T rung học phổ thông Tiến sỹ Thạc sỹThu nhập bình quân Tổng tỷ suất sinh u ỷ ban Quốc gia Uỷ ban Nhân dán Uỷ ban Dân số, Gia đình và Trẻ em 4... nước giếng khơi nêu sử dụng để ăn uống ng
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VÃN
_ *** _
KIẾN T Ạ O CHỈ SỐ Đ Ể Đ ÁN H GIÁ N H A N H C H Ấ T LƯỢNG
D Â N SỐ C Ộ N G Đ Ổ N G N Ô N G T H Ô N V IỆT NAM (L ấy ví dụ ở T h á i N gu yên , N am Đ ịn h , Q u ả n g N gãi)
Trang 3Kiến ìạo clu so ilúiili iỊiú Iiliư/ih ( l-DS uóìlị! llióii
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC C H Ữ VIẾT T Ắ T 3
PH ẨN 1 MỞ Đ Ẩ U 5
1 T ín h c ấ p thiết c ủ a đề t à i 5
2 T ìn h h ìn h n g h iê n cứu tr o n g và n g o à i n ư ớ c 6
2 1 T ì n h h ì n h n g h i ê n c ứ u t r én t hê g i ó i ớ 2 2 T i n h h ì n h n g h i ê n c ử u t r o n g n ư ớ c 8
3 M ụ c đ í c h , n h i ệ m v ụ v à giới h ạ n n g h i ê n c ứ u 9
3 1 M ụ c (lích n g h i ê n c ứ u 9
3 2 N h i ệ m vụ và g i ỏ i hittì ììgiìiéii c ứ u V 4 Y n g h ĩ a k h o a h ọ c v à t h ự c tiỏn CỈK1 (lé t à i 10
5 P h ư ơ n g p h á p n g h i ê n c ứ u 10
5 1 C á c p h ư ơ n g p h á p t hu í h a p so li c u 10
5 2 C á c p h ư ơ n g p h á p x ù l ý só l i e n / /
6 T ổ c h ứ c n g h i ê n c ứ u 1 1 7 ( ' á c s ả n p h à m c ủ a d ể t à i 11
ITS I n 2 K Í I Q UA v ; i m \ c i V 12
r m ( j | \ ( ; I IIK r i m L ư o v ; DÂN s ổ 1 \ KIKN T Ạ O ( III S Ổ Đ ÁN II c;i V 12 1 C á c khái n iệm co b ả n 12
/ / C h a t l ư ợ n g c u ộ c sSmịíi ( C I C S ) / 2
1.2 C h a i Itíoi!" d a n so ( C Ì Ì ) S ) /.'
1.2 ( (tc l i ìu n í ì p h á n a i d h e C l D S / 5
/ ? \ ail” cao ( I D S / '
2 l i e C I D S 11011« t h o n Việt N n m 1()
2 1 I'he l ự c / 6
2 2 I ' l l l i f e 20
2 ? i i i l h t h a n 22
2 4 Vfầi trữóMịi SOIIV
3 vticii tạo CMC chỉ so mới đe đ á n h yin C L D S 24
.?./ D i e m q u a n h ữ i i ự c hi so hit'll Cl) l ie n q u a i l (lc '11 C I J ) S o c a p ri m o 2 4 J 2 Ki el ! 1(10 chi so ( I D S ( 1 * 0 1 ) 2~
('1II ( ) \ ( ỉ 2 Đ VMI (ỈIÁ CHÃ I u ( j \ ( ; I ) \ \ S ( ) 3 \ \ \ ( ; I I I 1 \ ( T t 31
1 Đ a c d i e m kinl i te \i) liọi c ủ a c á c x à n y l i i é n c ứ u 31
/ / Xu (ìi ao Lain ( Hu vẹn Gi ao Tliuỹ, Tilth :Xam Điìiỉì) </ 1.2 \ á Tinh khư (fltivei! Soil Tinh, rinh Quail" \ "ờú << / ? X à I.it'll Mi n h ( i ì u x ệ i ì \ ò X l ư t i , T i n h T h á i N g u y ê n ) <() 2 Điinli ịịiá ( ' I J ) S c ủ a 3 x à n n h i ê n c ứ u b à n g c h ỉ so P Q I 37
2 1 Tinh toán chi sô v o i | 7
2 2 X a ( i i a o ỉ.(im Ì‘J X a / i n h k h e .4 2 2 4 Xa l i e n M i n h 4 5 2 5 T o i i i ỉ k é i 4 " 3 M o i (ịiuin hệ J>iữa P Q I 1 1 R 1’NIỈQ và đ ien tích cl;it cmm I i uic hình tịuan chiu n y n ò i va tv lụ m ì cán 1)0 4 ()
.?./ r ọ / và I I R Ị<i ỉ.2 r o i IV/ I S I Ì O d im I I ”1 r ò i 50 Ĩ Ỉ r ọ ỉ rà b ì n h (Ịiuiìi (lieti t í c h (lát c a n h t á c ( l áu n ạ u o i
Trang 4Kiến tao clu so cíánh giá nhanh CLDS nóng íhón
3.4 PQỊ và tỷ lệ nư cán bộ ở địa p h ư ơ n g 51
4 Đ ề x u ấ t p h ư ơ n g h ư ớ n g cải th iệ n C L D S 51
4.1 X ã Giao L â m 51
4.2 X ã Tịnh Khê 53
4.3 X ã Liên M in h 54
1 K ế t l u ậ n 56
2 K h u y ế n n g h ị 57
TÀI L IỆ U T H A M K H Ả O 59
P H Ụ L Ụ C 1 Báo cáo số liệu c ủa U B N D 3 x;ì Gi ao L â m , T ị n h Khé, Li ên M i n h 61 P H Ụ L Ụ C 2 B ản g hỏi p h ỏ n g ván sáu tại 3 xã Gi ao L;1J11, T i n h Khé, Li ên M i n h ! 71
P H Ụ L Ụ C 3 C á c h tính P Q I theo để t à i : “Ng h iê n cứu một so van (le liên qu;in den C L D S VÌ1 để x u íít n h ữ n g c h ín h Siícli phù h o p vè rlán so v;i p h á t triế n ben v ữ n g ” , Ư ỷ ban Q uố c gin D íin số vò K ẽ hoạch hon gia đ ìn h , V ie t N n m , 1999 2 0 0 0 79
P H Ụ L Ụ C 4 C h ỉ số elint li/ong c uỏc s óng Mii lnvxia và Thiii Lilli 82
P H Ụ L Ụ C 5 T ó m tfứ nội (lung Ch ic n lược (lán so Việt Nnin 2001-2010 86
D A N H \ I L ( C Á C 1 Ỉ A N ( Ỉ M Í ; i I h a i i ’ ì I V l ự I r é C I I! S I ) ! ) t h e o n l i ú m m ô i 2 0 0 1 - 2 0 0 2 I ị ) < m VỊ ' ' I I IS B a l l ' ' 2 C a c h e i ì l i m á i c ỉ i c l c a o n h á i t ụ i b ứ u l i YI CÌ Ì I UÌ I I I 2 0 0 2 l ‘J Báni> 3 C á c chi lliỊ và lrọnt> so i r o n ” ƯOÌ ìhct) tie lùi CHU l ỉl(J(ì / ) S S : KI I I l ( i l > 2 8 I k i i i ị Ị 4 C á c ý á t r ị I, / „ „ „ 3 8 lhiiii> 5 ỉ in li loàn F Ọ Ỉ cho < x ã lighten cứu năm 2 0 0 / 39 Ịhiiìíị () Dành SỊÍIỈ CÍJ >s ỉ Ycĩ nạ/liên cứu 47 Ih iiiiỉ 7 P Q Ị I i'R T N IỈQ và D T dúi canh lác (lán nỵiíoì ru a .< xã 49 Ik itịíi (S’ Các lrọiìí> so cua F Ọ Ỉ theo cách lín h cùa De là i CI.DS S: I )\ X ỈỈC ÍÌ cua > 1 ( 111 ” lliòii 1 lệl N a m 81
l ì i ẽ i t d ò I D i n l ì t h í ỡ i i Ị ỉ II^IÍỜI l ớ n ờ IIÕIIIÌ i l i o n ỉ h c o D ĩ Y ì Q ( j 2 0 0 1 - 2 0 0 2 1 7 lìic ư tỉ ồ 2 D in h cliiỡ iií’ ire em I i ó i i ị ilìõ n theo ỉ ) l Y l Q (j 2001-21)02 18
B ì ú u d ồ J T ỳ l ệ d â n s o I Ì O I I” l i i o t i l ừ 1 5 m õ i lf(>' IỜIỈ v ù b à n í! ( ấ p C í / t i n h ấ t I Ỉ I C O f ) l ' \ Ỉ S I K ỉ n 2 0 0 2 21
l ì i ế i t J ồ 4 M o i q u a n h ệ í > i ữ a Ư Ọ ! v a ỉ l ' R c ù a 5 M Ĩ 4 9 ỉ Bern (lồ 5 Moi quan hệ ỵuìci PQỈ va ỉ NỈÌỌ íỉiiii Hịịiíời cua j xã 50
IỈIỠII dó 7 Mối C/IIUII hệ lịiữa I ’OI vù ly lợ cán bộ mì citLi J xã 5 1
Trang 5D A N H M Ụ C C Á C C H Ữ V I Ẽ T T Ắ T
ĐH K H X H & N V Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
3
Trang 6T rung học phổ thông Tiến sỹ
Thạc sỹThu nhập bình quân Tổng tỷ suất sinh
u ỷ ban Quốc gia
Uỷ ban Nhân dán
Uỷ ban Dân số, Gia đình và Trẻ em
4
Trang 7C L D S Việi N a m h iệ n n ay rất thấp về cá the lực, trí lực, linh ihun N á m
2 00 2, tý lệ tử v ong tré c m dưưi 1 tuổi là 3 5% Ty lé trẻ e m đirới 5 mối suy
d i n h đ ưỡi m ( SDD) là 3 1 , 9 % ' Tý lệ ihiêu nãníi hrợim trườn SI cticn (')' người lơn
là 2 7 , 9 % 2 Tý lệ lao đ ộ n g c ó Win í; c ũ n g n hâ n kỹ thuãi trở lẽn t i n đạt 7.S v ; \
T i n h tr ạng n à y c òn x ấu h ơn ở n ô n g thôn là 1101 tập t r u n s h o n 7 0 % dán sỏ cá nước C h í n h C L D S t hấp đã c án trở k há n ă n g tiếp thu k h o a h ọc và c ô n g nghệ,
n à n g c ao n ă n g suất lao đ ộ n g để phát triển k i n h tê’ nói r iêng và xã hỏi nói
c h u n g và là m ộ t n g u y ê n n h à n c h í n h d ẫn tói tình t r ạ n s n g h è o Ư Việt N a m hiện nay C L D S t hấ p c ò n t h á c h thức sự phát triển b ển v ữ n e ( P T B V ) c u a đất nước trong cả hiện tại và tiroìig lai bơi sự l ạ m dụ no tài n g u y ê n và mỏi trường
T rư ớ c n h ữ n g t h á c h thức này, V iệ i N a m đã x ác đ ị n h q u a n đ i ế m coi
t rọ n g c ô n g tác d à n số đ iể u h oà m ố i q u a n hệ e i ữa s ố l ượng và CLD S đ ầu tư
c h o c ô n g tác d â n số, đ ã y m ạ n h t u y ê n truy ền , s i á o d ụ c về d ân số tăng c ườ ng
s ự l ãnh đ ạ o c ủ a Đ ả n g và c ác c ấ p c h í n h q u y ề n đối với c ô n e tác d ãn s ố với m ụ c tiêu n â n g cao C L D S vé thể chất, trí tuệ, và tinh thần, p hát triển n s u ổ n lực, đ áp
1 Ba n c h i i l ạ o tlnrc h i è n c h i ế n l ưưc l o à n i l i en vô l ũ n g t n r ư n g và x o ú (JÓ| ci i m I i ii hcn \ ' 1 ct Nd i n : T;ini> Iri rơng
v à X o á (JÓI g i á m n g h è o - B á o c á o t h ườ n s : m ô n 2 0 0 3 - 2 0 0 - 1 H á N ó i 2 ( 1 0 4
: B õ y t ế- T o n e c ụ c ( h ô n g kè Đ i c n t r a Y tẽ Q u ố c g i a 2 0 0 1 - 2 0 0 2
1 T ổ n ° c ụ c I hónsi ko Đ i ề n Ira nn r c s õ i m hi) g i a d i n h luìin 2 0 0 2 H a N õ i 2 104
5
Trang 8ứ ng n h u c ầ u C N H - H Đ H , g ó p p h ầ n vào sự p há t triển n h a n h và b ền vững của đất n ư ớ c 4.
