TIỂU LUẬN Hồ Chí Minh với nghề thầy giáo

Bác Hồ thường căn dặn các thầy giáo, cô giáo phải có ý thức tổ chức kỷ luật, ý thức và trách nhiệm phục vụ nhân dân trong các hoạt động giáo dục, đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, tệ qu

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC TP.HCM

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

TIỂU LUẬN

Hồ Chí Minh với nghề thầy giáo

TP.HCM SVTH : Võ Quốc Hải T10/2013 MSSV : 12510204236

CẤU TRÚC

I.ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lý do chọn đề tài

2 Mục đích

3 Nhiệm vụ

4 Đối tượng nghiên cứu

II.NỘI DUNG

1 Quan điểm về vai trò và nhiệm vụ của người thầy giáo

2 Quan điểm về chuyên môn và phương pháp giảng dạy của người thầy giáo

3 Quan điểm về đạo đức của người thầy giáo

III VẬN DỤNG, THỰC TẾ Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

IV KẾT LUẬN

I.ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong sự nghiệp cách mạng của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng là một nhà giáo Từ tháng 9-1910 đến trước tháng 2-1911, người thanh niên Nguyễn Tất

Thành dạy học ở Trường Dục Thanh, Phan Thiết Sau khi đến với chủ nghĩa Mác - Lê-nin, trong những năm 1925 -1927, Nguyễn Ái Quốc về Quảng Châu (Trung Quốc), trực tiếp mở các lớp huấn luyện chính trị cho thanh niên, thiếu niên Việt Nam yêu nước; trực tiếp lãnh đạo và là giảng viên chính của các khóa học Bác Hồ thường căn dặn các thầy giáo, cô giáo phải có ý thức tổ chức kỷ luật, ý thức và trách nhiệm phục vụ nhân dân trong các hoạt động giáo dục, đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí và các tiêu cực trong giáo dục; Yêu nghề, yêu ngành, yên tâm công tác, mô phạm trong quan hệ với nhân dân, đồng nghiệp và người học, thương yêu học sinh và sinh viên; Ðoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp cùng hoàn thành tốt nhiệm vụ, thật thà phê bình, đấu tranh, ngăn chặn nhà giáo vi phạm pháp luật và quy định nghề nghiệp

1.LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến sự nghiệp giáo dục nói chung

và xây dựng đội ngũ người thầy nói riêng Người có quan niệm khá hoàn chỉnh về vai trò, nhiệm vụ, phẩm chất đạo đức, chuyên môn và phương pháp giảng dạy của người thầy giáo Tư tưởng Hồ Chí Minh về người thầy để có nhận thức đúng và vận dụng vào việc nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên có ý nghĩa lý luận và thực tiễn to lớn Bên cạnh đó, đề tài còn giúp sinh viên hiểu và nắm rõ vị trí vai trò của người thầy, qua đó có phương pháp học tập và làm việc đúng đắn

2.MỤC ĐÍCH :

Để tìm hiểu tư tưởng của Bác về nghề giáo Theo Hồ Chí Minh, người thầy giáo có vai trò quyết định đến sự vận hành của hệ thống giáo dục và chất lượng giáo dục Xuất phát từ vai trò to lớn đó, người thầy giáo phải có phẩm chất đạo đức phục vụ

Tổ quốc, phục vụ nhân dân, đoàn kết,thương yêu học trò, yêu nghề, gắn bó với nghề nghiệp trong bất cứ hoàn cảnh nào Phẩm chất đạo đức đó của người thầy giáo luôn gắn với hành động cụ thể, thiết thực Gắn liền với phẩm chất đạo đức, người thầy giáo trong tư tưởng Hồ Chí Minh phải có kiến thức chuyên môn sâu và rộng, nhuần nhuyễn, thuần thục về phương pháp giảng dạy

3.NHIỆM VỤ:

Bài viết làm rõ quan điểm Hồ Chí Minh về vai trò, đạo đức, chuyên môn và

phương pháp giảng dạy của người thầy giáo Từ đó đề ra những yêu cầu, nhiệm vụ của người thầy vận dụng vào thời đại ngày nay Qua đó giúp nâng cao các kỹ năng cần thiết khi làm bài tiểu luận và thuyết trình

