Thực trạng M&A trong lĩnh vực ngân hàng tại Việt Nam hiện nay - trường hợp của 3 Ngân hàng Đệ Nhất - Tín Nghĩa - Sài Gòntt

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --- NGUYỄN THỊ HẢI YẾN THỰC TRẠNG M&A TRONG LĨNH VỰC NGÂN HÀNG TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY – TRƯỜNG HỢP CỦA 3 NGÂN HÀNG ĐỆ NHẤT - TÍN NGHĨA - S

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-

NGUYỄN THỊ HẢI YẾN

THỰC TRẠNG M&A TRONG LĨNH VỰC NGÂN HÀNG TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY – TRƯỜNG HỢP CỦA 3 NGÂN HÀNG ĐỆ NHẤT - TÍN NGHĨA - SÀI GÒN

LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG

HÀ NỘI - 2012

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-

NGUYỄN THỊ HẢI YẾN

THỰC TRẠNG M&A TRONG LĨNH VỰC NGÂN HÀNG TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY – TRƯỜNG HỢP CỦA 3 NGÂN HÀNG ĐỆ NHẤT - TÍN NGHĨA - SÀI GÒN

Chuyên ngành : Tài chính và ngân hàng

LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS ĐINH THỊ THANH VÂN

HÀ NỘI - 2012

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT i

DANH MỤC CÁC BẢNG ii

DANH MỤC CÁC HÌNH iii

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẦN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ MUA BÁN VÀ SÁP NHẬP DOANH NGHIỆP 1

1.1 Một số vấn đề cơ bản về mua bán và sáp nhập doanh nghiệp 6

1.1.1 Khái niệm và bản chất của mua bán và sáp nhập doanh nghiệp 6

1.1.2 Các chủ thể tham gia M&A 11

1.2 Phân loại hoạt động mua bán và sáp nhập doanh nghiệp 13

1.3 Tác động của M&A 15

1.3.1 Tác động tích cực 15

1.3.2 Tác động tiêu cực 18

1.4 Quy trình thực hiện hoạt động M&A 21

1.5 Phương thức thanh toán trong hoạt động M&A 29

1.5.1 Các phương thức thanh toán trong hoạt động M&A 29

1.5.2 Lựa chọn hình thức thanh toán trong hoạt động M&A 30

1.6 Hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng trên thế giới và kinh nghiệm cho Việt Nam 31

1.6.1 Hoạt động M&A trên thế giới 31

1.6.2 Hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng trên thế giới 35

1.6.3 Kinh nghiệm cho Việt Nam 37

Kết luận chương 1 39

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VỀ HOẠT ĐỘNG MUA BÁN VÀ SÁP NHẬP NGÂN HÀNG Ở VIỆT NAM – TRƯỜNG HỢP 3 NGÂN HÀNG ĐỆ NHẤT – TÍN NGHĨA – SÀI GÒN 40

2.1 Tổng quan về hoạt động mua bán và sáp nhập ngân hàng ở Việt Nam 40

2.1.1 Quan điểm của Nhà nước về hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng 40

2.1.2 Tổng quan về hoạt động mua bán và sáp nhập ngân hàng ở Việt Nam 41

2.1.3 Đặc điểm của hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng ở Việt Nam 53 3

2.2 Trường hợp sáp nhập 3 ngân hàng Đệ Nhất – Tín Nghĩa – Sài Gòn 56

2.2.1 Khái quát tình hình 3 ngân hàng Đệ Nhất – Tín Nghĩa – Sài Gòn trước khi sáp nhập 56

2.2.2 Phân tích SWOT 3 ngân hàng khi tiến hành sáp nhập 59

2.2.3 Quá trình sáp nhập 3 ngân hàng 65 5 2.2.4 Những kết quả đạt được của ngân hàng sau hợp nhất 67 7 2.2.5 Những vấn đề đặt ra trong thương vụ sáp nhập 3 ngân hàng TMCP Sài Gòn – Tín Nghĩa – Đệ Nhất 75

Kết luận chương 2 83 3 CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ ĐỂ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG M&A TẠI NGÂN HÀNG VIỆT NAM 84 4 3.1 Dự báo xu hướng của hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng thời gian tới844 3.1.1 Tình hình kinh tế vĩ mô 84 4 3.1.2 Xu hướng hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng 86 6 3.2 Một số giải pháp nhằm phát triển hoạt động mua bán và sáp nhập ngân hàng tại Việt Nam qua bài học kinh nghiệm từ trường hợp sáp nhập 3 ngân hàng Đệ Nhất – Tín Nghĩa – Sài Gòn 889