T h e o P h á p l ệ n h D â n s ố 2 0 0 3 , Đ i ề u 20 N â n g c a o C L D S q u y định:(1) N â n g c a o C L D S là c h í n h s á c h c ơ b ả n c ủ a N h à n ư ớ c t ro ng sự n g h i ệ p
m ụ c tiêu n à y , đ ề tài c ấ p n h à nư ớc ‘N g h i ê n cứu m ỏ ĩ s ố v ấn đ é liên quan den
C L D S và d ê x u ất những chính s ác h phu hợp vé cỉân s ô và P T B V c úa Uý ban
q u ố c g i a D â n s ố và K ế h o ạ c h h oá gia đ ì n h ( U B Q G D S & K H H G Đ ) 1 9 9 9
2 001 đ ã x ây d ự n g chỉ s ố C L D S d ựa trên c á c t h à n h tỏ’ về c ơ c ấu luổi, thê lực, trí lực, m ứ c s ố n g , ý th ức xã hội Đ â y là m ộ t phát ki ê n h a y n h ư n g c on n h iê u [ranh cãi vé các t r o n g s ố c h o từng chi thị đơn N u o à i ra k h ó x ác đ in h m oi sỏ' chỉ tiêu n h ư tý lệ d ãn s ố lao d o n g c hí n h k h ô n g phái rmhi việc vì ÓÌ11 cíau và ly
lệ thu n h ậ p g i a n h c h o ăn u ố n g nêu k h ố n g tiến h ành d iêu [ra rộim rãi và ky lưỡng
N h ậ n ill ức y ê u c â u này, đc lài “K i ế n t a o c h ỉ sớ de d a n h g i a n h a n h
t h ể coi d ã y la hai p h i ê n h ọ p q u ố c t ế m ở m à n c h o việc đi tới n h ữ n g c h ư ơ n s
t rì nh d à n sỏ t h ố n g n h ất sail này N ă m 1974 Hội ng hị q u ố c tc về điÃn sớ đã đirơc tổ c h ứ c ứ B u c ar c st ( R u m a m ) Hội nghị n h ấ n m a n h t a m q u a n trọim c u a việc p h a n p ho i c ò n g b ã i m c á c n g u ồ n lưc k i n h tế ai lìa c á c q u ố c aia X ă m
1084, Hội imliị tịii oc tc \'ô tlim sô Q M e x i c o C i t \ ( \ I c \ i c o ) 0 n iíii cliutn nÌỊV
4 CliKMi lược (.1 ãI) sỏ \ lòt N I I 112001 JlM0
6
Trang 9c h ư ơ n g t r ì n h K H H G Đ với m ụ c tiêu g i ả m s i n h và m ô h ì n h g ia đ ì n h ít c on đã
c ó những thành tựu đ án g kể.
T h á n g 9 năm 1 9 9 0 , H ộ i nghị thượng đỉnh thế g iớ i về trẻ e m diễn ra tại
N e w York (H oa K ỳ ) T u y c h u y ên đề là trẻ e m nhưng trong nội dung lại có nhiều đ iể m liên quan đến CLDS.
N ă m 1 994, H ộ i n g h ị q u ố c t ế về d â n sô' và p h á t tri ển ( I C P D ) đ ư ợc tổ
c h ứ c ở C a i r o ( Ai C ậ p) , c ó 180 nư ớc đ ã c ử đại b i ể u tới dự H ộ i n g hị đ ã đế ra
c h i ế n lược m ớ i , n h ấ n m ạ n h m ố i q u a n h ệ g i ữ a d ân s ố và p h át triển, đ ề ra
n h ữ n g m ụ c tiêu đ á p ứ ng c á c n h u c ầu c ủ a cá n h â n c h ứ k h ô n g chỉ c h ú ý đến
c á c m ụ c tiêu n h â n k h ẩ u t h u ầ n t uý ( g i ả m m ứ c s in h, q u y m ô gi a đ ì n h ít con, ) C h ư ơ n g tr ình h à n h đ ộ n g c ủ a hội n ghị n h ấ n m a n h c on n gười là n g u ồ n lực q u a n t r ọ n g nhất D o đó, để phát triên bền vữn g thì phái n â n s c a o chất
l ư ợ ng c u ộ c s ố n g c h o m ọ i người N ội d u n g c h ư ơ n g tr ình đề c ậ p tói việc lổng
g h é p vấn đ ề d â n s ố v ào c á c c h í n h s á c h n h ư x o á đói g i ả m nglico, c h à m sóc
s ứ c k h o ẻ s i n h s ả n , q u y ề n di d â n , s ự p h á t t ri ể n c ủ a COI1 n o ư ờ i t h u ộ c c á c d ã n tộc thiển số
N ă m 1995, tại C o p e n h a g e n ( Đ a n M ạ c h ) d ã tổ ch ứ c m òi hô 1 IIL1 lu
t h ư ợ n g đ ỉ n h thê «iứi VC phát triến xã hội T u y ê n bò c h u n s U n r o l l ” irinh
h à n h đ ộ n g c ủ a hội neliị C o p e n h a g e n là n h ă m “ tạo ra troi m k h u ô n k hổ c ua
s ự t ă n g t rư ở ng k i n h t ế và p hát triển bc;n ũr ní ỉ m ột m õi t r ư ờ n g q u o c uia và
q u ố c tế t h u ậ n lợi c h o s ự phát triển xã hội, t h a n h loán n.ghèo đói, tãiiíỉ CirờiỊg
l ạo việc l à m có n ă n g suất, ha th ấ p tỷ lệ thất n s h i c p và thiic đ ấ v s ự h()đ n h áp
i m h è o ở c ác q u ố c oịa n h ằ m m ụ c tiêu tnrớc m á t là ° i ả m m ộ l nửa s ố người
i hi ếu ăn hiên n ay c h à m n h á t vào n ă m 20 1 5
N ă m 2 0 0 0 tại Cicncve ( Tliuỵ Sỹ) đã d i c n ra k h o á h ọ p đ ặ c biệt c u a Đai hội d ồ 11« L I Ỉ Q vồ p hái triến xã hội với 166 nư ớc t h a m dư C á c dại h iế u đã
n hất trí q u a n d i ê m c o n nmrời làm trọ 11« l âm c u a phái triển h ên vững í P T B V ) ;
ph at tri ển xã hội phái ” án licn VOI phát triển k i n h lế Đ ẽ PT1ỈV thì phai n à n u
7
Trang 10c a o chất lượng c u ộ c s ố n g ch o m ọi người, thanh toán n g h è o đói, tăng cường tạo v iê c làm c ó năng suất, hạ thấp tỷ lộ thất n ghiệp và thúc đẩy sự hoà nhập
xã h ộ i trong m ộ t m ô i trường q u ố c g ia và q u ố c tế thuận lợi ch o sự phát triển
x ã h ộ i v à k h u ô n k h ổ c ủ a s ự t ă n g t r ư ở n g k i n h t ế và P T B V
T r ê n t h ế g iớ i đ ã x â y d ự n g m ộ t s ố c ác chỉ s ố l i ên q u a n đ ế n đ á n h giá
C L D S n h ư c h ỉ s ố p h á t t ri ển c o n n g ư ờ i ( H D I ) , Chỉ s ố k h ố i l ư ơ n g c ơ thể ( B M I ) , C h ỉ s ố p h á t t ri ể n giới t í nh ( G D I ) , M ứ c đ ộ vị t h ế giới t ính ( G E M ) , Chỉ
s ố n g h è o n h â n v ăn ( HPI), N h i ề u nư ớc t rên t h ế giới và m ộ t s ố nư ớc t ronơ
k h u vực đ ã x â y d ự n g n h ữ n g c h i ế n lược d â n sô' đặ t t r ọ n g t â m n h ằ m n â n s c a o
C L D S và C L C S p h ù h ợ p với đ i ề u k i ệ n p h á t t ri ển k i n h tế- x ã hội
2 2 T ì n h h ìn h n g h iê n cứ u t r o n g nư ớc
N g à y 9 / 6 / 1 9 9 9 , V i ệ t N a m đã đ ư ợ c L I I Q tr ao tă n g giài i h ư ớ n g q u ố c tẽ
về d â n số T u y n h i ê n việc g i ả m tỷ lệ gi a t ă n g d ân s ố k h ô n g clone đ ề u giữa
c á c v ù n g và c ô n g tác d â n s ố ở Việt N a m c h o tới [hời đ i ể m này mới chỉ tảp
t r u n g giải q u y ế t vấn đ ề q u y m õ d á n s ố và m ộ t p há n n ào về c ư cấu và p h ân bõ
d â n số V é C L D S c h ư a c ó d iều k i ệ n n g h i ê n c ứu ư p h ạ m vi rộnii va với q u y
m ô lớn
N ă m 2 0 0 1 , T r u n g t âm k h o a h o c x ã hội và n h â n vãn q u ó c gia vo'1 SƯ
g i ú p d ữ c ủ a C h ư ơ i m t rì nh p hát trie’ll c ú a L H Q đã x â y dưn.G Báo c á o q u ố c aia
vé P h á t t ri ể n c o n n gư ời ở Việt N a m
T r o n g thời g i a n 1 9 9 9 - 2 0 0 1 Ban K h o a giáo t r u n g i rons va m ót sỏ cơ
q u a n c ó liên q u a n dã tiến h à n h n g h i ê n c ứ u "Điêu Ỉ 1 'U, cìáiih ỵni vê nhữní'
d ị c h vụ x ã h ội c ơ b ả n c ó liên q ua n â ến c h ấ t lượng d â n s ề ở nông ihón Việt
N a m ”, d o GS.TS P h ạ m T ấ t D o n g lủm chủ n h i ệ m , t r o n g k h u ô n k h ổ đ ề tài
n g h i ê n c ứ u k h o a h ọc d ộ c lập c ấ p N h à n ư ớ c “ N g h i ê n cứu m ột sô' vấn đ ể liên
q u a n tiến C L D S \ \ i d ê x u ấ t những chính s ác h p hu h ợ p vé d á n so vù P T B V "
