Nghiên cứu qui trình phân lập và khảo sát hoạt tính sinh học của các hợp chất Terpenoit và Flavonoit từ cây thuốc Việt Nam

Muc tiéu cùa de tài Nghién cufu phàn lap càc hoat chat chinh tu mot so cày thuóc Viet Nam va khào sàt sa bp hoat tinh sinh hoc cùa càc chat phàn lap.. Noi dung nghién curu cùa de tài

DAI HOC QUÒC GIÀ HA NÓI

TRUÒNG KHOA HOC TlS NHIÈN

DE TÀI NGHIÉN CÙU DÀC BIÉT

BÀO CÀO TÓNG HOP KÉT QUA NGHIÉN ClTU CÙA DE TÀI

MUC LUC

• • PHÀN A

BÀO CÀO TOM TÀT

1 Bao cào tóm tat 2

2 BriefReport 7

PHÀNB

BÀO CÀO TÓNG HO?

l M ò d à u 12

2 Noi dung nghién cùu cùa de tài 13

2.1 Muc tiéu cùa de tài

2.2 Noi dung nghién cùu cùa de tài

3 Thuc nghiém 15

3.1 Diéu ehé càc can chiét

3.2 Phàn tich thành phàn càc phàn chiét bang SKLM

3.3 Phàn tàch càc phàn chiét bang SKC

3.4 Xàc dinh càu trùc phàn tii' cita chat phàn lap

3.5 Khào sàt hoat tinh sinh hoc

4 Ket qua dat duoc 20

4.1 Cày xuyén tàm lién

Càc hoc vién cao hoc:

1 Nguyen Dinh Chung

2 Pham Huyén Trang

3 Nguyén thi Bich

D MUC TIÉU VA NÓI DUNG NGHIÉN CUU

1 Muc tiéu cùa de tài

Nghién cufu phàn lap càc hoat chat chinh tu mot so cày thuóc Viet Nam va khào sàt

sa bp hoat tinh sinh hoc cùa càc chat phàn lap

2 Noi dung nghién curu cùa de tài

Nói dung nghién cùu bao gòm càc chuyén de sau:

1- xày di/ng qui trinh thich hdp de chiét càc hoat chat co trong cày thuóc

2- tò'i u'u hóa qui trình phàn tàch va tinh che de thu càc hoat chat ò dang tinh khiét

3- xàc dinh cà'u trùc cùa càc chat phàn lap

4- khào sàt sd bo boat tinh sinh hoc cuà can chiét tong va cùa càc chat phàn làp 5- dành già hiéu qua chCi'a bénh cùa cày thuóc dua trén két qua nghién cù'u

Càc i&p chat quan tàm phàn iap:

1- Càc hgp chat terpenoit

2- Càc hgp chat flavonoit

Càc Ioai hoat tinh sinh hoc dà khào sàt:

Càc chat phàn lap sé du'dc khào sàt theo càc Ioai hoat tinh sinh hoc sau:

3 Khà nàng khàng té bào ung thu

* KB: té bào ung thu" bieu mò

* FL: té bào ung thu màng tu' cung

* RD: té bào ung thu màng tim

* Hep-2: té bào ung thu" gan

* Lu: té bào ung thu' phói

Càc cày thuoc dà dux>^ khào sàt

1 Xuyén tàm lién {Andrographis paniculatai Nees.), ho Òro {Acanthaceae)

2 Cày xa den (Celastrus Hindsu Benth) ho Day rói (Celastraceae)

3 Cày vói (Cleistocalyx operculatus Roxb.), ho Sim (Myrtaceae)

4 Co nho nói {Eclipta alba Hassk., ho Cùc, Asteraceae )

E CÀC KÉT QUA DAT DU'OC

1 Két qua khoa hoc

1.1 Phàn làp va nhàn dang 9 hap chat terpenoit sau:

a Càc hdp chat sesquiterpen tu' cày co nho nói

1-2 Phàn làp va nhàn dang 4 hap chat flavonoit sau:

a Hdp chat flavonoit tu' co nho nói

1.4 Khào sàt hoat tinh sinh hoc

1 Hoat tinh khàng vi sinh vat dà tién hành vó-i:

2 Pham Huyén Trang

3 Nguyén thi Bieh

4 Le thi Huvèn

2 Pham Huyén Trang

3 Nguyén thi bieh

d Aim and Research Tasks

1 The Project Aim

Study on the isolation of the prineiple eompounds from se\eral Vietnamese

medicinal plants and preliminarily biological examination of the isolates

2 The Research Tasks

Include the followings:

1- To work-up the convenient procedure for isolating the prineiple eompounds from the interested plants

2- To work-up the isolation process and purification method for the prineiple eompounds

3- To elucidate structure of the isolates

4- To carry out preliminarily biological examination on the isolates

5- To estimate roughly the pharmacologieal property of the medicinal plant based on the research resulls

The famiiy of eompounds interested:

Terpenoids and Flavonoitds

Biological examination:

The isolates were examined in the following bioactivities:

1 Anti-oxidative activity

* reaetion of indigocarmine with the human peroxidase;

* reaetion with 2,2-diphenyl-l-pierylhydrazil (DPPH))

2 Anti-bacterial activity

* baeteria Gram Negative, Gr(-)

* baeteria Gram Positive, Gr(+)

* Fungi

* Yeast

3 Anti-cancerous actìvìties

* human cancer celi line, KB

* human cancer celi line, FL

* human cancer celi line, RD

* human cancer celi line, Hep-2

* human cancer celi line, Lu

Medicinal Plants investìgated:

1 Andrographis paniculatai ì:^e^s, Family Acanthaceae

2 Celastrus Hindsu Benth, Family Celastraceae

3 Cleistocalyx operculatus Roxb., Family Myrtaceae

4 Eclipta alba Hassk, Family Asteraceae

e Achieved Results

/ Scentific Results

1.1 Isolation and idetification of 9 terpenoids as below:

a Sesquiterpenoids from Eclipta alba Hassk

1.2 Isolation and ìdentìfication of 4 flavonoids as below

a Flavonoid from Eclipta alba Hassk

2 p-Amyrin-3-O-suecinate (prepared from P-Amyrin)

3 Pham Huyén Trang

4 Nguyén thi Bich

5 Le thi Huyén

tò Cd che tàc dung cùa thuoc,

Viét nam co mot he thuc vat rat da dang va phong phù vói hdn 12.000 loài, 1200 chi thuóc hdn 300 ho thUc vàt, trong dò co khoàng 3.200 loài cày dUdc su'dung trong y hoc dàn toc [1] Chinh

vi vày, viéc nghién cùu phàt hién va khai thàc tài nguyén vó già này nhàm tìm ra càc hdp chat co hoat tinh sinh hoc cao là mot còng viéc co y nghla khoa hoc va thuc tién

Trong so càc nhóm bénh pho bién va nguy hiém nén y hoc luón phài dó'i mat vói càc bénh d i gay nguy ed bùng phàt thành dai djch, nhu lày nhiem do virus (gan, HIV, cùm, ), càc dang ung thu, d| LTng, Nhùng chùng bénh này gay nén suton thàt nàng né cho xà hòi, làm ành huòng tram trong dén nhàn lue san xuàt cùa nén kinh té,

Do vày, viéc tìm kiém càc hoat chat tu' càc dUdc liéu truyén thó'ng, va tiép theo là phàt trién thành càc dUdc pham co nguón góc thién nhién vùa rè lai co hiéu qua va tfnh an toàn cao là mot nhiém vu chién lUdc quan trong trong viéc phòng va chij'a bénh ma càc nhà khoa hoc càn phài quan tàm va co tràch nhiém chia sé

càc bénh gay ra do virus (càc dang viém gan virus A, B, C, E, HIV, cùm, ), càc dang ung thu, chiém mot ti le khà cao trong ed càu càc bénh pho bién trén toàn the giòi Vi du, d Viet Nam, héng so nguòi bi nhiém virus gan chiém khoàng 20% dàn so; bénh vién U buòu va bénh vién K d

Ha Nói va tp Ho Chi Minh luón trong trình trang qua tài bénh nhàn Xuàt phàt tu'thuc trang cùa xà hòi, viéc phàt trién dUdc liéu trén ed so tài nguyén san co cuà dàt nUóc là mot nhu càu càp bàch va

co tfnh khà thi cao Trong nhùng nàm gàn day cùng vói su lón manh cùa dói ngù càc nhà nghién cùu khoa hoc, su quan tàm cuà Nhà nuòc trong ITnh vUc dòng dUdc dà dem lai nhùng thành tuu dàng ké

