Đào tạo nghề và tạo việc làm cho người lao động ở một số địa phương ngoại thành Hà Nội trong thời kỳ đô thị hóa hiện nay Nghiên cứu trường hợp huyện Từ Liêm

Mudn phat huy dugc ahan td con ngudi, trude he't chiing ta phai giai quye't viec lam, giam thieu that nghifip, Viec lam va giiii quyfi't vific lam la van de quan trgng cd tfnh tifin quyf

DAI HOC QUOC GIA HA NQI

TRUCING DAI HOC KHOA HOC XA H O I V A N H A N VAN

OOO

HOANG VAN LUAN

D A O TAO N G H ^ V A T A O V I £ C LAM C H O NGCCil LAO D O N G

6 MOT S 6 DIA PHUONG NGOAI THANH HA NOI TRONG THCII

KV DO THI HOA HI$N NAY

MUC LUC

PHAN MC5 DAU

1, Tin cap thie't cua 66 tai 2

2, Tinh hinh nghiSn cun 4

3, Muc dfch va nhifim vu nghien ciJu 6

4 Get scV \^ luAn vii phuang phiip nghien cCru 6

5 Y nghla cua 66 tai 7

6^ Ket ca'u cua de tai 7

Chuong l.Casd ly ludn

p p Dao tao nghe: Goc do tiep can va he qua 8

1.2 Qi-^y ^riah dao tao nghe 11

P3, Vai tro cua dao tao nghe va tao viec lam trong qua trinh d6 thi \%

hoa

Chuo'ng 2 Khdo sdt ddo tao nghe vd tao viec ldm a Tit Liem

2.1 Do thi hoa a Tir Liem: nhimg khia canh lien quan den dao tiio nghe 26

va tao viec lam

2.2 Dv hao xu hirdng viin dong cua he thong viec lam b Tir Liem 35

2.3 Cong tac dao tao nghe a Tir Liem 39

2.4 Gong tac giai quyet viec lam b TCr Liem 55

Chuong 3 Mpt sd nhdn xet vd khuyen nghi 67

DANH MUC TAI LIEU THAM KHAO 71

PHU LUC 73

PHAN Md DAU

1 Tinh cap thiet cua de tai

Gon nguofi vi^ra la d6ng lire, vira la muc tifiu ciia moi qua trinh phat trien

xa hoi, la nhan t6' quyfi't dinh thang lgi cua sir nghifip cong nghifip hoa, hien

dai hoa da't nu"6c Nguon lire con ngirdi co anh hirang ra't lan dfi'n sir phat trie'n

cua m6i quoc gia Phat huy sii:c miinh sang tao ciia nguon nhan lire la mot trong nhung van de quan trong nhat ciia cua qua trinh hoach dinh chifi'n lirgc

va chfnh sach phat trien Di6u do cang tra nfin quan trong d6'i vol nirdc ta hien nay khi cac nguon tai nguyfin khong nhieu, nguon von han hep va trinh

do khoa hoc cong nghe con lac hau

Diing Gong si\n Viet Nam da nhieu lan khang dinh can phai phat huy nhan td con ngudi, va coi dd la nhan to' quyfi't dinh cho sir phat trien xa hdi

Mudn phat huy dugc ahan td con ngudi, trude he't chiing ta phai giai quye't viec lam, giam thieu that nghifip,

Viec lam va giiii quyfi't vific lam la van de quan trgng cd tfnh tifin quyfi't de' hien thuc hoa quan diem con ngirdi vira la dgng lire vira la muc tifiu ciia

mgi qvA irlnh phat Irien xa hgi Ghi cd thdng qua lao dgng, mdi ca nhan mdi

cd the ddng gdp sir sang lao, nang lire cua minh cho sir phiit trien xa hgi va cung chi thong qua lao dgng, mdi ca nhan mdi dugc hirdng nhung thanh qua CLia sir phat trien xa hdi

Van de vific iam va giai quye't vific lam cang trd len biJc xiic ddi vdi lao dgng ndng nghifip trong qua trinh dd thi hoa d Ha Ngi hifin nay Dd thi hoa cung ddng thdi cd nghla la dat canh tac ndng, lam, ngu nghiep d viing ngoai

d ngay cang giam siit Dieu dd lam cho van de vific lam cua ndng dan d ngoai thanh Ha Ncii vdn da gay gat hii trd nfin gay gat han Mudn cd vific lam chac

chan ndng dan ngoai thanh Ha Ndi phai chuydn sang cac nghd phi ndng

nghifip nhu: cdng nghifip, tidu thu cdng nghifip, thuang mai - dich vu

Dfi chu ddng va cd the chuyfiV doi ngh6 nghifip cho ngudi ndng dan, chiing ta nhat thifi't phai day manh cdng tac dao tao nghe Gdng tac dao tao nghe cho ngudi lao ddng ndng thdn phai dugc tifin hanh trude mdt budc so vdi su chuyen dich ca ca'u kinh tfi'ltrong qua trinh dd thi hoa Mdt thuc tfi' can dugc ifnh de'n la lire lugng lao ddng dugc giiii phdng khoi lao dgng ndng

nghifip do qua trinh dd thi hoa cao chua cd dii nang lire, 6'\6u kien citn thie't dfi

chuyfin sang hoat ddng trong cac linh vuc cdng nghifip, tieu thu cdng nghifip, thuang mai - dich vu Dieu nay ddi hdi cac ca'p quan ly can sdm cd nhung giai phap day manh dao tao nghe de trang bi kifi'n thiic va ky nang nghe nghiep cho luc lugng lao dgng ndng nghifip, dac biet la lire lugng lao dgng tre giiip hg cd du difiu kifin va nang lire can thifi't chuyen sang hoat dgng trong Ciic nghe phi ndng nghiep

Ghu dgng dao tao nghe, tao vific lam cho ndng dan khdng chi tao nguon nhiui lire cho qua trinh dd thi hoa ma cdn dam bao sir phat trien bfin vung cua mdt khu dd thi Dd thi hoa chi cd the thanh cdng khi ngirdi dan dia phuang dugc tham gia vao quii trinh dd va hirdng thanh qua cua ddi sd'ng dd ihi chii khdng phiii bi day ra khdi ddi sdng ciia dd thi

Dao tao nghe va tao viec lam cho ngudi lao dgng trong qua irinh dd thi hoa la mgt trong nhii'ng vific Iam can ban de giam thieu cac te nan xa hdi, diim biio an ninh xa hgi, trat tu xa hgi

Gho dfin nay, ngoai thanh Ha Ndi da cd nhieu budc di quan trgng va da dilt dugc nhiing thanh tuu nhat dinh trong linh vuc dao tao nghe va tao vice lam song nhin chung, cdng tiic nay van cdn nhieu bat cap, khdng theo kip vdi tdc dc) dd thi hoa Nhiing bat cap dd la mdt trong nhiJng nguyen nhan lam gia

tang te nan xa hdi, ma't 6n dinh va trat tu xa hdi d ca ndi thanh va nhat la ngoai thanh Ha Ndi hifin nay

4

Do trinh dd cdn han chfi' va thdi gian khdng cho phep nfin chiing tdi

khdng ihi nghifin ciiii van 66 trfin pham vi ngoai thanh Ha Ndi ma chi tifin

hanh nghifin ciJu trudng hgp tai huyfin Tijf Lifim - mdt huyfin kha dien hinh

cua qua trinh dd thi hoa b ngoai thanh Ha Ndi hifin nay Vdi nhung ly do dd, ldi chgn dc tai "Dao tao nghe cho ngudi lao ddng b ngoai thanh Ha Ndi hifin

nay (Trudng hgp huyfin Tii Lifim) dfi ngi.icn curu vdi hi vgng de xuat dugc mdt sd giai phap nham nang cao hieu qua cdng tiic dao tao nghfi cho dia phuang

2 Tong quan tinh hinh nghien cuu

Hifin nay trfin binh difin ly luan cd nhieu cdng trinh nghifin cuu (chuyfin luan va bai bao tap chf, hdi nghi, hgi thao) ve dao tao nghe cho ngudi lao ddng dudi nhieu gdc do khac nhau Trong sd cac cdng trinh dd

chiing ta cd the diem qua mdt sd cdng trinh tieu bieu nhu: Thuc trgng lao dpng viec ldm a Viet Nam do Nha xuat ban Thdng kfi xuat ban nam 1999, Dinh hudng phdt trien ddo tao nghe ciia Bd Lao ddng - Thuong binh va Xa hgi xuat ban nam 2000, Hpi nghi todn qudc ve ddo tgo nghe vd gidi quye't vice ldm do Bd Lao dgng - Tliuang binh va Xa hgi to chiic thang 3 nam 1999, Cdc bdo cdo ve dieu tra lao dpng - viec ldm Huyen Td Liem tif ndm 1996 den ndm 2000 ciia Ban chi dao Dieu tra lao ddng - vific lam Huyfin Tii Lifim

Giin day, chuang trinh dao tao nghe (BBP) ciia Gdng hoa Lien Bang Diic cung da td chuc nhieu hgi thao, hgi nghi ban ve diio tao nghe d Viet Nam

Nhiing cdng trinh trfin da lot ta khii rd biic tranh dao tao nghe d Viet Nam Nhifiu giiii phap cung da dugc de xuat va trfin ca sd dd, nhieu chuang trinh, du an dao tiio nghe da dugc trien khai Nhung mgt thuc tfi' can phai dugc lam rd la tai sao hieu qua dao tao nghe d nirdc ta chira dugc cai thifin

sau cac cdng trinh nghifin ciiu, cac chuang trinh, du an nay Gae nha sir dung lao ddng van len tifi'ng luc lugng lao ddng d nudc ta vura thiia lai vira thie'u: Thira lao ddng phd thdng va thifi'u lao dgng dugc dao tao Hau hfi't cac cdng trinh chi phan tfch ket qua cua cdng tac dao tao nghe, nhung han chfi' ve ca sd vat chat, ddi ngu giao vifin va va'n dfi tai chfnh eo hep, v,v Diing la nhiing han chfi' nay la nhung nguyfin nhan dan dfin biic tranh kha am dam ve dao tao

nghe d nudc ta nhung nguyen nhdn sdu xa nha't chua dup'c de cap vd do do, cdc gidi phdp dUp'c de xudt ddi khi cdn thieu tinh khd thi md chi Id nhung ldi thinh cdu, keu gpi chung chung Nguyen nhdn dd Id cdch tiep can quy trinh ddo tau nghe vd nlulng mdu thudn ndy sinh trong quy trinh dd chua duoc chu

y khai thdc do dd, cdc tdc dpng ve mat qudn ly chua thuc sU cd hieu qud

Ngoai ra, cac cdng trinh tren da de cap nhieu dfi'n van de dao tao nghe

nhung chua ldm ro dgc diem, dgc thd cua ddo tgo nghe so vdi cdc logi hinh ddo tgo khac Tuy mdt sd cdng trinh da di vao nghifin ciiu dao tao nghe cho

ngudi lao ddng ndng nghifip trong qua trinh dd thi hoa nhung mdi dirng lai d

Iy luan chung ma chua di sdu vdo phdn tich mdi quan he giua do thi hod vd tinh idl yeu cua ddo tgo nghe, gidi quyet viec ldm cho ngu&i ddn, chUa ddt ddo too nghe trong Id trinh dd thi hod md gdn lien vdi nd Id qud trinh chuyen dich cc/cd'u kinh td, ca cdu ngdnh nghe