3.2.1 Về phía Nhà nước 889

3.2.2 Về phía ngân hàng TMCP Sài Gòn sau sáp nhập 94 4 3.2.3 Đối với các ngân hàng thương mại ở Việt Nam 97

3.3 Một số kiến nghị đối với Nhà nước 1011

Kết luận chương 3 102

KẾT LUẬN 103

TÀI LIỆU THAM KHẢO 105

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng thì thị trường tài chính nói chung, ngân hàng nói riêng ở Việt Nam ngày càng phát triển mạnh mẽ và dần khẳng định được vai trò của mình trong sự phát triển của nền kinh tế đất nước Với sự ra đời của hàng loạt các ngân hàng trong những năm vừa qua cho thấy được sức hút mạnh mẽ từ lĩnh vực hoạt động tài chính giàu tiềm năng này

Tuy nhiên, thị trường tài chính ngân hàng Việt Nam vẫn bị đánh giá là yếu kém hơn so với các nước trong khu vực, đặc biệt là trong giai đoạn vừa qua Trong khi cả nền kinh tế đang phải chịu những ảnh hưởng

từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu chưa có dấu hiệu kết thúc thì ngân hàng là ngành phải gánh chịu những tác động đầu tiên Khủng hoảng kinh tế dẫn đến tình trạng nền kinh tế trì trệ, xuất hiện hiện tượng lạm phát cao và để kiềm chế tình trạng lạm phát, biện pháp được ngân hàng Nhà nước áp dụng là thắt chặt tín dụng Điều này trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của các Ngân hàng thương mại Trong khi đó,

do việc thực hiện lộ trình tự do hóa tài chính ngày càng tới gần khiến ngân hàng thương mại Việt Nam cũng chịu không ít áp lực từ cạnh tranh với các ngân hàng nước ngoài Ngoài ra, dưới áp lực tăng vốn điều lệ theo

lộ trình quy định tại Nghị định 141/2006NĐ-CP đang ngày một gia tăng, đó là một thách thức không nhỏ đối với các ngân hàng có quy mô vốn khiêm tốn Đứng trước tình hình đó, các ngân hàng thương mại Việt Nam muốn tồn tại và cạnh tranh với các tổ chức tài chính nước ngoài thì một trong những phương pháp được đưa ra lựa chọn là sáp nhập và mua lại các ngân hàng nhỏ để tạo thành các ngân hàng lớn hoạt động hiệu quả

và tăng năng lực cạnh tranh Hoạt động mua bán, sáp nhập trong lĩnh vực tài chính ngân hàng được đánh giá

là khuynh hướng và là một nhân tố quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống ngân hàng Việt Nam Trước xu hướng hội nhập và những thách thức của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu thì việc mua bán và sáp nhập ngân hàng làm ăn yếu kém và không hiệu quả là một tất yếu

Hoạt động M&A hiện nay ở Việt Nam đã bước đầu phát triển cả về số lượng và giá trị, tuy quy mô vẫn còn khiêm tốn so với các nước trong khu vực và thế giới Lĩnh vực tài chính ngân hàng cũng xuất hiện nhiều vụ mua bán và sáp nhập lớn như thương vụ sáp nhập giữa 3 ngân hàng Đệ Nhất – Tín Nghĩa – Sài Gòn, Ngân hàng Mizuho (Nhật Bản) mua 15% cổ phần ngân hàng Ngoại thương Việt Nam…

Tuy nhiên hiện nay hoạt động M&A ở Việt Nam chưa có những quy định rõ ràng, hiện tại M&A trong lĩnh vực ngân hàng đang được đề cập trong 6 bộ luật khác nhau : Luật doanh nghiệp, luật cạnh tranh, luật chứng khoán, Luật Đầu tư, Luật các tổ chức tín dụng, Luật Ngân hàng Nhà nước và nhiều văn bản khác Với hành lang pháp lý chưa đầy đủ cộng thêm các hiểu biết về M&A còn hạn chế nên các ngân hàng thương mại Việt Nam còn lúng túng và bị động trước xu hướng phát triển tất yếu của hoạt động M&A, dẫn đến những thất bại trong các thương vụ M&A hoặc bị thâu tóm bởi các đối thủ trên thị trường Để hiểu rõ hơn tình hình M&A ở các ngân hàng thương mại, những khó khăn mà các ngân hàng gặp phải trong quá trình M&A, xu hướng phát triển của nó để lành mạnh hóa thị trường tài chính Việt Nam và trên cơ sở của thương vụ sáp nhập thành công giữa 3 ngân hàng Đệ Nhất – Tín Nghĩa – Sài Gòn, tác giả đã lựa chọn đề tài

