Giải pháp đáp ứng tiêu chuẩn REACH trong hoạt động xuất khẩu hàng may mặc của công ty cổ phần vải sợi may mặc miền Bắc vào thị trường EU

Khóa luận gồm 4 chương:Chương 1: Tổng quan về tiêu chuẩn REACH đối với mặt hàng may mặc xuất khẩu.Chương 2: Một số lý luận cơ bản về tiêu chuẩn REACH đối với mặt hàng may mặcxuất khẩu sa

LỜI CẢM ƠN

Trong thời gian làm luận văn em đã rất cố gắng tìm hiểu thực trạng đápứng tiêu chuẩn REACH trong hoạt động xuất khẩu của Công ty cổ phần vải sợi maymặc miền Bắc – TEXTACO Để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này, em xin chânthành cảm ơn sự hướng dẫn và giúp đỡ của các thầy cô giáo trường Đại học ThươngMại và khoa Thương Mại Quốc Tế đã trang bị cho em những kiến thức cơ bản đểlựa chọn và hoàn thành tốt khóa luận

Em muốn gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến Ths Đặng Diệu Thúy – giảngviên bộ môn Kinh tế quốc tế - trường đại học Thương Mại Cô giáo đã trực tiếp dẫndắt, nhiệt tình chỉ bảo, định hướng giúp chúng em đi đúng trọng tâm của đề tài

Em xin chân thành cảm ơn Công ty cổ phần vải sợi may mặc miền Bắc –TEXTACO đã tạo điều kiện tốt cho em hoàn thành đề tài này Em cũng xin gửi lờicảm ơn đến các anh chị trưởng, phó phòng cùng toàn thể nhân viên tại phòng tổchức đã giúp đỡ, giải thích, đóng góp nhiều ý kiến bổ ích để hoàn thiện bài

Mặc dù đã nỗ lực hết sức, song đề tài vẫn còn những sai sót, em mong sẽnhận được những lời đóng góp, chỉ bảo của thầy cô giáo và các bạn sinh viên

Em xin chân thành cảm ơn!

Sinh viên

Bùi Thị Mùi

MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Sơ đồ 3.1 Cơ cấu bộ máy tổ chức của công ty 20

Sơ đồ 3.1 Trình độ của cán bộ công nhân viên trong Công ty tính đến

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

TNHH Trách nhiệm hữu hạn

TEXTACO Công ty cổ phần vải sợi may mặc miền Bắc

FOB Giao lên tàu

CNV Công nhân viên

CNH-HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

MFN Tiêu chuẩn Tối huệ quốc

ECHA Cơ quan hóa chất Châu Âu

PBT Các chất gây ung thư, các chất bền vững, tích lũy sinh học và độc

với sinh sảnvPvB Các chất rất bền vững, rất tích lũy sinh học

SVHC Các chất có mối quan ngại cao

CMR Các chất gây ung thư, gây biến đổi di truyền và độc với sinh sảnR50/R53 Các chất rất độc với sinh vật thủy sinh

Dyapol XLF Chất đều màu

CF-97 Chất chống gãy mặt

NaOH,

Na2CO3

Chất tạo môi trường

Na2SO4 Chất điện ly làm tăng sự ăn màu

LFN Chất chống dạt

RH/C Chất khử màu

FIX300 Chất cầm màu hoạt tính

Vitex SFT Chất đều màu acid

Vitex BT Chất chống tủa

LỜI MỞ ĐẦU Trong những năm gần đây, cùng với sự hội nhập trên thế giới, nền kinh tế

Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng khá cao và phát triển tương đối toàn diện Hoạtđộng kinh tế đối ngoại và hội nhập kinh tế quốc tế có những bước tiến mới, đặc biệt

từ sau khi Việt Nam chính thức gia nhập Tổ chức Thương Mại Thế giới WTO vàotháng 11/2006 Sự kiện trọng đại này đã mang đến cho Việt Nam cơ hội mở rộnggiao thương, nhưng đồng thời cũng tạo ra thách thức lớn đối với các doanh nghiệpViệt Nam trong quá trình hội nhập

Qua thời gian thực tập tại công ty cổ phần vải sợi may mặc miền Bắc, được

sự quan tâm giúp đỡ của Ban Giám Đốc và các phòng ban, đặc biệt là phòng Tổchức cán bộ-lao động –tiền lương của công ty và sự hướng dẫn nhiệt tình của Ths.Đặng Diệu Thúy giúp em hoàn thành bài khóa luận này Từ đó giúp em tìm hiểu vànắm bắt được thực trạng đáp ứng các tiêu chuẩn REACH trong hoạt động xuất khẩuhàng hóa tại Công ty cổ phần vải sợi may mặc miền Bắc Khóa luận gồm 4 chương:Chương 1: Tổng quan về tiêu chuẩn REACH đối với mặt hàng may mặc xuất khẩu.Chương 2: Một số lý luận cơ bản về tiêu chuẩn REACH đối với mặt hàng may mặcxuất khẩu sang thị trường EU

Chương 3: Thực trạng đáp ứng tiêu chuẩn REACH trong hoạt động xuất khẩu hàngmay mặc của Công ty cổ phần vải sợi may mặc miền Bắc

Chương 4: Định hướng phát triển và đề xuất với vấn đề đáp ứng tiêu chuẩn REACHđối với việc xuất khẩu mặt hàng may mặc sang thị trường EU

Tuy nhiên đây là lần đầu tiên em tiếp xúc và tìm hiểu thực tế về công việc xuấtkhẩu hàng hóa do đó khó tránh khỏi những thiếu sót trong quá trình trình bày vàđánh giá về công tác tại công ty cổ phần vải sợi may mặc miền Bắc nên em rấtmong nhận được sự đánh giá và đóng góp về bài làm của thầy cô.Em xin chân thànhcảm ơn!

