Bài giảng ArcGIS 8.3 (Dùng cho sinh viên ngành Địa lý Địa chính)

Phiên bản ArcGIS 9 cung cấp nhiều tiện ích cho người sử dụng GIS. ... việc trong GIS một cách khoa học bất cứ khi nào người sử dụng làm việc với ... ArcReader cũng được nâng cấp để cung cấp một loạt các công cụ định hướng và quan sát 3D ... Công việc chuyển từ ArcGIS 8.3 hoặc 9.0 lên 9.1 sẽ rất đơn giản

PH N II M T S KI N TH C NÂNG CAO

Bài 1 Gi i thi u v ph n m m ArcGIS 8.3

Trong bài này chúng ta s h c v :

• Giao di n ng i dùng (ArcCatalog, ArcMap, ArcToolbox)

Ph n m m ArcGIS bao g m 3 ng d ng (application) chính sau:

Ü ArcMap đ xây d ng, hi n th , x lý và phân tích các b n đ

Ü ArcCatalog đ qu n lý, theo dõi các d li u đã có ho c t o m i và mô t các d li u m i

Ü ArcToolbox cung c p các công c đ x lý, xu t - nh p d li u t ArcView sang các đ nh d ng khác nh MapInfo, MicroStation, AutoCAD, ArcToolbox c ng có m t s ch c n ng phân tích d li u

ArcMap là ng d ng dùng đ t o ra các b n đ M i m t b n đ trong ArcMap

đ c g i là Map document, m t b n đ có th có m t hay nhi u data frames Data Frame là m t nhóm các l p (Data layer) cùng đ c hi n th trong m t h qui chi u Thông th ng, m t b n đ đ n gi n ch có 1 Data Frame và b n c n

s d ng nhi u Data Frame khi c n in thêm m t s b n đ ph trên 1 m nh b n

đ chính (xem bài hi n th d li u) B n đ (Map document) đ c ghi trong file có

đuôi là mxd

DataFrames

DataLayers

DataView

TOC

Help Textline

Coordinates display

View controltoolsScale

Selecttools

Data / LayoutView switch

Trong hình v trên, m t b n đ có tên là "Exercise.mxd" có 2 data frame là

"Layers" và "New Data Frame" V ph n mình "New Data Frame" g m 3 l p

(layer) là "Grid", "81.pgn" và "awscntry" T t c các thông tin trên ta nhìn th y

trong ô phía bên trái màn hình, đ c g i là TOC (Table of Contents - m c l c)

B n thân n i dung b n đ đ c hi n th trong ô l n bên ph i, tùy theo ch đ mà

đ c g i là Data View hay Layout View

M i m t l p có th t t ho c b t trên màn hình b ng cách đánh d u vào ô vuông

nh (checkbox) bên ph i tên c a nó trong TOC Trong hình v trên c 3 l p c a

"New Data Frame" đ u đ c b t

V trí và kích th c hi n th c a b n đ có th đ c thay đ i b ng các công c

phóng to, thu nh (Zooming) và d ch chuy n (Panning) T l c a b n đ (trong

hình v trên là 1:557 902) đ c hi n th trong ô gi a phía trên màn hình

Nhi u ch c n ng thông d ng có th đ c tìm th y thông qua context menus

(th c đ n ng c nh, hi n th thông qua cách b m chu t ph i vào đ i t ng quan

tâm)

C n chú ý là các đ i t ng trong b n đ có 2 lo i: Feature đ c l u tr trong c

s d li u và Graphic element không đ c l u tr trong CSDL Graphic

Element th ng là các đ i t ng dùng đ trình bày b n đ nh khung, th c t

l , chú gi i, ch n Feature ta dùng công c "Select Feature", còn đ ch n

Graphic Element ta dùng "Select Element" trên thanh công c Tools (bên ph i

màn hình) M t Feature có th đ c ch n (select) b ng chu t n u nó n m trong

l p có tính ch t là "Selectable Layer" t t b t tính ch t này có th vào th c

đ n Selection → Set Selectable Layer

Thông tin thu c tính c a các đ i t ng (feature) đ c l u tr trong các b ng

thu c tính g i là attribute table M i feature class hay shapefile có 1 (và ch 1)

b ng thu c tính M t b ng đ c t o b i các dòng (record) và các c t hay tr ng

(column hay field) M i m t feature có 1 và ch 1 record trong attribute table

xem attribute table c a m t layer nào đó ta b m chu t ph i vào tên c a nó

trong TOC r i ch n Open Attribute table

ArcMap có 2 ch đ hi n th : Data View và Layout View Ch đ Data View

th ng ch dùng đ hi n th các feature, t c là n i dung chính c a b n đ Layout

View hi n th b n đ trong ch đ nh chúng ta s in ra trên gi y, trong đó ngoài

các feature còn có các Graphic element là các y u t trang trí b n đ nh khung,

l i t a đ , chú gi i, Trong Data View b n ch có th làm vi c đ c v i 1 Data

Frame 1 th i đi m, còn trong Layout View b n có th làm vi c đ ng th i v i

nhi u Data Frame (xem bài hi n th d li u) Các feature ch có th đ c t o hay

ch nh s a trong ch đ Data View chuy n gi a các ch đ hi n th có th s

- Phóng to (Zoom in) và thu nh (Zoom out)