d o U B Q G D S K H H G Đ n a y la U B D S - G D - T E c h ủ trì Tại đế tài n h á n h nàv lần đ ấ u t i ên ở Việt N a m đã x â y d ự n g đ ư ợ c 4 bộ chi s ố m ới d ể d o C L D S \ a
Trang 113 MỤC ĐÍCH, NHIỆM v ụ VÀ GIỚI HẠN NGHIÊN c ú u
T r u n g Bộ) và N a m Đ ị n h ( Đ ổ n g b ằ n g S ô n g H ổ n g )
Đ ề x u ấ t p h ư ơ n g h ư ớ n g cải t h i ệ n C L D S 3 xã n g h i ê n cứu trên c ơ sứ ch 1
s ố P QI
3 2 2 G i ới h ạ n n g h i ê n c ứu c ủ a đ ề tài
G i ớ i hạn vê nội du ng: L ự a c h ọ n c á c chí sô và p h ư ơ n g p h á p tính phù
hợp, á p d ụ n g c á c c hí s ố để t í nh c h o 3 x ã n g h i ê n cứu
G i ớ i hạn vê đ ị a b à n nghiên cứu: V i ệ c lựa c h ọ n đ ị a b à n n g h i ê n cứu liên
q u a n đ ế n n h ữ n g đ ặ c đ i ể m về đ i ề u k i ệ n tự n h i ê n , đời s ô n g k i n h tế, x ã hội, văn
h o á và d â n c ư để từ đ ó c ó cái n h ì n t ổ n g q u á t đ á p ứ n c đ ư ợ c việc h o ạ c h đ ị n h sát đ í í ng n h ữ n g c h í n h s á c h n â n g c a o C L D S Đ ê h o à n t h à n h đề tài với n g u ồ n
k i n h p h í h ạ n hẹp, t ác g i ả đ ã lựa c h ọ n đ ị a b à n n g h i ê n cứu đ ã q u e n ih uộ c , trên
Trang 12K i e n l ư o ( III A o (lánh giá n l i u i i l i ( 'I J)s I lion
'l ại m ỏ i \ ã li ên h i m h p l i o i m v ã n s â u 10 c a n bó đại iliõn c a c b a n n u à n h
c ù a x ã n h ư Đ á n e LI\' U B N D I lôi đ ó i m n h a n d a n ỉ l l Đ N D ) I lôi N ô n u
-1 lội P l m nữ ỉ lội C ư u c h i ê n h i n h M a l Iran U) q u n c Ban I ) S - ( i f ) - I H Y lẽ
V ã n h o á B a n ( ì i a m liiẽu Lđc I r u o n ụ đ o n u iron d ĩ a h an xã Đ a v 1ÌI nil ũ nu
111' ười a m h i ế u đ ặ c d i ê m k i n h lê x ã hôi và c á c \ a n d c Iiôn q u a n (Jen C L D N lai
đ i a b à n xã C á c h a n d 1 ỉ ư ỏ n u (Jail p h ó n u v ã n s a u p h u h ó p c h o IƯIIU LỈOI I ư ó n ụ
( p h ụ l ụ c 2 )
Trang 134- C N V ũ rh i 1 là5- C N N u u y c n Ti n Ị l ư ơ n y C h a n :6- C N Đ o à n K i m Hái: U B M T Ỉ Q T h i x ã Ọ u a n ụ Nu.ãi
Trang 14n gười c ó vi ệc l à m và t hu n h á p đ ầ y đù, có đ ic u k i ệ n ó', m ặ c đi lại học tập,
c h ă m s óc s ức k h o ẻ , g i a o tiep n g à y m ộ t tót ho n) ; d ư ợ c s o n s troim một mòi
t r ườ ng d ẹ p đẽ s ạ c h sẽ, ironíì m ộ t xã hội trật tư an toàn, lành m ạ n h
C L C S là m ộ i k h ái n i ệ m d ộ n g , k h ồ n s n e ư n o t ha y đoi, phát triOn lừ tluìp lén c a o phụ t h u ộ c vào s ự phát triến c ủ a nén kinh lố, c h é d ỏ c h í n h trị, q u an
n i ệ m về vãn h o á và t r u y ề n t hố n o c u a m ồ i d ãn tộc, ở t ì n m giai đ o a n phái iricn
c ủ a x ã hội
C L C S c ó q u a n hệ q u a lại với n h i ề u vếu tố n h ư n c u ổ n tài n s u y é n , SU'
p h á t t ri ển d à n số, hệ t h ố n g c h í n h trị xã hội lối s ố n s , c ác s i á trị vãn hoá tôn
g i á o và t r ì n h đ ộ p h á t t ri ển k i n h t ế c ủ a x ã h ộ i
C L C S n ó i lên đ i ề u k i ệ n k i n h tế, c h í n h trị, v ăn h oá, sinli t h á i c ủ a SƯ
t ồ n tại c ủ a c o n n g ườ i T h e o W i l l i a m Bell, C L C S đ ư ợ c đ ặ c trirnỵ bới 12 đi ế m:(1) an to à n; (2) s u n g t úc về k i n h tế; (3) c ô n ơ b ă n g t h e o p h á p luật; (4) an ninh
q u ố c gia; (5) b ả o h i ể m l úc già, ố m đ au ; (6) h a n h p h ú c ti nh t hầ n: (7) s ự t h a m
g i a v ào đ ời s ố n g x ã h ộ i; (8) b ì n h đ ẳ n g về g i á o d ụ c , n h à ở và n ° h i ngơi; (9)
c h ấ t l ư ợ n g đ ời s ô n g v ă n hoá; ( 10 ) q u y ề n tự d o c ô n g d â n ; (1 1) c h ất l ượ n g m ô i
t r ư ờ n g k ỹ t h u ậ t ( g i a o t h ô n g , n h à ở, thi ết bị s i n h h oạ t , thi ết bị g i á o d ục , y
t ế ) ; ( 1 2 ) c h ấ t l ư ợ n g m ô i t r ư ờ n g s ố ng
12
Trang 15N h ư v ậ y C LCS thường được hiểu rất rộng, phản ánh sự đáp ứng những
n h u c ầ u , t r ư ớ c h ế t là n h ữ n g n h u c ầu c ơ b ả n tối th i ểu c ủ a c o n ng ười M ứ c đáp
ứng đ ó c à n g c a o thì CLCS càng cao.
N g à y n a y ở n h i ề u n ư ớ c đ ã x â y d ự n g đ ư ợ c c á c c hỉ s ố cụ t hể p h ả n á nh
C L C S d ự a t r ê n việc k h ả o sát và x á c đ ị n h n h ữ n g n h u c ầ u c ơ b ả n tối thi ểu ( Ba s i c M i n i m u m N e e d s - B M N ) C h ẳ n g h ạ n T h á i L a n đ ã x â y d ự n g hệ t h ố n g
c hỉ t i ê u d ự a v ào c á c nội d u n g c ốt lõi c ủ a C L C S là ăn; m ặ c ; n h à ở và m ôi
t r ư ờ n g ; s ứ c k h o ẻ ; g i á o d ụ c và t h ô n g tin; an toàn; việc l à m và đã tie'll h à nh
đ ỏ ít s ẽ l à m x ấ u đi c ơ call d ân sô về m ặ t ch át lương
- “ Nhưn<-’ n h ữ n g i m h i ê n cứu linh t ế n h á t k h ó n g t ì m i h ấ ) hất ky sir k h á c
n h a u n à o t r o n e bọ n ão miiròi c u a c ác c h u n g lộc K h á n a n g và tri thức
s PCÌS P h a m T r o l l 1’ T h a n h Vi ' kh ú i m ã n " C l i i i Urdus: c u ộ c s ò n n ” K \ >0u Ill'll ilia o k h o 1 tiDL C I I B \.I Ui
(.lích v ụ x ấ liỏ i c ư b ẳ i, I B Q G D l t K I I H C ^ ) ! Ià N ô i 2 0 0 1
‘ M n h v s i a n Q u a l i r t of L i t e 9 9 H c o n o m i c r i a n n i n a L' ni t P r i m e M i n i s t e r ' > [ X ' p a r t n i c m W a l u \ s i ; i I W )
13
Trang 16CÓ đ ư ợ c n h ờ q u á t rì nh c h ă m s óc, g i á o d ụ c và h o ạ t đ ộ n g c ụ t h ể ”( N g u ồ n : G i á o t r ì n h D â n s ố h ọ c, M a t x c ơ v a , N X B T h ố n g kê và Tài
c h ín h 1 9 8 5 , trích từ Tài liệu nâng cao kiến thức dân số, Tập 1,
Ư B D S G Đ T E , H à N ộ i 2 0 0 2 , tr 342)
K h á i n i ệ m C L D S đ ã đ ư ợ c P h Ả n g - g h e n s ử d ụ n g Ô n g c h o r ằ n g C L D S
là k h ả n ă n g c ủ a c o n n g ư ờ i thực h i ệ n c á c h oạ t đ ộ n g m ộ t c á c h h i ệ u q u ả n hất ( M á c và Ph Ă n g - g h e n t o à n tập T i ế n g N g a , x u ấ t b ả n l ần t h ứ 2, T 2 0, tr 175,
tr ích t ừ T à i li ệu n â n g c a o ki ế n thứ c d â n số, T ậ p 1, U B D S G Đ T E , H à Nội
2 0 0 2 , tr 342 ) Q u a n n i ệ m n à y c ủ a Ă n g - g h e n đ ư ợc d ự a t rên c ác h ọ c th u yế t
k i n h t ế c h í n h trị với q u a n đ i ể m “ Sản x u ấ t là hoạt đ ộ n g c h ủ đ ạ o tr o ng c u ộ c
s ố n g c ủ a c o n n g ư ờ i ” n ê n C L D S p h ả n ả nh trinh độ c ủ a L L S X C L D S là “dll'll kiện v ật c h ấ t ” đ ể đối c h ứ n g với trình đ ộ p h á t triển c ủ a T L S X d ược coi là
“ đ i ề u k i ệ n k ỹ t h u ậ t ” D o vậy Ả n g h e n n h ấ n m ạ n h “ C L D S chính là năníỊ hử
c on người s ử d ụ n g T L S X n ĩ ộ t cách hiệu q u ả nliất”1.