DUa trén kinh nghiém làu dòi cùa nén y hoc co truyén ve viéc su' dung càc dUdc liéu qui trong diéu tri càc bénh pho bién, de tài nghién cùu này dUdc xày dung nhàm dóng góp vào chién lUdc phòng chóng va chùa tri càc bénh pho bién va hiém nghèo d nuòc ta Su thành cóng cùa de àn chic chàn sé làm phong phù thém nguón dUdc phà'm cùng nhu làm giàm àp lUc ve tàm li va kinh té dói vói còng dóng, dac biét dói càc bénh nhàn nghèo

12

IL NÓI DUNG NGHIÉN CUU CUA DE TAI

Muc tiéu cùa de tài

là nghién cùu phàn lap càc hoat chat chinh tu 4 cày thuóc pho bién cùa Viet Nam:

1 Xuyén tàm lién {Andrographis paniculatai Nees.), ho Òro {Acanthaceae)

2 Cày xa den (Celastrus Hindsu Benth), ho Day rói (Celastraceae)

3 Cày vói (Cleistocalyx operculatus Roxb.), ho Sim (Myrtaceae)

4 Co nho nói {Eclipta alba Hassk., ho Cùc, Asteraceae )

va khào sàt sa bp hoat tinh sinh hoc cùa càc chat phàn lap

Noi dung nghién curu cùa de tài

bao góm càc phàn sau:

a Xàv dung qui trinh chiét càc hoat chat

Trong càc cày thuóc co mat nhiéu lóp chat sinh hoc khàc nhau Noi dung nghién cùu này nhàm tìm ra mot qui trình ddn giàn, it tón kém kinh té va eó tfnh khà thi néu du'dc thi/c hién ò qui mò pilot Qua qui trinh chiét cùng dành già du'dc hàm jydng tUdng dói cùa can tóng so vói dUdc liéu

Phu'dng phàp chiét ( tn'ch li) chon loc càc lóp chà't tu dói tuang thuc vat dugc dua trén do phàn ci/c va dac tfnh chat riéng cùa chùng Theo nói dung nghién cùu cùa de tài chùng tòi chi quan tàm hai ló'p chat Terpenoit va Flavonoit Tùy theo cày thuóc chùng tói dà

àp dung qui trinh chiét vó'i càc Ioai dung mòi khàc nhau de dièu che càc phàn chiét hoac glàu càc terpenoit hoac giàu càc flavonoit ma ft bi làn càc nhóm chat khàc Càc dung mòi thuò'ng duac su dung trong qui trình chiét là n-hexan, diclometan, etyl axetat, etanol

b Khào sàt thành phàn cùa càn chiét tóng

Phàn chiét thu dùdc se dùdc phàn tfch bang phu'dng phàp sac kf lóp mòng nhàm co thòng tin ve so lUdng càc chat, hàm lùdng tydng dói, cùng nhù diéu kién phàn tàch sac kf

de thu càc hgp chat ò* dang tinh khiét Phu'dng phàp phàn tàch dùa trén su' hap phu chon loc cùa càc chat trén silica gel, poliamit, Muc dich cùa noi dung nghién cuu này là de xàc djnh so lu'dng càc chat co hàm lùdng tUdng dói lón va co khà nàng phàn tàch dùdc

e Phàn làp càc hop chat terpenoit va càc hoat chat khàc

Su' phàn lap càc chat tu dUdc liéu giùp cho chùng ta phàt hién càc hoat chat mdi, va hoàn thién qui trình phàn làp càc hdp chat co hoat tfnh cao dà biét Do vày, tói uu qui trinh

phàn làp se c6 y nghla thi/c tién cùng nhu" dòng góp nhiéu vào nghién cùu ed bàn ngành hoà thi/c vat Noi dung nghién cùu cùa de tài tap trung vào viéc phàn làp càc terpenoit va flavonoit Theo tài liéu dà du-gc còng bó càc lap chat này eó khà nàng Ioai trù (dàp tàt) càc

gòc tu do sinh ra trong qua trình òxi hóa lipit Ò muc dò khòng kiém soàt dugc, càc góc tu

do co the tham già vào càc phàn ung day truyén gay nguy hai cho càc té bào, uc che càc enzym, d i n dén mot so bénh lién quan dén viém, dj ung va ung thu Noi dung cu thè bao gòm:

(i)- phàn tàch càc chat trén càc chà't hap phu khàc nhau nhu' silica gel, poliamit va rù'a giài nhd càc he dung mòi thfch hdp

(ii)- Tinh che bang phu'dng phàp két tinh lai

d Xàc dinh càu trùc càc chat phàn làp

Nhàn dang cà'u trùc càc hoat chat dóng mot vai trò quan trong, giùp cho chùng ta khang dinh muc tiéu dà dat dUdc va làm ed so cho viéc dành già hoat tfnh sinh hoc cùa chat Càu trùc cuà càc chat phàn làp dùdc xàc djnh dùa trén:

(i)- càc phàn ùng djnh tfnh

(ii)- àp dung phu'dng phàp phàn tfch vat If hién dai nhu phd UV, IR, MS va NMR

(iii)- so sành càc dù liéu pho dà còng bó (néu co)

(iv)- do va so sành càc hàng so vàt If

e Thùhoat tinh sinh hoc

Mot so hdp chat phàn làp sé óMc khào sàt hoat tfnh sinh hoc thòng qua càc phép thù invitro nhu chóng òxi hoà, khàng vi sinh vat gay ra càc bénh pho bién, gay dòc té bào

ung thu' Càc phép thù này giùp cho chùng ta hình dung ra ed che tàc dung cùa càc hoat chat, cùng nhu' hoat do cùa chùng ò mò hình thù Noi dung nghién cùu này se cho phép chùng ta dùa ra nhùng két luàn hùu fch trong viéc nén su dung chùng nhu the nào cho phù hdp (chàng han, su dung vói muc dfch phòng chóng, hay ho trd hay diéu tri bénh)

Dành già hoat tinh cuà càc chat sé dùdc thùc hién cu the nhu sau:

vi khuan

Gr(-* nàm mòc

* nàm men)

3 Khà nàng khàng té bào ung thu

4 dòng ung thu té bào ngu'òi du'dc su dung là:

* KB: té bào ung thu biéu mó

* FL: té bào ung thU màng tu cung

* RD: té bào ung thU màng tim

* Hep-2: té bào ung thir gan

* Lu: té bào ung thu phói

III THlTC NGHIÉM

3.1 Dieu che can chiet

Càc mau cày sau khi thu hai dugc nhan dang va giù lai tiéu bàn Bò phan quan tàm là phàn trén mat dat, sau khi Ioai bò càc là già va bàn dugc sày khò trong khòng khi va tiép theo nghién nho thành bgt

Càc chat trong nguyén liéu thuc vat duac chiét theo nguyén tàc tàng dàn dò phàn

ciré Dàu tién, chùng dugc ngàm chiét vói etanol à nhiet dò phòng Tiép theo, dich chiét

etanol + nuae dugc phàn bò làn lugt vai «-hexan, diclometan va etyl axetat Qui trình

chiét va hiéu suàt diéu ehé càc phàn chiét dugc néu ra trong càc bài bào tucmg ung a

phàn/?/7w lue

3.2 Phan tich thành phàn càc phàn chiét bang SKLM

Sac ky lóp mòng (SKLM) dugc thuc hién trén bàn silica gel trang san

DC-Alufolien 60 F254, day 0,2 mm (Merck) Càc dung mòi thuòng dugc dùng de trién khai sac ki là ^-hexan, aceton, diclomentan, CH2CI2, etyl axetat, EtOAc va metanol Chùng dugc làm khan va chung càt lai truac khi pha theo ty le phù hgp

Càc vét chat trén lóp mòng dugc phàt hién duói ành sàng tu ngoai (?^=254 nm) va vói dung dich vanilin/ axit sunfuric dac 1%, tiép theo ha nóng

3.3 Phàn tàch càc phàn chiét bang SKC

Sàe ky cót àp suàt tlnròng (CC) dugc thuc hién duói trong lue eùa dung mòi Sàc

ky cgt nhanh (FC) àp dung khòng khi nén vói àp lire tu 0,2 - 0,3 bar de day dung mòi ehay qua còt sàc ky

Chat hap phu dùng cho sàc ki cgt là silica gel (Merck), ed hat 0,063 - 0,200 mm Cgt tàch sàe ky là mot òng thùy tinh hinh tru, phia duói eó khoa Còt eó duóng kinh tuy theo yéu càu su dung