- Phóng to / thu nh theo tâm c a màn hình (Centered zoom)

- Nhìn toàn c nh (Full extent) và d ch chuy n (Pan)

Có th s d ng công c phóng to (Zoom in) theo 2 cách khác nhau:

- B m chu t vào ch b t k , Data View s phóng to thêm 25%,

- B m chu t vào m t đi m b t k , không nh chu t ra kéo nó đi

ch khác đ t o thành 1 hình ch nh t r i nh chu t ra Toàn b

n i dung b n đ gi i h n b i hình ch nh t đó s đ c phóng to h t

c cho kín màn hình

Zoom in/out to the center of the map

Go to previous/next extent

of the map

• a chu t vào thanh công c Tools (hình v trên) r i nghiên c u các dòng tr

giúp (tool tip) mô t t ng công c

• B m vào công c Zoom In Ki m tra 2 ch đ làm vi c c a công c này (b m

vào 1 đi m hay t o 1 hình ch nh t trên b n đ ) S d ng công c này đ hi n

th toàn b lãnh th Vi t Nam T l lúc này là bao nhiêu ?

• B m vào công c Pan r i d ch chuy n b n đ đ nhìn th y Thái Lan r i tr

• Trong TOC (M c l c - Table of Contents) tìm l p

có tên là "Cities" Hãy th t t l p này b ng cách

b m vào ô vuông nh bên c nh nó

• B m chu t ph i vào l p “Populated Area” (khu

dân c ) đ hi n th context menu:

• Ch n Zoom to layer r i theo dõi thay đ i trên

màn hình

• Tên c a khu dân c gi a phía trên màn hình là

gì ?

Tên là: ………

M i m t l p (layer) đ u có m t b ng thu c tính đi kèm đ mô t các đ i

t ng (feature) c a l p đó xem thông tin thu c tính c a m t đ i t ng nào đó ta có th m b ng Attribute Table hay dùng công c Identify

• B m vào công c Identify

• B m chu t vào ch m tròn bi u th th tr n

S n Hoà:

• C a s Identify results s hi n ra

(hình bên) C a s này hi n th t t c các thông tin v đ i t ng

l p trên cùng most-layer>) mà ta

(<top-v a b m chu t (<top-vào

• B m vào nút có m i tên bên trái ch <top-most-layer>:

• Trong danh sách hi n ra ch n <Visible layers>

• B m vào th tr n S n Hòa trên b n đ m t l n n a, c a s Identify results s

hi n th nhi u layer h n Hãy tr l i xem tên c a các layer (l p) đó là gì:

•

……… ; ……… ; ……… ;

……….…

Tr c khi làm vi c v i m t hay m t nhóm đ i t ng nào đó ta c n ph i ch n

chúng ch n đ i t ng ta có th s d ng công c Select Feature (hay b ng

các h i đáp (query) s đ c nghiên c u trong bài sau) L u ý r ng ch có các

đ i t ng trong các Selectable layer m i có th đ c ch n b ng chu t

• Vào th c đ n Selection → Set Selectable Layers

C a s Set Selectable Layers s hi n ra:

• B m nút Clear All – T t c các layer s tr v tr ng thái không ph i là

selectable

• B m vào ô bên c nh l p Populated places và Roads r i đóng c a s l i Các l p

này s tr thành selectable (có th ch n đ c)

• B m vào công c Select Feature:

• Trên b n đ b m vào vòng tròn hi n th th tr n S n Hòa i t ng (th tr n) s

đ c đánh d u b ng m t ch m l n màu xanh

• B m vào m t đ ng màu đen nào đó bên c nh S n Hòa ng đó s đ c

ch n (chuy n sang màu xanh) thay cho th tr n S n Hòa

• Hãy th b m vào m t đ i t ng nào đó không ph i là đ ng hay khu dân c r i

tr l i xem có s ki n gì x y ra không?

Tùy theo ch đ ch n đ c đ t trong th c đ n Selection → Interactive

thêm vào danh sách các đ i t ng đã đ c ch n, 2) lo i kh i danh sách đó hay 3) tr thành đ i t ng đ c ch n duy nh t

• Trong th c đ n Selection → Interactive selection method ch n Add to current selection

• Trên b n đ b m chu t vào vài đ ng và khu dân c Các đ i t ng đã đ c

ch n có v n ti p t c đ c ch n nh c không ?