4.ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:

Tư tưởng của Hồ Chí Minh về nghề giáo – Hệ thống tư tưởng ấy qua từng thời kì – Người thầy giáo, cô giáo trong thời đại

II.NỘI DUNG

1 Quan điểm về vai trò và nhiệm vụ của người thầy giáo

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, giữa vai trò và nhiệm vụ của người thầy có mối quan hệ mật thiết Vai trò quan trọng của người thầy trong xã hội được thể hiện qua nhiệm vụ của họ đảm nhận Người thầy đảm nhận tốt nhiệm vụ được giao là sự khẳng định vị trí, vai trò của họ trong xã hội

Giáo dục gồm các yếu tố mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục, cơ sở vật chất, người học và người dạy Trong đó người thầy là yếu tố quan trọng nhất Hồ Chí Minh khẳng định: “không có thầy giáo thì không có giáo dục”, “học trò tốt hay xấu

là do thầy giáo, cô giáo tốt hay xấu” Như vậy người thầy giáo trong tư tưởng Hồ Chí Minh là nhân tố quyết định quá trình vận hành của hệ thống giáo dục và chất lượng giáo dục nước nhà

Theo Hồ Chí Minh, người thầy giáo có sứ mệnh đào tạo lớp người có đức, có tài

kế tục sự nghiệp cách mạng Tại lớp học chính trị của giáo viên cấp II, cấp III toàn miền Bắc (9/ 1958), Người viết: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người Chúng ta phải đào tạo ra những công dân tốt và cán

bộ tốt cho nước nhà Nhân dân, Đảng và Chính Phủ giao các nhiệm vụ đào tạo thế

hệ tương lai cho các cô, các chú”, và “nếu không có thầy giáo dạy dỗ cho con em nhân dân, thì làm sao mà xây dựng chủ nghĩa xã hội được” Việc “dạy dỗ” ở đây là người thầy giáo phải đem sự hiểu biết, năng lực và phẩm chất của mình truyền đạt cho người học, làm cho người học phát huy được “năng lực vốn có”, phát triển các mặt đức dục, trí dục, thể dục, mỹ dục để trở thành người lao động chân chính, có ích cho xã hội Đây là nhiệm vụ nặng nề nhưng rất vẻ vang gắn liền với sự nghiệp của những người làm thầy Nhưng tuỳ theo hoàn cảnh khác nhau, nhiệm vụ của người thầy giáo được cụ thể hoá

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, người thầy giáo được coi là chiến sĩ tiên phong trong phong trào diệt giặc dốt, có nhiệm vụ chống nạn mù chữ, “phấn đấu

mở mang tri thức cho đồng bào, để xây đắp nền văn hoá sơ bộ cho dân tộc”

Việc nâng cao dân trí là cơ sở để khẳng định vị thế của dân tộc ta trên trường quốc tế.“Đồng bào bây giờ phải biết chữ hết để trả lời cho thế giới biết nước ta là một nước văn minh, ai cũng biết chữ”

Theo Hồ Chí Minh, người thầy làm nhiệm vụ diệt giặc dốt, xoá nạn mù chữ là

gián tiếp chống giặc ngoại xâm, bảo vệ chính quyền cách mạng, góp phần đưa công cuộc kháng chiến nhanh chóng đi đến thắng lợi Người giải thích: Dốt nát cũng là kẻ địch Địch dốt nát giúp cho địch ngoại xâm Địch dốt nát tấn công ta về tinh thần, cũng như địch thực dân tấn công ta bằng vũ lực Địch thực dân dựa vào địch dốt nát để thi hành chiến lược ngu dân Địch dốt nát dựa vào địch thực dân để đưa dân ta vào nơi mù quáng, do đó “ tiêu diệt được giặc dốt, tức là tiêu diệt được một lực lượng hậu thuẫn của thực dân”