«Thực trạng M&A trong lĩnh vực ngân hàng tại Việt Nam hiện nay- trường hợp 3 ngân hàng Đệ Nhất

– Tín Nghĩa – Sài Gòn»

Tình hình nghiên cứu

Ở Việt Nam, các công trình nghiên cứu về hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng không nhiều, phần lớn là các nghiên cứu nhỏ, chỉ đánh giá các khía cạnh riêng lẻ của hoạt động này Về các sách chuyên khảo và bài báo có liên quan đến hoạt động M&A, hiện tại có một số công trình tiêu biểu như : «Xu hướng sáp nhập, hợp nhất của các NHTM Việt Nam» của tác giả Trần Thanh Long đăng trên tạp chí khoa học và đào tạo Ngân hàng tháng 4/2007 ; «Luận cứ khoa học và thực tiễn xây dựng các tập đoàn tài chính – ngân hàng tại Việt Nam» của PGS.TS Lê Hoàng Nga đăng trên tạp chí Thị trường Tài chính tiền tệ số 5 ngày 1/3/2008 ; «Giải pháp đối với các ngân hàng thương mại Việt Nam góp phần thúc đẩy hoạt động sáp nhập, mua lại ngân hàng» của TS Nguyễn Thị Loan đăng trên tạp chí ngân hàng số ra ngày 24/12/2010 ; «M&A ngân hàng : mua lại các năng lực cần thiết» của tác giả Nguyễn Tùng Giang đăng trên tạp chí Kinh tế Việt Nam số ra ngày 4/4/2012

Ngoài ra còn có các buổi hội thảo bàn về vấn đề M&A ngân hàng và từ năm 2009 Diễn đàn M&A được tổ chức hàng năm do báo Đầu tư và Công ty AVM Vietnam phối hợp tổ chức, với sự bảo trợ của Bộ

Kế hoạch và Đầu tư

Các tài liệu trên bước đầu đưa ra được nét cơ bản về hoạt động M&A ở Việt Nam Tuy nhiên những tài liệu này mới chỉ đề cập tới những mặt riêng lẻ xung quanh vấn đề M&A trong lĩnh vực ngân hàng ở Việt Nam hiện nay, còn bức tranh toàn cảnh, những bài học kinh nghiệm từ những trường hợp cụ thể đã tiến hành M&A thành công và xu hướng M&A trong lĩnh vực ngân hàng trong bối cảnh hiện nay chưa được nghiên cứu toàn diện, ngoài ra nhiều nội dung nghiên cứu không còn phù hợp với thực tiễn

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục tiêu tổng quát của luận văn là nghiên cứu, đánh giá về sáp nhập và mua lại (M&A) trong lĩnh vực ngân hàng hiện nay; từ đó gợi ý một số giải pháp đối với các cơ quan quản lý, Ngân hàng Nhà Nước và các ngân hàng thành viên tham gia vào việc mua bán, sáp nhập nhằm tận dụng được lợi ích của M&A để các ngân hàng thành viên có thể tham gia vào sân chơi «sáp nhập, hợp nhất và mua lại» một cách vững vàng, tự tin, đạt được nhiều kết quả tốt trong lĩnh vực này trước thời kỳ hội nhập, góp phần lành mạnh hóa lĩnh vực ngân hàng, giúp thị trường tài chính Việt Nam ngày càng phát triển hơn

Nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn là đánh giá về hoạt động M&A ngân hàng hiện nay, trong đó đi sâu phân tích thương vụ sáp nhập 3 ngân hàng Đệ Nhất – Tín Nghĩa – Sài Gòn tìm ra những yếu tố tác động đến hoạt động mua bán và sáp nhập trong lĩnh vực ngân hàng, từ đó đưa ra một số gợi ý giải pháp đối với các cơ quan quản lý, Ngân hàng Nhà Nước và các ngân hàng thương mại nhằm phát triển M&A ở Việt Nam trong thời gian tới

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là hoạt động mua bán và sáp nhập (M&A) của các ngân hàng thương mại Việt Nam