So' dò sàc ki cót àp suàt thuòng trong phòng thi nghiém

iffinininininiiiifìini

luuuHunjijniiii

Óng nghiém thu phan doan Pha he dung nuV

3.4 Xàc djnh cau trùc phàn tu' cùa chat phàn làp

Diém nóng chày dugc xàc dinh trén mày Boetius

Pho LC-MS dugc ghi trén thiét bj LC-MSD-Trap-SL

Pho hóng ngoai (IR) dugc ghi trén mày Impae 410-Nicolet FT-IR

Phò tu ngoai (UV) do trén mày GBC 2855

Phò khói lugng (EI-MS, 70eV) dugc ghi trén mày Hewlett-Packard HP5890, # IT

Phò còng huóng tu hat nhàn: ' H - N M R , ' ' C - N M R , '-'C-NMR-DEP-135, DEP-90 dugc ghi trén mày Brueker Advanee-500 MHz, ehuàn noi TMS (tetramet)'

'^C-NMR-silan), dò chuyén djch hóa hoc {5) dugc biéu thi bang ppm, hàng so J tinh theo Hz

3.5 Khào sàt hoat tinh sinh hoc

3.5.1 Hoat tinh khàng vi sinh vàt

Hoat tinh khàng vi sinh vat duac khào sàt dua trén kì thuat khuyéch tàn trong mòi truò'ng thach dinh duàng dà tròn vói nhu dich vi sinh vat co 10^'-IO" te bào /mi voi ti le 1% so vói mòi truòng Hoat linh duac xàc dinh thòng qua duòng kinh vùng ùc che su phàt trien ciìa vi sinh vai (\'òng vò khuan) sau mot thòi gian nuòi cay ó nhicl dò u te)i uu

tL.A^ H O C Q U O C GIÀ HA NQI

"RONG TÀW THÒNG TIN THU VIÉN

[M±3A1

17

dò'i vói mòi chùng vi sinh vàt riéng biét Nóng dò ùe che tói thieu (MIC) dugc xàc dinh

theo phuang phàp Vanden Bergher va Vlietlinck Càc chùng vi sinh vai dién hình dugc thij góm hai chùng vi khuan Gram(-): Escherichìa coli DT 119 B14 va Pseudomonas aeruginosa VM 201; hai chùng vi khuan Gram(-f-): Bacillus subtillis ATCC 6633 \à Stapìiylococcus aureus ATTCC 12228; hai chùng nàm móc: Aspergillus nìgcr: Fusarium oxysporum\ hai chùng nam men: Candida alhicans ATCC 10231 va Saccharomyces cerevisiae

3,5.2 Hoat tinh chóng oxi hoà

Phép thir vói 2,2-diphenyl-l'picrylhydrazJl (DPPH)

Hoat tfnh chóng òxi hóa dà duac khào sàt theo phuang phap Patterai [5] Phép

thii duac thuc hien bang càch tién hành ehay sàe ki lóp mòng-silica gel vói càc chat can dành già Dùng dung dich 0,2% cùa 2,2-diphenyl-l-picrylhydrazil (DPPH) làm thuóc thù hien màu bàn móng Sau 30 phùl phun bàn mòng vói thuóc thù này néu vét chat hien màu vàng ihì dugc coi là co khà nàng chóng òxi hoà Hypophyllanlhin (H,), phyllanthin (H2) va 5,7,8-lrihidroxi-9,10-peoxi-4-ethoxy benzo[2,3-d]coumarin (Ej) cùng vói

quercelin dùng làm dói chùng dà dugc thù trong cùng mot diéu kien SKLM

Phép thir vói Peroxydaza

Peroxydaza là mot enzym oxi hoà-khù phò bién ròng rài trong thirc vat, dóng vai

va vi sinh vat; nò xùc tàc cho phàn ùng oxi hoà càc chat hùu co khi co mat cùa HiO^ hoac càc peroxit khàc Hoat tinh xùc tàc cùa peroxydaza dugc dành già bang Ihói gian chuyén màu cùa Indigocarmin (tu' màu xanh sang màu vàng) tuy thuóc vào nóng dò màu ihù \'à co hoal tinh chon loc dói \ói tùng Ioai màu Thòi gian òxi hoà hc'l indigocarmin ó màu dói chùng dirgc coi là 100% hoat dò Peroxydaza trong thi nghiém này dugc làch lù nhóm màu O (màu chóng dòng lày tai Trung tàm huyé't hoc \'à truyén màu, Bcnh vièn Bach Mai, Ha Nói)

18

3.5,3 Phuang phàp thir hoat tinh gay dòc té bào

Càc dòng té bào ung thu gan {Hep-2) va ung thu phòi {Lu), màng tu cung (FL),

biéu mò (KB) va màng tim (RD) dà dugc dùng de dành già hoat tinh gay dòc té bào cùa càc chat phàn lap

Qui trình chung

Dòng té bào dugc bào quàn trong nita long, dành thuc va duy tri trong mòi truòng dinh duòng MEME hoac DEME eó bò sung huyét thanh bé tuoi Khi phàt trién dén phase log té bào se dugc dùng de khào sàt vói màu thù gòm 4-10 thang nòng dò khàc nhau, trén mot phién vi lugng 96 giéng (lo) Phién thù nghiém gòm té bào ung thu, mòi truòng nuòi cày va màu thù dugc ù a 37 C duói bau khi CO2 tu 48-72 gió de té bào tiép tue phàt trién Tiép theo, lày phién ra, co dinh té bào, rùa, nhugm, Ioai thuoc nhugm thùa va bòa lai trong dung dich ehuàn Qui trình thù dugc lap lai ba làn Két qua dugc

ghi lai trén mày dpe Elìsa a buóc song 495-515 nm Nòng dò bàn ùe che (IC^n) dugc tinh theo chuang trinh Tabi e curve

IV KET QUA DAT DUOC

4,1 Cày xuyén tàm lién {Andrographis paniculata Nees, ho Orò, Acanthaceae) phàn

bò' pho bién ò nhiéu nuóc chàu A, Trung Quóc, An Dò, Vièl Nam, Nò dugc dùng lù làu trong càc bài thuóc co truyén a nhiéu nuóc de chOa tri càm sót, viém hong, nhiém trùng, tri ran can, tiéu chày, Trong nhung nàm gàn day xuyén tàm lién con dugc phàt hien làm tàng bài liei mal, bào ve gan mal va ca lim, diéu hoà luàn hoàn màu va huyéì àp; dac biet, co khà nàng chóng ung thu va khàng HIV [ 1,2],

Hai lóp chat chù yéu là flavonoit va diterpen lacton dà dugc phàn lap tu là va ré Càc diterpen lacton nhu andrographolide, neoandrographolide dà dugc chùng minh co khà nàng bào ve gan chuòt khói bi tón thuang bòi càc hepatotoxin nhu tetraclocacbon

va toY-bulylhidropeoxit (/-BHP)[3]; 14-deoxyandrographolid (DA) va 11,12-didehidroandrographolid (DDA) làm giàm mot càch dàng ké huyét àp va mach tim trén chuòt thù nghiém [4]

14-deoxy-Cho dén nay eó rat it cóng bó ve thành phàn hoà hoc cùa xuyén tàm lién Viét Nam ngoài hai diterpen lacton, neoandrographolid va andropanosid dà dugc phàn lap

tu cày xuyén tàm lién mgc a Nha Trang [5]

Tiép tue nghién cùu phàn lap càc diterpen co hoat linh sinh hoc tu cày xuyén tàm lién trong ò Viet Nam, trong de tài này chùng tòi dà phàn lap bón diterpen lacton

va xàc dinh càu trùc cùa là andrographolide, neoandrographolide,

14-deoxyandrographolid (DA) va 14-deoxy-ll,12-didehidroandrographolid (DDA)

Hoat tinh gay dòc té bào dà dugc khào sàt vói té bào ung thu màng lim nguói (RD) va té bào ung thu gan nguòi (Hep-2) Trong hai chat thù ehi co andrographolide

ùc che su phàt trién cùa té bào ung thu gan a mùc dò vùa phài (/C^o 3,06 |Lig/ml)

Két qua nghién cùu này dà dugc dàng trén Tap chi Hóa hoc 2007, T 45(No 1),

tr.l2-17 (xem toàn vàn bài bào a phàn phu lue)

4.2 Cày xa den {Celastrus Hindsu Benth), ho Day rói (Celastraceae)

Càc triterpenoit eó nhiéu hoat tinh sinh hge dòc dào va tiém nàng nhu ùc che su phàt trién khói u va hoat tinh cùa NO; eó tàc dung khàng viém, chòng ung thir, viém loét, bào ve gan-tim mach, giàm ma màu, Ichàng khuàn va HIV [6]

