Vận dụng biến số xúc tiến hỗn hợp của marketing mix trong việc thu hút FDI vào tỉnh Hà Tây

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --- Nguyễn Long Quân Luận giải mối quan hệ biện chứng giữa biến số xúc tiến hỗn hợp với hoạt động thu hút FDI và cách thức sử dụng các công

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ -

Nguyễn Long Quân

Luận giải mối quan hệ biện chứng giữa biến số xúc tiến hỗn hợp với hoạt động thu hút FDI và cách thức sử dụng các công cụ xúc tiến hỗn hợp để thu hút FDI đối với mọi địa phương; Đánh giá thực trạng hoạt động xúc tiến hỗn hợp trong việc thu hút FDI ở Hà Tây thời kỳ 1988-2005 nhằm chỉ ra những thành công và hạn chế; Đề xuất một số giải pháp tăng cường sử dụng các công cụ xúc tiến hỗn hợp trong việc thu hút FDI vào Hà Tây trong thời gian tới

Luận văn ThS: Quản trị kinh doanh 60 34 05

Nghd :TS Vũ Huy Thông

ĐẠI HỌC KINH TẾ

Hà Nội – 2007

MỞ ĐẦU

1 SỰ CẦN THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Hà Tây là một tỉnh rộng lớn của miền Bắc với diện tích 2.142,75 km2, dân số khoảng 2,2 triệu người Thế mạnh của tỉnh là liền kề Thủ đô Hà Nội,

có nhiều tuyến giao thông thuận lợi, nguồn nhân lực dồi dào, được chính phủ phê duyệt quy hoạch khu công nghệ cao, khu công nghiệp, chuỗi đô thị Miếu Môn - Xuân Mai - Sơn Tây,

Tỉnh đã có những thành tựu nhất định trong việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) Đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh từ năm 1988 đến năm

2004 - chỉ tính các dự án còn hiệu lực - là 36 dự án với tổng vốn đầu tư 420 triệu USD Với những thế mạnh sẵn có của mình, tổng số dự án và vốn đầu tư nói trên có thể nói vẫn còn chưa thực sự tương xứng với tiềm năng và thế mạnh của tỉnh Theo báo cáo “Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh về môi trường kinh doanh ở Việt Nam” do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam phối hợp với Dự án Nâng cao Năng lực Cạnh tranh Việt Nam công bố tháng 5 năm 2005 cho thấy Hà Tây đứng đội sổ về năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, vị trí 42/42 Sau một năm cải cách, xếp hạng của Hà Tây vẫn gần sát cuối bảng, vị trí 62/64 Như vậy, môi trường đầu tư kém hấp dẫn của Hà Tây

là một trong số các nguyên nhân chính đã cản trở việc thu hút FDI Không những thế, hoạt động xúc tiến hỗn hợp nhằm thu hút FDI của tỉnh trong những năm qua là hầu như chưa có gì đáng kể Mãi đến giữa tháng 12 năm

2005, Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tây mới tổ chức Hội nghị gặp mặt các doanh nghiệp và xúc tiến đầu tư lần thứ nhất

Trong những năm qua, chính quyền tỉnh Hà Tây đã có nhiều nỗ lực thu hút nguồn vốn FDI nhưng kết quả đạt được còn quá nhỏ bé so với các tỉnh, thành phố khác trên cả nước Điều này cho thấy hoạt động xúc tiến của tỉnh

có nhiều hạn chế, không hiệu quả Vì thế, tôi chọn đề tài “Vận dụng biến số xúc tiến hỗn hợp của Marketing Mix trong việc thu hút FDI vào tỉnh Hà Tây” nhằm góp một phần công sức vào sự nghiệp thu hút FDI nói riêng cũng như phát triển kinh tế nói chung của Hà Tây

2 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

Thu hút FDI vào Việt Nam nói chung cũng như vào tỉnh Hà Tây nói riêng là lĩnh vực được rất nhiều cơ quan, cá nhân nghiên cứu từ các góc độ khác nhau Tuy vậy, cách tiếp cận Marketing bằng việc vận dụng biến số xúc tiến hỗn hợp trong việc thu hút FDI vào tỉnh Hà Tây là chưa có ai thực hiện - theo như sự tìm hiểu của tác giả Do vậy, công trình nghiên cứu này sẽ đưa ra những cách mới thu hút FDI, không có sự sao chép từ các tác giả đi trước Luận văn, xét ở góc độ lý thuyết, đã nghiên cứu mối quan hệ tương tác giữa hoạt động xúc tiến hỗn hợp với nguồn vốn FDI Nó chỉ ra quan hệ tỷ lệ thuận của những hoạt động này Đẩy mạnh việc xúc tiến hỗn hợp sẽ gia tăng nguồn vốn FDI đổ về địa phương và ngược lại

Trong thực tiễn Hà Tây, luận văn đã xem xét ảnh hưởng của hoạt động xúc tiến hỗn hợp và môi trường đầu tư đến nguồn vốn FDI đổ về địa phương Những vấn đề này được nghiên cứu khá tỷ mỉ, toàn diện

Thu hút FDI cần một chiến lược tổng thể, sử dụng tổng hợp cả bốn biến số: Sản phẩm, giá cả, phân phối, xúc tiến hỗn hợp Tuy nhiên, luận văn mới chỉ nghiên cứu sâu biến số xúc tiến hỗn hợp Ba biến số còn lại vẫn còn bỏ ngỏ, chưa được bàn đến Đây là những biến số có ảnh hưởng toàn diện đến hoạt động thu hút FDI, chúng sẽ được nghiên cứu ở một cấp độ cao hơn

3 MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

3.1 Mục đích nghiên cứu

Đưa ra một số giải pháp tối ưu thu hút FDI vào tỉnh Hà Tây bằng cách vận

dụng linh hoạt biến số xúc tiến hỗn hợp của Marketing Mix

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu phương pháp luận sử dụng năm công cụ của biến số xúc tiến hỗn hợp:

4 ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

4.1 Đối tƣợng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu cách thức thu hút FDI vào tỉnh Hà Tây và chi tiết các điều kiện cần và đủ để đảm bảo tính khả thi của cách thức này Thực tế,

có nhiều cách thu hút FDI Tuy nhiên, nội dung luận văn chỉ nghiên cứu sâu cách thức vận dụng linh hoạt biến số xúc tiến hỗn hợp của Marketing Mix trong bối cảnh thực tế của Hà Tây

Đồng thời, vai trò của FDI đối với sự phát triển kinh tế địa phương cũng được phân tích Những mặt tích cực của FDI, chẳng hạn như: Tạo nguồn vốn đầu tư, đóng góp ngân sách, giải quyết việc làm,… hoặc tiêu cực, ví dụ: Ô nhiễm môi trường, đầu cơ,… cũng được luận văn đề cập

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Với khoảng thời gian dành cho nghiên cứu và viết đề tài “Vận dụng biến

số xúc tiến hỗn hợp của Marketing Mix trong việc thu hút FDI vào tỉnh Hà

Tây” rất hạn chế nên nội dung luận văn chỉ đề cập đến thu hút FDI vào tỉnh

Hà Tây bằng cách vận dụng biến số xúc tiến hỗn hợp của Marketing Mix Thời gian của thực trạng thu hút và hoạt động xúc tiến hỗn hợp được khảo sát

từ năm 1988 đến năm 2005 Đây là khoảng thời gian đủ lớn cũng như cập nhật về thông tin Không những thế, thời điểm năm 1988 là mốc đánh dấu hiệu lực của Luật đầu tư nước ngoài Từ thời gian này, dòng vốn FDI bắt đầu tăng mạnh vào các tỉnh, thành phố của Việt Nam nói chung cũng như của Hà Tây nói riêng Do vậy, giai đoạn 1988 - 2005 sẽ là mẫu đại diện hoàn chỉnh

về thời gian phục vụ cho công tác nghiên cứu của tác giả

Luận văn không xem xét hoạt động FDI của một vài doanh nghiệp hay một số khu vực của Hà Tây mà luận văn xem xét thực trạng FDI và hoạt động xúc tiến hỗn hợp của chính quyền tỉnh trên toàn bộ địa bàn Hà Tây Thực trạng này được nghiên cứu từ các số liệu thống kê và các tài liệu khác đã công

bố chính thức Nhờ vậy, các số liệu có tính chính xác, tin cậy hơn Những kết luận rút ra từ luận văn đảm bảo tính đúng đắn, các giải pháp sẽ có tính khả thi

và phù hợp với hoàn cảnh thực tế của tỉnh

5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

- Luận văn sử dụng tổng hợp các phương pháp sau:

+ Phương pháp duy vật biện chứng

+ Phương pháp thống kê, so sánh

+ Các phương pháp: Diễn dịch, quy nạp, ngoại suy

- Dữ liệu sử dụng trong luận văn: Dữ liệu thứ cấp

6 DỰ KIẾN NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN VĂN

- Luận giải mối quan hệ biện chứng giữa biến số xúc tiến hỗn hợp với hoạt động thu hút FDI và cách thức sử dụng các công cụ xúc tiến hỗn hợp để thu hút FDI đối với một địa phương

- Đánh giá thực trạng hoạt động xúc tiến hỗn hợp trong việc thu hút FDI

ở Hà Tây thời kỳ 1988 - 2005 nhằm chỉ ra những thành công và hạn chế

- Đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường vận dụng biến số xúc tiến hỗn hợp vào thu hút FDI trong thời gian tới

7 BỐ CỤC LUẬN VĂN

Luận văn có kết cấu truyền thống, gồm phần mở đầu và ba chương cơ bản Cụ thể là:

Chương 1: Cơ sở lý luận của việc vận dụng biến số xúc tiến hỗn hợp vào

thu hút FDI ở một địa phương

Chương 2: Thực trạng xúc tiến hỗn hợp nhằm thu FDI của tỉnh Hà Tây Chương 3: Giải pháp tăng cường sử dụng các công cụ xúc tiến hỗn hợp

trong việc thu hút FDI vào Hà Tây thời gian tới

1.1.1 Khái niệm FDI

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là khái niệm khá mới mẻ đối với nền kinh tế Việt Nam Mỗi tác giả, mỗi tổ chức có một cách tiếp cận riêng nên có nhiều khái niệm về thuật ngữ này:

* Đầu tư trực tiếp nước ngoài là hình thức đầu tư quốc tế chủ yếu mà chủ đầu tư nước ngoài đầu tư toàn bộ hay phần đủ lớn vốn đầu tư của các dự án nhằm giành quyền điều hành hoặc tham gia điều hành doanh nghiệp sản xuất hoặc kinh doanh dịch vụ, thương mại [16]

- Hình thức này có đặc điểm:

+ Chủ đầu tư nước ngoài bỏ vốn để thực hiện các hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh và tự chịu trách nhiệm về lỗ lãi Hình thức này mang tính khả thi và kết quả kinh tế cao, không để lại gánh nặng nợ nần cho nền kinh tế + Chủ đầu tư nước ngoài điều hành toàn bộ mọi hoạt động đầu tư nếu là doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài hoặc tham gia điều hành doanh nghiệp liên doanh tuỳ theo tỷ lệ góp vốn của mình Đối với nhiều nước trong khu vực, chủ đầu tư chỉ được thành lập doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài trong một số khu vực nhất định và chỉ được tham gia liên doanh với số vốn cổ phần của bên nước ngoài nhỏ hơn hoặc bằng 49%; 51% còn lại do đối tác nắm giữ

+ Thông qua đầu tư nước ngoài, nước chủ nhà có thể tiếp cận công nghệ,

kỹ thuật tiên tiến, học hỏi kinh nghiệm quản lý,… là những mục tiêu mà các

+ Nguồn vốn đầu tư này không chỉ bao gồm vồn đầu tư ban đầu của chủ

đầu tư dưới hình thức vốn pháp định và trong quá trình hoạt động, nó còn bao

gồm cả vốn vay của doanh nghiệp để triển khai hoặc mở rộng dự án cũng

như vốn đầu tư từ nguồn lợi nhuận thu được

- Có ba hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài chủ yếu sau:

+ Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài: Là doanh nghiệp do chủ đầu tư

nước ngoài đầu tư 100% vốn tại nước sở tại, có quyền điều hành toàn bộ

doanh nghiệp theo quy định của pháp luật nước sở tại

+ Doanh nghiệp liên doanh: Là doanh nghiệp được thành lập do các chủ

đầu tư nước ngoài góp vốn chung với các doanh nghiệp Việt Nam trên cơ sở

hợp đồng liên doanh Các bên cùng tham gia điều hành doanh nghiệp, chia lợi

nhuận và chịu rủi ro theo tỷ lệ góp vốn của mỗi bên vào vốn pháp định

+ Chủ đầu tư nước ngoài có thể hợp tác kinh doanh với bên Việt Nam

trên cơ sở hợp đồng hợp tác kinh doanh như hợp đồng chia lợi nhuận hoặc

phân chia sản phẩm mà không thành lập pháp nhân mới

* Đầu tư trực tiếp nước ngoài là một loại hình di chuyển vốn quốc tế,

trong đó người chủ sở hữu vốn đồng thời là người trực tiếp quản lý và điều

hành hoạt động sử dụng vốn [10]

Khái niệm này cũng có điểm giống khái niệm trên, cùng là hình thức

mang vốn ra nước ngoài đầu tư Người sở hữu vốn có quyền tham gia vào

hoạt động điều hành doanh nghiệp Họ phải gánh chịu các rủi ro cũng như

được hưởng lợi nhuận theo tỷ lệ góp vốn

* Đầu tư trực tiếp nước ngoài là sự đầu tư với một quan hệ dài hạn, phản

ánh lợi ích và sự kiểm soát lâu dài của một chủ thể thường trú trong một nền

kinh tế (nhà đầu tư nước ngoài hay công ty mẹ) tại một doanh nghiệp trong

một nền kinh tế khác không phải là nền kinh tế của nhà đầu tư nước ngoài

(doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài hoặc doanh nghiệp chi nhánh hoặc cơ sở chi nhánh ở nước ngoài) FDI hàm ý nhà đầu tư có ảnh hưởng đáng kể tới việc điều hành quản lý doanh nghiệp ở nền kinh tế khác

Sự đầu tư như vậy bao gồm cả những giao dịch ban đầu giữa hai chủ thể cũng như tất cả những giao dịch về sau giữa hai bên và giữa các cơ sở chi nhánh ở nước ngoài, cả chi nhánh có gắn kết và chi nhánh không gắn kết FDI có thể

do các cá thể cũng như các chủ thể kinh doanh thực hiện [31]

Nét tương đồng của khái niệm này với các khái niệm trên ở chỗ: Các khái niệm đều bàn đến việc chuyển vốn từ một nền kinh tế này sang một nền kinh tế khác để thực hiện hoạt động kinh doanh lâu dài và đảm nhiệm hoạt động điều hành của nhà đầu tư Ngoài ra, hoạt động đầu tư còn bao gồm cả việc tái đầu tư, mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh của chính chủ thể đầu

tư ở nước ngoài Hoạt động đầu tư và tái đầu tư của công ty Canon tại thị trường Việt Nam chính là ví dụ điển hình cho hoạt động FDI này Canon đã xây dựng nhà máy ở khu công nghiệp Thăng Long Sau mấy năm hoạt động hiệu quả, họ tiếp tục tái đầu tư mở rộng nhà máy và xây dựng thêm hai nhà máy nữa ở tỉnh Bắc Ninh

Tuy nhiên, tất cả các khái niệm trên mới chỉ bàn đến vốn với tư cách là tiền và tư liệu sản xuất Ngày nay, vốn còn bao gồm cả bí quyết công nghệ và giá trị thương hiệu của chủ đầu tư

Tóm lại, đầu tư trực tiếp nước ngoài là việc chủ đầu tư đưa nguồn vốn của mình sang một nền kinh tế khác để thực hiện hoạt động sản xuất, kinh doanh Mức độ tham gia điều hành và phân chia lợi nhuận cũng như rủi ro của chủ đầu tư sẽ tuỳ thuộc vào phần vốn góp Vốn của chủ đầu tư gồm có: Tiền,

tư liệu sản xuất, bí quyết công nghệ và giá trị thương hiệu

1.1.2 Vai trò của FDI đối với sự phát triển kinh tế địa phương

Ngày nay, sự phát triển kinh tế của mỗi địa phương không chỉ phụ thuộc vào nguồn tài nguyên sẵn có mà còn tuỳ thuộc nhiều yếu tố khác FDI chính

là một trong số các yếu tố này FDI là nguồn lực đến từ bên ngoài nhưng ngày càng trở nên quan trọng và cùng với nguồn nội lực địa phương đã góp phần vào tăng trưởng kinh tế

Số thu thuế từ doanh nghiệp FDI làm gia tăng ngân sách, giúp ổn định kinh tế địa phương Chính sách ưu đãi miễn giảm thuế trong thời gian đầu hoạt động của các doanh nghiệp FDI có làm giảm nguồn thu của địa phương nhưng xét về lâu dài thì sự hụt giảm này sẽ được bù đắp nhiều hơn khi doanh nghiệp hoạt động ổn định, làm ăn có lãi Nhờ vậy, chính quyền địa phương có thêm nguồn kinh phí xây dựng cơ sở hạ tầng tốt hơn, góp phần cải thiện môi trường đầu tư

Doanh nghiệp FDI xây dựng nhà máy tại địa phương đã tạo cơ hội việc làm cho người dân, nâng cao mức sống, tạo điều kiện phát triển nguồn nhân lực Tập quán, lối sống, tác phong làm việc của người lao động cũng dần dần thích ứng với tác phong lao động công nghiệp, quen dần với cơ chế làm việc hiện đại Do đó, chính sách xoá đói, giảm nghèo của các cấp chính quyền cũng trở nên hiệu quả hơn Nhiều nghề mới phụ trợ được hình thành Các loại hình đào tạo nghề sẽ đa dạng nhằm cung cấp lực lượng lao động có tay nghề cho ngành công nghiệp địa phương Khoảng cách giàu nghèo giữa các khu vực cũng được thu hẹp

Hoạt động FDI góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá Nhiều khu vực thuần nông nay đã có thêm lao động công nghiệp Người lao động địa phương có điều kiện, cơ hội tiếp thu công nghệ tiên tiến, kinh nghiệm quản lý hiện đại

Thông qua hoạt động của doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp địa phương

có điều kiện hiểu biết về thị trường bên ngoài và nhận thức được khả năng

của chính mình Doanh nghiệp địa phương muốn tồn tại và phát triển được thì phải tự đổi mới mình, nâng cao năng lực kinh doanh, đổi mới công nghệ hiện đại Học hỏi doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp địa phương có nhiều hiểu biết về các quy tắc giao thương quốc tế Nhờ vậy, năng lực xuất khẩu được cải thiện, giảm thiểu rủi ro kinh doanh doanh quốc tế, nền kinh tế hoạt động hiệu quả hơn

Tuy nhiên, FDI cũng có những tác động tiêu cực về mặt kinh tế Nhiều doanh nghiệp địa phương yếu kém sẽ không thể cạnh tranh với doanh nghiệp FDI Doanh nghiệp địa phương bị thua ngay trên sân nhà Xuất hiện sự lũng đoạn, thôn tính thị phần nhằm giành vị trí độc quyền của doanh nghiệp FDI là điều khó tránh khỏi Ngoài ra, chất thải độc hại của doanh nghiệp FDI cũng gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng đến cuộc sống người dân địa phương,… Công nghệ, máy móc lạc hậu cũng biến địa phương trở thành bãi rác thải công nghiệp,…

Thu hút được nhiều doanh nghiệp FDI nhưng vẫn đảm bảo một môi trường kinh tế phát triển ổn định, lành mạnh, không phụ thuộc vào doanh nghiệp nước ngoài đang là bài toán khó đối với các địa phương nghèo, ít có lựa chọn nhà đầu tư Thực tế cho thấy, FDI trở thành một nhân tố chính đóng vai trò quan trọng vào công cuộc phát triển kinh tế địa phương, đặc biệt ở vùng tài nguyên thiên nhiên khan hiếm, diện tích đất canh tác hạn hẹp Hoạt động FDI đưa địa phương hội nhập ngày càng sâu rộng vào nền kinh tế khu vực và thế giới, mở ra cơ hội cho mọi thành phần doanh nghiệp

1.2 KHÁI NIỆM SẢN PHẨM VÀ CÁC CÔNG CỤ XÚC TIẾN HỖN HỢP 1.2.1 Khái niệm sản phẩm

Sản phẩm là sự thoả mãn một nhu cầu nào đó của khách hàng [19, tr.123] Đây là cách nhìn sản phẩm của doanh nghiệp thương mại Nhà lãnh đạo địa phương cũng cần có cách nhìn, lối suy nghĩ như một giám đốc doanh

nghiệp trong chiến lược phát triển kinh tế địa phương

Mỗi địa phương có ưu thế, nét đặc thù riêng về môi trường đầu tư Nhà đầu tư nước ngoài kỳ vọng có được thành công trong hoạt động kinh doanh tại địa phương nhờ những thuận lợi mà môi trường đầu tư ở đó đem lại Do vậy, môi trường đầu tư chính là mối quan tâm đặc biệt của nhà đầu tư nước ngoài Vì thế, lãnh đạo địa phương cần xem xét môi trường đầu tư tại địa phương mình như là một sản phẩm đặc biệt trên thị trường, cũng chịu sự cạnh tranh với các sản phẩm khác Sản phẩm này phải đem lại sự thoả mãn cho nhà đầu tư nước ngoài Nói cách khác, nó phải tạo ra lợi nhuận cho nhà đầu tư Sản phẩm đặc biệt này gồm hai bộ phận chính Bộ phận thứ nhất bao gồm: Môi trường kinh tế, môi trường dân cư, môi trường tự nhiên, môi trường công nghệ, môi trường chính trị và môi trường văn hoá - xã hội Bộ phận thứ hai là chính sách hỗ trợ, khuyến khích, tạo thuận lợi,… cho hoạt động phát triển kinh tế, đặc biệt là kinh tế tư nhân