Mgt each rd rang la nhung van de cdn chua dugc khai thae sau, tham chl cdn bd ngd ve qua trinh dao tao nghe da nfiu trfin cdn phai dugc khao sat, nghien ci'm mgt each thoii dang dfi trfin ca sd dd, chiing ta cd nhung tac ddng

ve mat quan ly nhiim nang cao hieu qua dao tao nghe, chuan bi ngudn nhan luc dap ling yeu cau phat trien kinh te' - xa hgi

Day la mgt de tai ldn can dugc khao sat trfin dien rdng Trong khudn kho tai chfnh va thdi gian ciia de tai cap Dai hgc Qud'c gia va dugc sir ddng y cua cac ca'p quan ly, de tai nay dugc tie'n hanh nghifin ciiu trudng hcrp d

huyfin Tii Lifim giai doan 1996 - 2001 Vi vay, cac kfi't luan trong cdng trinh

nay cd thi va cdn phai dugc kiem chiing lai trong cac trudng hcrp khac 6i

dugc khang dinh tfnh phd qudt

3 Muc dich va nhiem vu cua de tai

Muc dfch ciia 66 tai la thir dugi ra mdt each tifi'p can dao tao nghe va trfin ca

sd dd khao sat cdng tac dao tao nghe d huyfin Tu Lifim nliilng nam qua dfi de xuat mdt SC) kicn nghi nham nang ciio hifiu quii cho cdng lac nay ciia I Kiyfin trong thdi gian tdi

Di dat muc dfch dd, 66 tai cd nhifim vu sau:

- Phan tfch rd cac budc ciia quy trinh dao tao ngh6,

- Khao sat thuc trang cdng tac dao tao nghe cho ngudi lao dgng d Huyen Tii Lifim trong thdi gian qua

- De xuat mcit sd Ide'n nghi cho cdng tac dao tao nghe cho ngudi lao ddng ndi chung va diic biet la nhiing kifi'n nghi cho tmdng huyfin Tir Liem trong thdi gian tdi

4 Ca so ly luiin va phuang phap nghien cihi

Dc tai dugc trien khai nghien ciiu trfin quan difim ciia chu nghia Miic Lenin, tu tirdng Ho Ghf Minh, ciia Dang ve vi trf, vai trd cua nhan td con ngudi trong sir phat trien xa hgi, cung nhu nhiing sd lieu, tai lieu da dugc cdng bd ve ciic van de dd thi hoa, dao tao nghe va tao vific lam

-De tai cung dugc trien khai nghifin ciiu dua trfin mdt sd phuang phap nghien ciiu cu the' nhu phuang phap thdng kc, phuang phap difiu tra xa hdi hgc, phuang phap du bao, ^

5 Y nghla ciia de tai

De tai cd th^ dugc diing lam tai lieu hgc tap cho sinh vifin nganh Quan

ly xa hdi, dac bifit la nhung sinh vifin quan tam de'n ITnh vuc quan ly lao ddng

va viec lam

D 6 tai cung la nhffng tai lifiu tham khao cho cac nha hoach dinh va td chiic thuc thi chfnh sach dao tiio ngh6, tiio vific lam d ngoai thanh Ha Ndi ndi chung va d huyfin Tir Liem ndi rifing

6 Ket cau cua de tai

Ngoai phan md dau, kfi't luan, phu luc va danh muc tai lieu tham khao,

de tai dugc kfi't cau thanh 3 chuang 7 tie't

Chuong 1 Ca sd ly ludn

Gliuang 2 Khdo sdt ddo tgo nghe vd tgo viec ldm a Tif Liem

Ghuong 3 Mpt sd nhdn xet vd khuyen nghi

PHAN NOI DUNG Chirong 1 Ca sa ly luan

1.1 Ddo tgo nghe: Goc dd tiep can vd he qud

Chuan bi nguon nhan luc cha't lugng cao la mgt trong nhiing yfi'u to quan trgng dam bao sir thanh cdng ciia mgi chie'n luge phat trifin Nguon nhan lire dugc dao tao va dgng vifin la mgt trong ba ngudn gdc tao nfin sir cat canh cLia Han Qud'c vao nhiing nam 50, 60 ciia thfi' ky XX khi khdng cdn sir trg giiip tir bfin ngoai Phat trien nguon nhan luc chat lugng cao da trd thanh mgt trong nhiing mat khau trgng yfi'u cho chifi'n luge phat trien ciia cac qudc gia Phiit trien nguon nhan lire la mgt td hgp nhieu chifi'n luge khac nhau, trong dd dao tao thudng dugc coi la chifi'n lugng hang dau De tie'p can true

tifi'p vdi dao tao nghe, cdng trinh nay khdng xuat phat tir khai niem nguon nhdn luc ' ma xuat phat tir khai niem nguon lao dpng

Ngudn lao ddng dugc xac dinh la mgt phan dan sd trong va ngoai do tudi lao ddng (theo quy dinh ciia phap luat), cd kha nang lao dgng hicn dang lao dgng hoac se tham gia vao qua trinh lao ddng Chiing ta cd the chi ra dugc dd la nhifng ngudi dang lam vific trfin dong rudng, nha may, xf nghifip,

ca quan hanh chfnh, va nhiing ngirdi se tham gia vao lao ddng hifin dang hgc tap hay tfch luy chuyfin mdn, kinh nghiem Cung nhu cac ngudn lire vat chat khiic, ngudn lao dgng la kfi't qua dau tu trong qiia khii vdi muc dfch tao

ra thu nhap trong tuang lai

Phat trien ngudn lao dgng la chifi'n luge uu tien hang diiu d nhieu nudc trong dd cd nudc ta Phat trien ngudn lao ddng bao gom su gia tang v^ sd lugng va phat trien ve chat lugng Cac chi so ve sd lugng ciia ngudn lao ddng Clia mdi qudc gia la sd lugng ngirdi dang va se tham gia vao qua trinh lao

I Ni^itdn nhdt} lire thircVng dirac dung (rong quan hC vc'ti ciic nguOn lire khac nhir VA nhfrng ngii6n dau vao

cua su pluil liicn

'G " C ;zon lao ddng dugc hinh thanh trfin ca sd dan sd, sir gia tang dan sd, ca ca'u dan sd', v.v

Sd lugng nguon lao ddng ddng vai trd quan trgng trong su phat trifin cdn chat lugng ciia nhan luc la yfi'u td' then chdt ddng gdp viio sir thanh cdng cLia sir nghifip cdng nghifip hoa, hifin dai hoa Cha't lugng ngudn lao ddng thd

hifin d trinh do chuyfin mdn, ky nang - ky xao va thai dd cua ngudi lao 66ng

dap ling nhung ddi hdi ciia su phat trien kinh tfi' - xa hgi Ngoai ra, khi ndi tdi cha't lugng nguon nhan luc ngudi ta ciing de cap dfi'n yfi'u td the lire ciia ngudi liio dgng Difiu quan Irgng nira ciia chA'l luci'ng ngudn hio ddng la ca ca'u nguon lao dgng, trong dd dac bifit la ca cau nganh nghe Ngudn lao ddng chi

cd the phat huy vai trd quye't dinh dd'i vdi sir phat trien kinh tfi' xa hdi khi ngudn lao ddng cd ca citu nganh nghe phu hgp vdi ca cau kinh te' va dap iing dirc7c yeu cau phat trie'n kinh tfi' - xa hgi theo mdt ca cau nhat dinh

Qua quan Siit va phan tfch nhung tai lieu hifin cd, chiing tdi thay chat

lirgng ngudn lao dgng thudng dugc danh gia trfin cac tifiu chf tu nd (kifi'n

thiic, ky nang, v.v ) cua ngudi lao dgng Vific danh gia chat lugng ngudn lao dgng dira lren cac tifiu chf tu nd (hay bfin trong) cung giiip chiing ta tim cac giiii phap tang cirdng kie'n thiic, ky nang cho ngudi lao dgng

Trong cdng trinh nay, chiing tdi de cap tdi each tifi'p can danh gia cha't lugng ngudn lao dc)ng dua vao Ciii bfin ngoai: Giii ma ngudn lao ddng se pliiii phuc vu, diip ling Mdt each cii Ihfi, chfit lugng ngudn lao dgng cfin phiii dugc danh gia trfin ca sd mirc do dap irng yfiu cau phat trie'n kinh tfi' - xa hgi ciia

nsudn k\o ddn" l^^KJll ICLW ^ v ^ ^ o

Hai tifiu chf danh gia chatdugng ngudn lao ddng nay dan tdi hai cach tie'p can khac nhau ve dao tao nghe nhu la nhiing he qua ma chiing tdi se

2 Thirc ra day khong phai la each tiep can danh gia mai \t chat hrong ngu6n lao dong Bai vice danh gia

chat Iirang theo muc lit^u da duac dira ra bai cac tac gia cua thuyet quan Iy iheo muc lieu (MBO) va neu chung ta coi muc li^u ciia quan Iy ngu6n lao dong la phuc vu yeu ciiu phat trien kinh te - xa hoi

trinh bay chi tifi't trong cdng trinh*nay

Vific danh gia chat lugng ngudn nhan luc dua trfin cac tifiu chf tu nd

dan tdi each tifi'p can dao tao nghe chi la qua trinh day va hgc hay qua trinh truyen tin