Chương 1: Tổng quan về tiêu chuẩn REACH (Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals) đối với mặt hàng may mặc xuất khẩu

1.1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Những năm gần đây, hàng may mặc xuất khẩu của nước ta trong đã pháttriển rất mạnh nhờ các chính sách đổi mới và mở cửa Việc gia nhập WTO vào ngày07/11/2006 mang lại cả những thuận lợi và khó khăn đối với hàng may mặc xuấtkhẩu của nước ta Một mặt mở rộng hơn nữa thị trường xuất khẩu cũng như manglại cho nước ta vị trí và những công cụ pháp lý nhất định để bảo vệ những lợi íchcủa mình trong thương mại quốc tế

Mặt khác, xuất phát từ những ràng buộc và nghĩa vụ của Việt Nam trongWTO, các rào cản thương mại trên các thị trường xuất khẩu đã gây ra không ít khókhăn cho các doanh nghiệp nước ta Xuất khẩu là hoạt động cần thiết mà bất cứquốc gia nào cũng phải duy trì và phát triển Xuất khẩu là công cụ giải quyết thấtnghiệp trong nước; xuất khẩu làm tăng hiệu quả sản xuất trong nước và tăng hiệuquả sử dụng vốn thông qua tác động ngược chiều đối với việc đổi mới trang thiết bịhiện đại và phương thức quản lý tiên tiến; giúp khai thác các tiềm năng, phát huycác lợi thế của đất nước, kích thích các ngành kinh tế phát triển cả về chiều rộng vàchiều sâu; mở rộng thị trường tiêu thụ hàng hóa; tăng cường sự hợp tác giữa cácnước, nâng cao vị thế và uy tín của nước ta trên thị trường quốc tế Xuất khẩukhông chỉ đóng vai trò xúc tác, hỗ trợ phát triển mà nó còn trực tiếp tham gia vàoviệc giải quyết các vấn đề của nền kinh tế quốc dân như vốn, kỹ thuật, nguyên liệu,thị trường,…

Ngành dệt may là một ngành có vị trí quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam,vừa cung cấp hàng hóa tiêu dùng trong nước, vừa tạo điều kiện mở rộng thương mạiquốc tế, thu hút nhiều lao động và là một trong những ngành thu được ngoại tệ lớnthông qua hoạt động xuất khẩu Do vậy, xét trên cả tầm vĩ mô và vi mô, việc đẩymạnh xuất khẩu hàng may mặc là việc vô cùng quan trọng và cần thiết

EU là thị trường nhập khẩu hàng may mặc chính của Việt Nam Thị trường

EU với dân số 340 triệu, là nơi tiêu thụ lớn và đa dạng các mặt hàng may mặc, mức

tiêu thụ bình quân trên thị trường này là khá cao 17kg/người/năm (nguồn:http://www.voer.edu.vn).

Ngành may mặc là ngành sản xuất được rất nhiều quốc gia quan tâm, đầu tư,

vì đây là ngành mang lại lợi nhuận cao Vì thế, có rất nhiều doanh nghiệp kinhdoanh mặt hàng may mặc xuất khẩu trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nóiriêng Cường độ cạnh tranh trong ngành rất cao, một số doanh nghiệp trên thế giới

để tận dụng tối đa nguồn cầu trên thị trường đã gia tăng sản xuất, đốt cháy giaiđoạn, bỏ qua cả giai đoạn đảm bảo chất lượng sản phẩm gây nguy hại đến sức khỏengười tiêu dùng, đánh mất lòng tin của khách hàng

Trong quá trình thực tập tại Công ty cổ phần vải sợi may mặc miền Bắc(TEXTACO), nhận thấy rằng công ty đang gặp phải một số khó khăn khi xuất khẩuhàng hóa vào thị trường EU, một thị trường có yêu cầu về tiêu chuẩn kỹ thuật khắtkhe nhất đối với hàng may mặc Vì vậy, em chọn nghiên cứu đề tài: “Giải pháp đápứng tiêu chuẩn REACH trong hoạt động xuất khẩu hàng may mặc của công ty cổphần vải sợi may mặc miền Bắc vào thị trường EU”, bởi đây là một vấn đề cấp thiếtcủa không chỉ TEXTACO mà còn là vấn đề chung của tất cả các doanh nghiệp đangkinh doanh mặt hàng may mặc trên thị trường EU

1.2. Tổng quan về đề tài.

Đề tài nghiên cứu các cơ sở lý luận về tiêu chuẩn REACH áp dụng với hàngmay mặc khi xuất khẩu sang thị trường EU, từ đó đưa ra giải pháp đáp ứng tiêuchuẩn REACH trong hoạt động xuất khẩu hàng may mặc sang thị trường EU củaTEXTACO

Từ những số liệu thu thập được trong 3 năm 2010 -2012, tiến hành phân tích,đánh giá thực trạng về việc đáp ứng các tiêu chuẩn REACH trong hoạt động xuấtkhẩu hàng may mặc sang thị trường EU để chỉ ra những thành công, tồn tại củaTEXTACO Từ đó, đề xuất những giải pháp để giải quyết những tồn tại đó và nângcao hiệu quả hoạt động xuất khẩu hàng may mặc của TEXTACO

Thời gian qua, đã có một số công trình nghiên cứu cũng như một số đề tài đềcập tới hoạt động xuất khẩu hàng may mặc vào thị trường EU như:

- “Tìm hiểu về rào cản kỹ thuật của EU đối với các mặt hàng xuất khẩu của ViệtNam”, tiểu luận kinh tế quốc tế, sinh viên thực hiện: Lê Nam Phương, Trường Đạihọc kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh.

- “Xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam vào thị trường EU giai đoạn hiện nay”, luậnvăn tốt nghiệp, sinh viên thực hiện: Đinh Ngọc Phương, trường Đại học Kinh tếquốc dân

Tuy nhiên, chưa có đề tài nào đề cập tới giải pháp đáp ứng tiêu chuẩnREACH trong hoạt động xuất khẩu sang thị trường EU của TEXTACO Vì vậy, emchọn đề tài nghiên cứu : “Giải pháp đáp ứng tiêu chuẩn REACH trong hoạt độngxuất khẩu hàng may mặc của công ty cổ phần vải sợi may mặc miền Bắc vào thịtrường EU”

1.3. Mục đích nghiên cứu

Trước tiên, đề tài sẽ đi sâu tìm hiểu về tiêu chuẩn REACH đối với mặt hàngmay may mặc khi xuất khẩu sang thị trường EU nói chung và các mặt hàng maymặc xuất khẩu của TEXTACO nói riêng