Các yếu tố của bộ phận thứ nhất sẽ ảnh hưởng đến sự hấp dẫn, lôi kéo nhà đầu tư nước ngoài có ý định kinh doanh đến với địa phương để tìm hiểu, khảo sát Một địa phương có nền kinh tế phát triển mạnh, dân cư có trình độ, chính trị ổn định,… sẽ tạo ấn tượng tốt đẹp ngay từ ban đầu đối với nhà đầu

tư nước ngoài Tuy nhiên, bộ phận thứ hai của sản phẩm mới chính là nhân tố then chốt quyết định đến hành động đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài Nhà đầu tư sẽ không hào hứng đầu tư vào một địa phương mà nơi đó không có chính sách hỗ trợ, khuyến khích phát triển kinh tế tư nhân Rủi ro bị quốc hữu hoá tại địa phương này rất cao Nhà đầu tư nước ngoài luôn luôn tìm hiểu rất

kỹ vấn đề này trước khi có quyết sách đầu tư Do đó, thực hiện tốt bộ phận thứ hai sẽ tạo ra một sản phẩm hấp dẫn hơn, có khả năng cạnh tranh cao hơn, giữ chân được nhà đầu tư hiện tại, lôi cuốn được nhà đầu tư tiềm năng

Đưa bộ phận thứ hai của sản phẩm vào thực tế quản lý tại các địa

phương ở Việt Nam gặp rất nhiều khó khăn Tệ quan liêu, tham nhũng, trình

độ học vấn thấp của một bộ phận công chức chính quyền đã cản trở chính sách tốt đẹp này Thậm chí ngay cả khi chính quyền địa phương đã tạo ra được sản phẩm có tính hấp dẫn thì cũng vẫn còn lúng túng, chưa biết cách quảng bá hữu hiệu sản phẩm đến nhà đầu tư tiềm năng

1.2.2 Khái niệm xúc tiến hỗn hợp

Xúc tiến hỗn hợp là hoạt động Marketing Mix đặc biệt nhắm vào tập khách hàng tiềm năng để thực hiện chiến lược Marketing và xây dựng mối quan hệ lâu dài

Khách hàng ở đây là nhà đầu tư nước ngoài - người tạo ra của cải vật chất tại địa phương bằng việc sử dụng và kết hợp có hiệu quả nguồn lực, trí tuệ, công nghệ của họ mang tới với nguồn lực địa phương

Trong thời đại ngày nay, hoạt động xúc tiến hỗn hợp không chỉ bó hẹp trong các doanh nghiệp sản xuất và thương mại mà nó còn được vận dụng vào việc thu hút nhà đầu tư trong và ngoài nước tham gia vào hoạt động sản xuất, kinh doanh tại một địa phương, một quốc gia Nhiều nhà lãnh đạo địa phương

đã nhận thức được rõ điều này Bộ máy chính quyền cũng từng bước ứng dụng lý thuyết xúc tiến hỗn hợp vào chương trình phát triển kinh tế địa phương

Sự cạnh tranh gay gắt giữa các địa phương nói riêng cũng như giữa các quốc gia nói chung nhằm thu hút nguồn vốn FDI đã làm thay đổi cách nhìn, lối suy nghĩ của nhiều nhà lãnh đạo Toàn cầu hoá diễn ra ngày càng mạnh mẽ làm cho lợi thế so sánh của những yếu tố sản xuất cơ bản không còn là điều kiện tiên quyết nữa để phát triển kinh tế, những lợi thế trong việc xuất khẩu tài nguyên thiên nhiên hay lao động rẻ ngày càng mờ nhạt Tương lai phát triển của mỗi địa phương sẽ phụ thuộc vào chuyên môn, lối tư duy của nhân lực và tổ chức tại địa phương

Mỗi địa phương cần tự thân vận động và chủ động hội nhập với thế giới bên ngoài giống như một doanh nghiệp theo định hướng thị trường Nhà lãnh đạo địa phương phải xem mình như người chủ doanh nghiệp, phải biết xây dựng môi trường đầu tư địa phương mình thành một sản phẩm hấp dẫn nhà đầu tư, đồng thời biết cách quảng bá nét đặc thù và khả năng sinh lợi của “sản phẩm” này một cách hiệu quả đến thị trường mục tiêu bằng việc vận dụng biến số xúc tiến hỗn hợp Nhiều địa phương, quốc gia trên thế giới không có nguồn tài nguyên thiên nhiên và nhân lực dồi dào nhưng nhờ có chiến lược và chương trình xúc tiến hỗn hợp hiệu quả đã thu hút được đông đảo nhà đầu tư nước ngoài, khơi thông dòng chảy FDI vào quốc gia, đưa nền kinh tế phát triển mạnh mẽ, điển hình là Hàn Quốc, Singapore, Hồng Kông,…

Mỗi công cụ trên có tác động khác nhau đến việc thu hút FDI Mức độ

ưu tiên cũng tuỳ thuộc hoàn cảnh thực tiễn địa phương và giai đoạn thu hút FDI Không có công cụ nào là quan trọng nhất Vận dụng linh hoạt từng công

cụ và lồng ghép với nhau được coi là vấn đề cốt lõi để có được chiến lược xúc tiến hỗn hợp thu hút FDI tối ưu

Để hiểu sâu hơn từng công cụ này, chúng ta hãy xem xét vai trò của chúng đối với việc thu hút FDI

* Vai trò của quảng cáo với thu hút FDI

Ngày nay, quảng cáo đã trở nên phổ biến trong hoạt động thương mại

Từ doanh nghiệp quy mô nhỏ đến một địa phương muốn mời gọi đầu tư cũng đều phải sử dụng quảng cáo

Quảng cáo làm cho nhà đầu tư biết nhiều hơn đến địa phương Những tiềm năng, thế mạnh địa phương sẽ được thông tin đến nhà đầu tư qua việc quảng cáo Nhà đầu tư sẽ quan tâm, tìm hiểu môi trường đầu tư địa phương và biết được lợi ích, rủi ro khi tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh tại địa phương đó Việc thông tin rõ ràng, chi tiết còn tạo niềm tin, hối thúc nhà đầu

tư triển khai dự án

Nhà đầu tư không có nhiều thời gian đi tìm hiểu môi trường đầu tư của địa phương Do vậy, lãnh đạo mỗi địa phương phải chú trọng công tác quảng cáo Không quan tâm đến hoạt động quảng cáo hay những quảng cáo kém hiệu quả sẽ làm mờ nhạt hình ảnh địa phương trong tâm trí nhà đầu tư Nhiều nhà đầu tư sẽ không biết đến địa phương Họ sẽ đầu tư nhiều tại những địa phương quảng cáo mạnh, mời gọi đầu tư nhiệt tình

Quảng cáo được thể hiện dưới nhiều hình thức, phương tiện Các phương tiện được sử dụng phổ biến ngày nay bao gồm: Báo, tạp chí, truyền hình, đài phát thanh, internet,… Mỗi phương tiện có vai trò tác động khác nhau đến nhà đầu tư Sử dụng phương tiện nào thì tuỳ thuộc ngân sách, mục đích, lĩnh vực muốn thu hút FDI Nói chung, những phương tiện này tác động mạnh đến mối quan tâm của nhà đầu tư

Quảng cáo cần thường xuyên, liên tục thì mới đánh thức và duy trì được mối quan tâm của nhà đầu tư đến địa phương Có thể nói rằng, hoạt động quảng cáo tỷ lệ thuận với kết quả thu hút FDI Chú trọng quảng cáo đặc biệt cần thiết cho chiến lược xúc tiến hỗn hợp thu hút FDI

* Vai trò của khuyến mại với thu hút FDI

Doanh nghiệp sử dụng khuyến mại sẽ kích thích khách hàng quan tâm,

có cơ hội sử dụng miễn phí sản phẩm Nhờ vậy, khách hàng hiểu biết nhiều

hơn về sản phẩm doanh nghiệp, lượng hàng bán tăng lên Tuy nhiên, sự tăng này cũng chỉ tạm thời Khi chiến dịch khuyến mại kết thúc, người tiêu dùng nhanh chóng quên đi, mức tiêu thụ cũng giảm xuống

Trên tầm vĩ mô, chính quyền địa phương sử dụng khuyến mại nhằm thu hút nhiều hơn nhà đầu tư nước ngoài Chính sách ưu đãi về thuế, tiền thuê đất,… được sử dụng phổ biến ở nhiều địa phương Hình thức khuyến mại này

có tác dụng tích cực hỗ trợ sự phát triển doanh nghiệp trong giai đoạn đầu hoạt động sản xuất kinh doanh; đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ, tiềm lực tài chính không đủ mạnh Do vậy, hoạt động khuyến mại có vai trò kích thích thu hút FDI Mặc dù vậy, môi trường đầu tư mới là mối quan tâm chính của doanh nghiệp Khuyến mại chỉ đóng vai trò hỗ trợ thu hút FDI

* Vai trò của triển lãm với thu hút FDI

Thông qua triển lãm, doanh nghiệp có cơ hội giới thiệu sản phẩm, dịch

vụ của mình tới khách hàng Thông tin về thị trường, đối thủ cạnh tranh sẽ được doanh nghiệp thu thập góp phần hoàn thiện chiến lược Marketing

Mỗi địa phương tham gia triển lãm thu hút FDI sẽ có cơ hội quảng bá môi trường đầu tư của mình đến nhà đầu tư tiềm năng Hình ảnh, danh tiếng, thế mạnh của địa phương được nhiều nhà đầu tư biết đến Qua triển lãm, mỗi địa phương nhận thức rõ hơn thế mạnh cạnh tranh của địa phương khác cũng như điểm yếu địa phương mình Nhờ đó, chính sách cải cách môi trường đầu

tư sẽ được bổ sung, sửa đổi hoàn thiện hơn

Chuẩn bị kỹ công tác tổ chức, tài liệu quảng cáo sẽ đảm bảo cho hoạt động xúc tiến hỗn hợp của mỗi địa phương thành công Tiếp cận nhà đầu tư không chỉ trong thời điểm tham gia triển lãm mà cần tiếp cận lại sau giai đoạn triển lãm Sau triển lãm, nhà đầu tư sẽ tìm hiểu kỹ hơn về địa phương để lại ấn tượng nhiều nhất Như vậy, triển lãm cũng có điểm giống khuyến mại, cùng có vai trò dẫn dụ nhà đầu tư nước ngoài, làm gia tăng nguồn vốn FDI đổ về địa

phương

* Vai trò của bán hàng trực tiếp với thu hút FDI

Bán hàng là hành vi thương mại của thương nhân, có sự giao tiếp trực tiếp giữa người bán hàng với khách hàng tiềm năng [19, tr.268]