Nh trên đã nói, m i m t l p (chính xác h n là 1 feature class hay 1

shapefile) có m t b ng thu c tính liên k t v i nó đ mô t các đ i t ng trong

l p đó Hãy m b ng thu c tính c a l p Cities nh sau:

• B t l p Cities b ng cách đánh d u ô vuông nh c nh nó trong TOC

• B m chu t ph i vào l p Cities trong TOC

• Trong th c đ n hi n ra ch n Open Attribute Table

• B ng thu c tính s đ c m :

tính

C u trúc và n i dung b ng thu c tính có th đ c thay đ i trong trong phiên

biên t p c a ArcMap (Edit session, s đ c nói đ n trong các bài sau) Ngoài

ra các thông tin thu c tính còn có th đ c s a ch a ngoài Edit section, tuy

nhiên trong tr ng h p này ta không th dùng l nh Undo ( đ h y các thay

đ i đã đ a vào b ng thu c tính) nh trong Edit section đ c

Trong ArcGIS, tùy theo đ nh d ng d li u s có cách ký hi u tên các tr ng khác nhau i v i d li u d ng Geodatabase, tên tr ng đ c vi t trong d u ngo c vuông (ví d [Name]), còn đ i v i d li u d ng Shapefile, trên tr ng

đ c vi t trong d u nháy đúp (ví d “Name”)

• Trong c a s Attributes of Cities b m nút Options r i ch n Add field (xem hình trên)

• Trong h p tho i hi n ra ô Name gõ My_field, trong danh sách Type ch n Text (tr ng d ng ch ), r i trong ô Length gõ 30 là s ch t i đa c a tr ng này

• B m OK

• Kéo b ng thu c tính d ch sang 1 bên đ nhìn rõ b n đ S d ng công c Zoom

đ hi n th trên b n đ m t vài thành ph (ký hi u b ng vòng tròn nh màu đ )

• Trong th c đ n hi n ra ch n Calculate values

• Trên màn hình s hi n ra h p tho i c nh báo r ng

l nh Undo s không th th c hi n đ c B m nút

Yes đ đóng h p tho i này l i và ti p t c

• Trong h p tho i Field calculator hi n ra gõ “Thanh pho" + [City_Name] (xem

hình d i)

• B m nút OK

• Xem giá tr trong tr ng My_field v a m i t o

• B m nút All trong c a s b ng thu c tính đ hi n th t t c các dòng c a b ng này Hãy quan sát các giá tr trong tr ng My_field đ th y r ng ArcMap ch th c

hi n tính toán cho các đ i t ng đ c ch n

• Hãy ch n 2-3 thành ph cùng m t lúc r i th c hi n các l nh trên m t l n n a

• Sau khi nghiên c u xong, tr ng My_Field không c n dùng n a nên chúng ta s xóa nó đi

• Trong b ng thu c tính b m chu t ph i vào tên c a tr ng My_field nó r i ch n

th c đ n Delete Field

• ArcMap s c nh báo là l nh Delete Field không th Undo đ c B m Yes đ ti p

t c

Do màn hình không th hi n th h t đ c toàn b b n đ nên có th m t s

đ i t ng nào đó tuy đã đ c ch n nh ng b khu t không nhìn th y đ c

hi n th chúng ta dùng công c Zoom to Selected:

• Trong b ng thu c tính b m chu t vào c t ngoài cùng bên trái đ ch n m t dòng (1 đ i t ng) c a Cities

• óng b ng thu c tính

• B m chu t ph i vào l p Cities trong TOC

• Trong th c đ n hi n ra ch n Selection r i sau đó Zoom to Selected

s p x p các dòng theo th t t ng d n (ascending) hay gi m (descending)

c a các giá tr trong m t tr ng nào đó ta làm nh sau:

có th đ t Alias là "Ten san bay" đ d hi u h n Tên tr ng không đ c có

d u cách, còn Alias thì có th có t o Alias cho các tr ng c a m t l p

nào đó hãy vào h p tho i Properties r i trang Fields Sau đây, chúng ta s th

t o Alias cho tr ng "AEPTNAME" c a l p Aeroports

• Trong TOC, b m chu t ph i vào tên l p Aeroports, trong th c đ n hi n ra ch n Properties

• Trong h p tho i hi n ra b m vào trang Fields B m chu t vào tên tr ng AEPTNAME r i gõ "Ten san bay" vào ô Alias B m OK

• Vào b ng thu c tính c a l p Aeroports đ ý tên tr ng AEPTNAME đã đ c thay b ng "Ten san bay"