T h e o c á c n h à n h â n k h ẩ u học N g a, C L D S là “K h á i niệm trung lúm cua
hệ tkốrtiị tri ihưc vê d ân sò" và đ ư ợc p h an á n h q u a c ác 111! tiêu: ( 1) Tr ìn h đò
g i á o d ụ c ; (2) C ơ c ấ u n g h ề n g h i ệ p xã hội; (3) Tí nh n ã n ụ đ ộ i m và lình Irani,’ sức k h o e
T h e o từ d i e n B á c h K h o a c ủ a Việt N a m xuất han n ă m i y ()5 "Chiii
l ượ ng " là p h ạ m trù triết h ọ c b iể u thị nlũrníĩ b ả n c h ấ t c u a sự vặt chí rõ nỏ la
cái gì, t í nh ổ n đ ị n h t ư ơ n g đ ố i c ủ a sự vật p h â n biệl nó với c á c sư vạt kliác
V ạ y “C L D S p h ả i d ư ợ c biểu thị b ằ n q c á c th uộ c tính han ch ất cua (lãn so",
c ư tì ú IronI* lành, klì ônẹ n ° h è o đói, có h ọc vấn r à ý thức x ã húi cao"
P h á p l ệnh d â n sỏ c ủ a V iệ t N a m n ă m 2 0 0 3 đa đ ị n h n g h ĩ a "C h á t ìiiótịỊ
d a n s ô l ủ s ự p h ả n á n h c á c d ặ c t i l i n g v ê l l ì ê c h a i , t r í t u ệ v à ĩ m l ì ì l ì â t ì í l í u t r à n
7 TS T r ấ n T h i Tu y c t Mill B-in ve Quan niêm C L D S " , “ Dich \II \ ã l i ỏ r va ' l i l h vu \ ã liôi co han" K>
y ế n H ô i t h á o k h o a h ọ c C L D S v ă C í c tlicl) vu x ã hội c o h a n schl
TS Ngu v in llư u Dũng CLDS và các giai pháp nâng cao CLDS «< '>’ |0I N.IIỈ 1 I l l 'l l ” Ill'll k\ 1 IS "' mil c \ | |
H Đ H Ký yếu Hội tháo khoa hoc CLDS và Các tiich VII xã hõi cơ b in S(UI
'* P G S T S N g u y ê n Đ ìn h H oc \'à T S N g u y e n T h i K u n Hoa Đ á nh gia nh.mil C I D S ru >11 ” I Ill'll t 111.1: l I i i só
]’ Q I K ỷ y ế u h ỏ i l l i áo k l i o j h o c C L D S vù c á c di cl ì vụ x ã hội c u b a n M.IJ
14
Trang 17b ộ dân s ố ’’ ( Đ iề u 3, M ụ c 6) Trong n gh iên cứu này c h ú n g tôi sẽ vận dụng định n g h ĩa này để x á c định hộ CLDS.
1.2 C á c t h à n h p h ầ n c ủ a h ệ C L D S
T h e o đ ị n h n g h ĩ a c ủ a P h á p l ệ nh đ â n s ố n êu trên, hệ C L D S g ồ m các
t h à n h p h ầ n t h ể lực, tr í lực, t i n h thần Bê n c ạ n h đó , c h ú n g tôi bổ s u n s t h ê m
m ộ t t h à n h p h ầ n q u a n t r ọ n g là m ô i t rư ờ ng s ố n g bởi nó c ó liên hệ m ậ t thiết với
C L D S v à o t r o n g p h â n h ệ C L D S n ày, đ ặ c biệt ở n ô n g t hôn
T H Ê L ự c g ồ m n h i ề u yếu tố k h á c n h a u t r o n g đ ó c ó c ác s ố đo về chi ều cao, c â n n ặ n g , s ức m ạ n h , tốc độ, sức bền s ự k h é o léo, , d i n h d ư ỡ n g , bệnh tật, tuổi thọ , c á c y ế u t ố g i ố n g nòi, g e n di t r u y ề n ( n h ư tật n o u y ế n b ẩ m sinh,
t h i ể u n ă n g trí t uệ , n h i ễ m c h ấ t đ ộ c h o á học m à u da c a m ) c u a ntiirò'1 dán
T R Í L Ụ C g ồ m c á c y êu tố tr ình độ v ăn hoá, i h ẩ m m ỹ irình đo kh oa
h ọ c kỹ t hu ật , tay n g h ể, t hể hiện q u a tỷ lệ biết chữ, s ố n ă m b i n h q u á n đi h ọc/
đ ầ u n gư ời , tỷ lê n g ư ờ i c ó h à n g cấp, đư ợc đ à o tạo về c h u y ê n m ô n kỹ thnậl
T I N H T H Â N thể h iệ n q u a m ứ c độ tièp c án và i h a m liia các hoạt (lóng văn h oá, t h ô n g tin, vui chơi , siai trí các ph o nu trào xa hội
M Ồ I T R U Ỡ N G S Ò N G liên q u a n (lên n h à O' n.mi<5n nii'ifc sinh lioat \v
s i n h m ô i t r ư ờ n g , õ n h i ễ m m ỏ i tnr ừi m n h ư ỏ n h i c m n e u ỏ n nu'oc, bui, tiring ổn,
1.3 N â n g c a o C L D S
H i ệ n n ay C L D S c ủ a V iệ t N a m so với các n ư ớ c t r o n g k h u vực va trẽn
t h ế g iới c ò n rất thấp, đ ặ c biệt ơ các k h u vực n ố n g t hôn D o đó n â n g cao
C L D S là n h i ệ m vụ h à n s đ ấ u t r o n s c h i ê n lược p h át tri ến d â n s ổ c ủ a ViOt
N a m T h e o Đ i é u 21 P h á p lệnh d â n s ố 2 0 0 3 , n â n g c a o C L D S bao g ó m các
b i ệ n p h á p sau:
( 1) Bảo đ ả m q u y ề n CO' bán c ủ a con n gười: q u y ể n p h á t i ri ẽn đ áy đu hình
đáne, VC thê’ c h ấ t , trí tuệ, t inh thần; h ỗ trơ n â n g c a o n h ữ n g chi s ố cơ
b á n \ e c h i é u c a o c ân n a n s , sức ben t ă n g tuổi t họ b ì n h q u a n ; n ã n s cao
tr ì nh đ ộ h o c vấn \ a l a n e thu Iìliáp bì nh q u á n d ấ u n gười:
( 2) T u y ê n t r u y é n tư vãn và ui úp d ữ n h ã n d ã n hi ế u và c h u đ ọ n g , lư níỉiivện
111 ực h i ê n c á c b iê n pluíp n â n g c a o C L D S :
15
Trang 18ll ion i h ấ p h ơ n n h i e u s o với C L D S llùtnh ihị Plni n ữ k c m h o n s o Y(Vi n a m m ó i
vổ c a thô lực, irí l ực va l i n h t h a n Cl D S c a o hciĩi ó' elônu bring và t h a p ù ì rnẽn
níỊLi'0'i l4Íà I r o n ^ đ o c ó Ún 130 n g h ì n là nmi'0'i m a c ô đo'n; l i ê n 136 n u h ì n Iré
c m m ổ c òi c h a h o ặ c m ọ t r o n u d ó u ẩ n 3 0 n ụ h ì n lie m ỏ còi cá c h a và mọ :
Trang 19□ Thiếu năng lượng
Đ B S H ó n g Đ ong Bãc Táy Bắc Bắc Trung N am Trung Tây N g uyên Đ : hq Nam ĐBSC ửu
Ô m v à % / / / o m : l l i c o Đ T Y T O C Ì 2 0 0 1- 2 0 0 2 H O C l i n h s o J o l o m
( k h ô n 12, h o a i đ ộ n u đ ư o c h ì n h tlurun.u) h ì n h q u a n m ộ i n u u o i imiiL’ Iiarn l;i 1 ^
đ ợ i trC'11 c á n ư ớ c Yd 1.7 đ ợ i (’)' I1Õ11U i h ô n N ữ ú m n h i c u lio'n n a m - I / ì đ n ì so vơi 1,4 đ ợ i t r ê n c á n ư ớ c Sô đ ó l ố m liunụ, b ì n h cĩ i nụ k h á c n h a u t h e o
N ă m 2 0 0 3 , ly lê lứ v o n g Lrc c m duo'i 1 luol c h ]’ c ò n 2 6 / , L\ lẹ lử \()I1U c u a
b à m ọ tr òn l o à n CỊLIỐC v à o k h o á n ụ 9 0 / 1 0 0 0 0 0 c a s i n h s ò n 12 Đ ò i với k h ư \ ui'
i h à n h ihị, lý lộ Hvt\' i h â p h o n n h i e u s o với \ i i n u núi v u n ụ s a u Yimu xa nhu'iiij
n h ì n c h u n u i r o n u 5 n ă m q u a c á c IV lò IÙIY d a ÍỊÌu11II d á n g k e '
" K i l l e l l 1 ( l a o I l ụi L' I l k ' l l I I u c i i l ư ơ i t < KI II ( l i c i i \ c L I Iiệ! I n i l mil: \ .1 \ I M i l o i Ị í p i n I I ! I i c i I \ I CI V i l l i 1,11111 I I 1 1 0 1 1 »
vị t L ' l a n i i i " h ò o - l i i o c í o I l i u ù i i u I 1 1 U I 2( '() Ì - H ( >( 14 11.1 V o i 2 1)0 4 II
r
Trang 20D in h dư ỡ n g í r ẻ e m : T ỷ lệ trẻ e m dưới 5 tuổi S D D n g à y c à n g £ Ĩ ả m n ã m
Trang 21s ự g i ả m đ á n g kẽ’ c á c b ệ n h I r u y c n n h i ễ m n h ư n g tỷ lê lai n a n c h ấ n Llui'o'nu
n g ộ đ ộ c và c á c b ệ n h k h ô i i u t r u y ề n n h i ỏ m lai lãtet B á n ụ tlươi đ a \ I rì nil bci\
c á c h ê n h m ắ c c h ố i c a o n h â ì tai b ệ n h v iệ n n ă m 2 0 0 2
Bãiìíị 2 C á c hệìiìi m ắ c c l ìế í c a o Ìiìiáí l ạ i b ệ n h viữìì ìiãììì 2 0 0 2 14
Bệnh mác cao Iilitíl
4 L cháy, viêm da đày ruộl non có nmion iióc nhiỏm khiũin 2()9 ỹ ị
lỉệnli cliết cao Illicit
1 M l ' u o i i : ^ u « a o < l u c M i m IIOII B ó ( '|| ) \ t ) I
|J I 0 1 1" c ụ c i l i ó n' 1 k õ - 1 M C I .1 S ó h c u i h ó n i ; k c \ ì l u n 11 hũIlu; II 1111 iIji i i l i c k \ 2 I v \ u I 11< M I U 11,1 \ ! |
2 0 0 4 1 /
ll)
Trang 22I r u n g nl i i c u n h a i v à o l l i anh ni ê n ớ lứa Uioi 2 0 - 2 9 ( c h i ê m loi fif*, loiiu so
n ‘’iròi m ắ c ) D ô i i ư ơ m: n h i c m nliicii 111 úp là nl uì nu n u u u i c h í c h mn l u\ d i i o n i
k h o a n u 6 0 ' '(< uái m a i d ă m t i c II 6 r f Iẵ\ n h i e m q u a đ i í n n u linli klnMii'j
2 } ) <:!( T ý lê n h i ễ m 1 IIV c ủ a p h u n ữ c ó tlun Kill I \ lc l;i\ Iiliicm lũ' 111C
s a n g coi l i h i ê m k h á c a o k h o á n g 3 0 - 4 0 ' ( đ ã l àm 31 a l â n ụ sô Iiv bi l a\ nliiéni.