Bán hàng trực tiếp giúp doanh nghiệp hiểu biết nhiều hơn nhu cầu khách hàng Nhờ vậy, doanh nghiệp có thể thoả mãn tối đa nhu cầu của khách Lượng hàng bán ra sẽ được nhiều hơn

Xét ở góc độ thu hút FDI, bán hàng trực tiếp là một hoạt động xúc tiến hỗn hợp mà cán bộ thực hiện hoạt động xúc tiến sẽ gặp mặt trực tiếp nhà đầu

tư tiềm năng nhằm quảng bá, mời gọi nhà đầu tư đến với địa phương để tiến hành hoạt động sản xuất, kinh doanh

Cán bộ xúc tiến đóng vai trò cầu nối giữa nhà đầu tư nước ngoài với địa phương Gặp mặt trực tiếp nhà đầu tư tiềm năng giúp địa phương nắm bắt được nhu cầu, mong muốn của họ, có được thông tin phản hồi ngay lập tức từ phía nhà đầu tư Qua đó, địa phương sẽ có cải cách chính sách, hướng phát triển phù hợp hơn, thuận tiện hơn cho nhà đầu tư nước ngoài Những thế mạnh nổi trội của Hà Tây so với địa phương khác sẽ được cán bộ xúc tiến trình bày với nhà đầu tư, tạo nên sự khác biệt lôi cuốn mối quan tâm của nhà đầu tư Không những vậy, gặp trực tiếp nhà đầu tư còn thể hiện mối quan tâm chân thành của địa phương muốn mời gọi đầu tư Nó tạo ra niềm tin cho nhà đầu tư đối với những gì mà lãnh đạo địa phương đã cam kết Yếu tố này rất quan trọng khi mà nhà đầu tư còn lo ngại đến những bất ổn trong chính sách phát triển kinh tế địa phương Cán bộ xúc tiến đóng vai trò như nhà cố vấn, sẽ

tư vấn những thắc mắc và hướng dẫn các thủ tục cần thiết cho qua trình đầu tư tại địa phương Như vậy, hoạt động bán hàng trực tiếp của cán bộ xúc tiến có vai trò khuyến khích trực tiếp đến từng nhà đầu tư mục tiêu, kích thích nguồn vốn FDI đến với địa phương tăng lên

* Vai trò của quan hệ công chúng với thu hút FDI

Quan hệ công chúng được coi là hoạt động đối ngoại rất quan trọng của mỗi công ty Đó là mối quan hệ với quần chúng nhằm tuyên truyền thông tin, tạo dựng hình ảnh tốt đẹp của công ty tới các tầng lớp khác nhau trong xã hội Xét ở cấp độ vĩ mô, nhà lãnh đạo địa phương cần đẩy mạnh hoạt động quan hệ công chúng để quảng bá hình ảnh địa phương, tạo dựng mối quan hệ thân thiện với nhà đầu tư nước ngoài Những hoạt động quan hệ công chúng, như: Tuyên truyền, vận động hành lang, hoạt động cộng đồng, tài trợ các sự kiện,… sẽ làm nhiều nhà đầu tư biết đến địa phương

Thực hiện tốt quan hệ công chúng còn làm xoá mờ dư luận xấu về môi trường đầu tư địa phương Nhà đầu tư hiện tại cũng như nhà đầu tư tiềm năng thấy được sự năng động của chính quyền địa phương muốn mở rộng quan hệ với thế giới bên ngoài Điều này thể hiện cách làm việc thông thông thoáng, nhu cầu muốn mời gọi hợp tác đầu tư Do vậy, quan hệ công chúng sẽ làm cho nhà đầu

tư tín nhiệm hơn với chính quyền địa phương Nhà đầu tư hiện tại yên tâm mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh Nhà đầu tư tiềm năng sẽ tìm đến thực án

dự án đầu tư Vì vậy, nguồn vốn FDI đến với địa phương gia tăng nhiều hơn Các hoạt động xúc tiến hỗn hợp nói trên, mỗi hoạt động có vai trò thu hút FDI khác nhau Xu hướng mở rộng hợp tác kinh tế giữa các khu vực càng diễn ra mạng mẽ thì hoạt động xúc tiến hỗn hợp ngày càng trở nên quan trọng Mỗi địa phương muốn tồn tại, phát triển thì phải hội nhập với trào lưu kinh tế chung của khu vực và thế giới Khi đó, hoạt động xúc tiến hỗn hợp sẽ vừa đóng vai trò thúc đẩy phát triển kinh tế vừa là cầu nối địa phương với thế giới bên ngoài

1.3 XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH XÚC TIẾN HỖN HỢP THU HÚT FDI Ở ĐỊA PHƯƠNG

1.3.1 Xác định thị trường mục tiêu

Thị trường mục tiêu của mỗi địa phương trong chiến lược thu hút FDI có thể chia thành bốn nhóm chính: 1 Nhà đầu tư, 2 Khách du lịch, 3 Người lao động, 4 Các nhà xuất khẩu

Thị trường mục tiêu là nhà đầu tư nước ngoài được các địa phương quan tâm, chú ý đến nhiều nhất Đây là đối tượng mà những nước đang phát triển đặc biệt chú trọng Vì nhà đầu tư sẽ phát triển thêm ngành nghề mới, tạo ra việc làm cho lao động địa phương, tăng trưởng kinh tế, tăng thu nhập ngân sách,…

Do vậy, luận văn này chỉ đề cập đến thị trường mục tiêu là nhà đầu tư nước ngoài đến từ các quốc gia mục tiêu mà Hà Tây cần tiếp thị

1.3.2 Xây dựng chương trình xúc tiến hỗn hợp

Một chương trình xúc tiến hỗn hợp toàn diện, được chuẩn bị chu đáo và thực hiện chặt chẽ sẽ góp phần thu hút được lượng lớn vốn FDI cho địa phương Mỗi chương trình như vậy, cần tiến hành theo các bước sau:

* Phân tích môi trường

Trong chiến lược xúc tiến hỗn hợp thu hút FDI của mỗi địa phương, phân tích môi trường là việc xem xét sự vận động của dòng vốn FDI cũng như tình hình cạnh trạnh thu hút nguồn lực này giữa các địa phương Việc phân tích sẽ giúp lãnh đạo địa phương phát hiện cơ hội và rủi ro tiềm ẩn để có kế hoạch hành động thích hợp

* Phân tích nguồn lực

Qua phân tích nguồn lực, người lãnh đạo nhận biết điểm mạnh, điểm yếu,

cơ hội và đe dọa đối với địa phương mình Nói cách khác, nó thông tin về những khả năng cần thiết để xây dựng chương trình xúc tiến hỗn hợp đạt thành công cao nhất Lãnh đạo địa phương phải biết kết hợp điểm mạnh và cơ hội nhằm phát huy tối đa lợi thế

1.3.2.2 Xác định mục tiêu

Mục tiêu chỉ rõ định hướng thu hút FDI mà chính quyền địa phương cần theo đuổi, là đích mà tất cả các hoạt động xúc tiến hỗn hợp phải hướng tới Mục tiêu sẽ định hướng cho việc đề ra chương trình xúc tiến hỗn hợp hiệu quả

và cũng là công cụ đánh giá, kiểm soát kết quả thực hiện

Mục tiêu xúc tiến hỗn hợp phải rõ ràng, đo lường được và xác định thời gian thực hiện cụ thể Tránh những mục tiêu chung chung

Mục tiêu phải có khả năng thực hiện được, có tính thách đố

Mục tiêu cần linh hoạt Khi môi trường có nhiều biến động, lãnh đạo địa phương phải có thay đổi hoặc điều chỉnh thứ tự ưu tiên cho phù hợp

Việc xác định mục tiêu cho chiến lược xúc tiến hỗn hợp là công việc rất khó khăn Do đó, người hoạch định chiến lược cần cân nhắc, bàn thảo kỹ lưỡng trước khi triển khai

1.3.2.3 Lựa chọn chiến lƣợc xúc tiến hỗn hợp và ngân sách

* Lựa chọn chiến lược xúc tiến hỗn hợp

Xây dựng nhiều phương án chiến lược xúc tiến hỗn hợp và quyết định lựa chọn một chiến lược phù hợp nhất là cần thiết vì nó đảm bảo cho địa phương

có một chiến lược xúc tiến hỗn hợp khả thi cao Chiến lược được lựa chọn phải tối ưu hoặc ít nhất cũng cần phù hợp với hoàn cảnh thực tế mỗi địa phương

* Xác định ngân sách

Xác định ngân sách cho chiến lược xúc tiến hỗn hợp có ý nghĩa quan trọng đặc biệt, đảm bảo tính hiệu quả của hoạt động xúc tiến hỗn hợp Ngân

sách không phải là con số tuyệt đối, bất biến Khi chiến lược xúc tiến hỗn hợp

có sự thay đổi thì ngân sách cũng phải được điều chỉnh theo để đảm bảo mục tiêu của chiến lược

* Phân bổ ngân sách

Ngân sách là hạn chế nên cần được phân bổ hợp lý cho từng công cụ trong chiến lược xúc tiến hỗn hợp Không được phép dàn trải đều, tuỳ theo từng giai đoạn, tuỳ hoàn cảnh mà có phân bổ phù hợp để đạt hiệu quả tối ưu Do đó, ngân sách dành cho mỗi công cụ cũng cần linh hoạt trong giới hạn ngân sách của toàn bộ chiến lược xúc tiến hỗn hợp

Trên đây là ba bước cơ bản của hoạch định chiến lược xúc tiến hỗn hợp Mỗi bước đi, hành động trong chiến lược đều có ảnh hưởng đến kế hoạch tiếp theo Vì vậy, khi đã có một chiến lược xúc tiến hỗn hợp khả thi thì từng bước

đi cũng phải được cân nhắc thật kỹ

1.3.2.4 Đánh giá kết quả thực hiện

Kiểm tra, đánh giá kết quả không chỉ tiến hành ở bước cuối cùng của chiến lược xúc tiến hỗn hợp mà cần được thực hiện ở từng bước và từng công đoạn trong mỗi bước Kiểm tra như vậy sẽ giúp lãnh đạo địa phương điều chỉnh hành động hướng đến mục tiêu đặt ra Đánh giá hai vấn đề chính sau:

- Đánh giá theo nhóm giải pháp thực hiện: Dựa trên mục tiêu ban đầu so với kết quả thực hiện để đánh giá mức độ thành công hay thất bại của giải pháp

đã thực hiện Từ đó xem xét có nên tiếp tục triển khai nữa không, cần hỗ trợ thêm và điều chỉnh những gì trong bước tiếp theo