Có 3 ch đ khác nhau đ xem d li u: Contents, Preview và Metadata view

- Trong ch đ contents view t t c các d li u mà ArcView có th nh n d ng

(icons) gi ng nh ch ng trình Windows Explorer

- B n c ng có th xem s b (preview) các d li u đ a lý d i d ng b n đ

(geographic view) hay d i d ng b ng (table view) L u ý r ng m t CSDL đ a lý

bao g m các đ i t ng đ c xác đ nh b i v trí đ a lý và thông tin thu c tính

trong b ng attribute table

- Trong ch đ Metadata View b n có th xem các d li u d ng metadata (siêu

d li u), t c là các thông tin mô t khác nhau v d li u nh h qui chi u, th i

gian và ph ng pháp thu th p,

Các d ng d li u mà ArcView có th nh n d ng đ c bao g m: shape file,

ArcInfo’s coverage file, Personal Geodatabase và CAD files (*.dwg, *.dxf và

*.dgn) và các file nh raster nh *.tif, *.jpg, *.gif, *.bmp, *.png, *.img,

Tùy thu c vào lo i d li u mà ArcCatalog th hi n chúng d i d ng các bi u

t ng (icon) khác nhau M t s lo i d li u nh Shape file là m t t p h p nhi u

file khác nhau nh ng ch đ c hi n th b ng 1 Icon duy nh t.

Hình v sau minh h a ch đ Content view trong ArcCatalog:

Polygon datasetLine datasetPoint dataset

Navigating andconnecting tofolders

Controllingdata preview

Preview control

Launchingotherapplications

Viewing contents –data types

Previewing data –

as geographic ortable view

Viewing metadata– information about

a dataset

Trên hình v sau là ch đ Preview, các d li u đ c th hi n d i d ng b ng thu c tính

Chuy n t d ng Table sang d ng Geography ta th y đ c b n đ sau:

B m vào trang Metadata đ chuy n sang ch đ Metadata view ta đ c hình v

M c đích c a vi c k t n i v i th m c là đ có th truy nh p nhanh vào th

m c đó khi làm vi c v i ArcView (t ng t nh vi c t o Shortcut trong Windows)

• B m nút Connect to folder:

• Trong h p tho i hi n ra tìm th m c C:\ArcGIS_course r i ch n nó B m OK

Th m c này s đ c t o shortcut trong cây th m c (Catalog tree) bên trái màn hình:

• B m vào "C:\" trong cây th m c c a ArcCatalog đ ch n nó

• B m nút Disconnect from Folder đ ng t k t n i

Th m c C:\ s bi n m t kh i cây th m c

Ch đ Contents view hi n th các tài li u có trong th m c mà b n ch n

cây th m c (Catalog tree) Tài li u có th là m t hay nhi u file Contents

view hi n th các tài li u này d i 1 trong 4 d ng (t ng t nh trong

Windows Explorer): large icons (bi u t ng to), list (danh sách), details (chi

ti t) hay thumbnails (hình v nh hi n th s b n i dung tài li u) B n có th

chuy n gi a các d ng này b ng các nút trên thanh công c Contents:

Hãy nghiên c u các d ng hi n th này b ng cách:

• Ch n th m c C:\ArcGIS_course\DCW

• B m vào t ng nút trong s 4 nút trên r i quan sát các thay đ i trên màn hình

• Chú ý r ng Thumbnails (hình v nh hi n th n i dung tài li u m t cách s b )

ch hi n ra đ i v i nh ng tài li u đã đ c t o s n thumbnail tr c đó Các tài li u không có thumbnail thì đ c hi n th d i d ng Icons hay tên c a chúng Cách

t o Thumbnails xem b c sau

• B m vào trang Preview r i th xem m t s d li u trong th m c

C:\ArcGIS_Course\DCW

Khi xem d li u d i d ng Geography b n có th s d ng các công c phóng

to, thu nh (zoom), d ch chuy n (pan) đ hi n th và t o Thumbnail (đã nói

đ n trong b c trên)

• Hãy s d ng các công c Zoom và Pan:

• Trong Catalog tree ch n shapefile Admin: C:\ArcGIS_course\DCW\Admin.shp

• Vào trang Preview và ch n ch đ hi n th Geography

• S d ng Zoom in đ phóng to 1 ph n nào đó c a Admin.shp

• B m nút Create Thumbnail đ t o thumbnail cho file này

• Trong Catalog tree ch n th m c C:\ArcGIS_course\DCW r i b m vào trang Contents, sau đó ch n ch đ Thumbnail view (xem b c 2) đ xem hình thumbnail mà b n v a t o

Large icons

List Details

Thumbnails

- Các tham s đ hi n th d li u nh màu s c, l c nét, ký hi u,

Nh v y vi c dùng layer r t ti n l i do chúng ghi nh đ c các tham s hi n

th d li u (n u ch dùng d li u không thì m i l n dùng chúng ta l i ph i

ch nh các tham s hi n th ) Các file layer th ng có đuôi là *.lyr B n có th

t o và s d ng layer trong c ArcMap và ArcCatalog

Trong b c này b n s t o layer cho feature class v các n c ông Nam Á

M i n c s đ c hi n th b ng m t màu riêng bi t Trong ArcCatalog hãy:

• Chuy n vào th m c C:\ArcGIS_course\DCW\ Nháy đúp đ m th m c này

• B m vào trang Preview

• Trong cây th m c, b m chu t ph i vào file Countries.shp r i ch n th c đ n

Create Layer

• Trong h p tho i hi n ra gõ Cac_nuoc_DNA r i b m nút Save

• Trong cây th m c, ch n layer Cac_nuoc_DNA mà b n v a t o

Các b c ti p theo đ t các tham s hi n th cho layer Cac_nuoc_DNA (t c là

cho d li u trong shapefile Countries.shp)

• B m chu t ph i vào layer Cac_nuoc_DNA cây th m c r i ch n Properties

Trên màn hình s hi n thi ra h p tho i Layer Properties (hình d i)

• B m trang Symbology

• B m vào Categories, trong danh sách m ra b m ti p vào Unique Values

• Ô Value Field đ t giá tr CNTRY_NAME (tr ng ch a tên n c c a shapefile

Country.shp)

• B m nút Add All Values đ đ a t t c các n c vào trong danh sách

• B m nút OK đ đóng h p tho i Properties

• B m vào 1 file b t k trong cây th m c r i b m l i vào Cac_nuoc_DNA (đ

ArcCatalog load l i d li u), b n s th y m i n c trên b n đ s đ c tô m t

màu

B n có th dùng các thao tác kéo-th (drag and drop) đ chuy n các layer hay

các feature class t ArcCatalog sang ArcMap

Trong b c này b n s kh i đ ng ArcMap t ArcCatalog r i t o layer b ng cách kéo các feature class t ArcCatalog

• Trong ArcCatalog b m nút Launch ArcMap trên thanh công c , b m OK đ t o

Khi các b n kéo 1 layer t ArcCatalog sang ArcMap thì b n s có 2 layer

gi ng nhau ch không ph i là 1 layer chung (t c là khi kéo b n đã t o 1 b n

copy c a layer) N u b n thay đ i các tham s hi n th ArcCatalog s

không nh h ng đ n layer mà b n đã chép sang ArcMap

• Trong ArcMap, b m chu t ph i vào layer Cac_nuoc_DNA

• Ch n Properties, trong th c đ n hi n ra b m vào trang Source

ý r ng d li u cho layer này v n là file shape file "Country" ch không

ph i là "Cac_nuoc_DNA.lyr" mà b n t o b c tr c Ti p theo đây chúng

ta s hi n th t t c các n c b ng cùng 1 màu trong ArcMap:

• B m trang Symbology

• B m vào Features (Nh là trong ph n trên chúng ta đã b m vào Categories),

ArcMap s t đ ng ch n ph ng pháp Single Symbol

• B m nút OK T t c các features c a l p Countries s đ c hi n th b ng cùng

m t màu

• Quay tr v ArcCatalog, b m vào th m c C:\ArcGIS_course\DCW trong cây

th m c

• Vào th c đ n View → Refresh

• Ch n Cac_nuoc_DNA trong trang Contents r i b m vào trang Preview

ý r ng m c dù trên ta đã thay đ i cách hi n th l p Countries trong

ArcMap song cách hi n th " Cac_nuoc_DNA" trong ArcCatalog v n không

• Trong ArcCatalog b m vào trang Contents r i ch n th c đ n View → Refresh

• Ch n Lower48.lyr r i b m vào trang Preview, ta s th y các n c đ c hi n th

gi ng nh trong ArcMap ban nãy

Trong ArcCatalog b n có th t o m i, di chuy n, xóa các th m c và file d

li u gi ng nh trong Windows Explorer b ng các l nh New, Copy, Paste, Delete,

• Trong ArcCatalog b m vào trang Contents

• B m chu t ph i r i ch n New → Folder

• i tên th m c m c đ nh t "New Folder" thành "MyNewFolder"

• Trong cây th m c, b m chu t ph i vào Cac_nuoc_DNA layer r i ch n Copy

• B m 2 l n vào th m c MyNewFolder đ m nó ra r i b m chu t ph i, ch n Paste, Cac_nuoc_DNA s đ c chép vào th m c m i t o

• Bây gi b n hãy th xóa t p Cac_nuoc_DNA v a m i chép vào b c tr c

Bài 3 Gi i thi u chung v ArcMap

Trong bài này chúng ta s nghiên c u v :

• T o m t b n đ

• Thêm d li u vào b n đ và data frame (data frame đ c hi u là nhóm

các l p đ c hi n th v i cùng m t c s toán h c, m t b n đ có 1 hay

nhi u data frame, 1 data frame có 1 hay nhi u l p - layer)