C ó SIÍ k h á c h i ộ l d a n u k è \ c l\' lò d a n Jl' h i ê l c hu' Í2ÌĨĨU c ú c \LII1U i r o n u
c á n ư ớ c T ỷ lệ d a n s ỏ lừ 10 luổi iró' lên hiôl c h ữ c a o Iihat ()' Đ ó n u b ã i m S o n u
H ỏ n " la 9 \ 7 K $ ( t r o n u đ o ^ 3 3 ^ d ối M)'I n a m và í d õ i vói nữ) T \ lc
n à y lliiip illicit ó 1 A\ Băc \o'i c á c uiii trị UIPI1U ư n g là 7 9 9 l r í \ à
71 , " 2%.
C h ã i l ươn í’ và l i i cu qiul c ú a uiai) d u e p h o l l i ónu đ ã c ó lIui nci i bicii nVli cu'c T v lò Ill'll b a n b ó h ọ c u ú m clan ( n a m litic 2( )(> 2 - 2 ( s u \(I| n a m I runv
IV lê l ưu h a n c a p tic'll h o c ùì i i m 0 V, É t 1 75' í \IU)I1 u 1 2 4 ' í! Iuu hull Clip
T H C S ‘’i à m 0,1 & lù' l 0 ^ r í x u ó n u ly lé hi) h o c c a p II I N u u i m 1'r
l ừ 8 18 r (> x u ố n g 7 1 9 ^ ) 1 liêu Liãl d à o liH’ l‘i n ~ ti cu h o c đ a i 7 4 4 2' ' f
Trang 23l ừ 15 t u ổ i t r ở l ê n t ốt n g h i ệ p T H C S Irở lên là 4 0 7 6 % ( s o vơi 4 6 1 1 % t i ê n cá
n ư ớ c ) T ỷ lệ d â n s ố t ừ 15 t u ổi tr ử lèn c ó b ă n q c ò n g n h a n k ỹ tl niậl tr ứ len c hỉ
c h i ê m 4 , 2 1 % ( s o với 7 , 8 3 % Ircn cá n u o c ) T ỷ lệ d a n s ố lừ 15 tuoi Im' lên
k h ô n g c ó b ằ n g c ấ p v ẫ n c a o 2 2 1 4 ^ ( s o vó'i 1 2 , 2 S ( Í Ircn c á n ư ớ c )
T h e o Đ T M S 2 0 0 2 , c ó s ự k h á c bi ệt đámj, ké ve tv lẹ d a n s ò c ỏ h ã n t c ấ p
ve g i a o d ụ c v à đ à o l ạ o u i ữ a c á c v ù n g i r o i m c á nuo'c Irorm đ ó c a o n h ã ì là ()
Đ ồ n u băiiL!, S ỏ n u H ồ n u (vứi 4 , 0 4 % d à n sò’ từ 15 tuổi Im' lòn c h u a b a o mò' dC'11
t r ư ờ n g , 7 1 , 6 6 % tốt n u h i ê p TI ICS im' len \*ì 1 1 82^ - c ó hãn.ụ, c ò n u n h a n kv
l l ni âl Irớ l ê n ) và i h ấ p n h a i ớ T â v Băc (til'o'ne línu là 2 0 2 1 ' í 3 1 7 2 ' í \ a
Trang 24i h u h ì n h là 6 0 , 6 7 % T ỷ lê h ộ c ó r a d i o (V n ô n e lliôn là 2 8 8 6 % s o với 2 S 9 ( ) f V
t r ê n c á n ư ớ c T ỷ lê h ộ c ó đ ọ c b á o / l ạ p c h í (V n ù n g ihOn la 3 9 ] \' ỉ NO \(>'i
n g h è o đ ư ợ c s ứ d u n u d i ê n cũiiiỊ llãiM k h a đ ạ i 7 2 2' I Iiiìin 2 0 0 2
N h i ề u l i oạl đ ộ n u \ ' ãn h o á xã hội đ ư ợ c diiv m a n h ticii ca III lu'c l i on*’ J o
c ó p h o n ^ i r à o x â y d ự i m u i a đì nl i \ ã n h o á 1 à nu xã \ci k i m p h ò vã n m i n h Xint tlói g i a m n u h è o đ ề n ()'n d á p i m h ĩ a v.v và dil'o'c n h a n d a n l n i n n ụ ứ n u lích Lire
K è m llieo nluinu d i ê m lích cực nõ LI irẽn a i m : có n hữnụ \ é u lô ánh Inionu xâu lớ i m ặ l tin h lliẩn Li’ia C L D S C lic n lì lệch ụiàu nehOo nói chLiniỊ co \ u lu ió n y liia lănu T h u nhậ p bình quàn đáu n u u o i I ih á iiii cua n hó m i a LI năm I w c-) ] c Vn LI ấp 7.6 lẩn và n ă m 2 0 0 2 lớn e a p 8.1 lán Clii liõu c h o ;ìn LI ỏ nu ciia n h ó m các ho ụiau
n h á t là > 0 ^ i r o n e kill n h o m 1 c á c h ọ i v i l i c o nh á i là / 1 C ó M ĩ c l i ó n h l ệ c h d á n e
kô vồ kh a năn u liố p cạn n u u ồ n đ iệ n \ à ir u v c n I h õ n t dại c h ú n u uiữa các vù nu Iro n ụ
cá IIUỚC T r o n l khi 9 9 2 7 ' í sô họ 0' Đ õ n ụ bũni: S()n~ H ô n ẹ su dụiva diện lưó'] dc
l l i ă p Si ì i m c h í c ó 4 9 , S 7 f ; s ò h o ó T á \ B ã c c o J i ộ n l ưới ( ) Đ ỏ n y N a m Rộ 1\ lọ h ộ
c ó m á y \ ’i l í n h r i c n ° l à X T t K r ' ơ i 2 3 l 2 f í i r o i i L ỉ I K I \ n o i m a i l ” 1 \ ló c o m á v v i
lính ricnii ớ T â y Rắc là
2 4 M o i t r i i o n ” s o il "
l ì n h h ì n h n ơ o v s ạ c h và vê s i n h m õ i ti'ii'ò’11^ a'> n h i ê u c;ii i h i e n T h e n
Đ T M S 2 0 0 2 IV lè h ộ s ứ d u n i : lì ƯỚC Siich liinu 1} lệ lu> SƯ đ u nu I1ƯDC s õ n u
Trang 25K i ế n rao c hi s o (.lánh g i á Iiliưnli ( ' L D S t a I III >11
xử lý, nhưng đối với các loại nước giếng khoan, nước máng lấn nước giếng khơi nêu sử dụng để ăn uống ngay mà không qua xử lý sẽ không đảm bảo ~jệ sinh va không coi lá
nguổn nước sạch đươc
Kết quả điều tra cho thây, tỷ lệ người sử dung nước giếng khơi, nước giếng khoan chưa qua xử lý cao hơn tỷ lệ sử dung nước dó đã xử lý Nước ta có 21 % dân S3 sử dụng nước giếng khoan để ăn uống nhưng chỉ có 1/3 so đo xử ly nước trước khi sử dung I lơn 1 '3
sử dụng nước có xử lý cỏn 23,4% dùng nước không xử lý và 8.5% dùng nước gân nguỏn
ỏ n h iễ m
Nếu chúng ta định nghía nước sạch Id nước máy nước mưa nước giêng khoan có xử lý nước giếng khơi có xử lý va không gán nguón ô nhiễm thi hiện nay nước ta mới chỉ có 39,3% dân số sử dụng nước sạch dể ăn uống
(B áo cao kế t quả ĐTYTQ G 2001-2002, tr 106)
\ ử lv r á c lluii ó' n ô i ì i i h ò n c h u a đ ư o v t|luin l â m Chi c ó 5.1 v ; h ô o ị t(
đ ì n h C(> r á c lliai du'o'c IILI l\ itaco k i ê u il l II SỊ im Si') c ò n hu hofiL \ ứl x i i õ n u ao
h ồ s ò i m SUÒI ( S 0 2 í í ) M i l Ud i i n h ã t ) h o f t c All l \ l l i c i ) c a ^ l i k l i c i c
Trang 263.1 Điểm qua những chỉ sô hiện có liên quan đến CLDS ở cấp vĩ mỏ
11D1 p h á n á n h m a i t l nmh c ô n u c u a phui l i i cn Y 1 chi d ư a i rcn 3 ch í SCI
n è n H D I đ ủ đ ơ n Ì2kin đò c o ihc línli ticii p h ạ m vi l o à n call ÍLiiup c h o
\ iôc s o s á n h p h a i trie'll n h a n \ án Liici c á c q u õ c ụia YOI Iiliau I LI\ Iilncn.I1DI c h ỉ c h o p h c p d á n h UIU m à c h ư a c h í l õ phái l a m UI đ c Cel] l i n e n
t ì n h h ì n h pluíl l i i ô n n h a n \ u n M ặ t kháiá VÓI 3 c hí l i cu 111)1 h(’) cjLUI
n h i ề u d ã c đ i ẽ m k l i í c c ủ a q u á Irình p h a i i n c n n ê n k h o n ‘_! plicin á n h lí nh
dị h i ệ t c ủ a c ấ p co' sớ V ớ i n h ữ n g d ặ c đi c m t i c n H D I kli oni: plùi h o p với đ a n h uiá c á c cộiiịỊ đ ồ n u n h o ( hLI> 0 n xã)
• G D I ( G e n d e r D e v e l o p m e n t I n d e v ) : Clii s o phá I Irion ụiui
C h í s ù G D I s ứ d ụ n u c a c b i ê n .so u i ò i m n h ư cúi.1 I I D I ĐÍCII k h á c h i ệ l là
G D I đicLi c h í n h ằ ê ì CỊLUI li Linu h ì n h c u a lìrne n u o c vê m ố i i h ọ li Ling,
b ì n h , m ứ c ti ốp i h u ụ i á o d u e vu t h u n h ậ p d ư a i r c n m ứ c ơ ộ khcic hiội d al diro'c g i ữ a n a m \;ì mì Đ ỏ i YÓ'i v i c c đ i ê u c h i n h m ô i \ á n d c n h ạ y c a m 1> vviới t í n h, d ã s ứ c l u n u c ò n u i h ứ c c ó tl'oim s o i hè l n c n l â m l\ j h ó l su' hất
b ì n h đi í nu b i c u [hi q u a i h a m s ô l i o n u s o c ó uiá l n b ă n y 2 Đ a v la m ộ i
b i ệ n p h đ p c a n d ô i ui a li'j ui fill n a m và mí c h I sô’ c T0 1 c ì í n ụ d i CII c h i n h
<>iá tri lôi (-let \ à Un lllicu doi voi luỏi llio IrmiL b ì n h , n h a m k h á c p li uc
\ a n đ ồ t ự n h i ê n p h ụ IH Ì CO X 11 liL R iim s õ n u hì LI l i o n n a m ^|(')| f ) o i \ ( VI
pl ui nữ -uiá n i lôi d a là S5 n a m v|i lòi lliicu la 2 7 5 Iictni doi \ o i n a m
g i ó i c á c uicí trị till'HU ỨIIU là N2.5 v;i 2 2 5 n;ìm
Trang 27V i ệ c t í n h t o á n c h ỉ s ố v ề t h u n h ậ p t ư ơ n g đ ố i p h ứ c tạp G i á trị G D P b ì n h
q u â n đ ầ u n g ư ờ i t h ự c t ế ( P P P $ ) đ ố i với p h ụ n ữ v à n a m g iớ i đ ư ợ c t í n h
d ự a trên tỷ trọ n g p h ụ n ữ (Sf) và tỷ trọng nam g iớ i ( S m) trong thu nhập
N h ữ n g t ỷ t r ọ n g n à y lại đ ư ợ c ư ớ c t í n h từ tỷ s u ấ t g i ữ a l ư ơ n g c ủ a p h ụ n ữ ( W f) v à l ư ơ n g c ủ a n a m g iớ i ( W m) v à t ỷ t r ọ n g c ủ a p h ụ n ữ ( e a f) v à n a m
+ T r u n u b ì n h c ỏ n u c ủ a : l ý n'j,ưo'i k h ó n u đ i í ó c MI' el i i i i u I1UOC s a c l ) l \
lê s ỏ n u ư ừ i k h ô n u đ i rợ c c u n g ứ n g ^ d i c h vu \ lê \'à tv lc lie e m d ư ó i 5
n h ó m nọ ir oi nhii v Ciim n]ìiiL VOI lỄỊ^ihco do i \ÍA kic hiiu Bii chi li cu HiiN IìlI!