- Đánh giá theo cơ quan thực hiện giải pháp: Xem xét sự hoạt động hiệu quả của từng cơ quan, bộ phận được phân công thực hiện hoạt động xúc tiến hỗn hợp nhằm bố trí, phân công công việc hợp lý hơn trong thời gian kế tiếp Như vậy, hoạt động xúc tiến hỗn hợp là một chu trình mở Nó đảm bảo cho việc thực thi kế hoạch diễn ra theo đúng trình tự, có sửa đổi và bổ sung khi

cần thiết

1.4 BÀI HỌC SỬ DỤNG XÚC TIẾN HỖN HỢP CỦA MỘT SỐ TỈNH

Những năm qua, một số tỉnh thành phố của Việt Nam đã đạt được thành tựu nổi bật trong việc thu hút nguồn vốn FDI nhờ có hoạt động xúc tiến hỗn hợp hiệu quả Miền Bắc có tỉnh Vĩnh Phúc, miền Nam có tỉnh Bình Dương Tìm hiểu thành công của hai tỉnh trên sẽ vô cùng hữu ích cho địa phương khác học hỏi, đẩy nhanh tốc độ thu hút FDI

1.4.1 Tỉnh Vĩnh Phúc

Vĩnh Phúc nằm trong số tám tỉnh trọng điểm miền Bắc Cũng giống như

Hà Tây, tỉnh không có cảng biển, không có mậu dịch biên giới Tỉnh cách sân bay Nội Bài 30 km, cách cảng Hải Phòng 150 km và tiếp giáp Hà Nội về phía Đông Nam [30] Xét về vị trí địa lý và tài nguyên thiên nhiên, tỉnh không có điểm gì nổi bật hơn nhiều so với các tỉnh, thành phố khác của miền Bắc Tuy nhiên, trong những năm qua, tỉnh luôn được xếp hạng cao trong danh sách “Chỉ

số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh về môi truờng kinh doanh ở Việt Nam” Như thế, vị trí địa lý và tài nguyên thiên nhiên không hoàn toàn là nhân tố cơ bản dẫn đến thành công mà yếu tố then chốt chính là việc vận dụng sáng tạo các công cụ của xúc tiến hỗn hợp kết hợp với cải cách môi trường đầu tư mạnh mẽ Với phương châm: “Các doanh nghiệp đến đầu tư ở Vĩnh Phúc đều là công dân Vĩnh Phúc và thành công của doanh nghiệp cũng là thành công của tỉnh” nên chính quyền luôn dành sự thân thiện, ủng hộ nhà đầu tư, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất hỗ trợ sự phát triển của doanh nghiệp

Thực hiện chính sách “trải thảm đỏ” mời gọi đầu tư, chính quyền tỉnh đã

đi tiên phong cả nước trong việc cải cách thủ tục hành chính, thực thi cơ chế

“một dấu, một cửa” Vì thế, nhà đầu tư đến với Vĩnh Phúc đã rút ngắn được thời gian làm thủ tục cấp giấy phép đầu tư Cụ thể như sau:

Thời gian tối đa để được cấp giấy phép đầu tư và giấy chứng nhận ưu đãi đầu tư (không kể ngày nghỉ) được quy định như sau:

+ 05 ngày đối với dự án thuộc diện đăng ký cấp phép đầu tư

+ 10 ngày đối với dự án thuộc diện cấp ưu đãi đầu tư

+ 20 ngày đối với dự án thuộc diện phải thẩm định cấp phép đầu tư Sau khi được cấp phép đầu tư, thời gian tối đa (không kể ngày nghỉ), kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ đến khi hoàn thành các công việc sau đây cho doanh nghiệp thuộc thẩm quyền các cơ quan chức năng tỉnh được quy định như sau: + 50 ngày hoàn thiện việc đền bù, giải phóng mặt bằng đối với dự án ngoài khu công nghiệp, cụm công nghiệp hoặc trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp nhưng chưa giải phóng mặt bằng

+ 10 ngày hoàn thành việc cấp giấy chứng nhận quyền sử đất, kể cả khâu

đo đạc, lập bản đồ địa chính tại các điểm giải phóng mặt bằng

+ 08 ngày hoàn thành việc cấp mã số thuế, mã số hải quan, xác nhận kế hoạch xuất nhập khẩu

+ 05 ngày hoàn thành việc khắc con dấu

+ 10 ngày giải quyết thủ tục xây dựng

Bên cạnh sự thông thoáng về thủ tục hành chính, chính quyền tỉnh còn

có nhiều cơ chế ưu đãi khác:

Miễn tiền thuê đất: Những dự án thoả mãn một trong các điều kiện sau đây được miễn 100% tiền thuê đất:

+ Đầu tư khu chung cư cao tầng (từ 03 tầng trở lên) để cho thuê đô thị, phục vụ khu công nghiệp, cụm công nghiệp

+ Đầu tư xây dựng công trình văn hoá, thể thao, vui chơi, giải trí phục vụ nhân dân

+ Chế biến nông sản, thực phẩm sử dụng trên 30% nguồn nguyên liệu tại Vĩnh Phúc

Hỗ trợ tiền đền bù, giải phóng mặt bằng:

+ Đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu công nghiệp, cụm công nghiệp

được hỗ trợ 8%

+ Sử dụng công nghệ cao và sử dụng từ 50 lao động trở lên được hỗ trợ 10% + Có vốn đầu tư từ 10 tỷ đồng trở lên và sử dụng 50 lao động trở lên được hỗ trợ 10%

+ Chế biến nông sản thực phẩm sử dụng trên 30% nguồn nguyên liệu của tỉnh Vĩnh Phúc và sử dụng từ 50 lao động trở lên được hỗ trợ 15%

+ Đầu tư vào các khu công nghiệp, cụm công nghiệp vùng đồng bằng các huyện Tam Dương, Vĩnh Tường, Yên Lạc được hỗ trợ 20%

+ Đầu tư khu chung cư cao tầng (từ 03 tầng trở lên) để cho thuê đô thị, phục vụ khu công nghiệp, cụm công nghiệp ở thị xã Vĩnh Yên, các huyện Bình Xuyên, Tam Dương,… được hỗ trợ từ 50% đến 100%

Hỗ trợ tiền vay: Tỉnh cũng xem xét, hỗ trợ lãi suất tiền vay đối với các

dự án xây chung cư cao tầng (từ 03 tầng trở lên) nhà ở cho thuê đô thị, phục

vụ khu công nghiệp, cụm công nghiệp và các công trình phục vụ vui chơi, giải trí

Không những vậy, chính quyền tỉnh cũng hỗ trợ kinh phí đào tạo nghề cho doanh nghiệp FDI Dự án đầu tư mới, sử dụng lao động chưa qua đào tạo

là người của tỉnh sẽ được ngân sách hỗ trợ kinh phí đào tạo nghề 500.000 đồng/người Đối với lao động đã được tỉnh đào tạo nghề ở mức cơ bản thì doanh nghiệp được hỗ trợ kinh phí 200.000 đồng/người

Ngoài ra, tỉnh cũng đa dạng hoá hoạt động xúc tiến hỗn hợp, đẩy mạnh việc tuyên truyền về môi trường đầu tư Với chính sách trọng thị nhà đầu tư, vận dụng sáng tạo, linh hoạt chính sách và nỗ lực cải thiện không ngừng môi trường đầu tư đã làm cho tỉnh Vĩnh Phúc trở thành một địa chỉ tin cậy, hấp dẫn Do đó, nhà đầu tư đến với tỉnh ngày một nhiều và chính họ lại là những người quảng bá cho thương hiệu Vĩnh Phúc

1.4.2 Tỉnh Bình Dương

Tỉnh Bình Dương thuộc miền Đông Nam Bộ, nằm cạnh thành phố Hồ

Chí Minh nên có nhiều thuận lợi để sử dụng công trình hạ tầng của thành phố Trung tâm tỉnh cách sân bay Tân Sơn Nhất, cảng Sài Gòn 30 km; cách cảng Vũng Tàu 110 km, cách sân bay mới Long Thành 65 km [27]

Ngoài những ưu điểm về mặt tự nhiên, chính quyền tỉnh đã khéo léo vận dụng một cách sáng tạo và hợp lý chính sách của trung ương vào thực tiễn địa phương Nhờ đó, Bình Dương trở thành một trong các địa phương dẫn đầu về thu hút FDI và xếp hạng thứ nhất về “Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh về môi trường kinh doanh ở Việt Nam” Thành công về cải cách môi trường đầu

tư như vậy là do tỉnh đã thực hiện các vấn đề sau:

Coi thu hút FDI và phát triển doanh nghiệp là yếu tố quyết định phát triển kinh tế - xã hội, là đối tượng mà bộ máy chính quyền các cấp phải đồng hành Do vậy, chính quyền tỉnh luôn chú trọng tạo điều kiện thuận lợi nhất cho nhà đầu tư, xem công việc của nhà đầu tư như là công việc của chính mình Khi có kiến nghị của doanh nghiệp, nếu thấy cần thiết, chính quyền có thể điều chỉnh chương trình làm việc để dành thời gian gặp gỡ và giải quyết vướng mắc của doanh nghiệp Điều này cũng được thể chế trong Quy chế làm việc của các cơ quan quản lý tỉnh Thẩm quyền và trách nhiệm giải quyết từng loại công việc cho doanh nghiệp được quy định rõ ràng, ách tắc ở khâu nào thì có cơ quan và người chịu trách nhiệm giải quyết ở khâu đó, không để xảy ra tình trạng đùn đẩy trách nhiệm Trong các cuộc họp hàng tuần, những vướng mắc của nhà đầu tư đều được đưa ra bàn bạc, tìm biện pháp xử lý mà không phải chờ báo cáo xin ý kiến Nhờ đó, khó khăn của doanh nghiệp được xử lý nhanh chóng

Những kiến nghị của doanh nghiệp đều được xem xét, giải quyết nghiêm túc, không có tình trạng “trên thông, dưới tắc” Những việc vượt quá thẩm quyền thì đều được định hạn trả lời, việc nào không giải quyết được thì cũng được thông báo rõ ràng cho doanh nghiệp Trong khuôn khổ chính sách ưu

đãi của chính phủ, tỉnh vận dụng đến mức có lợi nhất cho doanh nghiệp Nhờ

đó, uy tín của tỉnh ngày càng được củng cố và tạo sự tin cậy cho nhà đầu tư Hàng quý, tỉnh sẽ lựa chọn một số nhà đầu tư tiêu biểu đã được cấp phép

để chủ tịch tỉnh trực tiếp trao giấy phép và đưa tin trên các phương tiện thông tin đại chúng nhằm khích lệ, động viên doanh nghiệp Mỗi năm, mỗi sở, ban, ngành sẽ lựa chọn ra 05 doanh nghiệp xuất sắc để chủ tịch tỉnh trực tiếp khen thưởng Do vậy, doanh nghiệp đầu tư trong tỉnh rất yên tâm làm ăn và tự họ

đã kêu gọi nhà đầu tư khác đến Thực tế, hiệp hội thương gia Đài Loan đã vài lần tổ chức các doanh nghiệp Đài Loan, Hàn Quốc đầu tư vào Bình Dương