Có thể nói, ngay từ những ngày đầu của Cách mạng Tháng Tám năm 1945,

người thầy giáo đã đóng góp quan trọng trên nhiều phương diện của đời sống xã hội Đó là tham gia vào sự nghiệp giải phóng con người, xây dựng nền văn hóa mới, phục vụ công cuộc kháng chiến, kiến quốc Đánh giá về việc làm và công lao của người thầy trong thời kỳ này, Hồ Chí Minh khẳng định: “Một phần tương lai của dân tộc nước nhà nằm trong sự cố gắng của anh chị em… Đồng bào ta ai cũng biết đọc, biết viết Cái vinh dự đó thì tượng đồng bia đá nào cũng không bằng”, và

“công tác bình dân học vụ là một việc quan trọng ảnh hưởng đến dân tộc, đến xã hội, đến xây dựng Tổ quốc”

Bước vào thời kỳ hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục kinh tế, phát triển văn hoá (1958- 1960) đặt ra yêu cầu bức thiết về đội ngũ cán bộ chuyên môn có trình độ về khoa học kỹ thuật, cán bộ quản lý kinh tế, cán bộ văn hóa Người thầy được coi là khâu then chốt trong quá trình đào tạo để “cung cấp đủ cán bộ cho nông nghiệp, công nghiệp, cho các ngành kinh tế và văn hoá”

Người thầy giáo có nhiệm vụ “đào tạo những công dân tốt, những cán bộ tốt sau này, góp phần xây dựng chủ nghĩa xã hội làm cho miền Bắc vững mạnh thành hậu thuẫn cho cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà” Như vậy, vai trò và nhiệm vụ của người thầy trong tư tưởng Hồ Chí Minh luôn gắn liền với nhiệm vụ chính trị,

đường lối phát triển giáo dục để đào tạo ra những con người đáp ứng yêu cầu của cách mạng trong từng giai đoạn Với ý nghĩa đó, người thầy giáo cũng là người chiến sĩ cách mạng Người thầy của chế độ mới khác người thầy dưới chế độ thực dân phong kiến Người so sánh “ thầy giáo ngày nay không phải như trước, chỉ biết

gõ đầu trẻ, miễn là có bài cho học trò học, cuối tháng lĩnh lương vào túi Bây giờ thầy giáo có trách nhiệm với nhân dân, đào tạo cán bộ ra phục vụ nhân dân”

Vai trò và nhiệm vụ của người thầy giáo còn được thể hiện ở việc xây dựng nội dung chương trình đào tạo phù hợp Tức là dạy cái gì? học cái gì? để đào tạo ra thế

hệ kế tục sự nghiệp cách mạng Theo Hồ Chí Minh, người thầy giáo xây dựng nội dung chương trình phải theo các nguyên tắc sau:

Một là, xây dựng nội dung chương trình phải toàn diện, bao gồm các mặt: văn

hóa, chính trị, khoa học kỹ thuật, chuyên môn nghiệp vụ, lao động

Hai là, các nội dung trên có mối quan hệ mật thiết với nhau, cấu tạo hợp lý và

phù hợp với từng giai đoạn Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, giáo dục có nhiệm vụ đào tạo con người phục vụ sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc, Người gửi

thư cho Hội nghị giáo dục căn dặn đội ngũ thầy cô giáo "Phải sửa đổi triệt để

chương trình giáo dục cho phù hợp với sự nghiệp kháng chiến và kiến quốc" Sau hòa bình lập lại, nhân dân miền Bắc bước vào thời kỳ hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục kinh tế, đấu tranh thống nhất Tổ quốc, Người nói, giáo dục cần phải chuyển hướng, "nội dung dạy và học cần liên hệ thiết thực với công tác

chung: củng cố miền Bắc, chiếu cố miền Nam, thi đua yêu nước, khôi phục kinh tế, củng cố quốc phòng ” Như vậy người thầy giáo phải căn cứ vào điều kiện thực tiễn, nhiệm vụ chính trị, đường lối phát triển kinh tế - xã hội, mục tiêu giáo dục để biên soạn giáo trình cho phù hợp