Tuy nhién, nhuge diém eùa viéc su dung càc triteipenie là dòc tinh lién quan dén su phàn huyét va té liet té bào Do vay, ben canh su phàn lap tu nguyén liéu thién nhién, viéc diéu ehé càc dàn xuàt eó dòc tinh thàp han va tiém nàng diéu tri cao han cùng dugc tién hành song song

Cày xa den {Celastrus hìndsii Benth et Hook) là thành phàn chù yéu trong bài

thuoc chùa bénh ung thu cùa càc luang y tinh Hóa Bình trong nhiéu nàm nay [7] Tu

cày Celastrus hìndsì càc nhà khoa hge Dai Loan dà phàn lap dugc càc triterpenoit, càc Celasdin eó hoat tinh dòc té bào khàng vói hepatoma (HEPA-2B), nasopharynx carcinoma (KB) va ùc che hoat tinh sao bàn ó té bào baeh huyét H9 [8]

Tu là cày xa den Hòa Bình chùng tói dà phàn làp va xàc dinh càu trùc cùa

5a-olean-12-en-3p-ol (3-Amyrin) (1), 6-metoxy-2.2-dimetyl-5-nitro-2H-chromen-7-ol

21

(3) Ngoài ra, tu (3-Amyrin chùng tòi dà diéu ehé dàn xuàt 3-Amyrin-3-0-sucxinat (2 vói muc dich làm thay dòi hoat tinh cùa chat dàu

R1 =COOH R2 = Sen RS = CH3

R 1 = C 0 0 H R2 = Ang R3 = CH3

R4 = CH3 R4 = CH3 R4 = CH3 R4 = CH20H

R1 = C 0 0 H R2 = Ang R3 = CH2OH R4 = CH3

Ba hgp chat tu là xa den dà dugc khào sàt hoat tinh chòng ung thu Két qua thù nghiém cho thày cà ba chat trén déu thè hien rat yéu hoat tinh gay dòc càc dòng té bào ung thu gan va ung thu phòi

C h à t l Chat 2

Chat 3

Dòng té bào & % song sót Hep-2

100,0 ±0,0 2,0 ± 0,0 66,99 ±0,5

78,87 ± 1,04 73,68 ± 1,06

Lu 100,0 ±0,0 4,5 ±0,02 99,6 ± 1,99

99,8,0 ±0,09 100,0 ±0,0

Két qua nghién cùu này dà dugc bào cào tai Hòi nghi Hóa hùu ea va Cóng nghé Hòa HC làn thù 4 Ha Noi 11/2007, tr 624-27 (xem toàn vàn bào cào ó phàn phu lue)

4.3 Cày vói {Cleistocalyx operculatus Roxb.), ho Sim (Myrtaceae)

Ngoài vice dùng là va nu voi de nàu nuóc uòng, nuó"c sàc cùa nò con dugc dùng chùa càc bénh ngoài da nhu choc dàu, ghé lo, [9] Khào sàt dugc li cho thày nuóc

sàc là vói eó tàc dung chòng vi khuàn gay bénh duóng ruòt, E coli, càc vi khuàn

Gr(+) gay bénh viém da; eó tàc dung trg tim va hoat tinh khàng khòi u do khà nàng Ioai gòc tu do cao [10,11]

Ve màt khào sàt hóa hoc, dà xàc dinh su eó mat eùa càc flavonoit, càc axit hidroeacbon tham (xinnamic, galic, ) va càc axit triterpenic (oleanolic, ursolic), Ò Viet Nam, dà co mot so còng bò ve phàn tich thành phàn hóa hoc eùa tinh dàu tu là,

nu va hoa cày voi mgc a càc vùng eùa Nghé An, su nhàn dang mot so thành phàn hóa hoc eó trong nu va là cày vói [12]

Vói muc dich nghién cùu càc flavonoit va triterpenoit tu là vói tuoi (là dòi tugng chua dugc nghién cùu) chùng tòi dà phàn làp va xàc dinh càu trùc cùa ba flavonoit: 2,4-dihidroxi-6-metoxi-3,5-dimetylchaleon (1), 7-hidroxi-5-metoxi-6,8-dimetylflavanon (2) va 3,5,7,4'-tetrahidroxiflavon (kaempferol) (4), va mot triterpenoit, axit oleanolic (axit 3P-hidroxi-olean-12-en-28-oic) (3)

H3C

OH

Hoat tinh khàng càc vi sinh vàt kiém dinh dà dugc tién hành vói

2,4-dihidroxi-6-metoxi-3,5-dimetylehalcon va nhàn thày nò khàng vói E coli (gay ra bénh duóng ruòt) va càc vi khuàn Gr(+) (gay bénh viém da) vói MIC 25 ).tg/ml (xem toàn vàn bào cào a phàn phu lue)

4.4 Co nho nói {Eclipta alba Hassk., ho Cùc, Asteraceae ) dugc dùng ròng rài trong

nhàn dàn làm thuoc chùa càc bénh ngoài da, ròi loan chùc nàng gan, [13] Ve mal

23

hóa hge dà phàt hién su eó mal eùa càc chat nhu wedelolacton and its desmethyl derivatives, luteolin, apigenin, 4-hydroxybenzoie acid, protocateuic acid, thiophene derivatives, terthienylmethanol, a terthienylandehyde (eeliptal), oleanene glycosides and steroidal alkaloids, [14, 15] Tuy nhién, cho dén thói diém dàng ki de tài van chua eó mot thòng bào nào ve khào sàt thành phàn hóa hge cày eò mire Viet Nam Theo huóng phàn làp càc hgp chat bào ve gan chùng tòi dà phàn làp va xàc dinh càu trùc eùa ba hgp chat là wedelolactone, desmethylwedelolaetone and luteolin tu là

co nhg nói mgc ò tinh Ha Tày

37.86±0.1

50|.ig/mL 125.55 ±0.1

Dành già

Duang tinh

Am tinh Hoat tinh yéu Hoat tinh yéu

Hoat tinh yéu

24

Hoat tinh chòng ung thu gan trén dòng té bào Hep-2 cùng the hién rat yéu dòi vói hai chat dugc coi là hoat chat chinh (Wedelolacton va Desmetyl Wedelolacton) cùa cày co muc (cung eó a cày sài dàt) Két qua thù nghiém dugc dàn ra ó bang sau:

Dành già

Am tinh

Am tinh

25

V KET LUÀN

Tu càc két qua nghién cùu thu dugc, chùng tòi xin dua ra mot so két luàn sau:

1 Dà xày dung qui trình chiét càc lóp hoat chat tu bón cày thuòe quan tàm

2 Dà phàn lap dugc càc terpenoit va flavonoit yéu càu nghién cùu, bao gom:

3 Dà khào sàt càc hoat tinh chòng oxi hóa, khàng vi sinh vàt va chòng ung thu

4 Két qua nghién cùu co thè giùp cho chùng ta dành già dùng mùc tàc dung chùa bénh eùa càc cày thuòe dang su dung trong nhàn dàn

5 Hy vong, de tài nghién cùu này sé hùu ich cho mot dinh huóng dùng de hình thành mot bài thuòe eó hiéu qua han tu càc cày thuòe dà khào sàt

26

VI TAI LIÉU THAM KHAO

1 Vu Ngoc Lo, Phan Thanh Ky, Vù Hóng Tàm, Nguyén thi Tùng Hy, Vù vàn

Dién, Nguyén vàn Thao, Tap chi Dupc hoc 1984, so 2, tr.5-7

2 R E Kamdem, S Sang and Chi-Tang Ho, / Agric Food Chem 2002, 50,

5 Nguyén Manh Cuòng, Tran vàn Sung, CH Kamperdick va G Adam,

Tap chiDiMc Hoc 1997, so 1, tr.13-14

6 P.Dzubak, M Hajduch, D Vydra, A Hustova, M Kvasnica, D Biedermann, L

Markova, M Urban and J Sarek Nat Prod Rep., 2006, 23, 394-41

7 Dò Huy Bich (Chù bién), Cày thuóc va dóng vàt làm thuóc Viét Nam,

NXB Khoa hoc Ky thuat 2004, T 1, 657

8 Yao-Haur Kuo and Li-Ming Kuo, Phytochemisstry 1997, Voi 44(7), 1275-1281

9 Nguyén Due Minh Tinh khàng khuàn cùa cày thuóc Viét Nam,

NXB Y hoc, 1975

10 C.L.Ye, J.W liu, D.Z Wei, Y.H Lu, F Quian, Cancer Chemother Pharmacoì

2005, 55(5), tr.447-452

11 C.L.Ye, Y.H Lu, D.Z Wei, Phytochemistry 2004, 65(4), tr 445-447

12 Le thj Anh Dào, Nguyén Xuàn Dùng, Hoàng vàn Luu, TC Hóa hoc 1997, T

35(3), tr 47-51

13 Do Tat Lgi, Cày thuóc va vi thuóc Vietnam, NXB Y hoc Ha Nòi-2004, tr 282

14 Upadhyay R K., Pandey M B., Jha R N & Pandey V B J Asian Nat Prod Res

2001,3(3), pp 213-7

15 Binaya Das & Ajit Kumar Chakravarty Indian Journal ofChemistiy 1991, 30B,

pp 1052-1053

PHAN e

PHÀN CUOI BÀO CÀO

1 PHU LUC

Càc bài bào

1 Nguyén Vàn Thuàn , Nguyén Vàn Dàu, 2006

Nghién cùu thành phàn hòa hge là cày vói {Cleistocalyx operculata Roxb.)