Vì thế, số lượng doanh nghiệp FDI đến với tỉnh ngày càng nhiều

Tỉnh luôn chú trọng bảo đảm tập trung, thống nhất bộ máy từ chính quyền đến cơ sở, làm những việc mà doanh nghiệp cần Thực hiện phương châm “cùng đồng hành với doanh nghiệp” để giải quyết mọi khó khăn cùng doanh nghiệp Vì vậy, tỉnh đã chú trọng giải quyết tốt các vấn đề sau:

Coi trọng giải quyết thủ tục hành chính Thực hiện thủ tục hành chính một đầu mối Việc cấp phép đầu tư vào khu công công nghiệp do Ban quản lý khu công nghiệp đảm nhiệm, ngoài khu công công nghiệp thì Sở Kế hoạch và Đầu tư chịu trách nhiệm Thủ tục hành chính liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực thì cơ quan chủ trì cùng các cơ quan liên đới tự giải quyết với nhau, nhà đầu tư không phải đi từng cơ quan để giải quyết từng vấn đề cụ thể Khi nhà đầu tư đến đăng ký và đã hoàn tất các yêu cầu cần thiết, Ban quản

lý các khu công nghiệp hỏi ý kiến nhà đầu tư chọn ngày nào nhận giấy phép Căn cứ vào đây, chính quyền tỉnh sẽ sắp xếp thời gian để hoàn tất các thủ tục cần thiết, ít nhất từ 2 đến 3 ngày trước khi nhà đầu tư nhận được giấy phép Không những thế, Ban quản lý các khu công nghiệp còn hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện các thủ tục sau cấp phép đầu tư: Thủ tục thuê đất, đăng ký mã số thuế, khắc dấu,… Do vậy, nhà đầu tư có thể triển khai dự án ngay sau khi nhận được giấy phép đầu tư Đồng thời, Sở Kế hoạch và Đầu tư còn cung cấp miễn

phí cho doanh nghiệp FDI băng đĩa ghi nội dung quy định của pháp luật liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh Nhà đầu tư cũng được phổ biến các vấn đề thường hay xảy ra ở doanh nghiệp FDI, chẳng hạn: Quyền lợi công nhân, chuyện ăn ở, đi lại, bảo vệ môi trường,… Vì thế, nhà đầu tư rất tích cực hợp tác với cơ quan chức năng địa phương nhằm ngăn ngừa, hạn chế tiêu cực xảy ra

Chính quyền tỉnh không để xảy ra sự nhũng nhiễu, quấy rầy doanh nghiệp của cơ quan thanh tra Việc thanh tra được tập trung vào một đầu mối

là cơ quan thanh tra tỉnh, được tiến hành theo đúng thời gian quy định đã thông báo cho doanh nghiệp biết

Bình Dương luôn chuẩn bị sẵn “quỹ đất sạch” cho nhà đầu tư Việc giải phóng mặt bằng đã có Uỷ ban nhân dân tỉnh chịu trách nhiệm, doanh nghiệp đến sẽ nhận mặt bằng kinh doanh mà không liên quan đến dân địa phương

Hạ tầng khu công nghiệp được tỉnh chú trọng đầu tư, tập trung mọi nguồn vốn xây dựng Đối với những công trình đã được trung ương phê duyệt nhưng chưa có vốn xây dựng, tỉnh chủ động bàn với doanh nghiệp tự bỏ vốn

ra xây dựng theo hình thức BOT

Hoạt động tiếp thị môi trường đầu tư được tỉnh rất quan tâm, đẩy mạnh Website của tỉnh cung cấp đầy đủ thông tin cần thiết về thủ tục cấp phép đầu

tư, chính sách ưu đãi, chi tiết từng khu, cụm điểm công nghiệp trên địa bàn Quan trọng hơn tất cả những vấn đề trên, các cấp chính quyền tỉnh hiểu rằng: Sự phát triển kinh tế của tỉnh gắn liền với sự phát triển của mỗi doanh nghiệp Vì thế, mọi hoạt động của tỉnh đều hướng đến sự hỗ trợ doanh nghiệp Thành công của hai tỉnh trên là bài học quý báu cho tất cả các tỉnh, thành phố khác học hỏi, rút kinh nghiệm Chìa khoá của thành công là các cấp chính quyền luôn xem công việc của nhà đầu tư là công việc của mình, cùng nhau tháo gỡ khó khăn, vận dụng sáng tạo các công cụ xúc tiến hỗn hợp

Lý thuyết về đầu tư trực tiếp nước ngoài, khái niệm sản phẩm với tư cách

là môi trường đầu tư và xúc tiến hỗn hợp chính là nền tảng cơ bản xây dựng lên luận văn Những vấn đề này có mối quan hệ chặt chẽ với nhau Mỗi vấn

đề đóng một vai trò đặc biệt vào sự phát triển kinh tế địa phương Hiểu và vận dụng linh hoạt chúng, kết hợp với kinh nghiệm thành công của những tỉnh khác sẽ vừa tạo ra giá trị thực tiễn vừa là cơ sở lý luận cho việc hình thành giải pháp thu hút FDI dựa trên công cụ xúc tiến hỗn hợp

Hoạt động thực tiễn không thể xa rời lý thuyết và ngược lại Do vậy, chiến lược xúc tiến hỗn hợp chỉ có tính khả thi khi được xây dựng trên một

cơ sở lý thuyết chặt chẽ, sát với hoàn cảnh thực tế Vì lý do đó, chương tiếp theo của luận văn trình bày thực trạng xúc tiến hỗn hợp nhằm thu hút FDI của tỉnh Hà Tây những năm qua

CHƯƠNG 2

THỰC TRẠNG XÚC TIẾN HỖN HỢP

NHẰM THU HÚT FDI CỦA TỈNH HÀ TÂY

2.1 MÔI TRƯỜNG ĐẦU TƯ CỦA TỈNH HÀ TÂY

2.1.1 Các chỉ số của môi trường đầu tư

2.1.1.1 Môi trường kinh tế

Từ năm 2001 đến nay, Hà Tây giữ vững nhịp độ tăng trưởng bình quân 9,83% năm (chỉ tiêu đề ra là 8%) Riêng năm 2004 đạt 10,47% Giá trị sản lượng nông nghiệp tăng 5,38%, công nghiệp tăng 20,7%, bình quân trong 4 năm giữ mức tăng 20,5%/năm, cao hơn so với mặt bằng cả nước Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, tăng dần tỷ trọng công nghiệp từ 34,59% (năm 2002) lên 37,1% (năm 2004) và giảm dần

tỷ trọng nông nghiệp từ 35,9% xuống còn 33,6%; dịch vụ giữ mức 29,5% Cơ cấu lao động cũng có sự chuyển biến quan trọng, từ 70% năm

2001, giảm xuống còn 65,8% năm 2004 Trong nông nghiệp, tỷ trọng chăn nuôi tăng lên, cơ cấu mùa vụ có sự thay đổi lớn với việc đưa vụ đông trở thành vụ sản xuất chính Trong công nghiệp, khu vực kinh tế ngoài quốc doanh có tốc độ tăng 20%/năm, kinh tế Nhà nước tăng 27%/năm Năm 2005, tổng sản phẩm GDP của Hà Tây tăng 11,7%, thu ngân sách 1.650 tỷ đồng, xuất khẩu đạt 94,6 triệu USD và Hà Tây lọt vào danh sách các tỉnh có số thu nội địa trên 1.000 tỷ đồng

Khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tăng 21%/năm Đây là khu vực năng động, đóng góp tích cực vào nền kinh tế của tỉnh [29]

Hình 2.1: Biểu đồ tăng trưởng kinh tế Hà Tây giai đoạn 2001 - 2005

(Nguồn: Chỉ tiêu Kinh tế Xã hội Hà Tây 2005)

Tốc độ tăng trưởng kinh tế tỉnh Hà Tây những năm gần đây khá cao, năm sau cao hơn năm trước Điều này cho thấy hoạt động kinh doanh trên địa bàn tỉnh có nhiều thuận lợi, các doanh nghiệp thành công trên thương trường Mặt khác, nó cũng phản ánh môi trường đầu tư tốt nên đã giúp sức, hỗ trợ doanh nghiệp làm ăn có lãi, góp phần phát triển kinh tế địa phương Đây chính là thế mạnh, chính quyền tỉnh Hà Tây cần tiếp tục phát huy và quảng bá nhiều hơn nữa để hấp dẫn nhà đầu tư nước ngoài

nghìn người bước vào độ tuổi lao động [29]

Dân cư đông đúc tạo ra thị trường có sức tiêu thụ lớn Tuy nhiên, nó gây ra áp lực đòi hỏi giải quyết công ăn việc làm cho một lượng lớn người lao động Điều này hối thúc tỉnh phải thu hút được ngày càng nhiều doanh nghiệp nước ngoài nhằm tạo công ăn việc làm cho lao động địa phương Nguồn lao động dồi dào cũng giúp tỉnh đáp ứng được nhu cầu lao động cho doanh nghiệp Tuy nhiên, số lượng lao động qua đào tạo nghề của tỉnh còn rất ít, chưa đủ khả năng tham gia công việc đòi hỏi chuyên môn cao Vì thế, chính quyền tỉnh cần có chương trình đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu sử dụng lao động của doanh nghiệp Có như vậy, nguồn lao động địa phương mới trở thành thế mạnh thu hút nguồn vốn FDI, phục vụ cho sự nghiệp phát triển kinh tế địa phương

2.1.1.3 Môi trường tự nhiên

Tỉnh Hà Tây nằm ở phía hữu ngạn sông Đà và sông Hồng thuộc vùng châu thổ sông Hồng Phía Bắc giáp tỉnh Vĩnh Phúc, phía nam giáp tỉnh Hà Nam, phía Đông giáp thủ đô Hà Nội và tỉnh Hưng Yên, phía Tây giáp Hòa Bình, Phú Thọ

Hệ thống giao thông phát triển, gồm: Đường số 1 từ Hà Nội qua Hà Tây chạy dài tới thành phố Hồ Chí Minh, đường số 6 qua thị xã Hoà Bình nối liền với Tây Bắc; đường 32 qua tỉnh Vĩnh Phúc nối Hà Tây với Việt Bắc và các tuyến đường 11A, đường 21, đường 70, 71, 73,… Ngoài ra, tỉnh còn có 43 km đường sắt, gần 3.000 km đường sông Cùng với sông Hồng, Sông Đà, có 4 con sông nhỏ chạy trong nội tỉnh tạo thành hệ thống giao thông thủy bộ thuận lợi cho giao thương [29]