Dudi gdc do tifi'p can nay, qua trinh dao tao ngh6 dugc ly giai nhu mdt qua trinh ngudi day chuyen tai tri thiic (sau khi dugc ma hoa) cua minh cho ngirdi hgc; tren ca sd tifi'p nhan, giai ma; ngirdi hgc nhan thiic ndi dung va y nghla ciia thdng tin dugc truyen de'n va bifi'n tri thiic ciia ngudi diiy thanh tri thiic ciia minh

Cach tifi'p Ciln nay cho phcJp chiing ta cd thd hieu bifi't dugc ban cha't ciia qua trinh dao tao, tir dd tim ra nhiing phuang phap dao tiio hieu qua Tfnh hieu qua d day chi cd nghla la nang cao hieu bifi't, nang lire ciia ngudi hgc

Nhung cdch liep can ndy khong cho phep chiing ta trd Id'i duac nhdng cdu hdi nhu: nhii'ng tri thdc, ky ndng, thdi dp md ngudi dgy truyen tdi cho ngudi hpc dupe xdc dinh td ddu, dugc xdc duih nhu the'ndo vd lieu nd cd phu hgjy v&i nhii'ng yeu cdu nghe nghiep ciia he thdng viec ldm khdng hay ndi mot cdch cliung ho'n, cdch tie'p can ddo tgo nhu mot qud trinh truyen tin lieu cd ihe ddo tgo dup'c nguon lao dpng ddp ii'ng dugc he thdng viec ldm cua xd hpi khdng Nhu vay, rd rang la qua dao tao, hicu bie't va nang lire ciia ngirdi hgc

dugc nang len nhung nhiing hidu bifi't va nang lire dd chua chac chdn giiip ngirdi hgc tim dugc vific lam va do dd, qua trinh dao tao khdng phat huy hieu qua ddi vdi sir phat trien xa hdi

Nhiing han che' trfin ciia each tifi'p can dao tao nghe nhu mdt qua trinh truyen tin cung vdi viec ddng y vdi quan difim danh gia chat lugng ngudn lao

ddng dil ggi md cho chiing tdi mdt Ciich tifi'p can khac ve dao tao nghe: Cdch tiep can duai gdc do qudn ly

Tir gdc dd quan ly, chiing ta thay dao tao nghe la mdt qua trinh lifin tuc, mang tfnh chu ky bao gdm tir khau xac dinh nhu cSu, muc dfch, ndi dung, hinh thiic va phuang phap dao tao dfi'n vific td chiic thuc hifin va danh gia hifiu qua ciia qua trinh dao tao nghfi \

Cach tifi'p can dao tao nghe cua chiing tdi ggi md mdt quy trinh dao tao nghe: Xuat phat tir hfi thdng viec Iam cua xa hgi de hoach dinh nhu cSu, muc lifiu, hinh thiic va phuang phiip diio tao va vice diinh gia hifiu qui\ ciia nd cung phai dua trfin tifiu chf ca ban nha't la gdn dao tao nghd vdi giai quyfi't vific lam, giiip ngudi hgc cd thd tim dugc vi'fic lam trong hfi thdng viec lam ciia xa hdi

Tir each tifi'p can quan ly dao tao nghfi, chiing tdi xin dua ra mdt quy trinh dao tao nghe ^'a lay dd lam ca sd ly luan cho vific khao sat, nghifin ciiu dao tao nghfi d huyen Tir Lifim

1.2 Quy trinh dao tgo nghe

Dao tao nghd (tir day trd di ddi chd chiing tdi se dimg thuat ngir dao tao de cau van thfim phan thanh thoat) la mgt qua trinh gdm nhieu khau cd logic chat che tir vific xac dinh nhu cau dao tao, muc tifiu dao tao tir dd xac dinh ndi dung, hinh thiic va phuang phap dao tao; vific danh gia hieu qua dao tao sc dugc tie'n hanh sau khi thuc hifin qua trinh dao tao va trfin ca sd dd de

xac dinh nhu cau dao tao cho nhiing giai doiui tie'p theo {Xem hinh 1) \

Xdc dinh nhu cdu ddo tgo: Muc dfch ciia dao tao nghe la chuan bi

ngudn nhan luc dap iing kip thdi ddi hdi ciia thuc tifin ca ca'u nganh nghe Nhu vay, khau then chdt nhfit ciia dao tao nghfi la xac dinh nhu cau dao tao Nhu Ciiu dao tao nghe la sd lugng ngirdi can dao tao

3 Nhir vay, each liep can dao tao nlur mot qua trinh truyen tin chi bao quat dugc mpt khau ciia dao lao nghe: khau t6 chirc thuc hien

4 Quy irinh dao tao nghe nay ke thCra quan niem cua William B Wcrther va Keith Davi.s ve dao tao nhan sir

cho moi doa(,ii nghiep cu (lie Dicm mdi ciia chung toi la gan ket vi^c xac dinh nhu cau dao lao nghe voi ht ihmig viCc Iam ciia xa hgi hoac mgl vung, ni6i dia phuang va ly gi;ii pliAn lich irtJn quan ditJm li.^io lao nghc

a*.-p

H

O'-o :T

Nhu ciu dao lao nghe la su ke't hgp giiia nhu cau ciia ca nhan va nhu ciu ciia dia phuang, vung, v.v (sau day ggi tat la nhu cau to chii'c)

Nhu cau ciia ca nhan chfnh la nguyen vgng dugc dao tao mdt nghe nha't dinh va cd the dugc xac dinh thdng qua cac phifi'u difiu tra hoac quan sat, phdng va'n

Nhu cau ciia to chiic la so lugng ngudi lao ddng can dugc dao tao nham diip iing yeu cau vc nguon lao ddng cho mgt nganh nghc nhfit dinh

Vc mat dinh lugng, xac dinh nhu cau dao tao cua td chii:c la mdt cdng vific khdng dan gian Trude hfi't, chiing ta phai tfnh dugc so lao ddng can thie't cho mdt nganh tai thdi diem du bao Con sd nay dugc tfnh theo cdng thiic:

L = G : g, Irong do - G la long gid iri kinh te'cua mgi nganh;

- g Id gid iri nipt lao dgng tao ra irong ngdnli tgi ih&i dicm du bdo

Tir dd, sd lugng ngudi cin dao tao cho mdt nganh cu ihi se la:

Ldt = (L - L he) + Lr, trong dd:

- Ldt: So nguoi cdn ddo (go clio mot ngdnh igi tlidi dicm du bdo,

' L: Sd lao dgng cdn thiei cho mgt ngdnli tgi tlidi dicm dubdo,

- Lhc: So lao dgng hicn co trong ngdnh,

- Lr; So lao dong hiCn co irong nganh se ra di (ve hiru, rdi khoi nganh)

\v.o thai di6m dir bao

Viec xac dinh nhu cau dao tao phai can cii vao ca ca'u nganh kinh le' da duac quy hoach va du bao gia ui kinh le' ma mgt lao dfing co the tao ra trong ca cau kinh

tc dd Vdi hai chi sd nay ciing vdi sd lao dong hien cd ciia nganh va du bao sd lao dfing se rdi khoi ng.-'nh, chiing ta mdi co thfi xac dinh dugc nhu cSu dao tao

Khi xac dinh nhu cau dao tao, ngoai nhiJng khd khan ve du bao ca cau nganh nghe va sd lugng lao dgng can thifi't cho mgt nganh nghfi thi mdt khd khan rat ldn la djnh hirdng cho nhu cilu ciia ca nhan cho phii hgp vdi nhu cau

ciia td chiic Nfi'u chiing ta xac dinh dugc nhu cau ciia td chiic nhung cac ca

nhan khdng cd nhu ciu, khdng mud'n hgc nganh ngh6 ma td chiic quy hoach

thi qua trinh dao tao cung khdng cd hifiu qua Day la mdt mau thuSn va cung

la mgt thach thiic ldn trong dao tao nghe d nudc ta hifin nay

Muc tieu ddo tgo nghe la nhiing chuan muc ma hanh vi phai dat dugc

trong mgt khdng gian va thdi gian xac dinh sau khi dugc dao tao Vific xac dinh muc tifiu dao tiio cang cu the, chiing ta cang dfi dang xac dinh dugc ngi dung dao tao va nhirng tieu chuan dd danh gia hifiu qua dao tiio.*^

Nhu vay, dd xac dinh diing muc lifiu dao tao nghe chiing ta cfin thiim khao nhiing ngudi cd kinh nghifim lau nam trong ngh^ va nhiing ngudi true tifi'p quan ly nghe dd tiii cac ca sd

Npi dung ddo tgo la nhiing tri thiic, trinh do chuyfin mdn, ky nang - ky Xiio va thai do cin trang bi cho ngudi lao ddng trong qua trinh dao tao

Xac dinh ngi dung dao tao la mdt qua trinh phiic tap Cac nha hoach dinh chfnh sach dao tao cung nhii nhiing chii the dao tao phai phan tfch thuc trang ngudn nhan lire hicn cd, ddng thdi du bao dugc nhiing yfiu cau ciia cdng viec tai thdi diem du bao ve-tri thii:c, trinh do chuyfin mdn, ky nang - ky xao va thiii do Nhiing thifi'u hut ve tri thirc, trinh do chuyfin mdn, ky nang -

ky xao va thai do ciia ngudn nhan lire hifin tiii so vdi yfiu cfiu ciia cdng vific

liii thdi difi'm du bao se la ngi dung dao tiio {Xem lunh 3)

Tri thuc la nhung kie'n thu'c ca ban ve khoa hgc tu nhifin, khoa hgc xa

hgi, khoa hgc cdng nghfi, nghfi thuat iing xir, v.v Dao tao tri thiic nham tao

ra nhung hieu bifi't ca ban, ban dau de ngudi dugc dao tao cd the tifi'p can nhii'ng kie'n ihirc chuyen mdn hay chuyfin nganh (trinh do chuyfin mdn) va ky nang - ky xao cung nhu thai do cfin thifi't khi hanh nghe

"* Vi du: Mot trong nhung muc tieu dao tao m6t liep vien hang khong la trong thai gian 2 phiil, anh hoac chi

la phiii CO klui nang lap mf>i chuyen du Imh cho m6i hanh khach theo yeu cau tai m6l thanh pho nao do trong hanh trinh bay

