Giải pháp hạn chế rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu linh kiện ô tô của Công ty Cổ phần ô tô An Hưng

Tất cả các cấp quản lý cũng như nhân viên củacông ty chưa thấy hết được tầm quan trọng của công tác thực hiện, tuân thủ quy trìnhthực hiện hợp đồng nhập khẩu, do đó, công tác này chưa đư

Em xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN

MỤC LỤC

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1

1.1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu 1

1.2 Tổng quan về vấn đề nghiên cứu 2

1.3 Mục đích nghiên cứu 3

1.4 Đối tượng nghiên cứu 3

1.5 Phạm vi nghiên cứu 3

1.6 Phương pháp nghiên cứu 3

1.6.1 Phương pháp thu thập dữ liêu 3

1.6.2 Phương pháp xử lý dữ liệu 3

1.7 Kết cấu khóa luận 4

CHƯƠNG 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ RỦI RO TRONG QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG NHẬP KHẨU 5

2.1 Một số khái niệm cơ bản 5

2.1.1 Nhập khẩu 5

2.1.2 Hợp đồng thương mại quốc tế 5

2.1.3 Rủi ro 5

2.1.4 Nguy cơ rủi ro 6

2.2 Một số lý thuyết cơ bản về rủi ro trong quá trình nhập khẩu 6

2.2.1 Quy trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu 6

2.2.1.1 Xin giấy phép nhập khẩu 6

2.2.1.2 Thuê phương tiện vận tải 6

2.2.1.3 Mua bảo hiểm 7

2.2.1.4 Làm thủ tục hải quan 7

2.2.1.5 Nhận hàng nhập khẩu 8

2.2.1.6 Kiểm tra hàng 9

2.2.1.7 Làm thủ tục thanh toán 9

2.2.1.8 Khiếu nại và giải quyết khiếu nại 10

2.2.2 Rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu 10

2.2.2.1 Các yếu tố làm gia tăng rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu 10

2.2.2.2 Đặc điểm của rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu 12

2.2.2.3 Phân loại rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu 13

2.2.3 Quan hệ tương tác giữa rủi ro và hiệu quả thực hiện hợp đồng nhập khẩu 13

2.2.3.1 Hiệu quả thực hiện hợp đồng nhập khẩu 13

2.2.3.2 Mối quan hệ tương tác giữa rủi ro và hiệu quả thực hiện hợp đồng nhập

khẩu 13

2.3 Phân định nội dung nghiên cứu 14

2.3.1 Quy trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu 14

2.3.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu 15

2.3.3 Rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu 15

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG RỦI RO TRONG QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG NHẬP KHẨU LINH KIỆN Ô TÔ CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN Ô TÔ AN HƯNG 16

3.1 Khái quát chung về tình hình hoạt động kinh doanh của Công ty cổ phần ô tô An Hưng 16

3.1.1 Khái quát quá trình hình thành và phát triển 16

3.1.2 Lĩnh vực kinh doanh của công ty 17

3.1.3 Cơ cấu tổ chức bộ máy của công ty 17

3.1.4 Khái quát tình hình kinh doanh của công ty 18

3.1.5 Tình hình kinh doanh xuất nhập khẩu của công ty 19

3.1.5.1 Về kim ngạch nhập khẩu 19

3.1.5.2 Cơ cấu thị trường nhập khẩu 20

3.2 Thực trạng rủi ro trong thực hiện hợp đồng nhập khẩu của Công ty cổ phần ô tô An Hưng 21

3.2.1 Nguy cơ rủi ro 21

3.2.1.1 Nguy cơ rủi ro từ môi trường tự nhiên 21

3.2.1.2 Nguy cơ rủi ro từ môi trường chính trị quốc tế 21

3.2.1.3 Nguy cơ rủi ro từ chính sách quản lý và cơ chế điều hành XNK của nhà nước 22

3.2.1.4 Nguy cơ rủi ro từ yếu kém trong năng lực quản lý và trình độ chuyên môn. 22

3.2.2 Quy trình thực hiện hợp đồng nhập và một số rủi ro điển hình trong thực hiện hợp đồng khẩu linh kiện ô tô của công ty cổ phần ô tô An Hưng 23

3.2.2.1 Xin giấy phép nhập khẩu 23

3.2.2.2 Mở thư tín dụng (L/C) 23

3.2.2.3 Đôn đốc bên bán giao hàng 24

3.2.2.4 Mua bảo hiểm hàng hóa 25

3.2.2.5 Làm thủ tục thanh toán 25

3.2.2.6 Làm thủ tục hải quan 27

3.2.2.7 Nhận hàng 28

3.2.2.8 Kiểm tra hàng hóa 29

3.2.2.9 Khiếu nại và giải quyết khiếu nại 30

3.2.4 Đánh giá về tác động rủi ro đối với Công ty cổ phần ô tô An Hưng 31

3.2.5 Đánh giá về nguyên nhân gây ra rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng

nhập khẩu của Công ty cổ phần ô tô An Hưng 31

CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP HẠN CHẾ RỦI RO TRONG QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG NHẬP KHẨU LINH KIỆN Ô TÔ CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN Ô TÔ AN HƯNG 33

4.1 Quan điểm và phương hướng cơ bản về hạn chế rủi ro nhằm nâng cao hiệu quả của quá trình thực hiên hợp đồng xuất nhập khẩu 33