Ba là, Xây dựng nội dung chương trình phải thiết thực, tiếp cận trình độ khoa

học kỹ thuật tiên tiến của thế giới gắn với thực tiễn Việt Nam Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đang trong giai đoạn cam go, khốc liệt, Người viết thư động viên các thầy cô giáo "phấn đấu nâng cao chất lượng văn hóa và chuyên môn nhằm thiết thực giải quyết các vấn đề do cách mạng nước ta đề ra và trong một thời gian không xa, đạt trình độ cao khoa học và kỹ thuật của thế giới"

Bốn là, xây dựng nội dung chương trình phải phù hợp với từng cấp học Người

nêu rõ nội dung đào tạo của từng cấp học:

“ Đại học thì cần kết hợp lý luận khoa học với thực hành, ra sức học tập lý luận

và khoa học tiên tiến của các nước bạn, kết hợp với thực tiễn của nước ta, để thiết thực giúp ích cho công cuộc xây dựng nước nhà Trung học thì cần đảm bảo cho học trò những tri thức phổ thông chắc chắn, thiết thực, thích hợp với nhu cầu và tiền đồ xây dựng nước nhà, bỏ những phần nào không cần thiết với đời sống thực

tế Tiểu học thì cần giáo dục cho các cháu thiếu nhi: yêu Tổ quốc, yêu nhân dân, yêu lao động, yêu khoa học, coi trọng của công”

Hồ Chủ tịch coi nghề giáo là nghề cao quí nhất, được cả xã hội tôn vinh Người nói: “người thầy giáo tốt - thầy giáo xứng đáng là thầy giáo – là người vẻ vang nhất Dù là tên tuổi không đăng trên báo, không được thưởng huân chương, song những người thầy giáo tốt là những anh hùng vô danh Đây là một điều vẻ vang”

2 Quan điểm về chuyên môn và phương pháp giảng dạy của người thầy giáo

Theo Hồ Chí Minh, người thầy giáo phải giỏi về chuyên môn và thuần thục về phương pháp giảng dạy Cụ thể là:

- Phải giỏi về lĩnh vực mà mình đảm nhận giảng dạy Tại Hội nghị lần thứ nhất

về công tác huấn luyện và học tập năm 1950, Người nói "Muốn huấn luyện thợ

rèn, thợ nguội thì người huấn luyện phải thạo nghề rèn, nghề nguội"

- Phải được trang bị lý luận giáo dục Bởi vì "Làm mà không có lý luận thì

không khác gì đi mò trong đêm tối, vừa chậm chạp, vừa hay vấp váp Có lý luận thì mới hiểu được mọi việc trong xã hội, trong phong trào để chủ trương cho đúng, làm cho đúng"

- Phải nắm chắc quan điểm, đường lối giáo dục của Đảng

- Ngoài kiến thức chuyên môn, người thầy giáo phải có những kiến thức liên

ngành bổ trợ cho chuyên ngành đảm nhận Như vậy, người thầy trong tư tưởng Hồ Chí Minh vừa có biên độ kiến thức rộng, vừa có kiến thức chuyên sâu Có kiến thức rộng để chuyên sâu

Những người làm thầy phải truyền đạt kiến thức của mình cho người khác Nếu

có chuyên môn giỏi mà phương pháp truyền đạt không tốt thì hiệu quả giảng dạy

sẽ bị hạn chế Giữa chuyên môn và phương pháp giảng dạy có mối quan hệ mật thiết với nhau, tác dụng tương hỗ với nhau, trong đó chuyên môn là nội dung Vì vậy, Hồ Chí Minh cho rằng, người thầy giáo ngoài kiến thức chuyên môn sâu rộng phải thuần thục về phương pháp giảng dạy

Mục đích của phương pháp giảng dạy trong tư tưởng Hồ Chí Minh là "cốt làm cho người học hiểu thấu vấn đề"

Là người đã từng đứng trên bục giảng đào tạo nhiều thế hệ cán bộ lãnh đạo, Hồ Chí Minh đã có những chỉ dẫn cụ thể về phương pháp giảng dạy