Nhirng yeu cSu cua nghe tai thoi diem dir bao

Tri thiic Trinh 66 chuyfin

mfin

Ky nang- ky xao Thdid6

Thid'u hut = Ndi dung dao tao

Tri thi'rc

"^ t

-Trinh dO chuyen mfin

f

Ky nnng- ky xao Tliai dfi

Thirc irang ciia ngu6n niiAn lire

Hinh 3 Xdc dinti ngi dung ddo tao

Trinh do chuyen man la sir nam bat, nhan thiic va kha nfing xir ly

cdng vific ciia ngudi lao ddng trong pham vi nganh nghe ngudi dd dugc dao tao Dao tao trinh do chuyfin mdn la qua trinh trang bi hieu bifi't chuyfin nganh nham tao ra nang lire xir ly thdng tin va ra quyfi't dinh khi lam vific trong mgt nghe xac dinh

Ky ndng - ky xao la kha nang thuan thuc trong vice thuc hien va phdi

hgp cac thao tac khi tifi'n hanh cdng vific Dao tao ky nang - ky xao la qua trinh trang bi va ren luyen nghifip vu cd tfnh tac nghifip ciia mdt cdng vific Xiic dinh

Thdi dp la y ihii'c td chiic ky luat, tinh than lam viec trong qiia trinh

lam viec, nd the hicn ciieh nhin nhan ciia ngudi lao ddng ddi vdi cdng vific ciia hg Dao tao hay giao due thai do la qua trinh trang bi nhiing ngi quy, quy dinh vfi ky luat, vfi sinh va an toan lao dgng cung nhu trach nhifim va dao diic

•

nghe nghiep cho ngue- lao dgng.;

Til ndi dung dao tiio, chiing ta xac dinh cac hinh thiic va phuang phap

dao tiio thfch hgp

Hinh thdc ddo tgo ra't da dang, phong phii nhu: dao tao tai chd va dao

tao d trudng ldp; dao tao ngan han va dao tao dai han; dao tao tap trung hay dao tao khdng tap irung,v.v Van dd quan trgng la chiing ta phai xac dinh dugc nhiing hinh thiic dao tao phu hgp vdi ngi dung dao tao Bdi hinh Ihiic dao tao la mdt trong nhung yfi'u to quan trgng trong vific nang cao hifiu qua cdng tac dao tao nghe Chang han^ dao tao d trirdng ldp thudng thfch hgp cho vific dao tao kifi'n thiic va trinh do chuyfin mdn nhung dao tao tai chd lai la hinh thi'rc phii hgp eho dao tiio ky nang va thiii dd

Phuang phdp ddo tgo la each thirc truyen dat ndi dung dao liio cho dd'i

tugng Trong thuc tfi' chiing ta cd nhifiu phuang phap khac nhau nhu: phuang phap bat chudc, phuang phap tham gia, phuang phap hgc trfin mau, phuang phap lifin tudng, phuang phap nghifin ciiu tinh hudng

Phuo'ng phdp tham gia la phuang phap de ngudi lao ddng tham gia

true tifi'p vao cdng vice va dao tao hg trfin chfnh cdng vific dd Phuang phap nay cd lai diem la ngudi lao ddng tifi'p thu nhanh, khd qufin va ngudi lao ddng dugc dao tiio ciic ky nang - ky xao hoan loan phii hgp vdi yeu cfiu ve khoa hgc, ky l! uit va cdng nghfi dang ap dung

Phu'ong phdp bdt chuoc la phuang phap ngudi huan luycn lam mau cho

ngirdi lao ddng quan sat dc lap lai cac thao tac Phuang phap nay phii hgp vdi dao tao ky nang

Phuong phdp hoc tren mdu: Ngudi la lam mgt mSu nhu that de ngirdi

lao dgng thuc hanh trfin mSu dd Phuang phap nay phu hgp vdi cac nghe mang tfnh nguy hiem, hoac nganh nghfi cd chi phf dao tao tdn kem

Phuong phdp lien tuong la phuang phap ngudi huan luyen chi cung cap

muc dfch cdng vice, ngirdi lao ddng tu tim ra giai phap va thao tac tdi uu de thuc hicn cdng vific dd Phuang phap nay giiip cho ngirdi hgc cd kha nang siinii tiio Vii ur giiii quyei cdng vice khi hoan canh thay ddi

Phuang phdp nghien cdu tinh hudng la phuang phap ngudi dao tao

cho mdt tlnh hud'ng cu thd va ngudi lao ddng dua ra giai phap giai quyfii cho tinh hud'ng dd Phuang phap nay dugc iing dung dao tao cdng vific cd tfnh ddc lap ma khdng cd sir chi dan, giiip da ciia ngudi quan ly

Theo Hfi - ghen, phuang phap la hinh thiic van ddng bfin trong ciia ndi dung do dd, khdng cd phuang phap chung chung thfch hgp vdi mgi ndi dung Mdt phuang phap dao tao nghd huu hifiu la phuang phap phai phii hgp vdi muc dfch, ndi dung va dd'i tugng dao tao

Sau khi xac dinh nhu cSu, muc dfch, ndi dung, hinh thiic va phuang phap dao tao, chiing ta tifi'n hanh id churc thuc hifin dao tao Dd la cdng vific Clia cac nha dao tao Tuy nlufin, Cac nha quan ly phai chii ddng dat hang vd ngi dung, hinh thi'rc va phuang phap dao tao

Qua qua trinh dao tao, ngudi lao dgng se cd tri thiic, trinh do chuyfin mdn, ky nang - ky xao va thai dd nhat dinh va cdng vific cudi ciing ciia cac nha quan ly la danh gia hifiu qua ciia qua trinh dao tao

Hieu qud ddo tgo la chi sd giua kinh phf dao tao va trinh do chuyfin

mdn, ky nang - ky xao va thai do ma ngirdi hgc tfch luy dugc Hifiu qua dao tao nghe cdn thd hien d sir thfch irng ciia ngudi hgc vdi cdng vific trong thi Irudng vice lam

Cd nhieu each danh gia hieu qua dao tao Trong khudn khd de tai, chiing loi xin dua ra mgt sd phuang phap sau: Cac nha quan ly dao tao phai

do ludng trinh do chuyen mdn, ky nang - ky xao va thai do ciia ngudi lao dgng tnrdc khi dao tao (pretest) va do ludng trinh do chuyfin mdn, ky nang -

ky Xiio va thai do ciia ngudi lao dgng sau khi dao tao (posttest) So sanh hai dai lugng nay chiing ta cung cd the danh gia dugc hifiu quii ciia qua trinh dao tao ngirdi lao ddng Ddng thdi, cac nha quan ly cung cd thd can cir vao nang xuii'l lao dgng, liii nan lao ddng, sd budi vfing, bd vice va nguyfin vgng xin

thuyfin chuyen cdng tac cua ngudi lao ddng trude va sau dao tao dd danh gia hifiu qua cua qua trinh dao tao

Danh gia hifiu qua qua trinh dao tao la mdt cdng vific can thifii dd ra cac quyfii dinh phan cdng cdng vific ddng thdi xac dinh nhu cau dao tao cho cac giai doan tifi'p theo

Dudi gdc dd quan ly, sau khi cd kfi' hoach dao tao nghe (nhu cau, muc tifiu, ndi dung, hinh thiirc va phuang phap dao tao) chiing ta can phai lap cac kfi' hoach hd trg Ciic kfi' hoach hd trg ndi chung va kfi' hoach hd trg dao tao

nghe ndi rifing mdt so kfi' hoach sau: Ke hogch nhdn luc fDoi ngu giao vien nhu la luc lugng nhan lire ndng cd't ciia kfi' hoach dao tao nghfi), ke hogch tdi chinh vd ca sd vdt chdt fHfi thdng trudng ldp, trang thifi't bi va tai chfnh), ke hogch thdng tin (thdng tin tuyfin truyen dd ca nhan hidu dugc ca ca'u nganh

nghe quy hoach, nhiing hd trg cho hgc nghe dd dinh hudng vific hgc nghfi cua

ca nhan cho phii hgp vdi nhu ci\x dao tag nghe cua dia phuang)

7.3 Vai trd cua ddo tgo nghe vd tgo viec ldm trong qud trinh do thi hod,

Dao tiio nghe cho ngudi lao dgng giii vi trf quan trgng trong chifi'n luge phiit trien ngudn nhan lire ciia dai nudc Bdi lao dgng qua dao tao bao gid cung phai chifi'ni mdt ty trgng ldn trong ca cau lao dgng Han nua, dao tao nghfi phai di ddi vdi giai quyfii vific lam cho ngudi lao dgng Van de nay cang trd nen cap thifii ddi vdi lao dgng ndng nghiep khi qua trinh dd thi hoa dang difin ra nhanh chdng, lao ddng ndng nghifip se chuyen sang lao ddng phi ndng nghifip (thuang mai, dich vu, cdng nghifip) do sir chuyen dich ca cau kinh le' Khi dd, ngudi lao dgng ndng nghifip thifi'u tri thiic ve cac nghe phi ndng nghiep va vi vay hg dang diing trude nguy ca thie'u vific lam, khdng cd vice lam Do dd, diio tiio nghe va giai quyfii vific lam cho ngudi ndng dan trong qua trinh dd thi hoa ia mdt iai yfi'u

Mdt thuc tfi' cho tha'y dd thi hoa nhanh dan dfi'n phdn ldn dai canh tac ndng nghifip cua ngudi dan bi chuydn muc dfch sir dung Dieu nay keo theo

su chuydn dich ca ca'u kinh tfi' nhanh chdng va tat yfi'u ngudi lao dgng ndng nghifip se phai chuyen sang hoat dgng thuang mai- dich vu va cdng nghiep

Khao sat d huyfin Tur Lifim, chiing tdi tha'y dd thi hoa da lam giam dang ke dai canh tac ndng nghifip va keo theo dd la su chuydn dich ca ca'u kinh Ifi' lir ndng nghifip - cdng nghifip - dich vu sang ca cfiu dich vu - cdng nghiep - ndng nghifip Nam 2000, gia tri san xuat nganh ndng nghifip chifi'm 37,69% ty trgng tdng thu nhap, cdng nghifip chifi'm 28,73% va thuang niiii -dich vu chifi'm 33,58% Du tfnh dfi'n nam 2020, ly trgng tdng thu nhap giua cac nganh se la: ndng nghifip: 7,05%; cdng nghifip: 40,69%; thuang mai -dich vu: 52,26%