Tap chi Hóa hoc va ùng dung No 9(57), tr.46-48

2 Nguyén thi Viet Thanh, Nguyén Vàn Dau, 2006

Bioactive prineiples of Vietnamese Eclipta alba (L.) Hassk (Asteraceae) Tap chi Hóa

/7pc, T 44, No 6, tr 77-81

3 Nguyen Vàn Dàu, Le Duy Hiéu, 2007

Phàn lap va khào sàt hoat tinh sinh hge eùa càc diterpen-y-laeton tu là xuyén tàm lién

{Andrographis paniculata Nees)

Tap chi Hóa hoc, T 45(No 1 ), tr 12-17

4 Tran thi Hiéu, Nguyén Vàn Dàu, 2007

Phàn làp va khào sàt càu trùc eùa mot so hgp chat tu cày ma de {Plantago major L.) Tap chi Duoc hoc, 2008 (gùi dàng)

Càc bào cào khoa hoc

1 Le thj Huyén, Pham Huyén Trang, Nguyén Dình Chung, Nguyén Vàn Dàu, 2007

Hoat tinh dòc té bào eùa cày xa den {Celatrus hìndsìì Benth et Hook) va cày bòng òi {Lantana camara L.)

Hòi nghi Hoà hùu ca va còng nghé Hoà HC lan thù 4 Ha Nói 11/2007, tr 624-27

2 Nguyén Vàn Dàu, Nguyén Vàn Thuàn, Dò thi Thanh, 2007

Phàn làp mot so hgp chat tu là vói {Cleistocalyx operculata Roxb.)

Hòi nghi Hoà hù'u cava còng nghé Hoà HC làn thù 4 Ha Nói 11/2007, tr 611-15

28

2 TOM TÀT CAC CONG TRINH NCKH CUA CA NHAN

Ngành: Hoà ; Chuyén ngành: Hoà hùu ca

1 Ho va tén (càc) tàc già cóng trình:

Nguyén Vàn Thuàn , Nguyén Vàn Dàu

Nàm: 2006

Tén bài bào:

Nghién cùu thành phàn hóa hoc là cày vói {Cleistocalyx operculata Roxb.)

Tén Tap chi, So, trang:

Tap chi Hóa hoc va ùng dung No 9(57), tr 46-48

Tóm tàt còng trình bang tieng Viét:

Tu là vói khò {Cleistocalyx operculata Roxb.) thu hai tai Nam Dinh dà phàn làp

dugc hai flavonoit Càu trùc cùa chùng dà dugc xàc djnh là 3,5-dimethylchalcone (1) and 3,5,7,4'-tetrahydroxyflavone (kaempferol) (2), bang

2,4-dihydroxy-6-methoxy-càch àp dung càc phuo'ng phàp phò nhu MS, NMR

From the dry leaves of Cleistocalyx operculata Roxb Colleeted in Nam Dinh,

two flavonoids bave been isolated They structure bave been elueidated as

2,4-dihydroxy-6-methoxy-3,5-dimethylehalcone (1) and 3,5,7,4'-tetrahydroxyflavone

(kaempferol) (2) by using speetral methods such as MS, NMR

\()

Phàn làp va khào sàt hoat tinh sinh hoc eùa càc diterpen-y-laeton tu là xu> én

tàm lién {Andrographis paniculata Nees)

Tén Tap chi So, trang: Tap chi Hóa hoc, T 45 (No 1), tr 12-17

Tóm tàt còng trình bang tiéng Viét:

Bang phuang phàp sàc ki còt dà phàn tàch dugc bòn hgp chat diterpen-y-lacton tu là

cày xuyén tàm lién {Andrographis paniculata Nees, ho Orò, Acanthaceae) Càu trùc

hóa hge cùa chùng da dugc xàc dinh nhó càc phuang phàp vat li hién dai (IR, MS,

NMR) va dugc nhàn dang là andrographolide (DM6) va neoandrographolide (DM7),

va mot hòn hgp (DM4) gòm 14-deoxyandrographolide (DA) va

14-deoxy-11,12-didehidroandrographolide (DDA) Khào sàt sa bò hoat tinh sinh hge cho thày cà hai

chat, andrographolide va neoandrographolide ehi ùc che chùng Pseudomonas aeruginosa, vi khuàn gram (+) a mùc dò vùa phài Ngoài ra, hgp chat andrographolide thè hién khà nàng ùc che dóng ung thu té bào gan nguói, Hep-2 ò mùc dò khà tòt

Title of articles:

Isolation and biological examination of diterpenoids y-lactones from the leaves

of Andrographis paniculata Nees

Journal:

J ofChemistry 2006, Voi 45 (No 1), pp 12-17

Summary:

By means of column chromatography four diterpenic y-lactones were isolated

from the leaves of Andrographis paniculata Nees (Family Acanthaceae) Their

chemieal struetures were elueidated by means of the modem physical methods (IR,

MS and NMR) and identified as andrographolide (DM6) and neoandrographolide (DM7), and a mixture (DM4) consisting of 14-deoxyandrographolide (DA) v|i 14-deoxy-11,12-didehidroandrographolide (DDA) The preliminary examination of biological actìvìties reveals that both eompounds, andrographolide v|i

neoandrographolide inhibit slìghtly only the train Pseudomonas aeruginosa Besides, andrographolide exhibits the abìlity to inhibit eonsìderably the growth of Hep-2

30

3 Ho va tén (càc) tàc già còng trình:

Nguyén thi Viét Thanh, Nguyen Vàn Dàu

Nàm: 2006

Tén bài bào:

Bioactive prineiples of Vietnamese Eclipta alba (L.) Hassk (Asteraceae)

Tén Tap chi So, trang: Tap chi Hóa hoc, T 44, No 6, tr 77-81

Tóm tàt cóng trình bang tieng Viét:

Làn dàu tién thành phàn hòa hoc eùa càv co muc moc ó Viét nam dà duac

nghién cùu Dà phàn làp ba hgp chat tu phàn trén màt dàt cùa cày này va bang phuang phàp phò dà nhan dang chùng là luteolin (1), wedelolacton (2) and desmetyl-

wedelolacton (3) Càc hoat tinh chòng òxi hóa va ngò dòc té bào ung thu Hep-2 cùa càc dàn xuàt coumestan (2 va 3) cùng dà dugc khào sàt

The Vietnamese Elipta alba (L.) Hassk (Asteraceae) for the first time was

ehemieally investìgated From its aerìal parts luteolin (1), wedelolactone (2) and desmethylwedelolaetone (3) were isolated The structure of these eompounds was elueidated on the basis of speetroscopic evìdence The anti-oxidative and anti-lìver-cancer properties of the coumestan derivatives (2 & 3) were evaluated

Tén Tap chi, So, trang: Tap chi Duoc hoc, (sé dàng 2008)

Tóm tàt cóng trình bang tieng Viét:

Phàn trén mat dàt cùa cày ma de {Plantago major L.) dà dugc nghién cùu ve

thành phàn hóa hoc va khào sàt hgat tinh khàng viém Tu phàn chiét w-hexan va phàn chiét diclometan dà phàn làp dugc 4 chat: hòn hgp (3-sitosterol va stìgmasterol, axit usolic, cafein va asperglaucìde Dich chiét metanol cùa cày ma de dà thè hién tàc dung khàng viém rò trén mò hình gay viém thuc nghiém Tàc dung theo duò'ng tiém duói da

co hiéu lue nhanh va manh nhàt

The hei'b plantago major was investìgated in the terms of the chemieal

constituents and antì-inflamiTiatory activity Four eompounds were isolated from the

aerìal parts of plantago major L Their struetures were elueidated by the means of

speetral methods and identified as P-sìtosterol va stìgmasterol, usolic acid, caffein and asperglaucìde The methanol extract showed remarkably antì-ìnflammatory effect in the experìmental model of assay The anti-inflammatoiy effecacy by ìnjection under the skìn was found strongest