- Giảng dạy phải phù hợp với đối tượng, theo khả năng nhận thức của người học Theo Hồ Chí Minh, người thầy giáo phải sâu sát, nắm rõ khả năng nhận thức và hoàn cảnh của từng người học để tìm ra cách thức giảng dạy phù hợp Có đối

tượng phải tốn nhiều thời giờ, dạy tỷ mỉ thì mới hiểu vấn đề Có đối tượng “cách dạy bao quát mà vấn đề làm cho người học hiểu thấu được” Như vậy Hồ Chí Minh đưa ra quan điểm dạy theo người học, chứ không phải bắt người học phải học theo cách dạy của mình Muốn thực hiện được điều đó thì “Bài giảng phải chuẩn bị cho tốt”, kỹ càng, không được qua loa đại khái

- Phương pháp giảng dạy là phải xuất phát từ mục tiêu, nội dung đào tạo và tâm

lý lứa tuổi Người nói phải từ "mục đích của giáo dục, nội dung của giáo dục sau

đó tìm ra cách dạy" Theo phương châm đó, phương pháp dạy học ở cấp đại học là phải dân chủ trong sinh hoạt học thuật, tăng cường thảo luận để người học chủ động chiếm lĩnh tri thức, do đó, người thầy giáo “phải nâng cao và hướng dẫn việc

tự học" Phương pháp giảng dạy ở cấp tiểu học là phải "nhẹ nhàng vui vẻ, chớ gò

ép thiếu nhi vào khuôn khổ của người lớn” Còn các cháu mẫu giáo, cần làm cho chúng vui, trong lúc vui cũng cần làm cho chúng học và phải làm kiểu mẫu trong mọi việc cho các em bắt chước

- Bài giảng phải sinh động, lý luận phải gắn với thực tiễn để người học dễ

hiểu,“mau hiểu, mau nhớ" Vì vậy, Người viết vấn đề gì, nói vấn đề gì, kể cả

những vấn đề lý luận to lớn thì từ người có trình độ học vấn cao đến người dân bình thường đều có thể hiểu được

Trong phương pháp giảng dạy, Người đưa ra những điểm nên tránh Đó là "tránh lối dạy nhồi sọ, chú ý tránh nói tiếng nước ngoài quá nhiều Những tiếng ta có thì không nên dùng tiếng nước ngoài Và việc hội họp còn quá nhiều hại đến sức khỏe

và lãnh phí thời gian của thầy giáo và học trò"

- Phải phát động phong trào thi đua trong giảng dạy và học tập Dạy tốt phải trở thành một phong trào quần chúng, thì cán bộ giảng dạy có điều kiện hợp tác, học hỏi, trao đổi kinh nghiệm trong học thuật và giảng dạy Dưới sự chỉ dẫn của Người, ngành giáo dục đã phát động phong trào thi đua "hai tốt" (dạy tốt, học tốt) Phong trào "hai tốt" phát triển cả bề rộng lẫn chiều sâu và đã xuất hiện nhiều điểm hình tiên tiến trong giảng dạy và học tập đóng góp cho sự phát triển của ngành giáo dục Người giáo viên phải có trí tuệ và tài năng mới có thể đào tạo được những thế hệ công dân, cán bộ có tài cho xã hội Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, một người thầy giáo giỏi không có nghĩa là phải tinh thông tất cả mọi lĩnh vực, hiểu trọn tri thức nhân loại, vì tri thức nhân loại vô cùng rộng lớn, tuy nhiên, người giáo viên cần không ngừng trau dồi kiến thức, đặc biệt phải thạo lĩnh vực chuyên môn của mình, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu của sự nghiệp giáo dục - đào tạo, Người khuyên mọi người thực hiện theo chỉ dẫn của Lê-nin “Học, học nữa, học mãi” để thường xuyên tự rèn luyện mình, đồng thời lấy phương châm “học không biết chán, dạy không biết mỏi” của Khổng Tử để thực hành trong công việc Chính vì vậy, Hồ Chí Minh yêu cầu, những người hoạt động trong lĩnh vực giáo dục không được bằng lòng với kiến thức đã có, mà phải thường xuyên tích luỹ kiến thức Người cho rằng người nào tự cho mình là biết đủ rồi thì người đó là dốt nhất,

Người nói: “giáo viên cũng phải tiến bộ cho kịp thời đại thì mới làm được nhiệm

vụ, chớ tự mãn cho mình giỏi rồi thì dừng lại mà dừng lại là lùi bước, là lạc hậu, tự đào thải mình trước”