De dam bao sir chuyen dich ca cau kinh tfi' dd, chiing ta phai chii ddng chuyfin dich ca can nganh nghe Va dd ngudi liio ddng dap iing dugc vdi su chuyfin dich ca cau nganh nghe, chiing ta phai day manh dao tao nghe Tham chf ngudi lao ddng phai dugc dao tao nghe tnrdc dd theo kip vdi tdc do dd thi hoa dang difin ra, thfch iing vdi cudc sdng dd thi sap tdi Ngudi lao ddng se piiiii dugc dao tiio nhirng tri Ihiic trinh do chuyfin mdn, ky nang, thai do cfin thiei de vd the tlm cdng viec nhai dinh phi^i hgp vdi ca cau nganh nghe, ca Cii'u kinh le' Vdi trudng hgp huyen Tir Liem, ca cfiu kinh te' dfi'n nam 2020 nganh nong nghifip se chifi'm ty trgng rai thap trong tdng ciic nganh (7,05%) Dieu nay se Iam cho mgt sd lugng lao ddng ldn trong ndng nghifip se chuydn sang lao dgng trong ITnh virc cdng nghiep, tidu thu cdng nghiep; thuang mai -diea vu Vay, ngudi lao dgng can dugc dao tao nghe vdi hinh thiic, phuang phiip va ngi dung thfch hgp dd thfch iing vdi yfiu cau ciia cdng viec

Dd thi hoa klidng cd y ngliTa la day ngudi dan ra khdi cudc sdng dd thi

ma ngugc liii, chiing ta phai thuc hifin phuang cham "ly ndng bai ly huang" ngirdi dan chi cd thd rdi ddng rudng nhung khdng rdi nai cu tni ciia minh

Han nira, dd thi hoa chi cd the thanh cdng khi ngudi dan true tifi'p dugc tham gia vao qua trinh dd De ngudi dan tifi'p can dugc vdi cudc sdng dd thi, hg phai dugc dao tao nghd va giai quyfii vific lam dd kip thdi thfch umg vdi sir chuyfi'n dich ca ca'u kinh tfi', ca ca'u nganh nghd

Thuc tfi' giai quyfii va'n dd nay d cac nudc cho thay hudng giai quyfii chu yfi'u la chuydn nhiing lao ddng ndng nghifip nay sang hoat dgng san xuai cdng nghifip, tidu thii cdng nghifip va cac dich vu, thuang mai Dd ngudi dan vdn sinh sdng bang nghe ndng nghifip hoac chii yfi'u bang ndng nghifip nay cd thd chuydn sang hoat ddng va sinh sdng bang cac nghd khac nha nudc phai

cd sir hudng di.n hg lira chgn nghe nghifip mdi, phai td chirc dao tao nghe cho

hg va phai cd cac hinh thiic thfch hgp hd trg, giiip da dd hg timg budc chuyen ddi nghd nghifip, dam biio vific lam

Nhiing qudc gia ma dai bd phan dan cu sd'ng bang ndng nghifip nhu nudc ta ndi chung va huyfin Tir Lifim ndi rifing thi van de giai quyfii vific lam cho lao dgng ndng nghiep rdi khoi ITnh vuc san xuat ndng nghifip trong qua trinh cdng nghifip hoa, hifin dai hoa ndi chung va qua trinh dd thi hoa ndi rifino hidn la mdt vii'n de thdi su biic thifii ciia thuc tifin

Theo quy hoach phat tridn khdng gian thii dd Ha Ndi, huyfin Ttr Lifim

se la mdl hirdng md rdng chii yfi'u ciia thii dd dac bifit la trong thap ky dfiu ciia thfi' ky XXI Dieu nay cung dong thdi vdi quii trinh dd thi hoa se difin ra manh me tren dia ban huyfin nhiing nam tdi va gan lien vdi qua trinh dd la nhifng ddi hdi ve diio tao nghe, giai quyfii vific lam dam bao ddi sdng cho lao dgng ndng nghifip

Viec lam va dao tao nghe la 2 van de cd quan he bien chiing vdi nhau

va la dieu kifin ca ban cd y nghTa quyfii dinh ddi vdi su phat tridn kinh tfi' - xa hgi Tlidng qua dao tao nghc, ngudi lao dgng cd dugc trinh do, ky nang, ky Xiio, thai do nhfii dinh de tir dd cd thd kie'm dugc vific lam thfch hgp de vira

tao thu nhap cho ban than va gia dinh vira gdp phan tang thu nhap kinh tfi'ciia dia phuang va cua ca xa hdi Dao tao nghe cho ngudi lao ddng cung la mgt chifi'n luge quan trgng chu^n bi ngudn nhan luc cho qua trinh dd thi hoa

Ddi vdi nudc ta dd ca ban trd thanh nudc cdng nghifip hoa, hifin dai hoa vao nam 2020, Nghi quyei Trung uang 2 khoa VIII da khang dinh:" ciing vdi khoa hgc - cdng nghfi, giao diic - dao tao la qudc sach hang dau" va "can khai ihac sir dung nhidu ngudn lire khac nhau trong dd ngudn lire con ngudi

la quy bau nhai, cd vai trd quyfii dinh, dac bifit ddi vdi nudc ta khi ngudn lire lai chfnh va vat chat cdn han hep" Quan didm nay da nfiu bat vai trd ciia ngudn lire con ngudi Tuy nhifin, ngudn lire dd phai la lao ddng cd trf tue cao, lay nghe thanh thao, pham chai tdt dep, dugc bdi dudng bdi nen giao due, dao lao tien tifi'n vdi ndn khoa hgc cdng nghfi hifin diii

0 bai cii qud'c gia nao trfin thfi' gidi, suy dfi'n ciing, nhiing thanh qua dat dugc trong qua trinh phat trien kinh tfi' - xa hdi deu xuai phat tir hoat ddng trf tue, sang tao nghe nghifip ciia con ngirdi Dao tao nghe khdng chi cd muc dfch lir than ciia ngudi lao dgng ma muc dfch ciia nd la tao dieu kifin cho ngudi iao dgng kifi'm viec lam, tao thu nhap cho ban than va qua dd gdp phan phat tridn kinh tfi' - xa hgi

Cdng lac dao lao nghe dd giai quyfii vice lam cho ngudi lao ddng d huyfin Tir Lifim trong thdi ky dd thi hoa anh hirdng quyfii dinh ddi vdi sir phat trien kinh tfi' - xa hgi ve ca mat vT md va vi md

Vfi mat vT md: Dao tao nglie quyfii dinh vific nang cao trinh do chuyfin mdn ky thuat ciia ngudi lao dgng thdng qua va bang dao tao nghfi dd hoan thien ky nang ciia ngudi lao dgng Dao tao ngi.5 cung cap cho cac nganh kinh te' sd lugiig lao dgng cd chuyfin mdn ky thuat cao, tay nghe gidi, gdp phfin day nhanh quii trinh bie'n khoa hgc ky thuat trd thanh lire lugng san xuai true tifi'p va qua dd, thiic day kinh tfi' - xa hdi phat tridn

vd mat vi md: Dao tao nghg cho ddi ngQ lao ddng d huyfin Tir Lifim se

«

gdp phin trang bi nhiing ky nang chuyfin mdn nhai dinh dd giiip hg cd dugc

vific iam tai cac td chiic kinh t^ - xa hdi trfin dia ban huyfin Giai quyfii vific iam tai chd cho ngudi lao ddng la mdt bifin phdp tfch cue Tuy nhifin, trfin Ihuc tfi' hifin nay sd lao ddng ndng nghifip d Huyfin qua dao tao cdn rat tha'p

Da sd ndng dan van van san xuat theo kinh nghifim "cha truyen con ndi" vdi cdng cu lac hau, thd sa, do dd nang suat lao ddng tha'p, chai lugng san pham khdng cao Khi chuydn ddi ca ca'u kinh tfi', chii ^ ldi siin xuai chai lugng cao, cdng tac dao tao nghe cho ngudi lao dgng ndng nghifip la mgt va'n de khd khan nhirng khdng the khdng tifi'n hanh Ngoai ra, dao tao nghfi se giiip cho ngudi lao ddng dia phuang cd thd tifi'p can vdi thi trudng lao dgng qudc tfi' Dieu nay giiip cho hg cd dugc cdng vific dn dinh, lang thu nhap, cai thien ddi sd'ng cho ngudi than, him giau cho ban than va tao vdn dd phat tridn san xuai thu hut nhung ngirdi lao d.)ng khac

Nhu vay, dao tiio nghe va giai quyfii vice lam cd y nghTa rat ldn, nd gdp phan phat tridn kinh tfi' - xa hdi, tao thu nhap cho ban than ngudi lao dgng va cho gia dinh hg Dac biet, ddi vdi huyfin Ttr Lifim, khi dd thi hoa dang difin nhanh, dao tao nghe cho ngudi lao dgng se gdp phfin giai quyfii vice lam, tranh tinh trang khfing cd viec lam nhu la nguyfin nhan true tifi'p diin dfi'n ddi ngheo, benh tat va tfi nan xa hgi

Tliie'u viec lam va thai nghifip la nguyen nhan chii yfi'u dan dfi'n cac tfi nan xa hdi Ngirdi thai nghiep la ngirdi trong lire lugng lao dgng cd siic khoe,

cd tay nghe, cd trinh do chuyfin mdn cd nguyfin vgng lam vice nhung khdng tim duoc vific Iam Tliai nghifip da trd thanh mdt van de xa hdi bu:c xiic ddi vdi mgi nen kinh tfi' Nd khdng chi phd bifi'n d cac nudc cdng nghifip phat trifin ma ngay cac nudc dang phiit trien cung phai ddi diiu vdi van de nan giiii nay Tliat nghifip khdng chi la ngudn gdc ciia su bai binh dang, xung dot xa hgi, niin ngheo khd ma cdn gay ra linh iriing lang phf ngudn nhan lire