Sau đó, từ việc phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động của TEXTACOcùng với việc kết hợp cơ sở lý luận chuyên ngành, đưa ra kết luận, những vấn đềcòn tồn tại trong việc đáp ứng tiêu chuẩn REACH đối với hàng may mặc khi xuấtkhẩu sang thị trường EU

Cuối cùng, căn cứ vào xu hướng phát triển hiện tại của doanh nghiệp để từ

đó đưa ra những giải pháp cho TEXTACO để đáp ứng tiêu chuẩn REACH tronghoạt động xuất khẩu hàng may mặc sang thị trường EU

1.4. Đối tượng nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu về tiêu chuẩn REACH đối với mặt hàng may mặc xuấtkhẩu của Công ty Cổ phần vải sợi may mặc miền Bắc

1.5. Phạm vi nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu tiêu chuẩn REACH với hàng may mặc xuất khẩu sang thịtrường EU của Công ty Cổ phần vải sợi may mặc miền Bắc

Trụ sở của TEXTACO: Số 37, phố Lý Thường Kiệt, phường Hàng Bài, quậnHoàn Kiếm, thành phố Hà Nội.

Số liệu được thu thập và phân tích trong 3 năm (2010 - 2012)

1.6. Phương pháp nghiên cứu

Thu thập số liệu từ những nguồn có sẵn (bên trong và bên ngoài doanhnghiệp)

So sánh, phân tích số liệu thống kê từ 2010 đến 2012

Phương pháp thu thập và phân tích số liệu thứ cấp

1.7. Kết cấu của khóa luận

Đề tài nghiên cứu được chia thành 4 chương không kể: Lời cảm ơn; mục lục;danh mục bảng, biểu, sơ đồ, hình vẽ; danh mục từ viết tắt

Chương 1: Tổng quan về tiêu chuẩn REACH đối với mặt hàng may mặc xuất khẩusang thị trường EU

Chương 2: Một số lý luận cơ bản về quy định REACH đối với mặt hàng maymặc xuất khẩu sang thị trường EU

Chương 3 : Thực trạng đáp ứng tiêu chuẩn REACH trong hoạt động xuấtkhẩu hàng may mặc sang thị trường EU của Công ty Cổ phần vải sợi may mặc miềnBắc

Chương 4 : Định hướng phát triển và đề xuất với vấn đề đáp ứng tiêu chuẩnREACH trong hoạt động xuất khẩu hàng may mặc sang thị trường EU của Công ty

Cổ phần vải sợi may mặc miền Bắc

CHƯƠNG 2: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TIÊU CHUẨN REACH ĐỐI VỚI MẶT HÀNG MAY MẶC XUẤT KHẨU SANG THỊ TRƯỜNG EU.

2.1 Một số khái niệm cơ bản

2.1.1 Thị trường EU

Liên minh châu Âu (EU) là một tổ chức khu vực lớn nhất thế giới hiện nay,

có sự liên kết chặt chẽ và thống nhất, được coi là một trong 3 “siêu cường” (Mỹ,

EU, Nhật Bản) có vị trí chính trị ngày càng cao EU là từ viết tắt tiếng Anh củaEuropean Union nghĩa là Liên minh châu Âu bao gồm 27 nước thành viên là: Bỉ,Đức, Ý, Luxembourg, Pháp, Hà Lan, Đan Mạch, Ireand, Anh, Hy Lạp, Tây BanNha, Bồ Đào Nha, Áo, Phần Lan, Thụy Điển, Séc, Hungary, Ba Lan, Slovakia,Slovenia, Litva, Latvia, Estonia, Malta, Cộng hòa Síp, Romania, Bungary, Croatia.(nguồn: http://www.voer.edu.vn , truy cập ngày 14/07/2007) Cơ cấu của EU đượcxây dựng trên ba thành phần cơ bản chính là Cộng đồng chung châu Âu (EuropeanCommunity), chính sách chung về an ninh và đối ngoại (Common foreign andsecurity policy), đồng hợp tác trong vấn đề tư pháp và nội vụ (Cooperation injustice and home affairs) (nguồn: http://www.voer.edu.vn )

Thị trường EU bao gồm thị trường của 27 thị trường khác nhau, mỗi thịtrường lại có đặc điểm tiêu dùng riêng Do vậy có thể thấy rằng thị trường EU cónhu cầu rất đa dạng và phong phú về hàng hóa Có những loại mặt hàng rất được ưachuộng ở thị trường Pháp, Italia, Bỉ, nhưng lại không được người tiêu dùng Ailen,Đan Mạch và Đức đón chào Tuy có những khác biệt nhất định về tập quán và thịtrường tiêu dùng giữa các thị trường quốc gia trong khối EU, nhưng 27 nước thànhviên có nhiều điểm tương đồng về kinh tế và văn hóa Trình độ phát triển kinh tế xãhội của các nước thành viên là khá đồng đều, cho nên người dân thuộc khối EU cónhững đặc điểm chung về sở thích và thói quen tiêu dùng

Đối với các loại mặt hàng may mặc và giày dép: Người dân Áo, Đức và HàLan chỉ mua hàng may mặc và giày dép không có chất nhuộm có nguồn gốc hữu cơ(Azo-dyes) Khách hàng EU đặc biệt quan tâm tới chất lượng và thời trang của hailoại sản phẩm này Nhiều khi yếu tố thời trang lại mang tính quyết định cao hơn

nhiều so với yếu tố giá cả Các nước EU có tỷ trọng nhập khẩu từ các nước đang phát triển ở mức trên trung bình: Tất cả 5 nước nhập khẩu quần áo khoác ngoài lớn

nhất EU, trừ Pháp, đều có tỷ trọng nhập khẩu từ các nước đang phát triển ở mứctrên trung bình Về trị giá, thị trường Đức chiếm ¼ tổng xuất khẩu của các nướcđang phát triển sang EU (nguồn: http://www.voer.edu.vn) Với tỷ trọng lớn nhưvậy, thị trường Đức là thị trường không thể bỏ qua đối với các nhà xuất khẩu từ cácnước đang phát triển Với lý do này, Đan Mạch và Hà Lan cũng là những thị trườngquan trọng.