Tóm tàt còng trình bang tieng Viét:

Ba hgp chat tu cày xa den: 5a-olean-12-en-3p-ol (p-Amyrin)(l); 0-suexinat (2), 6-metoxy-2,2-dimetyl-5-nìtro-2H-ehromen-7-ol (3) va ba chat khàc phàn làp tu cày bòng oi: Lantaden B (4), leterogenìn (5) va axit 3-oxo-25-metylhidroxy-22p-[(Z)-2'-butenoyloxy]-olean-12-en-28-oie (6) dà dugc khào sàt hoat tinh chòng ung thu gan (Hep-2) va ung thu phòi (Lu) Cà sàu chat thù déu khòng thè hién hoat tinh khàng dòng tè bào ung thu phòi, trong khi dò cà ba hgp chat tu cày bòng òi dèu

p-Amyrìn-3-co tàc dung khàng dóng tè bào ung thu gan nguói a mùc dò vùa phài

Three eompounds from Celastrus hindsii Benth et Hook: 5a-olean-12-en-3f3-ol

(P-Amyrin) (1); P-Amyrin-3-O-succinate (2),

6-methoxy-2,2-diiTiethyl-5-nìtrogen-2H-chromen-7-ol (3) and three eompounds isolated from Lantana camara L.: Lantaden B

(4), leterogenìn (5) and

3-oxo-25-inethylhydroxy-22P-[(Z)-2'-butenoyloxy]-olean-12-en-28-oìc acid (6) bave been examined for liver (the eellular line Hep-2) and lung (the eellular line Lu) cancerous actìvìties It was found that ali of 6 tested samples did not exhìbit the anti-lung cancer whereas the three isolates from Lantana camara L showed the anti-liver cancer with moderate activity (IC5(j: ca 3.58-4.74 |.ig/ml)

Hòi nghj: Hòi nghi Hoà hùu ca va cóng nghé Hoà HC làn thù 4 Ha Nói 11/2007,

tr 611-15

Tom tàt còng trình bang tiéng Viét:

Phàn tàch dinh huóng dua vào khà nàng Ioai gòc tu do (phép thù vói DPPH) dà dugc àp dung va thu dugc ba flavonoit 2,4-dìhidroxì-6-metoxì-3,5-dimetylchaleon (1), 7-hidroxi-5-metoxi-6,8-dimetylflavanon (2) va 3,5,7,4'-tetrahìdroxiflavon (kaempferol) (4), va mot trìteipenoit, axit oleanolic (axit 3P-hìdroxi-olean-12-en-28-oic) (3) tu là vói tuoi Hoat tinh khàng càc vi sinh vàt kiém djnh dà dugc tién hành vói 2,4-dihidroxi-6-metoxi-3,5-dimetylchalcon va nhàn thày nò khàng vói E eoli (gay ra bénh duóng ruòt) va càc vi khuàn Gr(+) (gay bénh viém da) vói MIC 25 pg/ml

leaves of Cleistocalyx operculatus 2,4-Dihydroxy-6-methoxy-3,5-dimethylehaleone (1) has proved to be actìve against E coli and Gram (+) baeteria with the MIC value

of 25 |ug/ml

ÓA HOC VA UfNG DUNG

TRNAL OF CHEAHSTRY AND APPLICATION

P CHI CGA HO! HOA HOC VIÉT NAM

HOI DONG B I E N T A P

5UYÉI\I CUOMG NGUYÉN DÙC CHUY

ÌUYÉN TINH DUNG, TRAN THÀNH HUÈ'

É QUÓ'C KHANH DANG VU MINH

^ÌAN TRUNG NINH, NGUYÉN DANG

lUANG, HO VIÉT QUY, CHU PHAM

NGOC SON, TRAN QUÓ'C SON,

5UYÉN N H U T H I N H HÓ ST THOÀNG,

50 TH! THUAN, NGUYÉN XUAN THÙY,

UACH DANG TRIÉU NGUYÉN XUÀN

iUCMG MAI TU/ÈN, HOÀNG TRQNG YÈM

* v ò T H À N H PHONG: Lién ket Van-de-van ©

* PHÙNG THI THU VÀN: Bài tap trac nghièm phò'i hdp voi tu luàn dùng day hoc chutJng si/ dién ly lòp 11 trung hoc pho thòngO

* TL/ VQNG NGHL Bài tàp àp dupg dinh luat bào toàn 0

* NGUYEN T H I T H A N H THÙY: Phàt trien nàng lue nhan thijfc cùa hoc sinh thóng qua bài tàp hóa hoc O

* NGUYÉN X U À N TRUÒNG: Còng dung cùa phèn chua

* Hpc ma vui vui ma hoc ^

* HONG PHLfdNG: C A S U M I N A tàng toc phàt trien san ph^m chà't lupng cao d^ hói nhàp ©

K É T Q U A N C H I É N CC/U K H O A HOC

« NGUYEN HÙtr TRINH: Nghién CLfu càc yeu to' ành huòng tói qua trình isome hóa n-hexan trén xùc tàc Pt/Y-Al203 ^ J )

* DINH THI NGO, NGUYÉN KHÀNH DIÈU HONG: Che

tao chat t l y rifa càn ban dau mò tir nhua thóng 6 ^

* TRAN VINH THIEN, TRAN THAl HOA, DINH QUANG KHIEU: Composìtion and sequentia! structure of alginate from brown seaweeds in TT-Hue province ©

* BÙI P H U Ó C P H Ù C , NGUYÉN TRIÉU, HA THUC

HUY, NGUYEN NGQC DUY, DÀNG VÀN PHÙ,

NGUYEN QUÓC H I È ' N : Nghién cijfu che tao oligochitosan bang phuong phàp chieu xa dung dich chitosan ©

* v ù DÀNG D Ò , CHU D Ì N H K I N H , PHAN T H I HONG TUYET, NGUYEN HOA D U : Tong hdp, nghién CLTU cà'u trùc cùa thiosemicacbazon octanal va càc phùc chà't cùa nò vói Cu(II), NI(II), Co(III) ©

* NGUYEN VÀN THUAN, NGUYÉN VÀN DÀU: GÓp

phSn nghién cifu thành phàn hóa hoc cùa là cày voi ^

GÓP PHÀN NGHIÉN CÙU THÀNH PHAN HÓA HOC CUA LÀ CÀY VÓI

NGOYÈN VÀN THGAN, NGaVÈN VÀN DÀG

Khoa Hóa hoc - Dai hoc Khoa hoc TU nhién

Dai hoc Quó'c già Ha Nói

SUMMARY

From dried leaves of Cleistocalyx operculatus, colleeted In Nam Dinh, some flavonoids have been isolated Their structure have been elueidated as: 2,6- dihidroxi- 4 ~metoxi-3,5-dimetylchalcon and 3,5,7A'~ tetrahidroxiflavone(Kaempferol) by using speetral methods, especially MS NIÌ/IR teehniques

I M Ò Cày voi thuóc hq Sim (Mytaceae) co tén khoa hoc là

ìistocalys operculatus Cày dU0c trong ò nhieu ndi trén

t nuóc tap trung nhiéu ò mién Trung Cành non va ny

co mìii thdm dàc biét de chiù cùa voi Là va ny voi

?c dùng làm nuòc uong cùa nguòi dàn Viét Nam

*Cóng dung cùa cay vói

Là voi va ng voi làm thuoc chijra bénh mgn nhpt, lo

t, ghè lo, Nuòc chiet cùa ng voi là thành phàn cùa thuoc

tim [6] Hiibc sàc là voi co tàc dgng rat manh vói hai

i vi khuan Gr(+) va Gr{-), va co tàc dgng lai màt rat

IL T H U C

1, Thiet bi nghién cù'u

- Oiém nóng chày duqc xàc dinh trén mày Boetius

- Pho hong ngo^i (IR) do trén mày Nicolet 760 F - IR

- Phd khoi luong (MS) do trén mày HP 5989 B

- Pho cóng huòng tìl hgt nhàn (NMR): Càc pho ^H-NMR;