+ T v l e tre c m d i í o'1 5 l u o i bị S D D
+ T v l ô p h u n ữ H ò n 15 t u ó i m i l c h ừ
+ T v lô s ố c a s i n h đ e k h ô n u đưo\_ c h a i n s ()c \ tc hói c á n hộ h ú Mnhcilio'c d à o lao
Trang 28Kiến rạo clìi so dáith íịiứ nlianli CLDS IIĨIIỊ rliĩn
N ế u c h í s ơ I3M1 t r o n g k l i o á n u 2 0 - 2 4 la n u ư ĩ i c o Ihc liinh c a n do i
kl i õ m ạ n h C h i s ị dưới 2 0 là n u ư o i g a \ ú m l i vn 24 1,1 nuưĩi c u \LI llic
C h í s ị c h ill l ư o n u CIIỊC s o n u Í Q L 1 ) đ ư ĩ c x a \ diíiiii đ ư a ir cn co' M) c h o n
lira c á c lìnli \ U'J_ liên q ua i l L a v ví d u M a l a y \ i ; i chì \civ đ ư n ụ c h i 'tì
chill l ư ơ n 11 c u õ c soil'.; M a l a v s i a ( Mi i ki vs i t i n Q i m l i l y 1)1 l i l c I n d e x \ iịl lãl là M O L I ) ls C h ỉ s ị M O L I là I m n ụ b ì n h c ơ n g ciìa c á c c hí s u c h o 10
l ĩ n h M I C h a o u o m : ( 1 ) t h u n h ậ p v à p l i ã n b o : ( 2 ) v i c e h i m : g i a o
Trang 29t h ô n g l i ê n l ạ c; ( 4 ) s ứ c k h o ẻ ; ( 5 ) g i á o d ụ c ; ( 6 ) n h à ở; ( 7 ) m ồ i t r ư ờ n e : ( 8 ) c u ộ c s ố n g g i a đ ì n h ; (9) s ự i h a m g i a x ã h ộ i v à ( 1 0 ) a n l o à n công,
c h ỉ b á o troni^ Q L I l i ên q u a n Irực l i c p lới C L D S và v i ệ c d o l ư ờ i m C L D S
n ó i c h u n g T u y n h i ê n nhu'o'c d i e m c ú a c á c c á c h linh n à \ let n o d õi hói
l ố n k é m k i n h p h í và i h o T ^ i a n va kill') nu chi) p h é p so vá nil chilli) \ ; t c C L I ) S
c á c v ù lít; k h á c nli an V i ệ c \ á \ ' đ ư n ụ c á c chi’ sò d i n h lưóiií_i ui iip c h o đ a n h ụiii
n h a n h C L D S là \ c LI c a n b ứ c x ú c c h o v i ệ c q u v e l limli c h í n h s a c h c i i n u nhu'
i h ự c h à n h q u a n h ' xã h ộ i
T r ò n ill ực lê I r o n ụ lình v ự c đ a n h m á k i n h lẽ \ ã liõi d ã c o n h i ê u c hí so
đ ư ợ c x a \ d i í m : và ứ n t d ụ n u rộn.ụ rãi nhu' d ã nô LI 11' p h a n l i ê n C á c c h í s ố nìi\'
n ^ o à i v i c c Clin ù lĩnu m ò l u ù n u cu đ á n h U1Ú n h a n h c o n là c á c h đ á n h ui á I r u n u lập
K i ố n l a o c h í M> n h ì n c h u n g đổ II ll ico m ỏ l n ụ u v c n lác co' h a n la:
• B l n ẹ i á n h o á n h ữ n g v ấ n đ õ p h ứ c l ạ p: l ư a c h o n n h ữ n e I h u m s o n h a i
c á m n h a i và c õt lõi n h ấ t c u a v â n đ e Lan n u h i õ n c ứ u b o q u a c á c y e u lo
r ư ờ m rà p h ứ c lụp u i ú p c h o v i c e đ á n h uuí Iró nôn n h a n h \ a 1C C á c
t h a m s ố n à \ dỏ t h u lliâp lliiio'n^ CO tr onj : d a n h m ụ c l l u m ụ k ê k i n h lê-
\ ã hội c ú a đ ị a p h ư o ì i u C á c h I full d l l so c ũ n u plicií J o n Li um
IS M il ] \ SI III (H i aiii\ o f [.lie l.u o iio m ic P l.in n iim I ml Prime M m i'.ic r < |)c |M H iik iii ■.J, 1 1, 1 \ ' 1,1
Trang 30s ố C L D S ( P Q I ) là l ổ n g c ộ n g c á c c h í Ihị c ó n h â n t r ọ n n sô c ú a 5 t h à n h lố nhu'
Báìiiị 3 C ú c cỉu liu v à I r ọ m > s o i v o i w P O Ị lì ico dớ l ài ( lìa U B O d
C á c c h ỉ ihi n à v đ ư ơ c I fnh d ư a l i c n 7 chi liêu à: Ty lẽ l ie c m | ( V I 5
l u ổ i ) k h ỏ n u p h ạ m p h á p h o ặ c t h a m d ư v ào ló nan \ u hô i: '\ V lc l | h ô UI.I
đ ì n h đ a l l i ê u c h u ã n ỉ_;ia đ ì n h v ãn h o á : Co' CŨL1 luoi: T \ lệ lun đ ộ n ụ c h í n h
k h ổ n g p h a i n ẹ l n V1CC vì ỏ m đ a u : T v lê n ^ ư ù ì 1 Tin b i c l c h ữ : 1 V lè d ã n s ỏ lao
đ ộ n u k ỹ t h u ậ l ; và T v lô t h u n h ậ p ễUtình c h o ĩin u ò n ụ '
C ỏ thè lluív c h í s ố P Q I n ói iron đ ã đo c ậ p đ ô n n h ữ n g veil lo co' h á n \'ã
Trang 31D o đ ó , trong đ ề tài n ày, “K i ế n tạ o c h ỉ s ố đ ê đ á n h g i á n h a n h C L D S
• T h ể l ự c : C h ú n g tôi đ á n h g i á y ê u lố ihô lực i h ô n u q u a 2 c h ỉ liòu:
I,: T ỷ s u ấ t c h ố i Irẻ c m d ư ớ i 1 tuổi
I-,: T ỷ lê S D D c ủ a U'ỏ đ ư ớ i 5 luổi
I,: T ỷ lệ c u c c h a n Ironỵ, d ô luoi d ê n l ó p đ i í ó c di h o c ơ v ] - ị l u o i )
C h í l i ê u n à y p h á n á n h m ứ c đ ộ q u a n l ã m c u a ui a đ i n h \ à \ a liòi đô i VOI
Trang 32T r o n 12, đ ỏ lIh 1t la lỷ ]ộ t h ự c c ủ a đ ị a phu'o'nu c h o m ộ l n á m L U llic: l \ à L m lci
lỷ lê i h ự c c a o II hy lì và t h á p n h á i Il'onu l o a n q i i o c c u a c ì i n u n ă m hi>;ÌL n ã m Ihốnỵ, k ê Lúìn n h ái
l o m lai c h ỉ sỏ’ C L D S PQ1 la m ộ l c h í s o t ỏ i ì l h ợ p u ỏ m 4 chi liu đ ó n
đ ư ơ c x ắ c đi nil h ã n u ^ chi liêu
Trang 33CHƯƠNG 2 ĐÁNH GIẢ CHẤT LƯỢNG DÂN s ố 3 XÃ NGHIÊN c ứ u
1.1 X ã G i a o L â m ( H u y ệ n G ia o T h u ỷ , T ỉn h N a m Đ ịn h )
G i a o L â m là m ộ t x ã đ ồ n g b ằ n g ven bi ể n giàu t i ề m n ă n g k i n h tê’ và dll lịch với d i ệ n t í ch 7 , 9 5 4 k m 2 , d ân s ố 9 2 3 6 ng ười, 1 0 0 % là n gư ời K i n h , trong
đ ó 6 9 , 8 7 % t h e o đ ạ o P hật , 2 8 , 1 3 % t heo đ ạ o T h i ê n c h ú a và 2 % th e o d ạ o Tin lành
T h ự c h i ệ n tốt c h ủ t n rư n g d ư ờ n g lối c ủ a Đ ả n g \ J N h à lurức, các mặt
k i n h tế, x ã hộ i t r ê n đ ịa b àn x ã đ ã có n h ữ n g b ư ớc phát triển tót, c ơ s ư \ à l d i a l ,
p h ú c lợi t ừ n g b ư ớ c đ ư ợ c cải thiện M ặ c du x ã hiên x ế p vị trí t h ứ 4 liên t o n e
s ố 2 2 x ã c ủ a H u y ệ n G i a o T h u ý , nền kinh té ciìa xã vẫn c on m a n s tính n oi m
n g h i ê p , c h u y ể n d ị c h n g à n h n g h ề c h â m , CÔ112 tác đ i ề u h à n h c u a c h í n h q u y ề n dôi khi c h ư a tốt, v.v
1.1.1 K i n h tê
ỉ ' r ồ i ì í i t ì ( ) í v à c i ì ã n I Ì I I Ó I : c | i c ó 2 0 ' ' 'í c l i c n t í c h đ ấ l c u a \ ã u i u n h c h o
t r ồ n g lúa và h o a m à u (8()r í là c h o san xuấi muo i) N a m 2 0 0 1 san hroiiii lúa dat 2 3 0 tấn, sán Im m ụ m à u q u \ ihóc cỉạt 62(1 tán Các vui IIIIOI dill v á i la lon ( h ơ n 3 0 0 0 c o i l ) VỚI s a n l ư ợ n g 3 0 0 l ã n l ơ n l m i / n n m í ! i a c á m ( h o n 2 0 0 0 0