EU được coi là thị trường xuất khẩu trọng điểm của dệt may Việt Nam (chỉđứng sau Hoa Kỳ) trong những năm gần đây Kim ngạch nhập khẩu mặt hàng quần

áo trẻ em của EU đang tăng lên với tỷ lệ tăng trưởng cao hơn tỷ lệ tăng của nhu cầuthị trường, trong khi tình hình sản xuất của EU đang giảm Điều này cho thấy cácnhà nhập khẩu đang thành công hơn trên thị trường EU hơn các nhà sản xuất tại cácnước này Nhà xuất khẩu tại các nước đang phát triển có thế mạnh hơn nhà xuấtkhẩu từ các nước khác 68% tổng kim ngạch nhập khẩu của EU năm 2010 đến từcác nước đang phát triển và các chuyên gia trong ngành cho rằng tỷ lệ này sẽ tănglên trong những năm tới Trong đó, Anh là nước nhập khẩu hàng đầu mặt hàng quần

áo trẻ em từ các nước đang phát triển Về mặt giá trị, 92% tổng kim ngạch nhậpkhẩu của Anh đến từ các nước đang phát triển Các nước nhập khẩu nhiều từ cácnước đang phát triển khác không phải là các nước lớn trong khu vực EU (như Pháp,Italia, Đức và Tây Ban Nha) mà là các nước như Đan Mạch, Slovakia và ThụyĐiển( nguồn: Báo cáo hàng may mặc EU năm 2011, Cục xúc tiến thương mại)

Thách thức lớn nhất khi doanh nghiệp dệt may Việt Nam xuất khẩu sang thịtrường EU chính là sự cạnh tranh gay gắt với các đối thủ lớn khác, đặc biệt là TrungQuốc Trung Quốc với những điểm mạnh và lợi thế như: khả năng chủ động đượcnguồn nguyên liệu, nhân công lao động dồi dào có trình độ, khả năng đáp ứng nhiềuchủng loại hàng hóa, khả năng sản xuất với quy mô lớn và tiết kiệm được chi phínên giá thành sản phẩm thấp hơn so với mặt bằng chung nên được một bộ phận lớnngười tiêu dùng quan tâm (nhất là trong thời kỳ kinh tế suy thoái như hiện nay) …với tất cả những điểm mạnh và lợi thế đó, Trung Quốc đang là đối thủ cạnh tranhlớn nhất của Việt nam hiện nay

Bên cạnh đó, doanh nghiệp dệt may Việt Nam cũng gặp phải khó khăn khicác nhà nhập khẩu EU có xu hướng chuyển dần những đơn hàng từ Việt Nam

(nhằm tránh mức thuế nhập khẩu 10%) sang các nước bạn hàng khác nhưCampuchia, Lào và Bangladesh do các nước này được hưởng tiêu chuẩn Tối huệquốc (MFN) với mức thuế suất nhập khẩu 0% của EU.

Nguồn nhân công cho ngành cũng đang là một vấn đề đau đầu đối với cácdoanh nghiệp dệt may Việt Nam Thực tế cho thấy nhu cầu lao động cho ngành rấtlớn nhưng do thu nhập của ngành tương đối thấp khi so sánh với các ngành khácnên nhân công dệt may đang có xu hướng chuyển dịch sang các ngành nghề có thunhập cao hơn Hiện tượng chuyển dịch lao động đang là dấu hiệu đáng báo động vềkhủng hoảng thiếu lao động cho ngành dệt may, đe dọa đến sự ổn định của cơ cấuxuất khẩu

Trước những thách thức nêu trên, bằng việc chủ động theo dõi tình hình sảnxuất mặt hàng dệt may tại thị trường EU cũng như nắm bắt được nhu cầu thị hiếuđặc trưng, doanh nghiệp dệt may Việt Nam hoàn toàn có thể tìm thấy rất nhiều cơhội kinh doanh tại thị trường rộng lớn này

2.1.2 Hàng may mặc xuất khẩu

Ngành dệt may có vị trí quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam khi vừa đápứng đầy đủ nhu cầu tiêu dùng trong nước, vừa thu hút nhiều lao động và quan trọnghơn, đem lại nguồn thu ngoại tệ lớn thông qua hoạt động xuất khẩu Các sản phẩmmay mặc xuất khẩu chủ yếu là: áo jacket, jeans, quần tây, áo sơ mi, giày, vớ, …Nhìn chung, qua nhiều năm phát triển, ngành Dệt may Việt Nam hiện có nhiều lợithế như: chủng loại đa dạng, phong phú, thị trường xuất khẩu tương đối rộng lớn,đặc biệt là những thị trường có tiềm năng lớn và vị trí quan trọng trong nền kinh tếthế giới như Mỹ, Liên minh châu Âu (EU)…

EU là thị trường xuất khẩu hàng dệt may theo hạn ngạch lớn nhất của ViệtNam Từ năm 1980, nước ta đã xuất khẩu hàng dệt may sang một số nước thànhviên EU như Đức, Pháp, Anh, … xuất khẩu hàng dệt may sang EU đặc biệt pháttriển mạnh kể từ khi có hiệp định buôn bán hàng dệt may Tuy nhiên những nămgần đây, do ảnh hưởng của cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu và đặc biệt là khủnghoảng nợ công tại châu Âu nên các doanh nghiệp nước ta đã gặp khá nhiều khókhăn khi xuất khẩu sang thị trường này

Theo số liệu của cục xúc tiến thương mại, báo cáo hàng may mặc EU năm2011:

Sản phẩm – cơ hội và thách thức: Trong thời kỳ 2009-2011, nhập khẩu mặt

hàng quần và quần soóc chiếm tỷ trọng lớn nhất (22%) trong tổng nhập khẩu hàngquần áo khoác ngoài của EU, tuy nhiên nhập khẩu hầu như không có sự thay đổi

Các nước EU có nguồn cung từ các nước đang phát triển thấp hơn mức trung bình: Những nước này tạo ra rất ít cơ hội cho nhà xuất khẩu từ các nước đang

phát triển, bao gồm Bồ Đào Nha và Cộng hòa Séc Hai nước này lần lượt đứng ở vịtrí thứ 9 và thứ 16 theo nhu cầu đối với mặt hàng quần áo trẻ em trong các nước EU(nguồn: Theo số liệu của Cục xúc tiến thương mại, báo cáo hàng may mặc EU năm2011) Tuy nhiên, hai thị trường này đang phát triển trong khi sản xuất trong nướcgiảm mạnh Vì vậy, đây có thể là cơ hội cho nước ta tạo quan hệ giao thương vớicác công ty kinh doanh ở hai thị trường này Tuy nhiên, các doanh nghiệp nước ta

có thể sẽ gặp phải sự cạnh tranh mạnh mẽ từ hàng tái xuất của các nước láng giềngkhác