4.1.1 Sự cần thiết và lợi ích của các biện pháp hạn chế rủi ro 33

4.1.2 Quan điểm, phương hướng của Công ty cổ phân ô tô An Hưng về hạn chế rủi ro trong kinh doanh xuất nhập khẩu 34

4.1.2.1 Quan điểm của Công ty cổ phần ô tô An Hưng về hạn chế rủi ro trong kinh doanh xuất nhập khẩu 34

4.1.2.2 Phương hướng của Công ty cổ phần ô tô An Hưng về hạn chế rủi ro trong kinh doanh xuất nhập khẩu 34

4.2 Thực trạng biện pháp hạn chế rủi ro trong thực hiện hợp đồng nhập khẩu được vận dụng tại Công ty cổ phần ô tô An Hưng 35

4.2.1 Các biện pháp được áp dụng phổ biến 35

4.2.1.1 Bảo hiểm hàng hóa 35

4.2.1.2 Các biện pháp về kĩ thuật tổ chức hợp đồng 35

4.2.1.3 Đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ 35

4.2.2 Đánh giá về các biện pháp hạn chế rủi ro tại Công ty cổ phần ô tô An Hưng.36 4.3 Một số kiến nghị nhằm hạn chế rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đông nhập khẩu 36

4.3.1 Các giải pháp từ phía Công ty cổ phần ô tô An Hưng 36

4.3.1.1 Hoàn thiện các nghiệp vụ 36

4.3.1.2 Đào tạo và nâng cao kỹ thuật nghiệp vụ ngoại thương cho các cán bộ công nhân viên 39

4.3.2 Các giải pháp từ phía Nhà nước 39

TÀI LIÊU THAM KHẢO 41

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ.

STT TÊN BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ TRANG

1 Sơ đồ 3.1: Cơ cấu tổ chức bộ máy của CTCP ô tô An Hưng 17

2 Bảng 3.1: Bảng tổng hợp kết quản kinh doanh của CTCP ô ôtô

An Hưng giai đoạn 2010-2012.

18

3 Bảng 3.2: Kim ngạch nhập khẩu linh kiện ô tô của CTCP ô tô

4 Biểu đồ 3.1: Cơ cấu thị trường nhập khẩu của Công ty cổ phần

5 Biểu đồ 3.2: Tỷ giá danh nghĩa USD/VNĐ theo quý giai đoạn

2 XNK Xuất nhập khẩu

8 CIF Cost, Insurance and Freight Tiền hàng, bảo hiểm và cước

10 CIP Carriage and Insurance Paid to Cước phí và bảo hiểm trả tới

22 USD The United States Dollar Đơn vị tiền tệ: Đô la Mỹ

23 IMF International Monetary Fund Quỹ tiền tệ quốc tế

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu.

Trong xu thế hội nhập nền kinh tế thế giới của nước ta hiện nay, thì thương mạiquốc tế (TMQT) ngày càng trở nên quan trọng trong việc phát triển nền kinh tế nước tanói riêng và đối với tất cả các quốc gia trên thế giới nói chung TMQT nó tạo cho mỗiquốc gia phát huy mạnh những mặt hàng mà mình có lợi thế cạnh tranh tăng cườngxuất khẩu những mặt hàng đó và nhập khẩu những mặt hàng không phải lợi thế củamình

TMQT thông qua hoạt động xuất nhập khẩu đã đem lại lợi ích cho nền kinh tế,

nó tạo điều kiện cho công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước, góp phần vào việc đẩymạnh dịch chuyển cơ cấu kinh tế, thúc đẩy sản xuất phát triển, góp phần cải thiện đờisống nhân dân, nâng cao trình độ văn hóa của nhân dân TMQT trở thành một tất yếuđối với mỗi quốc gia nói chung và các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu( XNK) nói riêng

Tại Công ty cổ phần ô tô An Hưng, hoạt động nhập khẩu chủ yếu diễn ra là nhậpkhẩu linh kiện ô tô, nó mang lại nguồn doanh thu tương đối lớn cho công ty Thịtrường nhập khẩu chủ yếu của công ty là thị trường Nhật Bản, Trung Quốc, Thái Lan,Hàn Quốc Các thị trường nhập khẩu là không giống nhau nên trong quá trình nhậpkhẩu đã xảy khá nhiều rủi ro và bất cập, đặc biệt là trong quá trình thực hiện hợp đồngnhập khẩu

Tất cả những rủi ro tiềm ẩn này đều có thể làm tăng chi phí đối với doanh nghiệp,

nó còn ảnh hưởng đến toàn bộ hoạt động kinh doanh của công ty, làm giảm hiệu quảhoạt động chung của công ty Qua nghiên cứu và tìm hiểu thì nguyên nhân sâu sa củanhững rủi ro đã xảy ra xuất phát từ công tác thực hiện hợp đồng của công ty chưa thực

sự hiệu quả và chưa thực hiện sát xao Tất cả các cấp quản lý cũng như nhân viên củacông ty chưa thấy hết được tầm quan trọng của công tác thực hiện, tuân thủ quy trìnhthực hiện hợp đồng nhập khẩu, do đó, công tác này chưa được quan tâm đúng mức vàthực tế, chỉ khi xảy ra những rủi ro đó rồi công ty mới tìm cách khắc phục mà không

có những biện pháp phòng ngừa mang tính chủ động trước đó Vì vậy, tìm ra các biệnpháp phòng ngừa rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu là vấn đề cần