Phạm vi nghiên cứu của luận văn: Nghiên cứu về hoạt động mua bán và sáp nhập các ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn từ năm 2000 trở lại đây, trong đó phân tích trường hợp cụ thể thương

vụ sáp nhập giữa 3 ngân hàng Đệ Nhất – Tín Nghĩa – Sài Gòn trong năm 2011 vừa qua

4 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn này được nghiên cứu dựa trên phương pháp hệ thống, tổng hợp, thống kê, phân tích, so sánh,

dự báo kết hợp với nền tảng kiến thức kinh tế học, tài chính – ngân hàng để hệ thống hóa lý luận, nêu lên những nội dung cơ bản về mua bán và sáp nhập trong lĩnh vực ngân hàng, cùng với dự báo xu hướng và giải pháp cho vấn đề này

5 Những đóng góp mới của luận văn

Luận văn đi sâu vào nghiên cứu thực trạng mua bán và sáp nhập trong lĩnh vực ngân hàng ở Việt Nam

từ năm 2000 trong đó đi sâu phân tích thương vụ sáp nhập giữa 3 ngân hàng Đệ Nhất – Tín Nghĩa – Sài Gòn,

từ đó rút ra những đặc điểm, những nhân tố tác động tới hoạt động M&A tại Việt Nam, đưa ra những nhận định về xu hướng M&A trong lĩnh vực ngân hàng trong xu thế hội nhập và định hướng tái cấu trúc hệ thống ngân hàng của ngân hàng Nhà nước hiện nay Trên cơ sở đó, đề tài gợi ý một số giải pháp giúp phát triển hoạt động mua bán và sáp nhập trong lĩnh vực ngân hàng tại Việt Nam trong thời gian tới

6 Bố cục của luận văn

Ngoài phần mởi đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, luận văn kết cấu gồm 3 chương:

Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về mua bán và sáp nhập doanh nghiệp

Chương 2: Thực trạng về hoạt động mua bán và sáp nhập ngân hàng ở Việt Nam – Trường hợp 3 ngân hàng Đệ Nhất – Tín Nghĩa – Sài Gòn

Chương 3: Một số giải pháp và kiến nghị để phát triển hoạt động M&A tại ngân hàng Việt Nam

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẦN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ MUA BÁN VÀ SÁP NHẬP DOANH NGHIỆP

1.1 Một số vấn đề cơ bản về mua bán và sáp nhập doanh nghiệp

1.1.1 Khái niệm và bản chất của mua bán và sáp nhập doanh nghiệp

Mua lại (Acquisitions): là hình thức kết hợp mà một công ty mua lại một phần hoặc toàn bộ cổ phần của

công ty kia Mục đích của hoạt động này nhằm hướng đến việc thâu tóm thị trường, mạng lưới phân phối hoặc tận dụng mạng lưới phân phối

Sáp nhập (Mergers): là hình thức kết hợp mà một hay nhiều công ty cùng loại (gọi là công ty bị sáp

nhập) chuyển toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của mình sang một công ty khác (gọi là công ty sáp nhập)

Hợp nhất (Consolidation): là hình thức hai hay một số công ty (gọi là công ty bị hợp nhất) có thể hợp

nhất thành một công ty mới (gọi là công ty hợp nhất) bằng cách chuyển toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của mình sang công ty hợp nhất, đồng thời chấm dứt sự tồn tại của các công ty bị hợp nhất

Bản chất của hoạt động M&A:

Xét về tính chất và mức độ tác động của M&A đến sở hữu và kiểm soát doanh nghiệp, M&A là giao dịch

lớn, hay còn gọi là giao dịch chiến lược, làm thay đổi bản chất, đường lối hay sự kiểm soát một doanh nghiệp

Xét ở góc độ tổ chức quản trị, hoạt động M&A dẫn tới các quyết định về sự tồn tại của doanh nghiệp là

đối tượng bị mua bán do sự thay đổi về sở hữu và kiểm soát

Xét ở góc độ tổ chức sản xuất trong nền kinh tế, M&A thể hiện xu hướng tập trung các nguồn lực của nền

kinh tế Hiện tượng này đã được Karl Marx đề cập đến trong khái niệm "tập trung tư bản"

1.1.2 Các chủ thể tham gia M&A

- Bên mua

- Bên bán

- Các nhóm có liên quan: trong doanh nghiệp (hội đồng quản trị, ban quản lý điều hành…); ngoài doanh nghiệp (khách hàng, các nhà cung cấp, các cơ quan quản lý nhà nước…)