Sản phẩm của giáo dục, dạy học là con người, là thế hệ tương lai của dân tộc, vì vậy, không được phép tạo ra “phế phẩm” Một người công nhân tồi có thể làm hỏng một vài sản phẩm, một người kỹ sư tồi có thể làm hỏng một vài công trình, nhưng, một người giáo viên tồi có thể làm hỏng cả một thế hệ, đó là hậu quả khôn lường mà cả xã hội phải gánh chịu cho đến tận mai sau Vì vậy, Người nhận định:

Có thầy giỏi thì rồi sẽ có phương pháp hay, do đó, sẽ có trò giỏi, còn thầy đã kém thì khó lấy gì bù đắp nổi

3 Quan điểm về đạo đức của người thầy giáo

Dù công việc bận rộn, Hồ Chí Minh luôn thăm hỏi ân cần, động viên ngành giáo dục theo tinh thần"dù khó khăn đến đâu cũng phải thi đua dạy tốt, học tốt" Đây thực sự là nguồn cổ vũ lớn lao đối với những người làm thầy cô giáo Trong đó

Hồ Chí Minh đặc biệt đề cao vai trò của đạo đức, coi đạo đức là linh hồn của

người thầy giáo Người nói: chính trị là đức, chuyên môn là tài, có tài mà không có đức là hỏng, hay “chính trị là linh hồn, chuyên môn là xác Có chuyên môn mà không có chính trị thì chỉ là cái xác không hồn”

Trong sự nghiệp trồng người, đội ngũ giáo viên nếu chỉ có tài thôi thì chưa đủ, ngoài trí tuệ, tài năng, người giáo viên phải có đạo đức Người nhắc nhở: “các thầy,

cô giáo phải trở thành tấm gương sáng, thành kiểu mẫu cho các em noi theo”, “phải

là kiểu mẫu về mọi mặt, tư tưởng, đạo đức, lối làm việc” Tấm gương của người thầy đối với học sinh là vô cùng quan trọng, Người nói: “Óc những người tuổi trẻ trong sạch như một tấm lụa trắng, nhuộm xanh thì nó sẽ xanh, nhuộm đỏ thì nó sẽ

đỏ, vì vậy sự học tập ở nhà trường có ảnh hưởng rất lớn cho tương lai của thanh niên và tương lai của thanh niên là tương lai của nước nhà”, do đó “Thầy tốt thì ảnh hưởng tốt, thầy xấu thì ảnh hưởng xấu” U-xin-xki - nhà sư phạm lỗi lạc người Nga cũng khẳng định: "Nhân cách của người thầy là sức mạnh có ảnh hưởng to lớn đối với học sinh, sức mạnh đó không thể thay thế bằng bất kỳ cuốn sách giáo khoa nào, bất kỳ câu chuyện châm ngôn đạo đức, bất kỳ một hệ thống khen thưởng hay trách phạt nào khác” Chính vì thế, Người luôn yêu cầu đội ngũ nhà giáo ngoài tài năng, học vấn phải có đạo đức cách mạng, “trong giáo dục không những phải có tri thức phổ thông mà phải có đạo đức cách mạng, có tài phải có đức”

Hồ Chí Minh nhấn mạnh đến vai trò đạo đức của người thầy, song không tuyệt đối hoá mặt đạo đức coi nhẹ lĩnh vực chuyên môn, nghiệp vụ Theo Hồ Chí Minh giữa đức và tài, phẩm chất và năng lực của người thầy giáo có mối quan hệ và tác động qua lại lẫn nhau Có đức là để tài năng phát triển đúng hướng, và có tài thì đức mới phát huy được tác dụng Người nói: “có tài mà không có đức là hỏng, có đức mà chữ i tờ thì dạy thế nào”, do đó, người thầy giáo: “ phải chú ý cả tài cả đức” Ở Hồ Chí Minh có quan điểm mới về vị trí đạo đức của người thầy giáo Đó

là từ đạo đức để đi đến tài năng, phải có chính trị trước rồi có chuyên môn, đức phải có trước tài