2.1.3 Hoạt động xuất khẩu

Xuất khẩu là việc bán hàng hoá hoặc dịch vụ cho nước ngoài trên cơ sở dùngtiền tệ làm phương tiện thanh toán Cơ sở của hoạt động xuất khẩu là hoạt độngmua bán trao đổi hàng hoá( bao gồm cả hàng hoá hữu hình và hàng hoá vô hình )trong nước Khi sản xuất phát triển và trao đổi hàng hoá giữa các quốc gia có lợi ,hoạt động này mở rộng phạm vi ra ngoài biên giới của quốc gia hoặc thị trường nộiđịa và khu chế xuất ở trong nước

Xuất khẩu là một hoạt động cơ bản của hoạt động ngoại thương, nó đã xuấthiện từ lâu đời và ngày càng phát triển từ hình thức cơ bản đầu tiên là trao đổi hànghoá giữa các nước, cho đến nay nó đã rất phát triển và được thể hiện thông quanhiều hình thức hoạt động xuất khẩu ngày nay diễn ra trên phạm vi toàn cầu, trongtất cả các nghành, các lĩnh vực của nền kinh tế, không chỉ là hàng hoá hữu hình mà

cả hàng hoá vô hình với tỷ trọng ngày càng lớn

Xuất khẩu hàng hoá là một hoạt động nằm trong lĩnh vực phân phối và lưuthông hàng hoá của một qúa trình tái sản xuất hàng hoá mở rộng, mục đích liên kếtsản xuất với tiêu dùng của nước này với nước khác Hoạt động đó không chỉ diễn ragiữa các cá thể riêng biệt , mà là có sự tham ra của toàn bộ hệ thống kinh tế với sựđiều hành của nhà nước Xuất khẩu hàng hoá là hoạt động kinh doanh buôn bán trên

phạm vi quốc tế.Xuất khẩu hàng hoá có vai trò to lớn đối với sự phát triển kinh tế

xã hội của mỗi quốc gia Nền sản xuất xã hội của một nước phát triển như thế nàophụ thuộc rất lớn vào hoạt động xuất khẩu Thông qua xuất khẩu có thể làm gia tăngngoại tệ thu được, cải thiện cán cân thanh toán, tăng thu ngân sách, kích thích đổimới công nghệ, cải biến cơ cấu kinh tế, tạo công ăn việc làm và nâng cao mức sốngcủa người dân Đối với những nước có trình độ kinh tế còn thấp như nước ta, nhữngnhân tố tiềm năng là tài nguyên thiên nhiên và lao động, còn những yếu tố thiếu hụtnhư vốn, thị trường và khả năng quản lý Chiến lược hướng về xuất khẩu thực chất

là giải pháp mở của nền kinh tế nhằm tranh thủ vốn và kỹ thuật của nước ngoài, kếthợp chúng với tiềm năng trong nước về lao động và tài nguyên thiên nhiên dể tạo ra

sự tăng trưởng mạnh cho nền kinh tế, góp phần rút ngắn khoảng cách với nước giàu

2.1.4 Tiêu chuẩn REACH

REACH là cụm từ viết tắt cho Registration (Đăng ký), Evaluation (Đánhgiá), Authorization (Cấp phép) và Restriction (Hạn chế) cho hóa chất Mục đíchcủa Quy định REACH là đảm bảo an toàn sức khỏe cho con người và môi trường ởmức cao bằng cách áp dụng các phương pháp đánh giá độ nguy hại của các chất màkhông ảnh hưởng đến lưu thông hóa chất trong thị trường EU trong tình hình giatăng cạnh tranh và đổi mới liên tục

Quy định REACH được ban hành vào tháng 6/2007, chính thức có hiệu lựcvào ngày 1/6/2008 để thay thế cho 40 luật và các quy định về hóa chất ở EU Đây làluật nghiêm ngặt nhất về hóa chất trên thế giới cho đến nay Việc đáp ứng đầy đủcác yêu cầu của REACH cần phải đạt được trong khoảng thời gian hạn định 10năm, để chứng minh rằng các hóa chất đã công bố không gây hại đến sức khỏe conngười và môi trường

Hệ thống này thay đổi danh mục các chất nguy hại có trong sản phẩm và cậpnhật thông tin mới trong khoảng thời gian 6 tháng/lần và đến năm 2015 sẽ có tổng2.000 hóa chất được liệt kê vào danh mục

Mục đích của Quy định REACH là đảm bảo an toàn sức khỏe cho con người

và môi trường ở mức cao bằng cách áp dụng các phương pháp đánh giá độ nguy hạicủa các chất mà không ảnh hưởng đến lưu thông hóa chất trong thị trường EU trongtình hình gia tăng cạnh tranh và đổi mới liên tục

Việc trang bị cho doanh nghiệp kiến thức và kinh nghiệm đầy đủ nhất về quyđịnh REACH - luật hóa chất mới của EU là điều vô cùng cần thiết đối với tất cả cácnhà xuất khẩu Việt Nam Bởi quy định này có tác động đến hầu hết các doanhnghiệp Việt Nam xuất khẩu các hàng hóa có chứa hóa chất (ở dạng bắt buộc phải cóhoặc dạng hóa chất phát sinh ngoài ý muốn) sang thị trường châu Âu