CNMR; 13CNMR DEPT 135; ^^cNMR DEPT

-I; HMQC; HMBC duce ghi trén mày Brueker Advance

2 Chiét p h à n lófp càc chat trong la v o i

Ngàm bót trong dung mòi MeOH iù 3-4 ngày, Ipc

eh lày dich MeOH, bào quàn trong chai 500ml Tien

mh co quay dung dich trén thu duoc càn MeOH, sau

) phàn bo trong dung mòi theo do phàn cgc tàng

in: ete dàu hoà (30° - 60°); CHCI3; EtOAc, co quay

u duoc 3 càn: Ete dàu hoà (càn A); CHCI3 (càn C);

tOAc (càn E); co khoi luong: càn A: 25,4g (4,23%);

in C: 43.4g (7,23%); càn E: 3,7g (0,62%)

Lày 0,02g càc càn A, C, E hoà vào lOml nitòc nóng

jpc càc dich A, C, E pha thém vào dò 10ml va 1 gipt FeCl3

Og/100ml H2O), va quan sàt màu Ket qua cho thày càn

khòng phàn ùng CJn C xuàt hién màu xanh, càn E xuà't

ièn màu nàu tham Tien hành nghién cùu 2 càn C va E

DAU manh, dàc biét co khà nàng ùc che su phàt trien te bào ung thu (ung thu gan, màng tim, ung thu tu cung) [2]

* T h à n h p h a n hóa hoc cùa cày v ó i Trong hoa va ng voi co càc chat: axit xinamic (CgHg02); axit galic (C/HgOs); etylgallat (C9H10O5); 7- hydroxÌ-5-metoxi-6,8-dimetylflavanon (C-|gH-]804); 2,4- dthydroxi-6-metoxi-3,5-dÌmetylchaicon(Ci8Hig04): axit oleanolic (C30H48O3); 5,7-dihydroxi-6,8-dimetyl fla- vanon (C17H15O4); axit ursolic(C3oH4803) p-sitos- terol(C27H4oO) [5],

he dung mòi: ete dàu hoà/CHCl3 = 3/7 Góp càc phàn doan co sàc pho giò'ng nhau ta thu duoc 10 nhóm dành

so ti^ CO -^ C9 Tien hành sàc ky còt nhanh nhóm C3

(450mg) ò phàn doan 16-20 vói he dung mòi rùa giài

là ete-dàu hoà/CHCl3 = 2/8 thu duoc chat tinh khiet C3 1

co khoi lUdng 150mg, hình kim, màu vàng, t^^/c ^ I25OC ± I^C SKLM cho Rf = 0,74 vói he dung mòi, ete dàu hoà /CHCI3 = 2/8, hién màu xàm den vói tu ngoai, màu vàng tham vói vani!in/H2S04, màu nàu vói FeCl3

4 P h à n làp càc chat trong can E Lày 3,7g càn E tien hành sàc ky cót vói he dung mòi rùa dai: ete-dàu hoà/etylaxetat/etanol = 10/10/1 Ket qua thu duoc 80 phàn doan góp thành 5 nhóm dành sd tu E-) - E5 Tien hành ket tinh lai nhiéu làn nhóm chat E2 (phàn doan 14 - 16) trong dung mòi

So 9 {^'/)/ 2000

axeton thu duoc tinh the E2 hình kim, màu vàng nhat,

t^n/c = 256 - 2580C Tinh the E2 co khoi luong

50mg, SKLM cho Rf = 0,58 vói he dung mòi ete-dàu

hoà/etylaxetat/etanol = 10/10/1 hién màu xàm vói tu ngoai; màu vàng vói vanilin/H2S04; màu nàu sam vói FeCl3 1M

HI KET QUA VA T H A O LUAN

- Phd ^^C'NMR cho biet 18C trong phàn tu vói dò

chuyén dich nhu sau:

- Phd DEPT - 135 ket hdp DEPT - 90 cho biet:

Trong phàn tu co 8C bac 4; 7CH; 2CH3; IOCH3

- Phd ^H-NMR xàc dinh duoc 18H trong phàn tu

vói dò chuyén dich:

- Phd ^^C - NMR cho biet co 15C trong phàn tu

vói dò chuyén dich nhu sau:

6(ppm): 147,1 (C-2); 136,7 (C-3); 176,67 (C- 4) 162,4 (C-5); 99,24 (C-6); 165,04 (C-7); 94,56 (C-8) 157,87 (C-9); 104,23 (C-IO); 123,41 (C-V); 130,51 (C-2') 116,40 (C-3'); 160,23 (C-4'); 116.4 (C-5'); 130,51 (C-6')

- Phd ^H - NMR: Cho biet co 10H trong phàn tu

vói dò chuyén dich nhu sau: 12,147 (1H,s,-0H) (IH, dd, JHZ = 2;9); 8,15 (IH, dd, JHZ = 2;9) (IH, dd, JHZ = 2;9); 7,01 (IH, dd, JHZ = 2i9)

(IH, d, JHZ = 2); 6,27 (IH, d JHZ = 2);

8,16 7,02 6.53

Phò /WScho càc pie ion (m/z): 286 [M+]; 258 [M - COy,

Càc dO kién ph6 trén phù hop vói so liéu pho trong

i/vi^n phd Vién Khoa hpc Ti/ nhién va Cóng nghé

JSC già cho ta xàc dinh còng thùc phàn tu va cà'u

io E2 là: C15H10O6:

3,5,7,4' - tetrahydroxi flavone

3 Khào sàt hoat tinh sinh hoc cua C3 ^ Ket qua khào sàt cho thày C3 -j co tàc dgng khàng manh vói trùng E.coli vói cuòng do MIC 25|ig/ml, E.coli là vi khuan khà pho bien trong thuc pham thuòng gay càc bénh duòng ruòt C3 1 cung khàng duoc vi khuan Gr(+): B.subtilis vói MIC = 25ng/ml; S.aureus vói MIC = 25|.ig/ml Ioai vi khuan thuòng gap ò bénh viém da va nam moc F.oxyspo- rum vói MIC = 50).ig/ml Diéu này làm sàng tò viéc uong nuòc sac là voi de chiJa bénh tiéu chày va tàm nuòc sàc là de chQa viém da cùa nhàn dàn

N^uOi due k é t <|uA

IV KET LUAN

+ Tir là cày vó'i chùng tói dà phàn lap duoc + Dà thi} hoat tinh khàng khuan cùa chat :hà't tinh khiet 2,6-dihydroxi - 3,5-dimetyl chal- 2,6-dihydroxi-4-metoxi-3,5- dimetylchalcon va

n (CigHi804) va 3,5,7,4'- tetrahydroxi flavone, nhàn thay no co tàc dung uc che' manh vói vi

e biét E2 chua tìm thà'y trong tài liéu tham khuan gay bénh duòng ruót va vi khuan gay

ào nào bénh viém da

TAI LIEU THAM KHAO

1 Phgm Hoàng HO, Cày co Vi$t Nam, NXB tre,

94 Tr.450,

2 Dào Thj Thanh Hién - Pham Thanh Ky - Le

ii Huong, Nghién cùu mot sd tàc dung sinh hoc

a là cày vói, Tgp chi Duoc hoc, 2003, so' 3,

22

3 Le Thi Anh Dào Nguyén Xuàn Dung

-làng Vàn Li/u, Nghién cùu thành phan hoà hpc

a cày vó'i Vi$t Nam, Tap chi Hoà hge,1997, so'

Tr.47-51

B

4 Nguyen DUc Minh, Tinh khàng khuan eùa eày

thuoc Viét Nam, NXB Y hoc,1972

5 Zhang Fengxian, Liu Meifang, Lurenrong,

Chemical constituents from the bud of lyx operculatus, Zhwu Xuebao 1990-23(6),

cleistoca-P.409

6 Yang, DanJing, Yuanxiao, Study on

removal effect and regulation of Cleistocalyx operculatus to N and P in eutrophicwater body •

H ó a h o c & U n g d u n g

^6-9 (y/)/ 'OOO

PHAN HÓI HOA HÙ'U CO

TUYÉN TÀP CÀC CÓNG TRÌNH

•

MÒI NGHI KHOA HOC VA GONG NGHÉ

HOÀ HOC HLTU C O

TOÀN QUÓC LÀN THir TU'