được giải quyết tại Công ty cổ phần An Hưng hiện nay Do đó, em lựa chọn nghiên

cứu đề tài: “ Giải pháp hạn chế rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu linh kiện ô tô của Công ty Cổ phần ô tô An Hưng” để đề xuất ra các giải pháp

phòng ngừa rủi ro cho doanh nghiệp

1.2 Tổng quan về vấn đề nghiên cứu.

Trong những năm gần đây, cũng đã có nhiều đề tài nghiên cứu về quy trình thựchiện hợp đồng nhập khẩu trong đó có nghiên cứu về rủi ro trong quá trình thực hiệnhợp đồng nhập khẩu của các doanh nghiệp Việt Nam Các đề tài về quy trình thực hiệnhợp đồng nhập khẩu nhìn chung đứng về khía cạnh quản trị chứ không phải hoàn thiệnquy trình Bên cạnh nghiên cứu về quy trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu cũng cónhiều những công trình nghiên cứu về các vấn đề xung quanh quy trình nhập khẩu.Rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu không phải là một đề tàimới mẻ, song, đứng trên mỗi góc độ khác nhau lại có những cái nhìn khác nhau về vấn

2 Luận văn “Quản trị rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu mặthàng thép không gỉ sang thị trường Mỹ của Công ty TNHH Tajima Việt Nam, do sinhviên Trần Dung, Trường Đại học Thương mại, Khoa Thương mại quốc tế thực hiệnnăm 2012

3 Luận văn “Giám sát và điều hành quy trình thực hiện hợp đồng nhập khẩulinh kiện máy móc từ thị trường Nhật Bản của Công Ty TNHH Ô Tô Đông Phong”, doSinh viên Nguyễn Thị Bộ, Trường Đại học Thương Mại, Khoa Thương Mại quốc tế,thực hiện năm 2010

Khác với các luận văn trên, đề tài khóa luận của em sẽ tập trung nghiên cứu cácrủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu bao gồm các nhân tố ảnh hưởngđến quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu, tác động của các nhân tố này, các biện

pháp được áp dụng chủ yếu để hạn chế rủi ro từ đó, đưa ra các đánh giá và đề xuất,kiến nghị hướng nhằm giảm thiểu rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu.

1.3 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nguồn dữ liệu thu thập được và vận dụng phương pháp nghiên cứu dựa trêntrình độ và kinh nghiệm thực tế của bản thân, mục đích nghiên cứu đề tài gồm 3 mụcđích cơ bản:

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng nhậpkhẩu

- Nhận xét, đánh giá thực trạng quy trình nhập khẩu linh kiệ ô tô của Công ty

cổ phần ô tô An Hưng

- Đề xuất các giải pháp nhằm hạn chế rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồngnhập khẩu của Công ty Cổ phần ô tô An Hưng

1.4 Đối tượng nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu: Rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu

1.6 Phương pháp nghiên cứu.

1.6.1 Phương pháp thu thập dữ liêu

Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Sử dụng phiếu điều tra, phỏng vấn chuyêngia và dùng phương pháp quan sát

Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Chủ yếu sử dụng nguồn dữ liệu nội bộ củaCông ty

1.6.2 Phương pháp xử lý dữ liệu.

Quá trình phân tích dữ liệu có sử dụng phương pháp lập bảng biểu thống kê,phân tích và so sánh để đánh giá khái quát vấn đề và rút ra kết luận

1.7 Kết cấu khóa luận.

Đề tài gồm có 4 chương:

Chương 1: Tổng quan về vấn đề nghiên cứu.

Chương 2: Một số vấn đề lý luận cơ bản về rủi ro trong quá trình thực hiện hợp

đồng nhập khẩu

Chương 3: Thực trạng rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu linh

kiện ô tô của Công ty cổ phần ô tô An Hưng

Chương 4: Định hướng phát triển và một số giải pháp hạn chế rủi ro trong quá

trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu linh kiện ô tô của Công ty cổ phần ô tô An Hưng

CHƯƠNG 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ RỦI RO TRONG QUÁ

đã thoả thuận và hợp pháp Người nhập khẩu sẽ phải trả cho người xuất khẩu mộtlượng giá trị tương ứng với lượng hàng hoá đó

2.1.2 Hợp đồng thương mại quốc tế.

Hợp đồng thương mại quốc tế hoặc hợp đồng mua bán ngoại thương hay hợpđồng xuất nhập khẩu là sự thoả thuận giữa các đương sự có trụ sở kinh doanh ở cácquốc gia khác nhau, theo đó một bên gọi là bên bán (bên xuất khẩu) có nghĩa vụchuyển quyền sở hữu cho một bên khác gọi là bên mua (bên nhập khẩu) một tài sảnnhất định gọi là hàng hoá, bên mua có nghĩa vụ nhận hàng và trả tiền hàng

2.1.3 Rủi ro.

Rủi ro là sự kiện không may mắn Rủi ro hết sức đa dạng, phức tạp, tồn tại dướinhiều hình thái khác nhau và gắn liền với hoạt động sống, sản xuất, kinh doanh củacon người Do đó, nhiều năm qua, rủi ro đã trở thành đối tượng nghiên cứu của nhiềuhọc giả trong lĩnh vực kinh tế và bảo hiểm thế giới Xoay quanh khái niệm rủi ro, hiệnđang có rất nhiều quan điểm khác nhau, sau đây là một số khái niệm phổ biến nhất.Một học giả người Mỹ, ông Allan Willett trong cuốn “ Risk and Insurance”, 1995quan niệm rằng: “ rủi ro là bất trắc cụ thể đến một biến cố không mong đợi” Như vậy,theo ông, rủi ro liên quan tới thái độ con người Những biến cố ngoài mong đợi thìđược xem là rủi ro còn những biến cố mong đợi thì không phải là rủi ro