Bốn phía của Hà Tây đều tiếp giáp với các vùng kinh tế Hệ thống giao thông thuận tiện sẽ hỗ trợ đắc lực cho việc vận chuyển hàng hoá, phát triển kinh tế Với vị trí địa lý là cửa ngõ thủ đô và hạ tầng giao thông phát triển, tạo

bàn Nhà đầu tư nước ngoài rất quan tâm đến vấn đề này Đây là thế mạnh cần được thông tin tới nhà đầu tư tiềm năng để thu hút nguồn vốn FDI

2.1.1.4 Môi trường công nghệ

Trong 5 năm 2001 - 2005 tỉnh đã đầu tư 14.767 triệu đồng cho hoạt động nghiên cứu khoa học công nghệ với 199 đề tài triển khai ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào sản xuất và đời sống trên nhiều lĩnh vực Trong nông nghiệp

đã tạo được nhiều giống cây con có chất lượng phù hợp với các vùng sinh thái, góp phần làm chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn Trong công nghiệp đã đổi mới công nghệ sản xuất, tạo ra một số sản phẩm mới có sức cạnh tranh cao

Tuy nhiên, công nghệ của doanh nghiệp Việt Nam trên địa bàn tỉnh về cơ bản vẫn trong tình trạng lạc hậu, kém sức cạnh tranh Không chỉ trong lĩnh vực công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp mà lĩnh vực nông nghiệp cũng rất lạc hậu, trình độ thâm canh và cơ giới hoá nông nghiệp còn thấp

Yếu kém công nghệ đồng nghĩa với nguồn nhân lực không có năng lực

sử dụng máy móc hiện đại, tỉnh khó thu hút được dự án FDI có hàm lượng chất xám cao Giải quyết vấn đề này, nhiều cụm công nghiệp và điểm công nghiệp đã được xây dựng nhằm thu hút công nghệ mới Khu Đại học quốc gia, khu công nghệ cao Hoà Lạc được xây dựng sẽ thu hút dự án FDI có nguồn chất xám cao Do vậy, phát triển môi trường công nghệ là tiền đề cần thiết để mời gọi dự án FDI, đặc biệt những dự án sử dụng công nghệ tiên tiến

2.1.1.5 Môi trường chính trị

Về cơ bản, môi trường chính trị Hà Tây rất ổn định, an ninh tốt Hiện tượng bất ổn tại khu công nghiệp An Khánh chỉ là cá biệt Tuy nhiên, đây là một “vết đen” về tình hình an ninh trật tự, làm xấu hình ảnh môi trưòng đầu

tư nói chung của tỉnh

Nhà đầu tư nước ngoài yên tâm hơn khi sản xuất, kinh doanh tại địa

phương có chính trị ổn định Chính quyền tỉnh luôn đảm bảo quyền sở hữu tài sản cá nhân, không quốc hữu hoá Chính những nhân tố then chốt này khuyến khích nhà đầu tư nước ngoài triển khai dự án

Giữ vững an ninh, chính trị ổn định sẽ góp phần làm môi trường đầu tư

Hà Tây hấp dẫn hơn Do vậy, công tác này cần liên tục được duy trì bền vững, thực hiện phải ngày càng tốt hơn Có như vậy mới làm yên lòng nhà đầu tư hiện tại cũng như tiềm năng, nguồn vốn FDI đổ về địa phương sẽ tăng cao

2.1.1.6 Môi trường văn hoá - xã hội

Văn hoá - xã hội trên địa bàn tỉnh có nhiều hoạt động phong phú, hữu ích Công tác giáo dục, chăm lo sức khoẻ nhân dân đạt được thành tựu đáng

kể Đến năm 2001, tỉnh đã phổ cập được cấp trung học cơ sở Tất cả các trạm

y tế xã đều có bác sỹ Hoạt động thông tin báo chí, phát thanh, truyền hình về đến từng làng, xã

Môi trường văn hoá - xã hội được chính quyền tỉnh đặc biệt quan tâm

đã làm cho người dân có nhiều chuyển biến tích cực trong lối sống, nếp suy nghĩ, cách làm việc Tư duy đổi mới, hiện đại rất cần thiết để người dân địa phương hội nhập với thế giới bên ngoài Người dân sẽ hiểu lợi ích và không

kỳ thị, chống phá nhà đầu tư nước ngoài khi họ thực hiện dự án đầu tư ở địa phương Không những vậy, lao động địa phương khi được tuyển dụng làm việc trong nhà máy có vốn FDI sẽ hiểu và thực hiện tốt hơn các quy định làm việc công nghiệp

Tạo bầu không khí hoà hợp giữa người dân và nhà máy có vốn FDI sẽ tạo ổn định an ninh, chính trị Có như vậy, chủ đầu tư mới an tâm mở rộng quy mô nhà máy, góp phần gia tăng nguồn vốn FDI cho địa phương Vì thế, đẩy mạnh không ngừng công tác tuyên truyền văn hoá - xã hội cũng là nhiệm

vụ trọng tâm nhằm tạo chuyển biến tốt hơn về môi trường đầu tư

2.1.2 Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI)

Báo cáo “Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh về môi trường kinh doanh

ở Việt Nam” do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam phối hợp với

Dự án Nâng cao Năng lực Cạnh tranh Việt Nam công bố tháng 5 năm 2005 cho thấy Hà Tây đứng đội sổ về năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, vị trí 42/42 Ngay sau khi công bố chỉ số này, chính quyền tỉnh đã có những cải cách sâu rộng, mạnh mẽ nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh và đã đạt được nhiều kết quả khả quan Riêng vốn FDI, năm 2005 Hà Tây thu hút thêm 12 dự

án, 9 trong số đó đã được cấp phép đầu tư với tổng vốn 18 triệu USD, tăng 80% về số dự án và 260% về số vốn so với năm 2004 Tổng doanh thu từ khu vực FDI từ Hà Tây đã đạt 321 triệu USD, tăng 17% [29]

Tháng 5 năm 2006, vị trí năng lực cạnh tranh cấp tỉnh của Hà Tây đã tăng lên thứ 62/64 tỉnh thành phố - chi tiết ở Phụ lục 2.1 Thứ hạng này cho thấy môi trường đầu tư Hà Tây vẫn còn quá nhiều điểm yếu kém, chưa có chuyển biến thực sự

“Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh về môi trường kinh doanh ở Việt Nam” năm 2006 được xây dựng trên 10 tiêu chí: 1 Chi phí gia nhập thị trường, 2 Tiếp cận đất đai và sự ổn định trong sử dụng đất, 3 Tính minh bạch

và tiếp cận thông tin, 4 Chi phí về thời gian để thực hiện các quy định của Nhà nước, 5 Chi phí không chính thức, 6 Ưu đãi đối với doanh nghiệp Nhà nước, 7 Tính năng động và tiên phong của lãnh đạo tỉnh, 8 Chính sách phát triển khu vực kinh tế tư nhân, 9 Đào tạo lao động, 10 Thiết chế pháp lý Xem xét tỷ mỷ từng chỉ số này của tỉnh Hà Tây đóng vai trò rất quan trọng Nhận biết từng điểm yếu cũng như lý do tại sao sẽ giúp lãnh đạo tỉnh điều chỉnh chính sách, cách làm việc nhằm cải thiện môi trường đầu tư tốt hơn, đưa ra chiến lược xúc tiến hỗn hợp hiệu quả cao nhất

2.1.2.1 Chi phí gia nhập thị trường

Đây là chỉ số đo lường thời gian một doanh nghiệp cần để đăng ký kinh

doanh, xin cấp đất và nhận được mọi loại giấy phép, thực hiện tất cả các thủ tục cần thiết để bắt đầu tiến hành hoạt động kinh doanh Hà Tây đứng ở vị trí thứ 58/64 tỉnh, thành phố của chỉ số này Điều này cho thấy thủ tục hành chính của tỉnh quá phiền hà, phức tạp, gây nhiều khó khăn cho doanh nghiệp khởi sự hoạt động sản xuất kinh doanh Doanh nghiệp phải mất trung bình

368 ngày để thực sự được cấp đất Thời gian quá dài, doanh nghiệp sẽ mất đi

cơ hội kinh doanh Nhà đầu tư thực sự nản lòng, không muốn hợp tác với tỉnh Những yếu tố chủ quan này cần được sửa đổi, cải cách triệt để nhằm giảm thời gian xuống mức tối thiểu, tạo thuận lợi cho nhà đầu tư ngay từ lúc khởi sự Có như vậy, môi trường đầu tư mới hấp dẫn hơn

2.1.2.2 Tiếp cận đất đai và sự ổn định trong sử dụng đất

Chỉ số này đo lường mức độ khó khăn mà doanh nghiệp gặp phải khi tiếp cận sử dụng đất và mặt bằng phục vụ sản xuất, kinh doanh Tại chỉ số này, Hà Tây xếp thứ 56/64 tỉnh, thành phố Thứ hạng thấp này cho thấy Hà Tây không giải quyết tốt những vướng mắc về đất đai so với các tỉnh, thành phố khác Có quá nhiều vướng mắc đất đai giữa doanh nghiệp và chính quyền địa phương cũng như giữa doanh nghiệp và người dân địa phương, gây cản trở hoạt động của doanh nghiệp

2.1.2.3 Tính minh bạch

Chỉ số cấu thành này đo lường khả năng doanh nghiệp có thể tiếp cận được các kế hoạch của tỉnh và văn bản pháp lý cần thiết cho công việc kinh doanh của mình, tính sẵn có của các văn bản này, tính có thể dự đoán được các quy định và chính sách mới, việc có được đưa ra tham khảo ý kiến doanh nghiệp trước khi ban hành hay không và mức độ phổ biến của trang web tỉnh

Hà Tây đứng thứ 29/64 tỉnh, thành phố về tính minh bạch Điều này chỉ ra tính thiếu nhất quán trong chính sách của tỉnh, sự mập mờ trong các quy định, không thông báo trước những thay đổi chính sách Hoạt động sản xuất, kinh

rủi ro Nhà đầu tư nước ngoài rất e ngại khi đầu tư vào một địa phương như thế Rào cản vô hình này sẽ ngăn cản luồng vốn FDI đến với địa phương

2.1.2.4 Chi phí thời gian

Chỉ số này đo lường thời gian doanh nghiệp phải bỏ ra khi chấp hành thủ tục hành chính, cũng như mức độ thuờng xuyên và thời gian doanh nghiệp phải tạm dừng kinh doanh để các cơ quan pháp luật của tỉnh thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra Tỉnh Hà Tây xếp vị trí 39/64 tỉnh, thành phố Thứ hạng này cho thấy hoạt động của cơ quan quản lý địa phương quan liêu, chậm chạp, can thiệp sâu vào hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Nó cho thấy cơ quan thuế hoạt động không hiệu quả, gây nhũng nhiễu doanh nghiệp Như thế, doanh nghiệp sẽ không yên tâm làm ăn tại địa phương, làm xấu đi môi trường đầu tư