Việc trang bị cho doanh nghiệp kiến thức và kinh nghiệm đầy đủ nhất về quyđịnh REACH - luật hóa chất mới của EU là điều vô cùng cần thiết đối với tất cả cácnhà xuất khẩu Việt Nam Bởi quy định phức tạp này có tác động đến hầu hết cácdoanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu sang thị trường châu Âu Để đáp ứng được tiêuchuẩn REACH, các doanh nghiệp cần phải nâng cấp hệ thống quản lý đối với cácchất hóa học trong sản xuất Giám đốc Phòng Thương mại châu Âu, cho biết, điềuluật phức tạp này có khả năng tác động đến hầu hết các doanh nghiệpViệt Nam xuất khẩu sang thị trường châu Âu Do vậy, việc trang bị cho mình sựhiểu biết đầy đủ về quy định REACH là điều vô cùng cần thiết đối với tất cả cácnhà xuất khẩu Việt Nam nói chung và TEXTACO nói riêng Theo quy định mớinày, danh mục bắt buộc khai báo bao gồm tất cả các sản phẩm thuộc ngành côngnghiệp liên quan đến tiêu dùng như hóa chất, nhuộm, in, vải sợi, may mặc, giày dép,

đồ chơi, hàng điện tử, vật dụng trong nhà, mỹ phẩm Đây là những mặt hàng xuấtkhẩu quan trọng của Việt Nam

Điển hình như dệt may, ngành công nghiệp này thuộc số các ngành côngnghiệp sử dụng nhiều hóa chất nhất hiện nay Các loại sợi, vải, quần áo và các phụkiện dệt may có thể chứa các loại hóa chất khác nhau như: thuốc nhuộm, hóa chất

cơ bản, chất trợ dệt, các chất xử lý hoàn tất… do đó các nhà sản xuất, xuất khẩu,nhập khẩu và kinh doanh hàng dệt may có bán tại châu Âu đều phải xem xét và tuânthủ REACH

- Các phần tử chủ chốt của REACH

- Đăng ký ban đầu

Quá trình này bắt đầu từ 1/6 tới 1/12 năm 2008 Tất cả các chất, chất trongchế phẩm hoặc trong mặt hàng được sản xuất tại EU hoặc nhập khẩu vào EU cầnđược đăng ký ban đầu bởi các nhà sản xuất hoặc nhà nhập khẩu EU Đăng ký ban

đầu là để chuẩn bị cho đăng ký Đăng ký ban đầu không mất phí và tất cả thông tinđược thu thập vào cơ sở dữ liệu của cơ quan hóa chất châu Âu (ECHA)

Có thể các nhà nhập khẩu EU sẽ yêu cầu các nhà cung cấp của họ bên ngoài

EU đăng ký ban đầu và sau đó là tự đăng ký các chất Trong trường hợp này, nhàcung cấp phải tìm một đại diện duy nhất ở EU – là người sẽ đại diện cho nhà cungcấp và là bên có trách nhiệm cho REACH

Đăng ký ban đầu rất quan trọng, do từ 1/12/2008 trở về sau, chỉ các chất đãđược đăng ký ban đầu đúng mới được phép sản xuất hoặc nhập khẩu vào EU Cácchất không được đăng ký ban đầu phải qua quá trình đăng ký như là chất mới và làquá trình phức tạp hơn

Đối với hộ sử dụng cuối dòng kể cả ở các nước đang phát triển, điều quantrọng phải đảm bảo các chất quan trọng được dùng đều được đăng ký ban đầu

- Đăng ký

Các nhà sản xuất và nhập khẩu đóng tại EU cần đăng ký mỗi chất mà họ sảnxuất hoặc nhập khẩu với khối lượng từ 1 tấn trở lên/năm Nếu họ không đăng kýchất có nghĩa là họ không được phép sản xuất hoặc nhập khẩu chất này Để đăng kýchất với khối lượng từ 1 tấn trở lên, khi đăng ký cần trình hồ sơ kỹ thuật, còn đốivới chất với khối lượng từ 10 tấn/năm trở lên, cần thêm báo cáo an toàn hóa chất.Các chất được sản xuất và nhập khẩu với số lượng lớn cần được đăng ký sớm Điềunày cũng áp dụng với các chất có mối quan ngại cao, các chất gây ung thư, các chấtbền vững, tích lũy sinh học và độc với sinh sản (PBT), các chất rất bền vững, rấttích lũy sinh học (vPvB)

Để việc thực hiện REACH được thuận lợi, REACH đưa ra các mốc thời giancho việc đăng ký các chất theo khối lượng sản xuất hoặc nhập khẩu như sau:

Đến 31/12/2010

• Đăng ký các chất với khối lượng từ 1.000 tấn/năm trở lên;

• Đăng ký các chất có mối quan ngại cao (SVHC):

- CMR (các chất gây ung thư, gây biến đổi di truyền và độc với sinh sản): từ

• Đăng ký các chất rất độc với sinh vật thủy sinh (R50/R53): từ 100 tấn/năm trở lên.

Các chất với khối lượng < 1 tấn/năm: không cần đăng ký;

Các chất trong chế phẩm: đăng ký như trên;

Các chất mới được đưa ra thị trường từ ngày REACH có hiệu lực: đăng ký từ1/6/2008 trở về sau

Đăng ký các chất trong sản phẩm

REACH yêu cầu phải đăng ký chất trong sản phẩm trong các trường hợp sau:

• Chất giải phóng một cách có chủ định ra khỏi mặt hàng trong các điều kiện sử dụngthông thường hoặc các điều kiện sử dụng dự đoán trước được một cách hợp lý;

• Tổng lượng của chất có trong mặt hàng vượt quá 1 tấn/năm/nhà sản xuất hoặc nhànhập khẩu; và

• Chất chưa được đăng ký cho mục đích sử dụng ấy

• Ngoài ra, các chất có mối quan ngại cao có mặt trong mặt hàng cần được thông báocho ECHA khi đáp ứng các yêu cầu sau:

• Chất có mặt trong mặt hàng với nồng độ trên 0,1% theo khối lượng;

• Chất có mặt trong mặt hàng với khối lượng từ 1 tấn/năm/nhà sản xuất hoặc nhànhập khẩu;

• Chất đã được đưa vào danh sách “ứng cử viên” để được cấp phép sử dụng; và

• Chất chưa được đăng ký cho mục đích sử dụng ấy

Tuy nhiên, không cần thông báo nếu nhà sản xuất hoặc nhà nhập khẩu có thểloại trừ sự phơi nhiễm của con người hoặc môi trường với chất ấy trong các điềukiện sử dụng và thải bỏ thông thường hoặc các điều kiện sử dụng hoặc thải bỏ đãđược dự đoán trước một cách hợp lý

Việc thông báo các chất có mối quan ngại cao trong mặt hàng sẽ được thựchiện chậm nhất là 6 tháng sau khi chất ấy được đưa vào danh sách “ứng cử viên”,nhưng chỉ bắt đầu từ 1/6/2011

- Đánh giá

Sau khi đăng ký, ECHA có trách nhiệm xem xét và đánh giá hồ sơ đã được

đệ trình ECHA cùng với các quốc gia thành viên có quyền yêu cầu thêm dữ liệu

nếu thấy chưa đủ hoặc thấy rằng hóa chất đưa ra rủi ro cho sức khỏe con người hoặcmôi trường Sau đó chất cần được cấp phép hoặc bị hạn chế.