c o n) t u y 11 h fell c ô n ” lác li em phoiiii đai liiộu q u á k h o i m c a o ( k h o á n g 3 6 r í ke
h o ạ c h ) d o ý ihứ c c ủ a neirới d à n ch ư a tốt
Sti / 1 xiiui niuoi đ i é n lích sàn x uấ t m u ố i la hơn 177 ha vói k h o á n g ậí)r (
hộ gia đ ì n h c ó thu n h ậ p lừ mu ôi C ô n g việc nàv p hu t h u ộ c h o àn t oan vào ilìưi tiết, g iá m u ố i lên x u ố n ẹ thất ill ườn tỉ ( 2 0 0- CÕ0 đ ổ n g / k g ) H i ên xã đ a n s q u a n
l âm lới h ư ớ n g <#UI ur (_hẽ hicn từ mu ố i tlurơnơ s a n a m u ò i linh
Đ á n h b ắ t cú YÙ nitồi tr ốn g lììiiý sàn: X ã c ò 84 plurơim tiện tàu tluiyén
d á n h bat t hu v hai sản c ư siứi đcti san h r ơ n s 1500 tấn n á m 2001 ( tr ong kỉn
s ả n lirơim t h u v s á n c u a loàn h u y ệ n la Ồ45Ơ tân), siai q u \ e t MCC l àm c h o irén
2 0 0 lao tl ôiK Ban g k inh Iiiihiộm U'U)ền t h ố n g và áp d u n g k h o a h oc kv thuật,
no lie c á c ủ a xã ( ì i a o L â m Iiiiàv cài m phát t n ê n Di ện tích IHIOÌ t r ó n e t h u y san
là 6 0 h a N a m 2001 c ó I P vạn con lô m m o i m đư ợc n uô i T u y n h i e n kot q u a tlni đ ư ợ c rãi t hup
D u lịch: KỈIII du licli t ám biên Q u ấ t L ã m claim HíùiN c à n ” đirơc tanÌZ
ci rờno h o n vẽ c ơ s ơ vặt chát \ ă m 2001 có k h o a n g l i en 10:0 n.ụhin lirơt k h á c h
Trang 34đến nghỉ mát, tắm biển Đ â y được coi là tiềm năng kinh tế của xã Giao Lâm
s o n g h i ệ n n a y s ố n g ư ờ i h o ạ t đ ộ n g d ị c h vụ c òn ít và c h ủ y ếu lại là n g ười c ủ a
X ã G i a o L â m có hơn 4 2 2 c h á u i r o n s đ ộ tuổi ÙI' 3-5 tuổi, i r o n s đ ó có
3 1 6 c h á n từ 3- 4 tu ổi và 154 c h á u 5 tuoi I li ện xã m ơ 1 1 lớp m i l l siiáo với
3 78 c h á u t h e o h ọc T ỷ lệ bé c h à m , bé s ạ c h và bé niioan đều đạt 9 5 cí Cữ 9*7
c h á u đ ư ợ c n u ô i b á n trú và 100% c h á u tlươc t h e o dõi sức k h o e bcine bieu đõ
T r ư ờ n g m ầ m n o n đ ã đ ư ợ c sở p h ò n g gi á o dục và đ à o lạo dể imhi c ó n e nhân
là t r ư ờ n g c h u ẩ n c ấ p tinh
T r ư ờ n g li eu h ọc x ã G i a o L â m có 10S2 hoc sinh và 7 2 0 hoc Miili iriuụ: hoc c ơ sò (T M C S ) C ó só cháu IIOIIIỊ ttụ tu o i ill hoc (June lie n tnri'HL!
1 00 % h o c s i n h tòi n e l n ê p liêu lioc vào lóp 6 Nain 2001 kliíiiíi co tiuonịỊ
h ợp b ỏ học 100% h o c sinh licu hoc và 9K,<S( ( hoc sinh TI ICS (lược len l(Vp
P h ổ c â p t r u n g h ọc i r o n s (-lộ Uioi 16-18 đại T r i i ơn e m ú m non liOu hoc
A v à T I Ỉ C S đ ề u c ó n h ữ n s i c i a o v i e n và h ọ c s i n h i iioi n õ n đ ã đ ư ợ c c ũi i i ỉ n h a n
là t r ư ờ n g ti cn tiến x u ấ t sac Xtioài ra ly lệ níiirơi lún biẽi c h ữ c h i ế m yy% \ à
2 1 % d a n sô đã [ốt n c h i ê p các trirờim dạy n g h ề, t rung cáp c a o (lẩn 2 dại hoe
c h á u và ph ái luôn 160 tre S DD : 9 3 9 ® phu n ữ m a n g thai đ ư ơc li e m p h ô n g
u ố n v án T ổ c h ứ c Hèm p h ò n g v iê m nan B v iê m n ã o N h ậ t Ban k h á m bcnh
p h ụ k h o a , k h u m thai (.lịnh kỳ c h o I11Ị Ươi (lãn C á c b icn p h á p K H I K i Đ ilirợc sir
d ụ n g ‘’Ồm: đặt YÒIÌÍ2 đ ì n h san n a m nữ imi m tliuóc ir ánh thai (Iun» BC'S
t i ê m t h u ố c t r á n h thai T u y n h i ẻ n c ó n g túc t i ụ e n t ru y ón p h o n y c h o n s bénh
c ò n t h i ê u c h i ề u sâu
Trang 35C á c c ấ p n g à n h q u a n t â m chỉ đ ạo thực hiện n ép s ố n g van hoa và phát
h u y “ T o à n d â n đ o à n kế t x â y dựng, đừi s ỏi m vãn hoá" T u y n h i ẽ n VUI1 còn
h i ệ n t ư ợ n g t r ẻ e m ă n c ắ p v ặ t v à c ó m ộ i s ỏ đ ố i t ư ư i m [ à n g ư ờ i l ớ n VI p h ạ m
p h á p luật C á c c h í n h s á c h xã hội đậc biệt c h í n h s ách tiên lưưnỵ, c h í n h sách dối với c á c g i a đ ì n h t lur ơnc binh, liéi sỹ, trơ c ấp hội níihci) đirợc chi (.lao vu thự c hi ệ n tốt
1.2 X ã T ị n h K h ê ( H i n é n Soil T ị n h , r i n h Q u a n g N ” :»i )
T i n h K h é là xã ven biên Ọ u a n e Nuãi tlịu ỉiìnli bán sơn (lia \ a co bicn
d ã c h ị u n h i ề u đ au t h i i m i i mấ t mái t r o n<2 chi ên iranli 1' h o n y M \ Với ilk'll t k h15.5 k m 2 , T ị n h KhC' là m ộ i xã đ ỏ im dán với t o n s so 2 C)1 2 hó ỵ ia (lin h ( I ^ > 2
n g ư ờ i ) và c ũ n g là m ộ t x ã c ó n hi e u níiành n g hé n h ư IIOIIH n gh iệ p in:ư ULihk'p
k h a i lliác và đ á n h bãi nu ôi tr ô ng t h u ] hai san (Jrc.il vu tiôu thu cô i m nghiệp
D o đ ó t h u n h ậ p c ủ a ncirời tlân k h a cao, 100°f ngiròi dân tr o ng x a la nựươi
K i n h và t ô n g i á o c h u y ế u là d a o Phật T ị n h K h ẽ c ò n là m ỏ i đị a đ ióm th a m
q u a n d u lịch có Q u ố c lộ 2 4 đi qua T h u ậ n lưi lớn n hàt c u a T ị n h K h é là l ò n s tin c ủ a n h ã n d á n vào đ ư ừ n s lối c hủ inrơiií! đ ú n c đan cu a Đ a n e và N h a nước
T u v n h i é n , đ i ề n biến thời tiét phức tap à m s i NÓI thi ên lai đ ã g â y ra nhữni! anh
h ư ở i m k h ô n e n h ỏ đ ôn h oạt clone san xuất k i n h t ế c ua người dán
1.2.1 K i n h tế
S á n x u ấ t n õ > ỉ$ n ^ ì ì i c p : i r o n s lúa và hoa mà u la m ộ t n g h é c h í n h u i a xã
T i n h K h è s on II hiệu q u a k h ô n g cao K h o a n g 6 0 r r ho gia đ ì n h t ro n g xã có đút
c a n h tác Sân lưựim lươnii thực n a m 2001 ircVc (lạt | ( j l 5 tấn (Sony (W san
lư ơ n ° [ h ó c dai 5 3 2 lã n ) M o t nam n g ư ờ i (lán t rô n g 3 vu lúa \ () 1 (lien tích khcvi na 2 ^ 8 ha n ã n j s uái truiiiỉ Èinỉi dat 3 0 - 40 t a/ ha n h ư n g \ LI th ứ 3 c ó n á nn
IM ất k h ô n t i c a o (-lo c!àt hi n l u c m ma n N g o ai cá} lúa n gươi clán con i rónn
Trang 36thêm m ộ t s ố loại m àu m a n g lại năng suất khá cao, ch ẳ n g hạn cây mỳ: diện tích 1 lOha, n ăn g suất bình quân ước đạt 150tạ/ ha; c â y đậu phụng: diện tích 30h a, năng suất 2 3 tạ/ ha, v.v X ã hiện đang c ó k ế h oạch c h u y ển đổi cơ cấu cây trổng để m a n g lại hiệu quả kinh tế cao hơn.