1.2 Phân loại hoạt động mua bán và sáp nhập doanh nghiệp

Căn cứ vào chủ thể tham gia: chia thành 2 loại là M&A bên trong và bên ngoài

Căn cứ vào mối liên kết giữa các bên liên quan: chia làm 3 nhóm: M&A theo chiều ngang, M&A theo chiều dọc, M&A kết hợp

Căn cứ vào quy mô của doanh nghiệp bán hay bị sáp nhập chia thành M&A từng phần và toàn phần

1.3 Tác động của M&A

1.3.1 Tác động tích cực

a Đối với doanh nghiệp thực hiện M&A

- Tăng hiệu quả vận hành;

- Tận dụng được lợi thế nhờ quy mô;

- Đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ;

- Tận dụng được hệ thống khách hàng;

- Thu hút nhân sự giỏi;

- Trang bị công nghệ mới;

- Thâm nhập thị trường;

- Mở rộng thị phần và danh tiếng trong ngành

b Đối với nền kinh tế:

Góp phần thực hiện phương châm đa dạng hóa đầu tư; Góp phần thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo yêu cầu phát triển của đất nước, tạo điều kiện giải quyết vấn đề việc làm; Tăng năng lực hoạt động và sức mạnh cạnh tranh của các doanh nghiệp trong nền kinh tế

1.3.2 Tác động tiêu cực

a Đối với doanh nghiệp thực hiện M&A

- Doanh nghiệp thành viên có thể mất thương hiệu sau M&A

- Quyền lợi của các cổ đông thiểu số bị ảnh hưởng

- Xung đột mâu thuẫn của các cổ đông lớn

- Văn hóa doanh nghiệp bị pha trộn

b Đối với nền kinh tế:

- Có thể xảy ra tình trạng độc quyền nếu không có sự quản lý chặt của Nhà nước;

- Doanh nghiệp lợi dụng việc mua bán và sáp nhập để trốn thuế;

- Doanh nghiệp có thể giảm nhân sự, gây ảnh hưởng đến đời sống của công nhân và mang lại khó khăn cho nền kinh tế;

- Đối với thương vụ M&A thất bại đặc biệt là trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng sẽ ảnh hưởng dây chuyền

đế hệ thống tài chính ngân hàng trong nước và gây ra những hậu quả tiêu cực cho nền kinh tế

1.4 Quy trình thực hiện hoạt động M&A

M&A có một quy trình khá phức tạp với nhiều giai đoạn khác nhau

Bảng 1.2: Quá trình diễn ra một thương vụ M&A - (Galpin, 1999)

Chiến lược tổng quan Phân tích công ty

Due diligence Đàm phán Hậu M&A Thu thập thông tin Ký kết hợp đồng Quá trình hợp nhất 2 công

ty Tiếp cận công ty mục tiêu

a Giai đoạn 1:

Chiến lược tổng quan: Trước khi quyết định thực hiện M&A, một công ty cần phải xem xét chiến lược

tổng quan, những mục tiêu cụ thể của công ty trong một tầm nhìn dài hạn

Thu thập thông tin:

Bao gồm (i) Nhận diện các doanh nghiệp mục tiêu tiềm năng; (ii) Đánh giá các doanh nghiệp mục tiêu

tiềm năng và rút gọn danh sách các doanh nghiệp mục tiêu tiềm năng

Tiếp cận công ty mục tiêu:

Từ danh sách rút gọn, doanh nghiệp sẽ chọn lựa ra công ty mục tiêu và tiếp cận thu thập thêm thông tin, số liệu

về doanh nghiệp mục tiêu, tiến hành định giá sơ bộ và gửi bản chào mua tới bên bán Sau đó hai bên sẽ thực hiện đàm phán và thỏa thuận một số vấn đề sơ bộ với nhau

b.Giai đoạn 2: Phân tích công ty – due diligence:

Lúc này sẽ diễn ra những phân tích, nghiên cứu đầy đủ về công ty mục tiêu trên tất cả các phương diện,