Còn theo ông Nguyễn Hữu Thân, tác giả cuốn “ Phương pháp mạo hiểm vàphòng ngừa rủi ro trong kinh doanh”, NXB Thông tin, 1991, thì rủi ro là sự bất trắc,gây ra mất mát, thiệt hại Théo cách tiếp cận này thì rủi ro phải là bất trắc gây ra hậuquả cho con người, còn những bất trắc không gây tổn thất thì không phải là rủi ro.Nhìn từ góc độ bảo hiểm, rủi ro là những đe dọa nguy hiểm mà con người khônglường trước được và là nguyên nhân trực tiếp gây tổn thất cho đối tượng bảo hiểm

2.1.4 Nguy cơ rủi ro

Những sự kiện bất lợi chưa xảy ra nhưng có khả năng xảy ra được gọi là nguy cơrủi ro Nguy cơ rủi ro phản ánh trạng thái tiềm ẩn và khả năng xảy ra rủi ro Nguy cơcàng cao thì khả năng xảy ra rủi ro càng lớn Nguy cơ rủi ro luôn tiềm ẩn song hànhcùng với hoạt động kinh doanh và làm cho rủi ro có thể xảy ra bất kỳ lúc nào gây thiệthại, mất mát cho doanh nghiệp Tuy nhiên, nguy cơ rủi ro ít nhiều mang tính quy luật,

nó luôn vận động, biến đổi theo môi trường tự nhiên, chính trị, kinh tế Do vậy, khảnăng làm chủ tự nhiên và khả năng làm chủ của con người càng cao thì việc nhậndạng, dự đoán nguy cơ rủi ro càng chính xác

2.2 Một số lý thuyết cơ bản về rủi ro trong quá trình nhập khẩu.

2.2.1 Quy trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu.

Sau khi hợp đồng nhập khẩu được ký kết, đơn vị kinh doanh xuất nhập khẩu với

tư cách là một bên ký hợp đồng, phải tổ chức thực hiện hợp đồng đó Đây là một chuỗicác công việc phức tạp và mang tính chất tự nguyện cao, đòi hỏi người làm công tácnày phải đầy đủ kỹ năng, nghiệp vụ thương mại quốc tế Việc thực hiện hợp đồng phảitiến hành các công việc sau

2.2.1.1 Xin giấy phép nhập khẩu.

Xin giấy phép nhập khẩu là vấn đề quan trọng đầu tiên về mặt pháp lý để tiếnhành các bước tiếp theo Vì thế sau khi ký hợp đồng nhập khẩu, doanh nghiệp phải xingiấy phép nhập khẩu Có hai loại giấy phép nhập khẩu đó là giấy phép nhập khẩu năm

và giấy phép nhập khẩu chuyến

Khi đối tượng thuộc phạm vi phải xin giấy phép nhập khẩu, doanh nghiệp phảixuất trình bộ hồ sơ xin giấy phép gồm:

 Đơn xin phép

 Phiếu hạn ngạch (nếu có)

 Bản sao hợp đồng hoặc bản sao L/C

 Hợp đồng uỷ thác nhập khẩu (nếu là nhập khẩu uỷ thác)

 Các giấy tờ có liên quan (nếu có)

2.2.1.2 Thuê phương tiện vận tải.

Trong quá trình thực hiện hợp đồng thương mại quốc tế việc thuê phương tiệnvận tải phải dựa vào các căn cứ sau

 Căn cứ vào điều kiện cơ sở giao hàng: Nếu điều kiện là CFR, CIF, CPT, CIP,DES, DEQ, DDU, DDP thì người xuất khẩu phải tiến hành thuê phương tiện vận tải.Còn nếu điều kiện cơ sở giao hàng là EXW, FCA, FAS, FOB thì người nhập khẩu phải

có nghĩa vụ thuê phương tiện vận tải

 Căn cứ vào khối lượng hàng và đặc điểm của hàng hoá: Căn cứ vào khốilượng hàng để tối ưu hoá trọng tải của phương tiện từ đó tối ưu hoá chi phí Đồng thờicăn cứ vào đặc điểm của hàng hoá là để lựa chọn phương tiện đảm bảo an toàn chohàng hoá trong quá trình vận chuyển

 Căn cứ vào điều kiện vận tải: Đó là hàng hoá rời hay hàng hoá đóng trongContainer, hàng hoá thông dụng hay hàng hoá đặc biệt Vận chuyển trên tuyến đườngbình thường hay đặc biệt, vận tải một chiều hay khứ hồi

2.2.1.3 Mua bảo hiểm.

Trong thương mại quốc tế thường phải vận chuyển đi xa, trong những điều kiệnvận tải khá phức tạp, do đó hàng hoá dễ bị hư hỏng, mất mát tổn thất lớn trong quátrình vận chuyển Chuyên chở hàng hoá bằng đường biển cũng thường gặp rủi ro vàtổn thất, bởi vậy trong thương mại quốc tế bảo hiểm đường biển là loại bảo hiểm phổbiến nhất Theo điều kiện CIF, CIP thì nghĩa vụ của người bán phải mua bảo hiểm vìlợi ích của người mua nhưng chỉ phải mua bảo hiểm ở một mức tối thiểu Còn trongcác điều kiện khác, các bên tự quyết định việc mua bảo hiểm nếu họ cảm thấy cần thiếttức là không bắt buộc phải mua bảo hiểm.Các đơn vị kinh doanh khi mua bảo hiểmphải xác lập nên một hợp đồng bảo hiểm