- Cấp phép

Quá trình cấp phép độc lập với quá trình đăng ký và đánh giá và áp dụng vớicác hóa chất mà ECHA xác định là chất có mối quan ngại cao và cấp phép theo mụcđích sử dụng Chú ý rằng cấp phép có thể áp dụng cho các chất với lượng dướingưỡng 1 tấn/năm đã được đặt ra cho quá trình đăng ký Các công ty đệ đơn đề nghịđược cấp phép cần chứng minh rằng rủi ro mà các chất này mang lại sẽ được kiểmsoát tốt hoặc lợi ích kinh tế xã hội từ việc sử dụng các chất này lớn hơn rủi ro Mụcđích là để ngành thay thế các chất này bằng cách chất an toàn hơn nếu có thể

Danh sách các chất có mối quan ngại cao sẽ được công bố, có thể vào 1/2009hoặc chậm nhất là vào 6/2009, dựa trên danh sách “ứng cử viên” được lập nên saukhi ECHA đã nghiên cứu và xem xét hồ sơ đăng ký

- Áp dụng REACH vào mặt hàng dệt may và da.

REACH áp dụng vào hai ngành này liên quan tới các chất trong mặt hàng,liệu các chất này có chủ định giải phóng ra hay không và liệu chúng có phải là cácchất có mối quan ngại cao (SVHC) hay không

2.2 Một số tiêu chuẩn REACH trong xuất khẩu hàng may mặc

2.2.1 Các rào cản kỹ thuật đối với hàng may mặc tại EU

- Luật EU đối với hàng dệt may về môi trường, an toàn và sức khoẻ con người, quy định cấm nhập khẩu và bán các sản phẩm dệt may có chứa các chất bị cấm (RS)

- REACH: Qui chuẩn và đăng ký, thông báo, đánh giá và cấp phép hoá chất (đây là luật về quản lý hoá chất nghiêm ngặt và phức tạp nhất trên thế giới);

- Các quy định an toàn về tính cháy của vật liệu dệt may

- Các quy định về ghi nhãn sản phẩm dệt may

- Luật EU áp dụng trực tiếp với nhà nhập khẩu và phân phối tại EU Tới lượt mình nhà nhập khẩu yêu cầu và bắt buộc các nhà sản xuất và xuất khẩu thông qua các điều khoản trong hợp đồng.

Luật EU với hàng dệt may về môi trường, an toàn và sức khỏe của con người:

- Thông tư 2002/61/EC và đã được 27 quốc gia đưa vào luật quốc gia Cấm bán sản phẩm dệt may có chứa thuốc nhuộm azo nghi gây ung thư

- Thông tư 2003/3/EC về hạn chế bán và sử dụng thuốc nhuộm màu xanh nước biển

- Thông tư 91/338/EC về hạn chế sử dụng Cadimi trong pigment, chất ổn định chochất dẻo, chất mạ điện

- Thông tư 83/264/EC về hạn chế sử dụng chất chống cháy trong sản phẩm dệt may

- Thông tư 2003/11/EC về hạn chế sử dụng các chất chống cháy trong sản phẩm dệtmay :penta BDE, octa BDE

- Thông tư 2003 /53/EC về cấm bán và sử dụng Nonylphenol và nonylphenol etoxylat

- Thông tư 94/27/EC về giới hạn Niken trong các vật trang sức và phụ kiện may mặc

- Quy chuẩn EC 850/2004 cấm sử dụng các chất hữu cơ gây ô nhiễm (POP)

- Luật REACH 1907/2006/EC Qui định đăng ký, đánh giá, cấp phép hoá chất

- Thông tư 2006/12/EC về hạn chế bán và sử dụng Perflooctan Sulfonat

- Sắc luật về bao bì và phế liệu bao bì

- Luật về an toàn quần áo

Quy định EU về ghi nhãn sản phẩm dệt may:

- Thông tư 96/74/EC qui định cách thức ghi nhãn cho các sản phẩm dệt may bán tại EU

- Nhãn cần phải nêu đúng các thông tin về thành phần xơ, sợi của sản phẩm

- Nhãn bắt buộc phải được xem là một phần của chất lượng

- Phạm vi áp dụng:

Các sản phẩm chỉ gồm toàn xơ dệt

Các sản phẩm dệt có chứa ít nhất 80 % xơ dệt theo khối lượng

Vải bọc đồ gỗ, ô, vật liệu che nắng, vật liệu trải sàn, thảm, lớp lót cho giày dép, găng tay, bao tay

2.2.2 Tiêu chuẩn REACH đối với hàng may mặc

Reach là luật quản lý hóa chất nghiêm ngặt và phức tạp nhất trên thế giớinhằm kiểm soát và hạn chế tác hại của hóa chất trong hàng hóa với sức khỏe ngườitiêu dùng và môi trường Chính vì vậy, việc thực thi nghiêm quy định về Reachđang gây không ít khó khăn cho các ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam cũngnhư năng lực của chuỗi cung ứng hàng hóa toàn cầu

Áp lực thực thi Reach đang đè nặng lên vai các doanh nghiệp trong ngành dagiày nói chung cũng như TEXTACO nói riêng, bởi đặc thù của sản xuất da giày là

sử dụng rất nhiều hóa chất, trong đó có cả hóa chất độc hại Quy trình sản xuất ra

một đôi giày phải sử dụng tới 50 nguyên, vật liệu khác nhau trong khi các loại vậtliệu này ít nhiều đều có chứa hóa chất Ở đây, việc thực thi Reach càng khó khănhơn, bởi điều này không chỉ phụ thuộc vào bản thân doanh nghiệp, mà phụ thuộc rấtnhiều vào các nhà sản xuất, nhập khẩu, phân phối hóa chất.