đó là: vấn đề tài chính, Định giá doanh nghiệp, Quy trình hoạt động, nhân viên, Khách hàng, Các đối thủ cạnh tranh, Hình ảnh công ty, Những vấn đề pháp lý

c.Bước 3: Đàm phán những thỏa thuận cuối cùng và ký hợp đồng

Trong giai đoạn này, cả hai bên sẽ tiến hành rà soát lại tất cả các yếu tố liên quan đến hợp đồng như tính pháp lý, phương thức thanh toán…, đồng thời đàm phán lại những điều khoản còn vướng mắc trong hợp đồng để thống nhất giữa bên bán và bên mua Sau đó, hoàn chỉnh lại và ký kết hợp đồng

1.5 Phương thức thanh toán trong hoạt động M&A

1.5.1 Các phương thức thanh toán trong hoạt động M&A

Các hình thức thanh toán phổ biến là bằng tiền mặt , hoán đổi cổ phiếu hoặc kết hợp cả 2

1.5.2 Lựa chọn hình thức thanh toán trong hoạt động M&A

Việc lựa chọn hình thức thanh toán bị ảnh hưởng bởi kết quả phân tích về viê ̣c định giá công ty mục tiêu

và khả năng tạo ra giá trị kỳ vọng cho cổ đông của công ty hợp nhất

1.6 Hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng trên thế giới và kinh nghiệm cho Việt Nam

1.6.1 Hoạt động M&A trên thế giới:

Hoạt động M&A trên thế giới trải qua với những thăng trầm cùng với sự phát triển của nền kinh tế với 6 làn sóng hoạt động M&A

Hầu hết các chu kỳ hoạt động M&A đều rơi vào những giai đoạn kinh tế phát triển, nhất là giai đoạn thị trường chứng khoán tăng trưởng mạnh, phát triển càng mạnh thì dẫn đến làn sóng hoạt động M&A càng cao Theo thống kê sơ bộ của hãng thông tin tài chính Thomson Financial thì năm 2006 và 2007 là những năm

có nhiều kỷ lục mới về giá trị giao dịch trên thị trường M&A toàn cầu Cuộc khủng hoảng tài chính trên thế giới năm 2008 đã làm cho các hoạt động M&A bắt đầu suy giảm Tuy nhiên trong bối cảnh nền kinh tế có nhiều biến động mạnh, thì thông thường tiếp theo sau là sự phát triển mạnh của hoạt động M&A Vì thế theo

dự đoán M&A trên toàn cầu sẽ có sự tăng trưởng trong thời gian tới

1.6.2 Hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng trên thế giới

Tại các quốc gia phát triển, các ngân hàng ở những quốc gia này đã phát triển đến mức bão hòa với quy luật lợi nhuận giảm dần do đó chúng đã sáp nhập, hợp nhất và mua lại lẫn nhau nhằm cắt giảm chi phí, mở rộng mạng lưới hoạt động, bổ sung, đa dạng hoá sản phẩm, tăng cường lợi thế cạnh tranh Ngoài ra, động cơ

giải cứu các ngân hàng sụp đổ thường được các ngân hàng trung ương và các cơ quan pháp luật các nước khuyến khích

Tại các nước đang phát triển hoặc chuyển đổi, hệ thống ngân hàng hầu như còn rất non trẻ, nên qui mô không lớn, kinh nghiệm kinh doanh chưa nhiều, sản phẩm còn nghèo nàn, luật lệ kinh doanh chưa rõ ràng, đầy đủ nên việc sáp nhập, hợp nhất các ngân chủ yếu là do chính phủ muốn sắp xếp, củng cố hệ thống ngân hàng nhằm tăng cường qui mô vốn, an toàn trong kinh doanh ngân hàng

1.6.3 Kinh nghiệm cho Việt Nam:

Có rất nhiều nguyên nhân của sự thất bại trong các giao dịch M&A Đây có thể là những vấn đề phát sinh trước, trong và sau khi kết thúc thương vụ M&A và đó cũng chính là những kinh nghiệm quý báu cho các bên tham gia

Để một thương vụ M&A thành công bên cạnh sự nỗ lực của doanh nghiệp thì Nhà nước cũng đóng vai trò không kém phần quan trọng giúp cho thị trường M&A ngày càng phát triển theo hướng tích cực, mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp và nền kinh tế Các cơ quan chức năng cần tiếp cận sâu rộng hơn luật của các quốc gia có bề dày về hoạt động M&A để xây dựng một nền tảng pháp lý cơ bản thống nhất điều chỉnh hoạt động của tập đoàn kinh tế nói chung và tập đoàn tài chính- ngân hàng nói riêng, hoạt động M&A đặc thù đối với ngành ngân hàng