Tinh trang thai nghifip, thifi'u vific lam b nudc ta rai nghifim trgng, dac

bifit la ty Ifi tftai nghifip d Ha Ngi Ttr nam 1996 dfi'n nay, ty le nay chua lan nao xudng dudi 7,5% va didu dang e ngai la qua trinh dd thi hoa nhanh khifi'n tinh trang thai nghifip cd xu hudng gia tang d cac huyfin ngoai thanh Ha Ndi, trong dd huyfin Ttr Lifim la didn hinh

Do qua trinh dd thi hoa nhanh, sd' lao ddng ndng nghifip trfin dia ban huyfin Ttr Lifim thifi'u va khdng cd vific lam ngay cang nhieu Chiing la cd thd tham khao tlnh hinh lao dgng vific lam d Tir Lifim nam 1999 va nam 2000

( Ngudn: Bdo cdo dieu tra lao dpng, viec ldm huyen Td Liem 1999- 2000)

Nhu vay, sd lao ddng khdng cd vific lam nam 2000 tang han so vdi nam 1999 la 3000 ngirdi, sd lao ddng thifi'u vific lam nam 2000 tfing han nam

1999 la 268 ngudi

Nguyfin nhan chii yfi'u ciia sd lao ddng thifi'u vific lam va khdng cd vific lam ngay cang tang trfin dia ban huyfin la do difin tfch dai ndng nghiep bi thu hep, do tang dan sd ca hgc trfin dia ban huyfin va do ngudi dan chua cd trinh

do nghe nghifip chuyen mdn de cd the kifi'm dugc vific lam phti hgp

Tinh irang thifi'u va khdng cd vice liim gia tang la nguyfin nhan dan dfi'n cac tfi niin xa hdi d Kuyfin ngay cang nhieu

Nam 1998 sd ngudi nghifin hiit trong Huyfin la 240 ngudi

Nam 1999 sd ngudi nghifin hut trong Huyfin la 250 ngudi

Nam 2000 sd ngudi nghifin hiit trong Huyfin la 255 ngudi

Mac dti hang nam so ngudi nghifin hiit dugc di cai nghifin rai nhieu nhung sd ngudi nghien van tang.' Cac ca'p quan ly rat quan tam dfi'n nhung trudng hgp nghifin hiit va diiy manh cdng tile cai nghifin Nhimg sd ngirdi tai nghifin cdn nhieu, thfim vao dd sd' ngudi nghifin mdi van tifi'p tuc gia tang Nghifin hiit dan tdi trdm cap, cudp ciia iam mai trflt tu xa hdi

Binh quan hang trfin dia ban Huyfin mdi nam cd 4000 vu tdi pham hinh sir Thfim vao dd, sd gai mai dam van dang va tifi'p tuc hoat ddng manh me Mgl trong nlulng nguyen nhan dan dfi'n tinh trang nay la'thifi'u vific iam, thu nhap khdng dii sdng va khdng dn dinh Do dd, cac cap quan ly can sdm cd bien phap dao tao nghfi, dinh hudng nghe nghifip, giiip cho ddi tugng nay cd mgt cdng vific dn dinh dd dam bao cudc sdng ciia ca nhan va gdp phan nang cao chfit lugng cugc sdng, Ianh manh hoa mdi trudng sd'ng ciia nhfin dan

Dac bifit, tfi nan cd bac trfin dia ban huyfin Ttr Lifim gan day trd nfin rat nghifim trgng Didn hinh la thang 01 nam 2001, Cdng an huyen bat giu mgt diim biic ldn d thdn Gia Quang, xa Dai Md vdi sd ngudi tham gia Ifin tdi han

20 ngudi va sd tien cd bac Ifin tdi han 50 trifiii/ngudi Tfi nan cd bac cd nguyen nhan sau xa la do ngudi dan dugc tra tifin bdi thudng dai ndng nghiep Hg cd nhieu tien Iai chua cd dinh hudng nghe nghifip mdi, khdng cd vific lam nfin mgt sd ngudi da xa vao con dirdng cd bac

Nhu vay cd the ndi rang, dao tao nghe va tao vice lam la mdt van de quan trgng hfii siic Citn thiei ddi vdi ngudi lao ddng d huyfin Ttr Lifim hifin nay khi qua irinh dd thi hoa darig difin ra nhanh Dao tao nghe va tao vific Iam khdng nhung giiip ngirii dan'tifi'p can dugc vdi cudc sdng dd thi, giiip hg

tao thu nhap va gdp phfin phat trien kinh tfi' - xa hdi ma cdn la bien phap hiiu hifiu dfi ngan chan, phdng ngira va day lui cac tfi nan xa hgi; tao mdi trudng

xa hdi ianh manh, dn dinh cho ddi sd'ng cua ngudi dan va cho sir phat trifin kinh tfi' - xa hdi cua huyfin

Chuong 2 Khao sat dao tao nghe va tao viec lam d Tir Liem

2.L Dd thi hod a Tit Idem: nhiing khia canh lien quan den ddo tgo nghe

Trong so sanh vdi cac thii dd trfin thfi' gidi va tham chf so sanh vdi mdt

sd thanh phd Viet Nam, Ha Ndi viin cdn la mdt thanh phd nhd ft dan {Xem hieu I) vk chac chfin dfiy se la mgt thanh phd cd tdc do dd thi hoa manh me

Bieu 1 : Dicn iich vd ddn sd mpt sd thdnh phd a Viei Nam

( Ngudn sd lieu: Nien gidm ihdng ke ndm 1999 )

Tlico kinh ngliicm ciia mdt sd nudc, vific md rgng Tliii dd thudng dugc tifi'n hanh iheo 2 each: md rdng difin tfch hifin cd va xay dung cac thanh phd

vfi tinh Vdi thanh phd Ha Ndi, each thii nhai lifin quan chat che dfi'n qua trinh

dd thi hoa d cac huyfin ngoai thanh hifin nay trong dd, Ttr Lifim la mdt dien hinh

Dd thj hoa la mdt qud trinh xa hdi vdi nhidu ndi dung phLi:c tap Vdi muc dfch va nhifim vu nghien ciiu, cdng trinh nay chi ban dfi'n nhiing khfa canh ciia dd thi hoa cd lien quan true tifi'p dfi'n qua trinh dao tao nghe

Qua trinh dd thi hoa tai yfi'u din dfi'n sir chuydn dich ca ca'u kinh td theo

hudng tang dan ty trgng nganh cdng nghifip, thuang mai, dich vu, giam dfin

ty trgng nganh ndng nghifip trong thu nhap qud'c dan Su chuyen dich ca cau kinh tfi' tai yfi'u dan dfi'n su chuyfin dich ca cau nganh ngh^ Do dd, chiing ta phai chil ddng dao tao nghd dd chuan bi ngudn nhan lire cho qua trinh chuyen dich nay

Tru&c hei, do ihi hod ddn den sU thu hep ddt dai canh tdc nong nghiep (xem hicu 2)

Bieu 2: Dien tich ddt nong, ldm, ngu nghiep cila huyen Tii Liem qua cdc ndm

2000 40,07

2005 30,00

2010 28,00

2020 14,00

(Nguon: Du dn quy hogch huyen Tit Liem)

Tlieo quy hoiich thanh phd',jdfi'n nam 2020 mgt phan ldn dai ciia huyfin Ttr Lifim nam trong vting phat tridn ciia thanh phd trung tam

Toan bd dai dai phfa ddng Sdng Nhufi, mgt sd vting phfa Tay Sdng Nhufi d man Bac (gdm xa Tliuy Phuang, mgt phan xa Lifin Mac va phan cdn lai Clia xa Cd Nhufi) va vting dai bam theo true dudng 32 Ha Ndi - San Tay

(gdm dai cua thi tra'n Ciu Difin, nhirng phan dai cua xa Phii Difin, Minh Khai)

se trd thanh khu dd thi va tdng difiji tfch cua khu dd thj nay se la 40,1675 km^ (bang 53,45% tdng difin tfch ttr nliien Tiif Lifim) Rifing khu dd thi nay da lay

di 23,6418 km^ dai ndng nghifip Cac khu vuc cdn lai phai danh ra 3,0326 km^ dai ndng nghifip dd xay dung khu dan cu

Nhu vay, dfi'n nam 2020 da'f ndng nghifip ciia huyfin Ttr Lifim chi cdn hii 14 km^ bfmg 34,28% hifin nay

Theo quy hoach ndi trfin, phat tridn dd thi trfin dfit Ttr Lifim trong dgt

6iu dfi'n nam 2005 tap trung d cdc xa Xuan Dinh, Ddng Ngac, Phu Difin,

Minh Khai, My Dinh, Mfi Tri va Trung Van Day la khu vuc da cd cac du an khu dd thi mdi: Nam Tliang Long (ciputra), khu ngoai giao doan, thap truyen hinh, thanh phd giao luu, khu dd thi mdi My Dinh, khu the thao ciia huyfin, trung tam thd thao qudc gia d My Dinh - Mfi Tri, cdng vifin Mfi Tri vdi tdng difin tfch Icn tdi 1300-1500 ha (13 - 15 km^)

Vific hinh thanh nhu'ng khu dd thi mdi d Huyfin se la mgt ca hdi va thach thu:c ldn cho ngirdi diin cung nhu cac cap quan ly ciia huyfin Ca hdi ldn khi qua trinh dd thi hda difin ra nhanh d huyfin Ttr Lifim la se tao nfin mdt budc chuyen bifi'n ldn, nang cao chai lugng cugc sd'ng dan cu va tao nfin canh quan mdi, van minh hifin dai cho dia phuang Tuy nhifin, vific mai di mgt phan ldn difin tfch dai ndng nghifip trong mdt thdi gian ngan se gay khd khan ldn cho bd phan ndng dan (khoang 2000-2500 lao dgng ndng nghifip) trong vice chuydn ddi nganh nghe, tim kifi'm vific iam Chung ta phai day manh cdng tac dao tao nghe nham giai quyfii vific iam cho ndng dan Day la mdt van dfi cap bach khdng chi cd y nghTa trong vific chuan bi ngudn nhan lire cho cdng nghifip hoa ciia Huyfin ma cdn cd y nghTa trong viec tao sir dn dinh

xa hdi; tranh sir hut hSng trong tang trudng kinh tfi' va sir bai an trong xa hdi

Han nua, su gia tdng ddn sd khi dd tin hod dgt ra mot su cgnh tranh mgnh trong vdn de tlm viec ldm cua ngu&i ndng ddn tren dia bdn Huyen