Ha NÓI, 10-2007

> - - < mm l

N DAI HOC QUÓC GIÀ HA NOI

• •

I CHEMICAL CONSTITUENTS FROM THE ROOTS OF STREPTOCAULON JUVENTAS MERR.,

(ASCLEPIADACEAE) 544 Nguyén Due Tuàn, Bili Xuàn Hào, Tran Le Quan

1 NGHIÉN CÙU PHÀN LÀP PLUMBAGIN TÌT LÀ BACH HOA XÀ VA 1\\\S TÀC Dl/NG GAY

NGÀN ÀN CÙA NÒ VÓI SÀU KHOÀNG VA CHÀU CHÀU 548

Duang Anh Tuàn, Duang Ngpc Tu, Nguyén Vàn Giàp, Luu Tham Muv, Phan Dình Chàu

2 RESEARCH ON THE CHEMICAL CONSTITUENTS 0F//£DronSfi/F/,a/?>4 L 552

Pham Nguyen Kim Tuyen; Nguyen Kim Phi Phung; Pham Dình Hung P.E Hansen

3 ANOVEL FLAVONE IN POLYSC/AS BALFOURIANA BAIL FAMILY ARALIACEAE 556

Nguyén thi Anh Tuyét, Nguyén Ngoc Suang, Nguyén Kim Phi Phung

4 CHEMICAL EXAMINATION OF POLYSCIAS GUILFOYLEI BAIL FAMILY ARALIACEAE 561

Nguyén thj Anh Tuyét, Nguyén NgQC Suang, Nguyén Kim Phi Phung

5 CHEMICAL EXAMINATION OF POLYSCIAS SERRATA BALF FAMILY ARALIACEAE 565

Nguyén Thi Anh Tuyét, Nguyén Ngoc Suang, Nguyén Kim Phi Phung

6 A NEW MONOTERPENE GLYCOSIDE FROM THE ROOTS OF PAEONIA LACTIFLORA 569

Pham Hai Yen, Phan Van Kiem, Nguyen Xuan Nhiem, Nguyen Huu Tung, Tran Hong Quang, Chau

Van Minh andYoung Ho Kim

PHU'aNG PHÀP NGHIÉN CÙ'U HOÀ HOC H&U CO

7 QUAN HE DINH LU'ONG GIÙA CÀU TRÙC VA TÌNH CHAT PHÓ UV CÙA MQT NHÓM CÀC

HQP CHAT a,p-CACBONYL LIÉN HQP 575

Tran Kim Cuang, Pham Vàn Tàt, Bùi Phuang Thuy

8 NGHIÉN CÙÌJ XÀC DjNH THÀNH PHÀN AXIT HYDROXY XITRJC TRONG LÀ, VÓ QUA

BUA BANG PHUDNG PHÀP SÀC KY LONG CAO ÀP (HPLC) 581

Dào Hùng Cuàng, Dang Quang Vinh

9 PHÀN TICH PHÓ ES! MS CÙA DAY PHÙC CHAT CO KIM trans-,

cis-[PtCl2(SAFR0L)(AMIN)] 587

Tran Thi Dà, Nguyén Thi Thanh Chi, Nguyén Hixu Dinh

:0 TÀC D O N G CÙA CMC DÉN POLIME HOÀ DIÉN HOÀ ANi 592

Dinh Vàn Dùng, Le Xuàn Qué

il NGHIÉN CÙU CO CHE VA DQNG HQC QUA TRFNH TAO MÀNG SON DIÉN DI ANOD TRÉN

CO SO POLYESTE BIÉN TINH Dk\} DÀU TLfONG VIÉT NAM 597

Le Vàn Dung, Le Trong Thiép, Dào Cóng Minh

12 NGHIÉN CÙU THÒI GIAN SONG CÙC NGÀN CÙA PHÀN TU MÀU HÙU CO TRÉN TRANG

THÀI KICH THICH NHÒ SU DUNG LASER PICO-GIÀY 603

Vù Thi Thùy Duang, Dò Quóc Khành, Nguyén Trong Nghla, Trinh Dình Huy, Ngó Huy Lai, Nguyén

Thanh Bình va Nguyén Dai Hung

23 XÀY DU"NG PHU'ONG PHÀP DINH LUQNG AMENTOFLAVON TRONG M Q T S Ò LOÀI THÙC

VÀT HO QUYÉN BÀ BANG PHUONG PHÀP LC -MS 608

Le Minh Ha, Ngó Vàn Quang

24 NGHIÉN CÙU TINH CHAT CHÀY NHÓT, DQ ÓN DINH KICH THUÒC VA BÀM DINH TRONG

POLYME BLEND POLY(AXIT LACTIC)/COPOLYME ETYLEN VINYL AXETAT 613

Thài Hoàng Dà Vàn Cóng Masao sumita

25 PHÀN TICH BIODIESEL 618

Le Thi Thanh Huang

26 HOAT TINH DQC TÉ BÀO CÙA CÀY XA DEN VA CÀY BÒNG ÓI 624

* " " 'n Dình Chung, Nguyén Vàn Dgu

624 HQI HÓA HOC ViET NAM - PHÀN HQ! H Ó A H O U C Q

HOAT TINH DOC TÉ BÀO CÙA CÀY XA DEN VA CÀY BÓNG ÓI

CYTOTOXITY OF Celastrus hindsii Benth et Hook AND Lantana camara L

Le thi Huyén, Pham Huyèn Trang, Nguyén Dình Chung, Nguyén Vàn Dàu

Truòng Dai hoc Khoa hoc Tu nhién, Dai HQC QUÓC già Ha NQÌ

ABSTRACT

Three eompounds from Celastrus hindsii Benth et Hook: 5a-olean-12-en-3p-ol (p-Amyrin) (1); p-Amyrin-3-O-succinate (2), 6-methoxy-2,2-dimethyl-5-nitrogen-2H-chromen-7-ol (3) and

three eompounds isolated from Lantana camara L.: Lantaden B (4), Icterogenin (5) and

3-oxo-25-methylhydroxy-22p-[(Z)-2'-butenoyloxy]-oiean-12-en-28-oic acid (6) have been examined for anti-liver (the eellular line Hep-2) and anti-lung (the eellular line Lu) cancerous

activities It was found that ali of 6 tested samples did not exhibit the anti-lung cancer whereas the three isolates from Lantana camara L showed the anti-liver cancer with moderate activity (IG50: ea 3.58-4.74 ^ig/ml)

I GIÒI THIEU

Càc oleanan là mot trong so càc càu trùc triterpen co tàc dung sinh hpc quan trong

nhàt Chùng co mat trong nhiéu cày thuoc a dang aglycon hoac a dang saponin, nhu à

trong cam thào (Glycyrrhiza glabra), nhàn sàm (Panax ginseng), nguu tàt (Achyranthes bidentata), Càc triterpenoit co nhiéu hoat tinh sinh hoc doc dào va tiém nàng nhu ùc che

su phàt trién khòi u va hoat tinh cùa NO; co tàc dung khàng viém, chòng ung thu, viém

loét, bào ve gan-tim mach, giàm ma màu, khàng khuàn va HIV

Tuy nhién, nhugc diém cùa viéc su dung càc triterpenic là doc tinh lién quan dén su

phàn huyét và té Hét té bào Do vày, ben canh su phàn lap tu nguyén liéu thién nhién, viéc

diéu che càc dàn xuàt co dòc tinh thàp han và tiém nàng diéu tri cao han cung dugc tién

hành song song [1]

Cày xa den (Celastrus hindsii Benth et Hook ?) và cày bòng òi (cày hoa cut Ign,

Lantana camara L.) là hai cày thuòe chùa càc triterpenoit Cày xa den là thành phàn chù

yéu trong bài thuòe chùa bénh ung thu cùa càc luang y tinh Hòa Binh trong nhiéu nàm nay

[2] Tu cày Celastrus hindsi càc nhà khoa hoc Dai Loan dà phàn làp dugc càc triterpenoit,

càc Celasdin co hoat tinh doc té bào khàng vai hepatoma (HEPA-2B), nasopharynx carcinoma (KB) và ùc che hoat tinh sao bàn a té bào bach huyét H9 [3] Cày bòng òi là

mot cày thuòe su dung trong pham vi dàn gian Là dugc dùng dàp lén vét thuang, vét loét

nai ràn càn do co tinh sàt trùng; và de nàu nucVc xòng càm mao [4] Tu cày này mot so

triterpenoit dà dugc phàn làp, trong so dò càc Lantaden thuòng gay ngò dòc cùu do chùng

àn là bòng òi

Theo huóng nghién cùu mòi quan he giùa còng dung (tàc dung dugc hoc) cùa thuc

vat và càc hoat chat chùa trong dò, bào cào này dua ra mot so két qua thù hoat tinh cùa càc

chat phàn lap tu cày xa den và cày bòng òi dòi vai càc dòng té bào ung thu gan và ung thu

Dhoi Day là hai Ioai un.e thu co ti le cao nhàt ò Viet Nam hien nay