2.2.1.4 Làm thủ tục hải quan.

Thủ tục hải quan là một công cụ để quản lý các hoạt động buôn bán theo phápluật của Nhà nước để ngăn chặn buôn lậu Theo quyết định số 1494/2001/QĐ-TCHQ(Có hiệu lực ngày 1/10/2001, ban hành ngày 26/01/2001) thì thủ tục hải quan đối vớihàng nhập khẩu gồm 3 bước:

Bước 1: Tiếp nhận, đăng ký tên khai hải quan và quyết định hình thức kiểm trathực tế hàng hoá

Bước 2: Kiểm tra thực tế hàng hoá

Bước 3: Kiểm tra tính thuế

Người nhập khẩu phải kiểm tra, giám sát việc giao nhận hàng, phát hiện các saiphạm và giải quyết các tình huống phát sinh.

Thanh toán chi phí giao nhận, bốc xếp bảo quản hàng hoá cho cảng

b, Nếu công ty nhận hàng chuyên chở bằng Container bao gồm các bước:

c, Nếu nhận hàng chuyên chở bằng đường sắt:

Nếu hàng đầy toa xe, người nhập khẩu nhận cả toa xe, kiểm tra, niêm phong kẹpchì, làm thủ tục hải quan, dỡ hàng, kiểm tra hàng hoá, tổ chức vận chuyển hàng hoá vềkho riêng

Nếu hàng hoá không đủ toa xe, người nhập khẩu nhận hàng tại trạm giao hàng vàngành đường sắt, rồi tổ chức vận chuyển hàng hoá về kho riêng

(2)

(6)

(5) (7) (9)

Trong đó:

(1) Người nhập khẩu làm đơn xin mở L/C gửi tới ngân hàng

(2) Ngân hàng chấp nhận mở L/C Trong đó ngân hàng cam kết trả tiền chongười xuất khẩu nếu họ trình một bộ chứng từ đầy đủ và phù hợp với những quy địnhtrong L/C bao gồm: Hoá đơn thương mại, vận đơn, giấy chứng nhận xuất xứ, giấychứng nhận số lượng, chất lượng, giấy chứng nhận bảo hiểm

(3) Ngân hàng thông báo chuyển L/C bản gốc cho người xuất khẩu

(4) Người xuất khẩu chấp nhận L/C và giao hàng Nếu không chấp nhận thì phải

có thông báo đề nghị sửa L/C cho phù hợp với hợp đồng mua bán

Ngêi mua

Ng©n hµng th«ng b¸o Ng©n hµng më L/C

Ngêi b¸n Ngêi mua

(5) Người xuất khẩu chuyển bộ chứng từ cho ngân hàng thông báo.

(6) Ngân hàng thông báo chuyển chứng từ cho ngân hàng mở L/C

(7) Ngân hàng mở L/C kiểm tra bộ chứng từ Nếu thấy phù hợp thì trả tiền chongười xuất khẩu thông qua ngân hàng thông báo

(8) Ngân hàng mở L/C chuyển bộ chứng từ thanh toán cho người nhập khẩu vớiđiều kiện phải trả tiền ngay hoặc chấp nhận trả tiền thì ngân hàng mới chuyển vận đơncho người nhập khẩu

(9) Người nhập khẩu trả tiền cho ngân hàng sau khi kiểm tra bộ chứng từ thấyphù hợp

2.2.1.8 Khiếu nại và giải quyết khiếu nại.

Khi thực hiện hợp đồng nhập khẩu nếu nh chủ hàng nhập khẩu phát hiện thấyhàng nhập khẩu bị thiếu, tổn thất, đổ nát, mất mát thì cần khiếu nại ngay để khỏi bỏ lỡthời hạn khiếu nại

Đối tượng khiếu nại là người bán nếu hàng có chất lượng hoặc số lượng khôngphù hợp, có bao bì không thích đáng, thời hạn giao hàng bị vi phạm, hàng giao khôngđồng bộ, thanh toán nhầm lẫn

Đối tượng khiếu nại là công ty bảo hiểm nếu hàng hoá (đối tượng của bảo hiểm)

bị tổn thất do thiên tai, tai nạn bất ngờ hoặc do lỗi của người thứ ba gây ra khi nhữngrủi ro này được mua bảo hiểm

Đơn khiếu nại phải kèm theo những bằng chứng về việc tổn thất nh biên bảngiám định, vận đơn đường biển, đơn bảo hiểm (nếu khiếu nại tại công ty bảo hiểm).Việc giải quyết khiếu nại phải thận trọng kịp thời, tỉ mỉ, giải quyết khẩn trương Nếuviệc khiếu nại không giải quyết thoả đáng thì hai bên có thể kiện nhau ra Hội đồngtrọng tài hoặc tại toà án (nếu có thoả thuận trong hợp đồng)

2.2.2 Rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu.

2.2.2.1 Các yếu tố làm gia tăng rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu.

Quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu chịu sự chi phối của nhiều nhân tốt ảnhhưởng và nguyên nhân gây rủi ro riêng có trong kinh doanh xuất nhập khẩu

Trước hết phải kể đến những rủi ro phát sinh từ môi trường pháp lý Nguồn luật

áp dụng cho hợp đồng mua bán ngoại thương rất nhiều, bao gồm: điều ước quốc tế vềngoại thương, luật quốc gia, tập quán quốc tế về thương mại, án lệ và hợp đồng mẫu