Theo quy hoach ciia thanh phd Ha Ndi, trong 20 nam tdi dan sd ciia huyfin Ttr Lifim se tang, chii yfi'u la tang ca hgc, ttr 177.248 ngudi Ifin dfi'n 257.000 ngudi (tang 150,96%) Trong dd, dan cu khu vuc dd thi se tang tir 98.034 ngudi Ifin 160.000 ngudi (tang 163,21%) Dan cu khu vuc ngoai dd

ihi sc tang lir 72,209 ngudi Ifin 97.000 ngirdi (tang 134,33%) (Xem bieu 3)

Bieu 3: Gia tdng ddn so Tit Liem (1998 - 2020)

Sir gia tang dan sd lai theo hudng nhung ngudi dfi'n tim kifi'm vific iam trfin dia ban Huyfin va day lai thudng la lire lugng lao ddng da qua dao tao vi vay cd uu thfi' canh tranh cao han ngudi dan dia phuang Tliuc te' nay ddi hoi cac cap, cac nganh ciia Tlianh phd va Huyfin phai chii ddng dao tao nghc cho ngudi dan dia phuang

Tuy nhifin, vific gia tang dan sd nhanh chdng ma trong dd cd ca ngudi nude ngoai, cd bd phiin dan cu cd lhu nhiip ciio, cung Uio cho Ttr Lifim mdl thi trudng cd nhu cau ldn cao Day la ca hgi cd tfnh lich sir dd cac nganh san xuai kinh doanh ciia dia phuang phat tridn manh me va cung la ca hgi ldn dd ngirdi dan dia phirong chuyen sang cac nghe phi ndng nghiep

Dd ihi hda ddn den su chuyen dich ca cdu kinh te\ ca cdu ngdnh nghe

Cling vdi qua trinh thu hep difin tfch dai canh tac ndng nghifip d huyfin Ttr Lifim trong nhung nam trd lai day va du kifi'n nhiing nam sap tdi; ca cau cac nganh kinh te'cua Huyfin cung cd sir chuydn dich manh me Nganh ndng

nghifip se d^n mai di vai trd chu chdt va dugc thay thfi' bdi nganh cdng nghifip, thuang mai - dich vu Didu nay dugc thd hifin rd trong du bao ve su

gia tang va ca ca'u gia tri tang thfim trfin dia ban huyfin {Bieu 4) va du bao ve sir gia tang va ca ca'u gia tri gia tang kinh tfi' do huyfin quan ly {Bieu 5, 6)

Bieu 4 : Du bdo ve su gia tdng vd ca cdu gid tri tdng them (GDP) tren dia bdn huyen Tit Liem th&i ki 1998-2020 (theo gid ndml998)

Nam

Tong gia trj san

xuait (ty dong)

Theo du bdo nay, ty trgng gia tri nganh ndng nghifip trfin dia ban Huyfin giam manh tir 21,35% (nam 2000) xudng 2,11% (nam 2020), ty trgng gia tri nganh cdng nghfip giam ttr 53,77% (nam 2000) xudng 35,73% (nam 2020) Trong khi dd, ty trgng gia tri nganh thuang mai - dich vu tang ttr 24,88% (nam 2000) Ifin 62,16% (nam 2020)

Bieu 5: Dit bdo ve su gia tdng thdnh phdn kinh te do Huyen qudn ly th&i ki 1998-2020 gia tdng gid tri vd cacdu GTSX(G.O)

Tong gia tri san

- cdng nghifip - dich vu sang dich vu - cdng nghifip - ndng nghifip Dac bifit

la sir giiim siit dang kd ciia nganh ndng nghifip

Bieu 6: Gia tdng gid tri vd ca cdu gid tri gia tdng (GDP ) do huyen qudn ly th&i ki 1998-2020

Tong gid trj san

xuat (ty clong)

dd, nganh cdng nghifip, thuang mai - dich vu tang dang kd qua cac thdi ky Nam 1998, nganh cdng nghifip chifi'm 28,81% tdng gia tri cac nganh; nganh thuang mai - dich vu chie'm 32,63% tdng gia tri cac nganh Nhung dfi'n nam

2000 ty lc dd liln Iugt tang len dat 28,73% va 33,58% U"dc tinh dfin nam

2020 ty Ifi nganh cdng nghifip; thuang mai, dich vu se tang Ifin dat 40,69% va 52,26% tdng gia tri cic nganh

Muc tifiu phat tridn cac nganh kinh tfi' cua huyfin Ttr Lifim cu thd nhu sau:

Ca cau ndi bd nganh ndng nghifip se van ddng theo xu hudng ty trgng cac nganh chan nudi va thuy san tang Ifin Dfi'n nam 2020, gia tri san xuat nganh chan nudi phai cd ty trgng d mure 39,0% trd Ifin; nganh thiiy san phai

cd ty trgng d mirc 6,0% trd Ifin Phat tridn ndng nghifip kfi't hgp vdi khai thdc dich vu, du lich, dich vu vui chai, nghi ngai cud'i tufin cho ngirdi liio ddng, dac bicl la ddi vdi dan ngi thanh va ngudi nudc ngoai d Ha Ndi

Cdng nghifip giir vai trd ddng lire va ndng cd't trong qua trinh cdng nghifip hda, hifin dai hda dat nudc Phat tridn cdng nghifip d Ttr Lifim cijng la Vil'n de chil dao trong quy hoach tdng the phat trifin kinh tfi'- xa hgi ciia huyfin Trong ca ca'u trfin dia ban huyfin, ty trgng nganh cdng nghifip phai thudng xuyfin chifi'm trfin 45% tdng gia tri san xua't Trong ca ca'u do huyfin quan ly,

ty trgng nganh cdng nghifip phiii chifi'm ttr 40- 50% tdng gia tri san xua't Gia trj Siin xua't cdng nghifip do huyfin quan ly ttr nam 2005 trd di phai chifi'm 34% gia tri san xua't cdng ngliifip trfin dia ban huyfin

Phat trien cdng nghiep phai kfi't hgp giua xay dung mdi va cai tao ca sd liien cd, cting vdi vific tap trung phat tridn cdng nghifip hifin did, cdng nghfi cao Viln chii y day manh phat trien tidu thii cdng nghifip dd khai thae tiem nang truyen thdng gdp phan gia tang dn dinh ngudn thu nhap va giai quyfi't

\'iec lam cho dan cu ^

Thuang mai, dich vu cting vdi cdng nghiep la hai yfi'u td quan trgng tao nfin dd thi Tliuang mai, dich vu chfnh la phuang tifin dd dua thanh qua hoat dgng kinh tfi', van hda, khoa hgc dfi'n vdi con ngudi Ngudn thu ttr nganh ihuong miii dich vii bao gid cung ldn va nhanh han cac nganh khac 0 cac

^.«u» j^iim Liiuii j^m Ul ufeunn thuang mai, dicn vu bao gid cung chifim ty trgng ldn nha't (70%) 6 nudc ta, ty trgng ciia nganh thuang mai, dich vu mdi chifi'm tren 40%, thanh phd Ha Ndi cd ty trgng trfin 60%, huyfin Ttr Lifim nam 1998 (dd'i vdi kinh tfi' do Huyen quan ly) nganh thuang mai, dich vu chifi'm 27,60%

La mgt bg phan ciia "Thanh phd trung tam" ciia thii dd Ha Ndi, Ttr Lifim phai nhanh chdng cd dirge nhii'ng ca sd thuang mai, dich vu cd quy md ldn, hifin dai, tifin tifi'n, cd tam ca khu vuc (phfa Tay thii dd), tam cd vting

(ddng bang Sdng Hdng), lim cd midn (midn Bac), iim ca qudc gia va qud'c

tfi' Tir Lifim phai cting vdi loan thii dd Ha Ndi trd thanh trung tam ldn nha't, tifiu bieu nhat ciia ca nudc ve thuang mai, tai chfnh tfn dung, thdng tin lifin liic, van tiii, du lich, giai trf, chira benh, the thao, giao due dao tao

Bieu 7: Du kieh gid tri sdn xudt ngdnh thuang mgi- dich vu tren dia hdn huyen

Gia tri nganh thuang mai- dich vu tren dia ban huyfin Ttr Lifim va do

huyfin quan ly phai pha'n da'u dat ke't qua sau {Xem Bieu 7)

Nhu vay, cd thd ndi rang huyfin Ttr Lifim la mdt huyfin ngoai thanh Ha Ndi dang difin ra qua trinh dd thi hda ra't nhanh ca ve tdc do va quy md dan tdi sir chuydn dich ca citu kinh tfi', ca ca'u nganh nghd Dd thi hda nhanh ddi hdi can bd va nhan dan trong huyfin phai cd su chuan bi trude dd cd the chuydn ddi nghfi nghifip thfch ling vdi cudc sdng dd thi Day la mdl viVn dd khd khan, thach thi'rc ldn khi ngudi dan chii yfi'u la lao ddng ndng nghifip, ft vdn, trinh do tha'p

Cting vdi sir thay ddi vd ca ca'u kinh tfi', ca cau nganh nghfi ciing cd sir thay ddi theo hudng lao ddng ndng nghifip se giam trong khf dd, lao ddng trong nganh cdng nghiep va thuang mai - dich vu tang vdi tdc do dot bifi'n

Dd dap i'rng nhu cau ve ngudn nhan luc, Huyfin can chii dgng cd kfi' hoach dao tao nghfi cho ngudi dan dia phuang Sd lugng lao dgng trong ndng nghifip tuy ft nhirng vSn can phai dao tao lai theo hudng chuydn tir nen ndng nghifip truyen thdng sang nen ndng nghifip sach kfi't hgp vdi dich vu du lich, vui choi, giai trf Song seng vdi qua trinh dd, Huyfin can day manh dao tao nghfi trong linh vuc cdng nghifip, thuang mai - dich vu

Vdi tdc do dd thi hda nhanh d huyfin Ttr Lifim, vdi yfiu Citu va tifiu chuiin ciia cudc sdng ddi vdi con ngudi, van de dat ra cho ngudi dan trong huyfin dac bifit la ngirdi lao dgng la phai dugc chuan bi ve mat tinh than, dugc trang bi nhirng nganh nghe nhat dinh dd thfch irng vdi cudc sdng mdi