Ở phạm vi hẹp, quy định về Reach khiến các doanh nghiệp chịu tác độngtrực tiếp khi xuất khẩu sang EU Quá trình thực thi Reach còn buộc các doanhnghiệp sản xuất phải tăng nhân lực và tăng chi phí cho việc kiểm tra, kiểm soát,trong khi da giày chỉ làm gia công cho nước ngoài Một khó khăn nữa là Việt Nam

có thể kiểm định các tiêu chuẩn khác, nhưng riêng việc kiểm tra tiêu chuẩn về hóachất phải gửi sản phẩm sang Hồng Kông Gần đây, mặc dù Việt Nam đã xây dựngphòng kiểm định tiêu chuẩn hóa chất, nhưng khi khách hàng nhập khẩu chỉ địnhphải thực hiện ở nước ngoài thì doanh nghiệp vẫn phải tuân thủ Điều này làmdoanh nghiệp phát sinh thêm chi phí

Những lo ngại của doanh nghiệp da giày là hoàn toàn có cơ sở vì hiện tại,

EU là thị trường nhập khẩu lớn nhất các sản phẩm giày dép từ Việt Nam Năm

2010, thu từ xuất khẩu da giày chiếm gần 70% tổng kim ngạch xuất khẩu trên 4 tỷUSD hàng hóa của Việt Nam vào EU Do vậy, nếu không giải quyết được nhữngvướng mắc trong thực thi Reach thì kim ngạch xuất khẩu vào EU chắc chắn sẽ giảm

và ảnh hưởng đến mục tiêu phát triển ngành, cũng như đời sống của hàng ngàn laođộng

Cũng giống như da giày, dệt may là ngành phải sử dụng nhiều hóa chất khácnhau như thuốc nhuộm, hóa chất cơ bản, chất trợ dệt, các chất xử lý hoàn tất…Việc

áp dụng Reach làm tăng khó khăn trong xuất khẩu hàng dệt may vào EU, tăng chiphí sản xuất khi doanh nghiệp phải thay đổi công nghệ, hệ thống quản lý, hóa chấtthuốc nhuộm Ngoài ra, doanh nghiệp còn gánh thêm chi phí thực hiện các thủ tụcđăng ký, thông báo, thử nghiệm

Để giữ khách hàng và tiếp tục thâm nhập thị trường EU, nhiều doanh nghiệpdệt may đã thực hiện cải tiến hệ thống quản lý, trong đó có quản lý hóa chất Tuynhiên, ông Thông thừa nhận, công việc này thường bị động vì thường thực hiệntheo yêu cầu của các nhà nhập khẩu Một khó khăn nữa đối với doanh nghiệp trongkiểm tra chất lượng nguồn nguyên liệu đầu vào là thiếu vốn để đầu tư lắp đặt trang

thiết bị kiểm tra Bên cạnh đó, những hạn chế trong cập nhật thông tin cũng làmtăng nguy cơ rủi ro đối với doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu.

Thiết nghĩ, để hạn chế tới mức thấp nhất tác động của Reach, các doanhnghiệp xuất khẩu của Việt Nam cần nhận thức đúng về các rào cản kỹ thuật, chủđộng tìm hiểu luật pháp, tập quán thương mại của thị trường nhập khẩu Ngoài ra,phải đổi mới, ứng dụng các công nghệ sản xuất sạch, có đầu mối thu thập, cập nhật

và phổ biến thông tin về các rào cản kỹ thuật của thị trường xuất khẩu

2.3 Phân định nội dung vấn đề nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu về thực trạng đáp ứng tiêu chuẩn REACH đốivới hàng may mặc xuất khẩu sang thị trường EU của Công ty cổ phần vải sợi maymặc miền Bắc cũng như hướng giải quyết những khó khăn mà TEXTACO gặp phảitrong quá trình tìm lời giải cho bài toán khó này TEXTACO về cơ bản đã đáp ứngtốt các quy định về hóa chất có trong quy định REACH Tuy nhiên, với khó khăncũng như sự phức tạp trong khâu sản xuất hàng hóa cũng như quá trình sử dụng hóachất, TEXTACO vẫn chưa hoàn toàn vượt qua những rào cản về hóa chất doREACH đề ra

REACH gồm 4 nội dung cơ bản: đăng ký (mỗi hóa chất, một đăng ký); đánhgiá (đánh giá mức độ độc hại của hóa chất và đưa ra các biện pháp quản lý phùhợp); cấp phép (các hóa chất phải được cấp phép trước khi sản xuất, kinh doanh ,nhập khẩu); hạn chế hóa chất (hạn chế)

TEXTACO với mặt hàng xuất khẩu chủ yếu là áo sơ mi, quần sooc, áojacket, quần âu, áo vest,… nên muốn đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng

EU, đẩy mạnh xuất khẩu thì cần phải đáp ứng đầy đủ quy định REACH của EU vềhóa chất Trong quá trình sản xuất và đáp ứng tiêu chuẩn REACH, TEXTACO đãgặp phải những vấn đề sau:

- Khó khăn trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm

- Khó khăn trong quá trình nâng cấp hệ thống quản lý đối với các chất hóa học

- Khó khăn trong việc thu thập, cập nhật thông tin, gây khó khăn cho việc ra quyếtđịnh, xác lập chiến lược kinh doanh

- Phần lớn nguyên phụ liệu dùng trong quá trình sản xuất là nhập khẩu

Qua phân tích thực trạng tình hình đáp ứng tiêu chuẩn REACH của Công ty

và số liệu thu thập được, đưa ra những nhận xét, đánh giá và giải pháp giúp

TEXTACO đáp ứng tiêu chuẩn REACH, đẩy mạnh xuất khẩu đối với mặt hàng maymặc sang thị trường EU, đó là:

- Tăng cường đầu tư công tác nghiên cứu thị trường, thu thập, cập nhật thông tin liêntục

- Xác lập chiến lược kinh doanh cụ thể

- Nâng cao chất lượng sản phẩm

- Tổ chức tốt công tác thu mua nguyên liệu