Việc lựa chọn nguồn luật nào được áp dụng cho quan hệ hợp đồng là do các bên hoàntoàn tự do thỏa thuận Do đó, trong trường hợp không có điều ước quốc tế, các bênthường tranh chấp trong thỏa thuận luật áp dụng Nếu không bên nào chịu nhượng bộ,

họ có thể lựa chọn luật của nước thứ 3 Đây chính là nguồn gốc có thể đem lại rủi ro

do không phải bao giờ các bên cũng hiểu cặn kẽ luật pháp của nước thứ 3 đó Nhân tốảnh hưởng và nguyên nhân thứ hai làm gia tăng rủi ro, tổn thất trong quá trình thựchiện hợp đồng nhập khẩu chính là chủ thể của hợp đồng

Thông thường, trong hợp đồng mua bán quốc tế, các bên có quốc tịch khác nhauhoặc trụ sở giao dịch ở các nước khác nhau Điều này dẫn tới địa vị pháp lý của các cánhân và tổ chức tham gia quan hệ hợp đồng cũng khác nhau

Chủ thể hợp đồng thường bất đồng về ngôn ngữ và có tập quán văn hóa khácnhau Điều này gây ra không ít khó khăn cản trở cho quá trình đàm phán, ký kết hợpđồng và kết quả là khi thực hiện hợp đồng, có thể sự hiểu lầm sẽ xảy ra, đem lại rủi rocho người kinh doanh nhập khẩu

Một nhân tố nữa phải đề cập ở đây là khoảng cách địa lý Trong quá trình thựchiện hợp đồng nhập khẩu, hàng hóa thường được di chuyển qua biên giới quốc gia.Khoảng cách địa lý càng lớn, nguy cơ rủi ro càng cao và ngược lại

Chuyển tiền và thanh toán quốc tế cũng là nhân tố và nguyên nhân làm gia tăngrủi ro, tổn thất Đặc trưng của hợp đồng mua bán ngoại thương là đồng tiền tính giáhoặc đồng tiền thanh toán là ngoại tệ đối với ít nhất một trong các bên hợp đồng Việcthanh toán giữa người mua và người bán thường qua trung gian là ngân hàng Thờiđiểm thanh toán và thời điểm giao hàng là khác nhau Do đó, rủi ro thường xuyên xuấthiện trong các khâu thanh toán

Một biểu hiện nữa của rủi ro trong thanh toán quốc tế là sự biến động của tỷ giáhối đoái Xuất phát từ đặc trưng đồng tiền thanh toán ngoại tệ đối với một hoặc cả haibên trong hợp đồng, sự biến động của tỷ giá hối đoái làm tăng giảm hiệu quả củathương vụ Do đó, các bên khi kí kết hợp đồng thường lựa chọn một đồng tiền ổn địnhlàm đồng tiền tính giá và đồng tiền thanh toán để tránh rủi ro ro biến động tỷ giá hốiđoái khi thực hiện hợp đồng

Qua nghiên cứu về rủi ro và các nhân tố làm gia tăng rủi ro trong quá trình thựchiện hợp đồng nhập khẩu, ta có thể thấy sự phức tạp đặc biệt của rủi ro trong môi

trường kinh doanh quốc tế, từ đó có thể rút ra một số đặc điểm của rủi ro trong quatrình thực hiện hợp đồng.

2.2.2.2 Đặc điểm của rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu.

Quá trình thực hiện hợp đồng bao gồm một chuỗi các bước nghiệp vụ kế tiếpnhau và trong từng khâu của quá trình này, các nhân tố ảnh hưởng và các nguyên nhângây rủi ro ngày càng nhiều Tất cả những điều này làm cho rủi ro trong kinh doanhnhập khẩu mà chủ yếu trong quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu xảy ra thườngxuyên hơn, mức độ nghiêm trọng hơn và biểu hiện dưới các hình thức đa dạng, phứctạp hơn so với kinh doanh trong nước

Rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu xảy ra với tần suất lớn hơnthực hiện hợp đồng trong nước: Trong quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu, nhàkinh doanh luôn phải đối mặt với môi trường kinh doanh đầy biến động, kèm theo đó

là muôn vàn nguy cơ rủi ro ở tất cả cá lĩnh vực hoạt động diễn ra trong và ngoài nước.Các nhân tố ảnh hưởng, các nguyên nhân của quan và khách quan ở cả trong và ngoàinước làm cho rủi ro xảy ra thường xuyên hơn với tần suất lớn hơn kinh doanh trongnước Sự xuất hiện dồn dập của các sự cố bất lợi có thể lý giải bằng sự khác biệt trong

hệ thống luật pháp, văn hóa kinh doanh, chủ thể trong quan hệ hợp đồng, khoảng cáchđịa lý

Rủi ro xảy ra với mức độ nghiêm trọng hơn: Khi xảy ra rủi ro thường gây hậuquả nghiêm trọng hơn cho người kinh doanh nhập khẩu vì hai lý do Một là, giá trị củathường vụ nhập khẩu thường lớn hơn các thương vụ kinh doanh trong nước Hai là,quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu thường liên quan tới nhiều bên hơn nên khixảy ra rủi ro có thể tất cả các bên cùng phải gánh chịu Nói một cách khác, mức độnghiêm trọng hơn được thể hiện ở phạm vi ảnh hưởng của rủi ro rộng lớn hơn

2.2.2.3 Phân loại rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu.

Phân loại rủi ro là một công việc cần thiết và có ý nghĩa to lớn cho quá trình nhậnthức và đề ra biện pháp phòng ngừa, hạn chế rủi ro một cách hợp lý Tuy nhiên, việcphân loại rủi ro mang tính tương đối vì dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau

 Căn cứ vào khả năng đo lường

 Rủi ro có thể tính toán được: là rủi ro mà tần số xuất hiện của nó có thể tiênđoán được ở mức độ tin cậy nào đó

 Rủi ro không thể tính toán được: là rủi ro mà tần số xuất hiện của nó bấtthường, khó tiên đoán

 Căn cứ vào nguyên nhân gây ra rủi ro

 Rủi ro có nguyên nhân khách quan: là rủi ro do tác động của môi trường vĩ

mô và nguyên nhân bên ngoài mà doanh nghiệp không thể kiểm soát được

 Rủi ro có nguyên nhân chủ quan: là rủi ro bắt nguồn từ các nguyên nhân chủquan như những yếu kém của doanh nghiệp về chuyên môn, nghiệp vụ, thiếu thôngtin, sai lầm trong chính sách kinh doanh

 Căn cứ vào nghiệp vụ của bảo hiểm

 Rủi ro thông thường được bảo hiểm: là rủi ro có tính bất ngờ, ngẫu nhiên,xảy ra ngoài ý muốn của con người và được bảo hiểm theo điều kiện A, B, C

 Rủi ro phải bảo hiểm riêng, không được bồi thường theo các điều kiện bảohiểm gốc A, B, C

 Rủi ro loại trừ: là rủi ro không được bảo hiểm trong mọi trường hợp

2.2.3 Quan hệ tương tác giữa rủi ro và hiệu quả thực hiện hợp đồng nhập khẩu.

2.2.3.1 Hiệu quả thực hiện hợp đồng nhập khẩu.

Hiệu quả thực hiện hợp đồng nhập khẩu là phạm trù kinh tế phản ánh trình độ sửdụng các nguồn lực của doanh nghiệp kinh doanh nhập khẩu để tạo ra kết quả cao nhấttrong quá trình thực hiện hợp đồng với chi phí thấp nhất

2.2.3.2 Mối quan hệ tương tác giữa rủi ro và hiệu quả thực hiện hợp đồng nhập khẩu.

Đạt được hiệu quả cao nhất trong thực hiện hợp đồng luôn là mục tiêu của bất kìdoanh nghiệp nào Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện hợp đồng, nguy cơ rủi ro luôntồn tại và có thể xảy ra, làm tăng chi phí, giảm lợi nhuận, thậm chí gây thua lỗ cho

thương vụ và do đó, hạn chế hiệu quả hợp đồng nhập khẩu Vì vậy, có thể nói, rủi roluôn tỷ lệ nghịch với hiệu quả thực hiện hợp đồng nhập khẩu.

Trước hết, gia tăng rủi ro làm giảm hiệu quả thực hiện hợp đồng nhập khẩu Rủi

ro xảy ra, đem theo thiệt hại to lớn về lợi ích vật chất và phi vật chất Do vậy, khi rủi

ro đã xảy ra, doanh nghiệp sẽ tốn thêm các chi phí để xử lý, khoanh vùng rủi ro, giảmthiểu tổn thất, chi phí phục hồi sản xuất, kinh doanh Chi phí tăng trong khi doanh thuthu về không đổi làm các chỉ tiêu hiệu quả biến đổi theo chiều hướng xấu

Hiệu quả thực hiện hợp đồng chỉ có thể đạt được khi doanh nghiệp có biện phápphòng ngừa, hạn chế, giảm thiểu rủi ro Để phòng ngừa, hạn chế rủi ro, doanh nghiệpphải phân tích môi trường kinh doanh, phân tích hoạt động kinh doanh của doanhnghiệp nhằm loại trừ hoàn cảnh phát sinh rủi ro, tiết kiệm để bù đắp mất mát rủi robằng lập quỹ dự trữ, mua bảo hiểm cho hàng hóa Mặc dù để tiến hành các hoạt độngnày doanh nghiệp phải bỏ ra khoản chi phí nhất định song nếu đem so sánh nó với chiphí khắc phục rủi ro thì chi phí phòng ngừa có thể chấp nhận được Đến lượt nó, cácbiện pháp phòng ngừa rủi ro giúp doanh nghiệp kiểm soát được rủi ro, làm cho côngviệc kinh doanh ổn định và tạo tâm lý yên tâm cho nhà kinh doanh khi thực hiện hợpđồng

Như vậy, rủi ro xảy ra luôn đem theo thiệt hại cho doanh nghiệp và tác độngnghịch với hiệu quả thực hiện hợp đồng Do đó, điều cần thiết để tăng hiệu quả làngười kinh doanh phải nhận thức được rủi ro và chủ động áp dụng các biện phápphòng tránh rủi ro

2.3 Phân định nội dung nghiên cứu.

2.3.1 Quy trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu.

Quy trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu là một nội dung quan trọng trong phânđịnh nội dung nghiên cứu Phân tích các bước trong quy trình nhập khẩu sẽ nhận rađược các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu của doanhnghiệp Bởi lẽ, mỗi bước khác nhau lại bị một yếu tố đặc trưng tác động đến, đồngthời, từ những phân tích đó sẽ nhận định được những ảnh hưởng qua lại của các yếu tốđến hoạt động nhập khẩu của doanh nghiệp Từ đó giúp doanh nghiệp nâng cao hiệuquả trong công tác thực hiện hợp đồng nhập khẩu

2.3.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu.