2.1.2.5 Chi phí không chính thức

Chỉ số này đo lường mức chi phí không chính thức mà doanh nghiệp phải trả và những trở ngại do chi phí này gây nên cho hoạt động của doanh nghiệp Hà Tây đứng sát cuối bảng xếp hạng, vị trí 63/64 Nó cho thấy tình trạng tham nhũng nặng nề của quan chức địa phương Tính không minh bạch

và chi phí không chính thức tạo cơ hội “trục lợi” cho một số ít doanh nghiệp

có mối quan hệ thân thiện với những quan chức địa phương, gây bất bình đẳng trong môi trường đầu tư

2.1.2.6 Ưu đãi doanh nghiệp Nhà nước

Chỉ số này đo lường mức độ ưu đãi của chính quyền tỉnh đối với doanh nghiệp nhà nước xét trên khía cạnh tiếp cận nguồn vốn Hà Tây đứng ở thứ 26/64 Thứ hạng này cho thấy Hà Tây vẫn còn dành nhiều ưu cho doanh nghiệp nhà nước Điều này tạo bất bình đẳng trong môi trường đầu tư Nâng cao năng lực hoạt động độc lập của doanh nghiệp nhà nước để giảm dần ưu đãi nhằm tạo môi trường kinh doanh bình đẳng đối với mọi thành phần kinh

tế sẽ là cơ sở tốt thu hút nguồn vốn FDI

2.1.2.7 Tính năng động

Chỉ số này đo lường tính sáng tạo, sáng suốt của chính quyền tỉnh trong quá trình thực thi chính sách Trung ương cũng như việc đưa ra sáng kiến riêng nhằm phát triển kinh tế tư nhân Hà Tây đứng sát cuối bảng xếp hạng, vị trí 63/64 tỉnh, thành phố Thứ hạng này cho thấy sự yếu kém, thiếu sáng tạo, không đưa ra được sáng kiến để vận dụng linh hoạt những quy định từ Trung ương vào việc thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp Chính quyền tỉnh còn thiếu năng động, không quan tâm đến việc hỗ trợ doanh nghiệp kinh tế tư nhân Điều này cũng phản ánh tính quan liêu, trì trệ của các cấp chính quyền địa phương Nói cách khác, quan chức lãnh đạo chưa thực

sự quan tâm đến phát triển các thành phần kinh tế hoạt động trên địa bàn Vấn

đề thiếu năng động này ảnh hưởng rất xấu đến môi trường đầu tư Không có nhà đầu tư nước ngoài nào hào hứng bỏ vốn vào một địa phương mà những người lãnh đạo ở đó không quan tâm đến việc hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân

Do vậy, cải cách sâu rộng lối làm việc, tư duy suy nghĩ của cán bộ địa phương

sẽ rất cần thiết để tạo ra môi trường đầu tư thuận lợi cho doanh nghiệp

2.1.2.8 Chính sách phát triển khu vực kinh tế tƣ nhân

Chỉ số này đo lường chất lượng và tính hữu ích trong chính sách của tỉnh dành cho việc thúc đẩy hoạt động kinh doanh ở khu vực tư nhân, việc cung cấp thông tin pháp luật cho doanh nghiệp, tìm kiếm đối tác kinh doanh và khả năng đào tạo nâng cao chất lượng lao động của tỉnh Tại chỉ số này, Hà Tây xếp thứ 65/73 tỉnh, thành phố Một thứ hạng gần đội sổ Điều này chỉ ra chính sách phát triển kinh tế tư nhân của tỉnh quá yếu kém Mọi tiêu chí của chỉ số này đều rất thấp Nói cách khác, tỉnh không đưa ra được chính sách phát triển khu vực kinh tế tư nhân hữu ích phù hợp với hoàn cảnh địa phương; hoặc nếu

có thì cũng không khả thi, không hữu ích gì lắm cho doanh nghiệp Như thế, doanh nghiệp sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh

tại địa phương Nó làm cho nhà đầu tư tiềm năng ngần ngại Đây chính là rào cản nguồn vốn FDI đến với địa phương

2.1.2.9 Đào tạo lao động

Chỉ số này đo lường chất lượng giáo dục và đào tạo nghề cho lao động cũng như khả năng giới thiệu việc làm và số lượng trường nghề của địa phương Hà Tây xếp thứ 62/64 tỉnh, thành phố Nó biểu thị chất lượng giáo dục, đào tạo nghề của tỉnh quá yếu kém, chưa chú trọng phát triển nguồn nhân lực địa phương Số lao động qua đào tạo nghề rất thấp Do vậy, lao động địa phương sẽ không có khả năng làm việc trong các khu công nghiệp, nhà máy đòi hỏi nhân lực đã qua đào tạo nghề, có kỹ năng chuyên môn Vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng giải quyết việc làm mà còn ngăn cản tỉnh thu hút những dự án FDI có hàm lượng chất xám cao

2.1.2.10 Thiết chế pháp lý

Đây là chỉ số đo lường chất lượng hiệu quả hoạt động của hệ thống pháp luật trong việc giải quyết khiếu nại, tranh chấp doanh nghiệp và lòng tin của doanh nghiệp vào luật pháp Hà Tây đứng thứ 52/64 tỉnh, thành phố ở chỉ số này Thứ hạng gần cuối bảng cho thấy hoạt động yếu kém của cơ quan quản

lý luật pháp tại địa phương Nhiều doanh nghiệp mất lòng tin vào cán cân công lý, vào cách giải quyết công việc thiếu minh bạch của cơ quan thực thi pháp luật Nhà đầu tư nước ngoài khi có ý định làm ăn nghiêm túc sẽ không dám mạo hiểm đầu tư vào một địa phương yếu kém về thiết chế pháp lý như vậy Hoạt động trì trệ của hệ thống pháp lý sẽ trở thành tường rào ngăn cách nhà đầu tư nước ngoài, cản trở tính hiệu quả hoạt động xúc tiến hỗn hợp Do

đó, xây dựng một thiết chế pháp lý lành mạnh, công bằng, ổn định, hoạt động hiệu quả sẽ là đòn bẩy kích thích dòng vốn FDI đổ về địa phương

Chỉ số PCI của Hà Tây là cơ sở hữu ích để lãnh đạo tỉnh nhận diện rõ hơn nguyên nhân yếu kém trong việc thu hút nguồn vốn FDI Mạnh dạn cải

cách triệt để, toàn diện mới có thể đưa Hà Tây thoát khỏi danh sách tỉnh có môi trường đầu tư kém hấp dẫn Phá bỏ những rào cản gia nhập thị trường, tăng cường tính minh bạch, tạo cơ chế để các cấp lãnh đạo năng động, linh hoạt đáp ứng được nhu cầu nhà đầu tư sẽ đặc biệt có ý nghĩa

2.1.3 Phân tích SWOT của tỉnh Hà Tây về lĩnh vực thu hút FDI

2.1.3.1 Điểm mạnh

- Kinh tế: Hà Tây nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, được chính phủ quan tâm, chú trọng đầu tư Hoạt động kinh tế vĩ mô ổn định, tăng trưởng liên tục và cao trong những năm gần đây Điều này phản ánh tín hiệu tích cực của môi trường vĩ mô, chứng tỏ có nhiều doanh nghiệp sản xuất kinh doanh thành công trên địa bàn Đây là tín hiệu lạc quan, giúp nhà đầu tư mạnh dạn bỏ vốn, triển khai dự án

- Giao thông: Tỉnh liền kề Hà Nội, có các tuyến giao thông khá thuận lợi: Đường cao tốc Láng - Hoà Lạc, đường 1 nối dài vào miền nam, các tuyến đường đi Hoà Bình, Tây Bắc, Việt Bắc …đường sắt, đường thuỷ cũng phát triển Hệ thống giao thông được xem là xương sống của cơ sở hạ tầng Giao thông đường bộ, đường sắt của tỉnh phát triển đã hỗ trợ mạnh mẽ hoạt động thông thương giữa các vùng, miền trong tỉnh cũng như với các tỉnh lân cận Nhờ thế, thời gian và chi phí vận chuyển hàng hoá của doanh nghiệp giảm đáng kể, tạo sự ổn định sản xuất kinh doanh

- Tự nhiên:

+ Cảnh quan tự nhiên đẹp, đa dạng, phong phú rất thích hợp cho hoạt động thu hút đầu tư vào ngành du lịch Đến nay, tiềm năng này vẫn chưa được khai thác triệt để, mới có rất ít doanh nghiệp đầu tư ở quy mô nhỏ Thế mạnh của tiềm năng chưa trở thành một trong các nguồn thu chủ đạo của tỉnh Vì thế,

mở rộng cửa đón nhà đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực này sẽ đặc biệt cần thiết cho sự phát triển ngành du lịch, tạo ra nhiều việc làm, đóng góp vào GDP

+ Nhiều vùng đồi gò rộng lớn phía tây, dọc đường Hồ Chí Minh và cạnh các quốc lộ lớn qua tỉnh nên có nhiều đất để xây dựng khu, cụm, cơ sở công nghiệp với hàng chục nghìn ha Đất đai rộng lớn, nhà đầu tư nước ngoài có điều kiện chọn lựa khu vực đặt nhà máy phù hợp với hoạt động sản xuất kinh doanh, dễ ràng hơn khi mở rộng quy mô

- Chính trị: Hà Tây nằm liền kề Hà Nội nên tình hình an ninh, chính trị được đảm bảo, ổn định Ổn định chính trị là tiền đề cần thiết làm yên lòng nhà đầu tư nước ngoài Chính trị ổn định mới có thể mời gọi FDI Tài sản của nhà đầu tư nước ngoài sẽ được đảm bảo, không bị quốc hữu hoá Yếu tố chính trị được nhà đầu tư nước ngoài rất quan tâm trước khi ra quyết định đầu tư Thế mạnh này cần được thông tin đến nhà đầu tư

- Chính quyền tỉnh đã nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động thu hút FDI đến phát triển kinh tế địa phương Do vậy, tỉnh đã có những cải cách đáng kể thủ tục hành chính, tạo thuận lợi, ưu đãi doanh nghiệp Nhà đầu tư nước ngoài rất quan tâm đến tư duy đổi mới của cấp lãnh đạo tỉnh Họ sẽ tin tưởng vào một môi trường đầu tư ngày càng được cải thiện tốt hơn

- Lao động: Lực lượng lao động dồi dào, chịu khó, khéo tay, số người trong độ tuổi lao động chiếm 63,30% dân số Tiền công thấp Yếu tố này tạo thuận lợi cho doanh nghiệp FDI hoạt động trong ngành sử dụng nhiều lao động, giảm được chi phí sản xuất Vì thế, cần có chính sách, cơ chế ưu đãi hơn nữa cho doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động, giải quyết công ăn việc tại địa phương

Những điểm mạnh nói trên của tỉnh là nguồn nội lực cần thiết cho phát triển kinh tế cũng như để hấp dẫn FDI Phát huy thế mạnh và quảng bá nó đến với nhà đầu tư nước ngoài cần được đặc biệt coi trọng trong chiến lược xúc tiến hỗn hợp thu hút FDI

2.1.3.2 Điểm yếu