng nguồn lợi thủy hải sản dồi dào của tỉnh, Công ty nên đầu tư dự án nâng cấp và mở rộng Nhà máy Đông lạnh số 2 bằng cách nâng cấp phân xưởng hiện tại và xây dựng mở rộng thêm một phân xưởng chế biến hàng thủy sản xuất khẩu cao cấp với những máy móc thiết bị chuyên dụng hiện đại, được lắp đặt theo dây chuyền công nghệ tiên tiến của thế giới Việc đầu tư thực hiện công trình nâng cấp mở rộng Nhà máy đông lạnh số 2 tại tỉnh có một vị trí rất quan trọng, là cơ sở để tạo ra nhiều mặt hàng thủy sản cao cấp với chất lượng cao, đảm bảo đủ điều kiện hội nhập tốt vào thị trường EU và Bắc Mỹ Khả năng thu hồi vốn đầu tư của dự án rất khả quan, giúp cho Công ty đạt được những hiệu quả thiết thực như đã được phân tích

Theo các anh (chị) việc xây dựng và đánh giá dự án (chủ yếu là về mặt tài chính) của ông Hai Lúa và các đồng sự có đủ độ tin cậy để làm cơ sở quyết định phê duyệt, tiến hành đầu

tư dự án hay không? Tại sao?

Ý kiến của các anh (chị) về việc đầu tư dự án này, có nên đầu tư hay không, những vấn đề đặt ra khi thực hiện dự án là gì? Tại sao?

Chuyên đề 3 Nội dung và phương pháp đánh giá kết quả và hiệu quả đầu tư tại đơn vị

Số tiết: 9 (Lý thuyết: 6 tiết; bài tập, thảo luận: 3 tiết)

A MỤC TIÊU

- Kiến thức: Sinh viên nắm vững lý thuyết về phương pháp trình bày báo cáo nghiên

cứu kinh tế

- Kỹ năng: Sinh viên vận dụng thành thạo các nội dung liên quan đến việc trình bày

một báo cáo nghiên cứu kinh tế Sinh viên có khả năng thuyết trình báo cáo thực tập, bảo vệ khóa luận tốt nghiệp

- Thái độ: Sinh viên yêu thích và say mê nghiên cứu khoa học

B NỘI DUNG

3.1 Phân tích tài chính của dự án đầu tư

3.1.1 Các chỉ tiêu phân tích tài chính dự án đầu tư

3.1.1.1 Chỉ tiêu đánh giá tiềm lực tài chính của doanh nghiệp

- Hệ số vốn tự có so với vốn vay: Hệ số này phải lớn hơn hoặc bằng 1 Đối với dự án có triển vọng, hiệu quả thu được là rõ ràng thì hệ số này có thể nhỏ hơn 1, vào khoảng 2/3 thì dự

án thuận lợi

- Tỷ trọng vốn tự có trong vốn đầu tư phải lớn hơn hoặc bằng 50% Đối với các dự án

có triển vọng, hiệu quả rõ ràng thì tỷ trọng này có thể là 40%, thì dự án thuận lợi

- Tỷ lệ giữa tài sản lưu động có so với tài sản lưu động nợ

- Tỷ lệ giữa vốn lưu động và nợ ngắn hạn

- Tỷ lệ giữa tổng thu từ lợi nhuận thuần và khấu hao so với nợ đến hạn phải trả

3.1.1.2 Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tài chính của dự án

a Chỉ tiêu giá trị hiện tại thuần (Net Present Value – NPV)

* Khái niệm: Giá trị hiện tại thuần là tổng lãi ròng của cả đời dự án được chiết khấu về

năm hiện tại theo tỷ lệ chiết khấu nhất định