Đ à n g i a s ú c và g i a c ầ m g ồ m c ó trâu ( 1 0 4 co n) , b ò ( 1 2 51 c on ), g ia c ầ m ( h ơ n 2 3 5 0 0 c o n ) , và lợn ( k h o ả n g 6 5 0 0 con) C ô n g t ác p h ò n g c h ố n g d ịch
n g a n h n ơ h ề c h í n h và m a n g lại thu n h ậ p cao T u y n h i ê n n g h é n ày đòi hoi d âu
tư tài c h í n h rất c a o và đ i é u n ày d ã c à n trở và g á y k h ó k h ă n c h o việc phái triển n ă n g lực đ á n h b á t cá
Tiểu thủ c ò n g n q h i ệ p và dị ch vụ t hương m ạ i : T ị n h K h e c ó n ẹ h c san
x u ất g ạ c h và n g h ề dệ t g ó p p h ầ n giải q u y ế t lực l ư ợ n g l ao đ ộ n g t hi ếu \ i é c làm (ăng thu n h ậ p Bãi t ắ m M ỹ K h ê và k h u c h ứ n g tí ch Sơn T ị n h ihu hút h a n g
T ị n h K h c c ó k h o ủ n s 2 7 1 2 trẻ e m dư ới 6 tuổi , t r o n g đ ó 3 5 0 c h á u đ a n g
h ọ c m ẫ u g iá o T ỷ lệ h ọ c s i n h đủ tuổ i đ ư ợ c di h ọ c ( t r o n g đ ộ tuòi 6 - 1 4 ) đat
34
Trang 3795% T rong n ă m 2 0 0 1 c ó 0 ,4 9 % h ọ c sinh bỏ học H ọ c sin h tiểu h ọc c ó 1917
em , 13,7% là h ọ c sinh g iỏ i, 65,9% h ọ c sinh có học lực khá H ọ c sinh THCS
có 12 2 5 e m và 3% là h ọ c sinh g iỏ i và 12,8% là h ọc sinh khá Chất lượng đội ngũ g iá o v iê n tiểu h ọ c đã đạt tiêu chuẩn so n g c ơ sở vật chất ch o cô n g tác dạy học chưa đảm bảo và c ò n thiếu X ã có k h oảng 96% tỷ lệ người lớn biết chữ
và tỷ lệ tốt n g h iệ p cá c trường trung h ọc dạy nghề, trung cấp, cao đẳng, đại học và sau đại h ọ c là 4,5% ; trong đó nam c h iế m 90%.
M ỹ Lai N g ư ờ i b ệ n h c h ủ y ế u đ ư ợc c h u y ể n lén tr un o t â m y t ế này KY-', phụ
nữ si nh c o n tại t r u n g t â m y t ế n à y c ò n 3 0 % s i nh tại n h à T r ì n h đ ỏ đội n g ũ V bác sỹ ở đ â y k h ô n g đ ồ n g đ ề u , c ơ s ở vật c h a i đ ã x u ố n g c ấ p và t hi êu n hi é u trang thi ết bị
V ề K H H G Đ , b a n D â n S Ố - K H H G Đ x ã đ ã v â n đ ộ n g 4 0 8 n gư ời t h a m gia c á c c h i ế n d ị c h S K S S và K H H G Đ và t h ự c h i ệ n c á c b i ệ n p h á p t r á n h thai
n h ư đặ t v ò n g , u ố n g t h u ố c , s ử d ụ n g b a o c a o su T ý lệ n g ư ờ i tình n g u y ệ n đi triệt s ản k h á đ ô n g (1 x ó m c o 10 chị e m t r o n g đ ộ iLiổi s i n h đẻ đi triệt san)
T u y n h i ê n n h ữ n g g i a đ ì n h thự c h iệ n tốt c h í n h s á c h DS- K H H G Đ c h ư a đư ợc
k h e n t h ư ở n g k ị p thời
1.2.5 C ô n g tác v ăn h o á x ã hội
T ị n h K h ê là m ộ t x ã đ ô n g d ân , c ó đ ị a đ i ể m d u lị ch D o đ ó t ì nh h ì n h an ninh rất p h ứ c tạp N h ữ n g h i ệ n t ư ợ n g n h ư t h a n h ni ê n tụ tâp g à y s o đ á n h n h a u ,
t r ộ m c ắ p tài s ả n c ô n g d â n t h ư ờ n g x u y ê n x ả y ra 14 c h á u ( 0 0 4 5 % ) từ 6-1 5 tuổi p h ạ m tội, 4 0 6 đ ối t ư ợ n g ( tr ên 16 t u ổ i ) p h ạ m p h á p Bên c ạ n h d ó n ă m
200 1 x ả y ra 4 vụ tai n ạ n g i a o t h ô ng T ai n ạ n g i a o t h õ n g đ ã và d a n s trứ t h à n h
m ối lo n g ạ i c ủ a c h í n h q u y ề n và n h â n d â n t r o n g xã
35
Trang 38H ệ th ố n g đài báo, T V cũ n g đã đến được với người dãn X ã cũ n g thường tổ ch ứ c c á c hoạt đ ộ n g g ia o lưu văn n g h ệ vào những dịp lễ tết, ngày
kỷ niệm T u y n h iên cá c hoạt đ ộn g vui chơi giải trí dành ch o người lớn và trẻ
từ d ự á n 135, c á c m ặ t k i n h tế, x ã hội cỉia xã đ ã c ó sư t h a y đ ổ l đ á n g ke
N g h ề n g h i ệ p c h í n h m à n gư ời d â n t h a m gia là sản XIIcú n ô n g n g h iệ p ,
tr ổ ng c â y c ô n g n g h i ệ p ( c â y c h è ) và t r ồ n g rừnơ T r o n g đ ó tý lê thu n h ậ p từ
n ô n g n g h i ệ p c h i ế m 9 7 % N g h ề m a n s lại th u n h ậ p c a o n hâ ì là t r ồ n g và sản
x uất c h c ( 5 0 % sô' h ộ g i a đ ì n h t h a m gia n g h ề này) M ặ c dù b ì n h q u â n diện tích đấ t c a n h tác trên đ ầ u n gư ời k há c a o ( 1 7 0 0 m 2 ) n h ư n g đ o ruìna s u ấ t sán xuất n ô n g n « h i ệ p t h ấ p n ê n 90IÌÍ nhu n h ậ p c ủ a nairc.fi d â n đư ợc d à n h c h o ail
u ống Bới n ề n k i n h t ế x ã L i ê n M i n h c ò n Hập n h i ề u k h o k h ã n n én dã ánh
h ư ở n g k h ô n g n h ỏ đ ế n c h ấ t li rợns g i á o d ạ c , y t ế và c á c lĩnh vực x ã hội kh ác 1.3.1 C ô n g tác g i á o d ụ c
X ã L i ê n M i n h c ó t r ư ờ n g M ầ m n on , t r ườn ơ tiếu h ọ c và trườne t r u n g học c ơ s ở ( T H C S ) N ă m 2 0 0 1 , 9 5 % tỷ lệ c á c c h á u t r o n g đ ộ tuổi đ ế n lớp đ ư ợc
Trang 39phụ nữ m ắc bệnh phụ khoa (nấm, viêm tử cung), trẻ e m thường m ắc các
b ệ n h n h ư :ỉa chảy, v i ê m p hổi, s ở i
Là m ộ t xã m iề n núi, mật độ dân cư thưa thớt, nhiều hộ gia đình rất xa
t r u n g t â m y tê xã V ì t h ế c ó tới 4 0 % p h ụ n ữ s i nh c o n tại nhà Số trẻ e m dưới
6 t uổi là 3 8 0 c h á u , 1 0 0 % c á c c h á u dưới 1 tuổi đư ợc u ố n g đ ầ v đủ 6 loai
v a c x i n n h ư n g c ó tới 3 5 % trẻ e m dưới 5 tuổi SDD
V ề c ô n g t á c D S- K H H G Đ : h à n g n ă m Ban D â n s ố kết h ợ p với t r am V tê'
k cnh : đài và báo Màng n ă m đị a p h ư ơ n g c ó tổ c h ứ c c ac ho ạt đ ộ nu vãn níihọ, mời c á c đ o à n n g h ệ t h u ậ t t h a m gi a b iểu diễ n Đ o à n xã cổ tổ c h ứ c c ác hoạt
d ộ n g thể t h a o như: bóiiíỉ đá, bỏ n e c h u y ề n , h ắn nỏ, c ờ nrớim, đ á y u a y ,
T r o n g xã k h ô n n c ỏ h iện l ư ợ ng iré c m dưới 16 m oi p h ạ m p h á p ]'itiU'1112
có 13 đối t ư ợ n g là nmr ời lứn c ó tiền án, liền s ự vì tội c ừ bạc, án cáp gict
II o ư ờ i 7 0 % hộ £Ìa đ ì n h t r o n n x ã đ ạt tiêu c h u ẩ n “ gi a đ i n h \ a n h o ú ”
2 ĐÁNH GIÁ CLDS CỦA 3 XÃ NGHI Ê N c ú u BANG CHI s ố PQI
2.1 T í n h t o á n c h ỉ sô P Q I
T r ê n c ơ s ở c á c s ố liệu t h u t h ậ p đ ư ợ c, c h í m2 tòi đ ã x á c đ ị n h đ u ợ c các giá trị tlhư c ủ a 3 x ã n s h i ê n c ứ u v ào n ă m 2 001 và t niax, t min c u a c a nước Ban« dưới đ à y t rì nh b ày c ác gi á trị này
37
Trang 40Bảng 3 C ác giá trị t,huc, tmax, tmm
1 Tỷ suất chết trẻ e m dưới 1 tuổi 0 0 2 3 0 0 2 4 0 0 3 8 0 0 6 2 0 0 1 7
1 t là gi á trị của t ỉnh Lai C h â u , t min là eiá trị c ù a Hai P h òng 11à Nội H ư n g Yê n N am
Đị n h , và m ộ t số t ỉnh k h á c N gnổn: Kết q u á Đi ể u tra hiến d ộ n g d á n số và k ế h o ạ c h hoá
gi a d i n h , tr ang 4 3- 4 ị n e à y 1/ 4/2002.
2 tm„ là gi á trị c ủ a t ình Đ ắ c L ắc , tmin là giá trị c ủ a T P I I C M n ă m 2 0 0 1 N ỵ u ủ n : Vi ện
Di n h d ư ỡ n g 2 0 0 2 , t rích từ C á c m ụ c tiêu phát triển T h i ê n n i ê n ky ( M D G ) - Đ ư a M D G s
đế n với người d à n - L i ê n H i ệ p Q u ố c tại Việt N a m
3 t, , lấy giá trị t uvệt đối 1, t min là giá trị c ủ a t ỉ nh Lai Ch á u Nguồn: s ố liệu n ă m 2001
c ủ a Bộ G D & Đ T , t rích từ Tài liệu Bổ s u n g về t ình hì nh g i a o d ục , tr ang 42.
4 t m , và tm,„ t he o s ố liêu n ă m 1999 c ù a N g â n h à nơ T h ế giói.Ill u \ 111 I J I ■
5 tm„ và tmm lấy g i á trị t u y ệ t đ ố i 1 và 0.
ố t mM là g i á trị c ủ a t ỉ nh T i ề n G i a n g , t mm là giá trị c ú a tinh T h ừ a T h i ê n I l u ế n ă m 2001.
N guồn: Bộ V H ' I T , N i ê n g i á m 2 00 2, trích từ Ban tin số 36 c ủ a U B D S , G Đ & rI’E, T r u n g
t à m t h ô ng tin, 11/ 2003.
7 t m.lx lấy giá trị t uy ê t đối 1 và tiiun lâ'y gi á trị 0.95.
8 tmax và tmm lấy g i á trị t u y ệ t doi 1 và 0.
°- tni;lx và tmin lấy gi á trị t uyệt đối 1 và 0.
T ừ c á c gi á trị n à y , c h ú n g tôi tí nh t oá n P ỌI c h o 3 xã n g h i ê n c ứu vào
n ă m 2 0 0 1 với kết q u ả n h ư sau
3 8