Theo Hồ Chí Minh, phẩm chất đạo đức quan trọng nhất của người thầy giáo là phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân Phục vụ Tổ quốc gắn liền với phục vụ nhân dân Phẩm chất đạo đức này được đề cập trong nhiều bài viết, bài nói của Chủ tịch

Hồ Chí Minh

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, phẩm chất đạo đức phục vụ Tổ quốc của người

thầy giáo có nội dung rất cụ thể Người thầy giáo phải đặt lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân lên trước hết, trên hết và bất kỳ hoàn cảnh nào cũng phải thực hiện tốt đường lối giáo dục của Đảng và Nhà nước, phải kính trọng nhân dân, tin vào sức mạnh của nhân dân Người giải thích “Nhân nghĩa là nhân dân Trong bầu trời không có gì quí bằng nhân dân Trong thế giới không có gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân”

Như vậy, quan niệm đạo đức cũ coi người dân phụ thuộc vào giai cấp cầm quyền, thì người dân trong tư tưởng Hồ Chí Minh được đặt ở vị trí trân trọng nhất, quí nhất Từ sự tin tưởng vào sức mạnh của nhân dân, Hồ Chí Minh cho rằng sự

nghiệp giáo dục đào tạo nói chung và người thầy giáo nói riêng phải dựa vào dân, gắn bó với quần chúng nhân dân để được quần chúng nhân dân tin yêu và giúp đỡ Theo Hồ Chí Minh, người thầy giáo phải có phẩm chất đạo đức thương yêu học trò, phải quan tâm săn sóc học trò với một tình cảm sâu nặng như ruột thịt, song cách thể hiện phải phù hợp với từng lứa tuổi và cấp học Ở tiểu học, mẫu giáo người thầy phải dành cho học trò một tình thương đặc biệt như tình cảm của cha mẹ đối với người con Người căn dặn: làm mẫu giáo tức là thay mẹ dạy trẻ Muốn làm được thì trước hết phải yêu trẻ, hay “phải thương yêu các cháu như con em ruột thịt của mình” Ở cấp đại học và trung học chuyên nghiệp thì tình thương của người thầy đối với học trò, được xây dựng trên cơ sở dân chủ, kỷ cương và trách nhiệm Người nói “Dân chủ nhưng trò phải kính thầy, thầy phải quí trò chứ không phải là

cá đối bằng đầu” Đây là mối quan hệ tốt đẹp của thầy và trò trong xã hội dân chủ,

có sự kế thừa những giá trị đạo lý, tôn sư trọng đạo của dân tộc

Gắn liền với phẩm chất đạo đức thương yêu học trò là phẩm chất đạo đức “thật thà yêu nghề” của người thầy Phẩm chất yêu nghề của người thầy được biểu hiện trước hết là sự gắn bó thiết tha với nghề nghiệp trong bất cứ hoàn cảnh nào Nghề giáo là một nghề lao động khó nhọc, đòi hỏi phải đầu tư nhiều thời gian, công sức, nhưng không phải là nghề có thu nhập cao Nếu không thiết tha với nghề nghiệp sẽ

bị dao động trước hoàn cảnh khó khăn Vì vậy, Hồ Chí Minh thường căn dặn

những người làm thầy “nên yên tâm công tác” không nên “đứng núi này trông núi

nọ, muốn thay đổi công tác, kèn cựa vì địa vị”

Trong môi trường sư phạm, Người hiểu rất rõ giá trị của sự đoàn kết Đoàn kết

sẽ tạo ra bầu không khí vui vẻ, thoải mái kích thích sự khám phá sáng tạo trong giảng dạy và nghiên cứu; đồng thời sẽ tạo ra môi trường thi đua lành mạnh, phát huy được khả năng của cá nhân và sức mạnh của cộng đồng, cống hiến cho sự nghiệp giáo dục Chính vì vậy, Người luôn giáo dục tình thần đoàn kết trong đội ngũ thầy giáo, cô giáo và coi đây là phẩm chất đạo đức quan trọng của người thầy

“Biên độ” đoàn kết của người thầy trong tư tưởng Hồ Chí Minh là bao gồm tất