Các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu bao gồmnhiều yếu tố bên trong và bên ngoài doanh nghiệp Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởngđến quá trình thực hiện hợp đồng của doanh nghiệp giúp doanh nghiệp đánh giá đượccác cơ hội, thách thức, điểm mạnh, điểm yếu của mình để hoàn thiện hơn nữa quá trìnhthực hiện hợp đồng nhập khẩu.

2.3.3 Rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu.

Rủi ro trong kinh doanh nói chung và trong kinh doanh xuất nhập khẩu nói riêng

là một vấn đề tất yếu Nghiên cứu rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩugiúp doanh nghiệp nhận biết được các yếu tố làm gia tăng rủi ro trong thực hiện hợpđồng nhập khẩu, đồng thời cũng giúp doanh nghiệp nhận biết được các rủi ro điển hìnhnhất trong kinh doanh xuất nhập khẩu để từ đó đề ra các biện pháp hạn chế rủi ro trongquá trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG RỦI RO TRONG QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG NHẬP KHẨU LINH KIỆN Ô TÔ CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN Ô

TÔ AN HƯNG.

3.1 Khái quát chung về tình hình hoạt động kinh doanh của Công ty cổ phần ô tô

An Hưng.

3.1.1 Khái quát quá trình hình thành và phát triển.

Công ty Cổ phần ô tô An Hưng – tiền thân là Công ty ô tô An Hưng - được thànhlập ngày 26/8/1999 do UBND thành phố Hà Nội cấp giấy phép đăng kí kinh doanh số

4103010901, hoạt động trong các lĩnh vực: phân phối ô tô và dịch vụ, phát triển cáckhu đô thị đồng bộ, chung cư cao cấp, kinh doanh và nhượng quyền thương mại, nhậpkhẩu và phân phối linh kiện ô tô… là một thành viên trực thuộc tập đoàn Gami( GamiGroup) – Tập đoàn tư nhân đầu tư đa ngành nghề

Ngay sau khi được cổ phần hóa năm 2005, lãnh đạo công ty đã nhận thức rõ vềquá trình hội nhập kinh tế quốc tế đang diễn ra sâu rộng, điều này tạo ra nhiều tháchthức và sức ép cạnh tranh cũng như tạo ra rất nhiều cơ hội và triển vọng phát triển chocác doanh nghiệp trong cả nước Bên cạnh những thành công đáng tự hào trong lĩnhvực kinh doanh phân phối ô tô, dịch vụ khách hàng của những năm về trước, nhưnggiờ đây, trước áp lực cạnh tranh gay gắt, xu hướng thị trường dần bão hòa, việc kinhdoanh ô tô và các linh kiện ô tô đang hoạt động có phần kém hiệu quả hơn Khôngdừng lại ở thành công ban đầu, Ban lãnh đạo công ty đã xác định lại phương hướng,

mô hình kinh doanh mới, đòi hỏi An Hưng phải có những giải pháp phát triển mangtính chiến lược dài hạn để tiếp tục phát triển kinh doanh trong giai đoạn hội nhập, tạo

ra những bước đi đột phá, đưa công ty lên một tầm cao mới

Công ty cổ phần ô tô An Hưng luôn là một trong 3 đại lý dẫn đầu về doanh sốbán hàng của GMV trên toàn quốc, chiếm 10% thị phần GMV

Trong quá trình hoạt động, công ty đã tạo dựng được nhiều khách hàng truyềnthống, đó là: những người tiêu dung, các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ vân tảihành khách, các doanh nghiệp nước ngoài chuyên cung cấp linh kiện ô tô…

Trải qua quá trình 13 năm hình thành và phát triển, Công ty cổ phần ô tô AnHưng luôn khẳng định được thương hiệu của mình trên thị trường ô tô Hà Nội và MiềnBắc

3.1.2 Lĩnh vực kinh doanh của công ty.

Công ty cổ phần ô tô An Hưng là đại lý ủy quyền của công ty ô tô GM ChevroletViệt Nam, hoạt động trong lĩnh vực phân phối, kinh doanh ô tô của GM Chevreolet,cung cấp các dịch vụ ô tô như cho thuê, taxi, kinh doanh nhượng quyền thương mại,nhập khẩu và phân phối linh kiện ô tô,…

Trong đó, một trong những thế mạnh của công ty là kinh doanh ô tô của GMChevrolet Đây là lĩnh vực đã gắn với công ty ngay từ những ngày đầu thành lập nêncông ty đã rút cho mình được rất nhiều bài học kinh nghiệm và ngày càng trưởngthành trong lĩnh vực kinh doanh này

Còn đối với lĩnh vực nhập khẩu linh kiện ô tô, An Hưng đã tiếp nối hoạt độngnày của đơn vị chủ quản là tập đoàn Gami Group, 1 đơn vị hoạt động đa ngành nghề

3.1.3 Cơ cấu tổ chức bộ máy của công ty.

Cơ cấu tổ chức bộ máy của công ty được khái quát theo sơ đồ sau:

Sơ đồ 3.1: Cơ cấu tổ chức bộ máy của CTCP ô tô An Hưng.

Bộ máy tổ chức của Công ty cổ phần ô tô An Hưng được tổ chức theo cơ cấuphòng ban chuyên trách thống nhất quản lý từ Giám đốc đến từng nhân viên của công

ty Quyền lực tập trung ở Giám đốc và ban lãnh đạo Chịu trách nhiệm chính và quản

lý hoạt động của mỗi phòng ban là Trưởng phòng Các phòng ban của An Hưng làmviệc theo nguyên tắc độc lập, tự chủ và tự chịu trách nhiệm trong phạm vi của mình