Torn lgi, qua trinh dd thi hga d Huyfin Ttr Lifim hifin nay dat ra mdt yeu

a cau cap bach vc dao tao nghfi Dao tao nghe cho ngudi ndng dan ciia Huyfin tnrdc hfi't nhilm tao dieu kifin dd hg cd the chuydn ddi nghfi nghifip, tim kifi'm vice lam khi dat dai canh tac ndng nghifip bi thu hep Han nUa, dao tao nghe cho ngirdi ndng dan cung la sir chuan bi ngudn nhan lire dap ung nhung ddi

UUI vc cuuycii UUI cu uaioanh tfi' trong su phat trien kinh tfi' ciia Huyfin Dao tao nghd dd ngudi ndng dan tlm kifi'm vific iam trong ddi sd'ng dd thi cung la mdt trong nhiing bifin phap duy tri su dn dinh, tranh nhung xung ddt trong xa hoi

2.2 Du bdo xu hu&ng van 'dgng cila he thdng viec ldm a Tit Liem,

* Khd ndng tiep iuc ldm nghe ndng nghiep

Trong qua trinh dd thi hoa, difin tfch da't canh tac ndng, lam nghifip va thuy san se giam manh Do dd, hudng phat tridn ciia ndng nghifip se di sau vao tham canh trfin ca sd chuyen ddi ca cau cay trdng, vat nudi can ft dicn tfch nhung mang lai hifiu qua kinh tfi' cao ma chung tdi tam ggi la ndng nghifip sach Hon nira, ndng nghifip d Tir Lifim cdn phat trien theo hirdng trang trai kfi't hgp vdi dich vii (vui chai, giai trf, nghi cudi tuan) Nhu vay, trong nhung nam ldi, mac dti sd lugng ngirdi lam ndng nghifip cd khii nang giam di song van cdn chifi'm ty le ldn, nhat la d nhirng xa cdn nhieu dat canh lac

Vdi xu hirdng van dgng ciia ndng nghifip nhu trfin, chiing tdi thifi't nghi, huyfin Tir Lifim can day manh dao tao nghe ndng nghifip theo hudng dao tao, tiip huiYn kifi'n thu'c ve cdng nghfi sinh hgc, ky thuiit nudi trdng cac loai cay con mdi nhu: hoa canh, cay canh, chan nudi thuy san, lgn nac Mdt trong nhung ndi dung quan trgng trong dao tao nghd cho ngudi dan dia phuang la dao tao long hgp cac k)> nang ciia phuang thu'c quan ly va kinh doanh trang

iici IN.CI iiu[j VUI cac uicii vu vui Chai, giai tn va ngni cuoi tuan Ket qua dieu

tra mdt sd hd d xa Tay Md cho tha'y ed tdi 80,2% sd ngudi dugc hdi tra ldi cd

nhu ciu dao tao thfim nghd ndng nghifip

"^'Khd ndng chuyen sdn xudt phu thdnh sdn xudt chinh

Hifin nay, ngoai san xua't ndng nghifip, ngudi dan dia phuang cdn tham gia ra't nhidu dang hoat ddng kinh tfi' phu dd tang thfim thu nhap Tlieo kfi't qua dieu tra khao sat vd tinh hinh lao ddng ciia Huyfin Ttr Lifim nam 2000, xa cd

fl ngudi lam nghd phu nhiil la Tay Tiai: 5,3% hd trong sd hd dugc didu tra, 3

xa la xa Cd Nhufi', Tay Md, My Dinh cd sd hd ndng dan lam nghe phu nhieu nhat vdi ty le theo thii: tu la 88,9%; 85,7% va 92%

San pha'm hang nam ciia mdt sd nganh nghd phu d huyfin Ttr Lifim rat ldn nhu: Giio xay xat : 27.000 ta'n; Biin, banh phd : 14.000 ta'n; Biinh, miit keo

735 tan; Quan ao cac loai: l.OOp.OOO chifi'c; Gd dan dung: 1.400m3; Day thtrng: 385 liVii

Nghe phu ciia ndng dan hifin nay chii yfi'u la cac nghe tieu thii cdng tai gia dinh Tuy la hoat dgng san xuat phu nhung dem lai ngudn thu nhap dang kfi Tfnh binh quan 218 Iig cd san xuat phu d 8 xa, thu nhap nam 2000 dat 5.367.400 ngan/ddng/hd trong dd, hd cd thu nhap cao nhat (gia dinh dng Nguyfin Van Do, xa Mfi Tri) dat 8.097.050 ngan ddng

Hifin nay, nghfi may mac d xa Cd Nhufi' riit phat trifin Nfiu dugc d^u lu thfim de phat tridn thi trong mdt vai nam tdi xa Cd nhue se la xa di dau trong vice chuyen ttr nghd ndng sang nghe may Day la mgt xu hudng nghe nghifip ldn d huyfin Ttr Lifim Hudng nay dang lan sang mdt sd xa khac (Tay Md, Dai Md) tuy chua cd quy md ldn nhu xa Cd Nhufi'

Bfin Ciinh nghe may, nghfi bfin day thtrng d xa Trung Van cung la mdt hudng di tdt de chuyen nganh nghe, tao vice lam cho ndng dan Hang nam,

sd lugng day thimg ban ra trfin thi trudng gSn 400 ta'n San ph^m day thtrng chil yfi'u phuc vu cho xay dung San xua't day thimg cd thd ap dung dugc vdi tirng gia dinh, tan dung lao ddng tai chd cua tirng hd va thu hiit lao dgng ciia cac hd khac

* Kha nang tao dung nghfi mdi

Vific ttr bd mdt nghd chfnh sang lam mdt nghe khac hoan toan la mdt vific khd khan dd'i vdi ngudi lao ddng va cang khd khan ddi vdi ndng dan Nhung day lai la xu hudng quan trgng ciia cdng tac giai quyfi't vific lam cho ngudi lao ddng Ttr Lifim trong qua trinh dd thi hoa

Theo sd lifiu didu tra ciia Phdng Lao ddng - Thuang binh va Xa hdi Huyfin Ttr Lifim nam 2000, cd tdi 57,8% trong tdng so nhirng ngudi lao dgng dugc dieu tra ndi cd thfi phai chuydn sang nghd mdi dd sinh sd'ng nfi'u khdng cdn da't san xuiYt ndng nghiep Con sd nay d cac xa cd khac nhau (thap nhat la

xa Mfi Tri: 38,6% va cao nha't la xa Tliuvng Cat: 85,7%)

Dfi tim hieu ky han vfi kha nang tao dung nghfi mdi ciia ngirdi lao dgng nfi'u cdn ft dat, chiing tdi da tifi'n hanh dgt phdng van vao thang 3 nam 2002 trfin mdt sd ddi tugng d xa Mfi Tri va Tay Md Khi dugc hdi ve vific cd can duac dao tiio nghd mdi khdng thi cd 55% y kifi'n tii ldi la cd va 45% tra ldi la khdng bifi't la cd ciin hay khdng Thuc chat sd ngudi trii ldi theo hudng niiy la nhiing ngudi chua cd du dinh, chua dinh hudng trude sc chuyen sang nghc gi nfin tra ldi mgt each khdng chac chan dugc hdi

Nsay ca sd y kifi'n tra ldi can dao tao nghd dd chuydn sang nghd mdi cun" chua bifi't la hgc nghe gi hgc d dau va hgc nhu thfi' nao Difiu nay, chiing

to Huyfin chua Iam td't cdng tac tuyfin truyen, dinh hudng nghe nghifip

*

Cd the ndi, khii nang tao dung nghe mdi d Ttr Lifim la rat ldn Ngoai

nhu cau lao dgng cung ca'p cho cdc khu cdng nghifip, chung ta thay nhu ciu

lao ddng trong cdc nganh thuang mai - dich vu la ra't ldn Nfi'u Huyfin chii ddng du bao va md cac hudng dao tao nghd vd cac linh vuc nay thi chac chan, Huyfin se thu hiit dugc sd lugng ldn dd'i tugng tre theo hgc va chdc chan

se giiip hg tao dung dugc nghd nghifip trong qua trinh dd thi hoa

Du bao xu hudng van dgng ciia he thd'ng vific iam ciia dia phuang la

mdt vific iam cin thifi't va cd f nghia quyfi't dinh trong vific du bao nhu cau

dao tao nghd ciia dia phuang Tuy nhifin, chiing ta dfi nhiin thfiy, dd cd dugc nhirng nhiing du biio cu the lam ca sd cho vific du bao nhu cau dao tao nghd thi can thifi't phai cd nhung didu tra, khao ciiu kl ludng hon Do huyfin Ttr Lifim chua lam lot cdng tac nay va han nii'a chua bifi't kfi't hgp du bao nay vdi qua irinh hoach dinh cho cdng tiic dao tao nghd nfin nhin chung cdng tac dao tao nghd cua Huyen chua dap u:ng dugc nhiing yfiu cau, ddi hdi ve hgc nghfi, chuyfin doi nghd nghifip ciia ngudi dan dia ph rang trong qua trinh dd thi hoa

2.3 Cdng tdc ddo tgo nghe d Tic Liem

2.3.1 Quan diem vd nhdn thitc

Qua kfi't qua dieu tra, phdng van mdt sd can bd huyfin Ttr Lifim vao cudi ihang 3 nam 2002, chiing tdi nhan thay rang ban than cac can bd huyfin cung rat quan lam dfi'n viin dc dao lao nghe cho ngirdi hio dgng tnrdc tinh hinh mat dal ndng nghiep nhanhl chdng nhu hifin nay Da sd cac y kifi'n cho rang can phai dao tao tay nghe cho ngudi lao dgng dd hg kip thdi thfch iing vdi su chuydn dich ca cii'u nganh-nghe Theo y kifi'n chi dao ciia Huyfin uy va

Uy ban nhan dan huyfin Tir Lifim, hifin nay va trong nhimg nam tdi, Huyfin se chii y han nua dfi'n cdng tac dao tao nghe cho ngirdi lao dgng, phai can cii vao tinh hinh ciia Huyfin va kha nang ciia ngudi lao ddng dfi xay dung nhung phuang iin cu thd cho cdng tac diio tao nghe

Can cir vao sir chuyen dich ca ca'u nganh nghe, ca cau kinh tfi' ciia Huyen ironiz nhiing nam siip ldi; can cir viio nhu ciiu lao dgng cho phat trifin