• Thu c tính c a các đ i t ng (feature attributes)

ArcView tích h p các thông tin đ a lý và thông tin thu c tính trong các l p d li u

(data layers) và hi n th chúng trên b n đ

D li u bên trong ArcMap có th xem d i 2 ch đ : Data View và Layout

View Các l p d li u (Data layers) và tham s c a chúng đ c nhóm thành các

Data frame và đ c ghi l i trong file b n đ

thêm layer vào trong b n đ ta có th s d ng nút "Add Data" hay dùng đ ng

tác kéo-th t ArcCatalog (xem bài 2)

Các l p trong ArcMap có th đ c lo i b b ng cách b m chu t ph i vào tên c a

nó trong TOC (TOC - Table Of Contents, xem bài 1) r i ch n remove trong

th c đ n hi n ra

N u trong b n đ có nhi u layer thì chúng s đ c v theo th t t d i lên

trên theo danh sách trong TOC Ví d nh n u 2 layer cùng hi n th m t vùng thì

đó layer d i s b đè lên b i layer n m trên thay đ i th t c a layer ta có

th b m chu t r i kéo nó đ n v trí m i trong TOC

ArcMap có ch c n ng project on-the-fly cho phép thay đ i m t cách nhanh chóng

h qui chi u c a các layer Ví d nh ta có m t b n đ trong h t a đ VN-2000

và n u ta thêm vào b n đ m t l p (ch ng h n nh đ ng giao thông ) đ c xác đ nh trong h HN-72 thì ArcMap s t đ ng chuy n t m th i l p đó v h

VN-2000 đ hi n th đúng trên b n đ cùng v i các d li u khác B n thân các

t p tin ch a l p v a thêm vào thì v n không thay đ i, t c là v n trong h HN-72

M i b n đ có th có 1 hay nhi u data frame M i data frame có th có m t h qui chi u riêng Các data frame đ c hi n th riêng bi t trong ch đ Data View

và có th hi n th chung trong ch đ Layout View (xem bài hi n th d li u) Các layer có th đ c t o ra t nhi u ngu n d li u khác nhau: shape files, personal geodatabases, ArcInfo cover datasets, CAD drawings, SDE databases, tables, các file nh

Các d li u đ a lý có 2 d ng chính là vector (shape, cover, CAD, geodatabase, )

và raster ( nh s , nh quét, các file nh d i d ng *.jpg, *.tiff, ) Shape file và Geodatabase là 2 d ng d li u vect chính c a ArcViews D li u trong m t shape file (hay m t feature class trong geodatabase) ch có th là m t trong s 3 d ng đ i t ng sau: point ( đi m), line (đ ng) và polygon (area - vùng) Khi b n t o m t shape file trong ArcCatalog thì b n ph i ch rõ nó s ch a các đ i t ng lo i nào (khác v i ArcView, MapInfo cho phép b n l u tr trong

• Trong ArcCatalog tìm đ n th m c C:\ArcGIS_course\ArcMapDemo\shape

• B m vào trang Contents r i b m chu t ph i vào file rdline.shp r i ch n Properties

• Trong h p tho i hi n ra ch n trang Fields

• B m vào tr ng Shape trong danh sách Field Name:

• B m nút dòng Spatial Reference (hình trên)

• C a s Spatial Reference đ đ t tham s c a h qui chi u s hi n ra (hình

• B m nút OK trong c a s Spatial Reference Properties đ đóng nó l i

• B m ti p nút OK trong c a s Shapefile Properties

• Kh i đ ng ArcMap t nút Start ho c b ng cách b m vào bi u t ng ArcMap

trên thanh công c c a ArcCatalog

• Trong h p tho i hi n ra b m OK đ t o m i m t b n đ

• Trong th m c (TOC) c a b n đ v a t o có 1 data frame có tên m c đ nh là

Layers Data Frame này hi n còn đang r ng (hình d i)

• B m chu t ph i vào r i trong th c đ n hi n ra ch n Properties

• Trong h p tho i hi n ra b m vào trang Coordinate System (hình d i)

• Trong ô Select Coordinate System ch n h qui chi u sau: Predefined →

Geographic Coordinate Systems → World → WGS1984 (gi ng nh b c 1)

• B m nút OK đ đóng h p tho i Data Frame Properties l i

T gi tr đi b n đ s đ c hi n th trong h to đ đ a lý WGS-84 N u b n thêm vào Data Frame (t c là thêm vào b n đ ) các d li u trong h qui chi u khác thì chúng s đ c t đ ng chuy n đ i v h WGS-84

đ i tên cho Data Frame Layers và ch n đ n v hi n th t a đ cho nó làm

các b c sau:

• B m chu t ph i vào r i trong th c đ n hi n ra ch n Properties

• B m vào trang General

• Trong ô Name gõ "WGS84" đ đ i tên c a Data Frame

• Trong ô Display ch n Degrees Minutes Seconds đ hi n th t a đ d i d ng đ

- phút -giây

ý trên màn hình data frame Layers đã đ c đ i tên thành WGS84 T a đ

c a con tr chu t c ng đ c hi n th phía d i bên ph i màn hình b ng đ - phút - giây

• B m nút Add data t thanh công c c a ArcMap

• Tìm th m c C:\ArcGIS_course\ArcMapDemo\shape r i thêm c 3 file (pppoint.shp, pppolyp.shp, rdline.shp) trong đó b ng cách gi nút Ctrl trên bàn phím r i b m chu t vào t ng file m t, sau đó b m nút Add D li u trong 3 shape file s đ c thêm vào data frame Layers và hi n th lên màn hình Do các shape

file pppoint.shp và pppoly.shp đ c đ t trong h quy chi u khác v i WSG-84 nên s có h p tho i yêu c u kh ng đ nh chuy n đ i h t a đ c a các file này v

h WSG-84 c a Data Frame WGS84 B m nút OK đ ch p nh n chuy n đ i

• B m nút Add data m t l n n a

• Tìm th m c C:\ArcGIS_course\ArcMapDemo\cover r i nháy đúp chu t vào file

pop_areas (các khu dân c ) Các thành ph n c a pop_areas s hi n ra, b n s

th y coverage file pop_areas ch a các đ i t ng d ng đ ng, chú gi i, vùng và

đi m (arc, label, polygon, tic)

• B m phím Ctrl r i ch n c 4 lo i đ i t ng: arc, label, polygon, tic

• B m nút Add đ thêm chúng vào b n đ

Chúng ta có th nh n th y r ng 2 layer là pop_area polygon và pppolyp ch a

các đ i t ng gi ng h t nhau pop_areas polygon đ ng trên pppolyp trong

m c l c (TOC) nên nó s che khu t các đ i t ng c a pppolyp

• T t và b t l p pop_areas polygon đ th y r ng l p pppolyp c ng gi ng h t nó

(các vùng dân c nh trên b n đ đ i màu khi t t / b t)

• Ch n th c đ n Insert → Data Frame

• xu t hi n trong TOC ý là các layer c a Data

Frame WGS84 không hi n th trên màn hình n a (do trong ch đ Data View,

ArcMap ch hi n th 1 Data Frame trong 1 th i đi m, đó là Active Data Frame -

tên c a nó đ c vi t b ng ch đ m trong TOC)

• B m chu t ph i vào New Data Frame r i ch n Properties, trong h p tho i hi n ra

vào trang Coordinate System

• t h t a đ là Predefined → Projected Coordinate System → UTM →

C:\GIS_course\ArcMapDemo\image Esrimap (file nh)

• Ta s th y trên b n đ hi n ra các n c ông Nam Á và nh c a khu v c Sông

Hinh ( nh r t nh so v i c n c Vi t Nam)

• t t New Data frame và b t WGS84, trong TOC b m chu t ph i vào data frame WGS84 r i ch n th c đ n Activate New Data frame s t t đi và trên màn hình s hi n th ra data frame WGS84 (ch đ m)

Sau đây chúng ta s thêm vào b n đ m t layer tên là UTM_zones ch a l i kilomet trong l i chi u UTM:

• B m nút Add data r i thêm file layer trong th m c C:\ArcGIS_course\ArcMapDemo\UTM_zones

Ti p theo chúng ta s nghiên c u nh h ng c a vi c thay đ i t a đ :

• Trong ArcMap, b m chu t ph i vào UTM_zones r i ch n Zoom to Layer

• Hãy tr l i xem l i t a đ có hình gì ?

• ………

• Dùng chu t kéo layer UTM_zones t data frame WGS-84 sang data frame New

Data Frame

• B m chu t ph i vào New Data Frame r i ch n Activate

• B m chu t ph i vào UTM_zones r i ch n Zoom to Layer đ hi n th toàn b layer này trên màn hình

• L i t a đ bây gi có hình gì? B n có bi t t i sao không ?

• Trong ArcMap Ch n th c đ n File → Save as

• Tìm đ n th m c C:\GIS_course r i gõ tên file b n đ là Bai_3, b m nút Save ArcMap s t đ ng thêm đuôi mxd r i ghi b n đ vào đ a c ng

Trong các bài tr c chúng ta làm vi c ch y u v i đ nh d ng d li u Shape

file Trong bài này chúng ta s làm quen v i m t đ nh d ng d li u khác là

Có 2 đ nh d ng ch y u mà ArcMap dùng đ l u tr d li u là shape files và

personal geodatabase (g i t t là geodatabase) Shape file đ n gi n h n

GeoDatabase song ch c n ng c a nó l i ít h n

lo i đ i t ng không gian mà nó l u tr , shape file s đ c hi n th trong

ArcCatalog b ng 1 trong 3 bi u t ng (icon) sau:

V th c ch t shape file không ph i là 1 file mà là 5-6 file có tên gi ng nhau

nh ng đuôi khác nhau (b n có th xem chúng trong Windows Explorer) 3 file

quan tr ng nh t c a shape file là các file có đuôi:

*.shp – ch a các đ i t ng không gian (geometry)

*.dbf – b ng thu c tính

*.shx – ch s đ liên k t đ i t ng v i b ng thu c tính

n u có file *.prj thì nó s xác đ nh h qui chi u c a shape file

d ng c a MS Access) Khác v i Shape file, GeoDatabase cho phép l u gi

topology c a các đ i t ng C u trúc c a m t GeoDatabase nh sau:

GeoDatabase

Feature Dataset Feature Dataset Feature Dataset

Feature Class

Attribute Table

Feature Class Feature Class

Attribute Table Attribute Table

Trong GeoDatabase có 1 hay nhi u Feature Dataset Feature Dataset là m t nhóm các lo i đ i t ng có cùng chung h quy chi u và h t a đ M t Feature Dataset có th ch a 1 hay nhi u Feature Class Feature Class chính là đ n v

ch a các đ i t ng không gian c a b n đ và t ng đ ng v i 1 l p (layer) trong ArcMap M i Feature Class ch ch a m t d ng đ i t ng (polygon - vùng, Line - đ ng, point hay multipoint- đi m) M t Feature Class s đ c g n ch t

v i 1 b ng thu c tính (Attribute Table) Khi b n t o Feature Class thì b ng thu c tính c ng đ c t đ ng t o theo M t ví d v CSDL b n đ đ a chính:

Feature Class Geometry

type Attribute Description

GeoDatabase "Ban_do_dia_chinh"

Feature Dataset "Ban_do" Coord system: VN-2000

so_hieu, loai_dat

Hi n th th a đ t

th a đ t Tam_thua Point dien_tich,

so_hieu, loai_dat

Hi n th tâm th a

đ t Diem_khong_ch

e

Point so_hieu, X, Y, Z Hi n th đi m kh ng

ch đo v Diem_dac_trung Point Ten, mo_ta Các đi m đ c tr ng

i m

Vùng

ng

(phiên biên t p) trong ArcMap ArcMap có đ y đ các công c đ b n có th v

các đ i t ng b n đ T t c các công c đ c b trí trong thanh Editor ToolBar,

thanh này có th đ c g i ra thông qua th c đ n Tools → Editor ToolBar ho c

View → Tools → Editor:

M t đ c đi m c a ArcMap là khi v m t đ i t ng hình h c, b n ph i s d ng

công c Sketch (bút phác h a) đ v phác h a Sau khi đã phác h a xong đ i

t ng b n ra l nh "End Sketch" thì hình phác h a m i tr thành đ i t ng th t

trong CSDL Tuy nhiên, các đ i t ng này v n ch a đ c ghi vào file c a CSDL

trên đ a c ng Sau khi k t thúc m t phiên Edit (Edit section), b n ph i ra l nh

Save Edits thì nh ng gì b n làm m i th t s đ c ghi vào file CSDL trên đ a

c ng

Bài t p

Trong bài này b n s th t o m t CSDL b n đ đ a chính v i 2 feature class là Thua và Ranh_thua (xem b ng trên) Sau đó b n s v 1 m nh b n đ v i s

đ và các s li u cho trong hình v trên

• Kh i đ ng ArcCatalog

• Vào th m c C:\ArcGIS_course\CadastralMap

• Vào trang Contents c a ArcCatalog, b m chu t ph i vào ch tr ng b t k r i

ch n th c đ n New → Personal Geodatabase (hình d i)

• ArcCatalog s t o m t Geodatabase v i tên m c đ nh là "New Personal ", hãy

gõ tên m i cho nó là "DiaChinh" r i b m Enter

• B m đúp chu t vào DiaChinh, do hi n nay CSDL còn ch a có đ i t ng nào nên nó còn tr ng

• B m chu t ph i vào ch tr ng b t k r i ch n New → Feature Dataset Trên màn hình s hi n th ra h p tho i Feature Dataset (hình d i)

• ô Name hãy gõ "UTM-48" là tên c a Feature Dataset

• Do h t a đ ch a đ t nên trong ô Spatial Reference có dòng Unknown

Coor-dinate System đ t t a đ cho Feature Dataset v a t o hãy b m vào nút Edit

• Trong h p tho i hi n ra b m vào nút Select đ ch n m t h t a đ đã có s n

• Trong h p tho i "Browser for Coordinate System" vào th m c Projected

Coordinate System\UTM \ WGS-84 r i tìm file "WGS 1984 UTM Zone 48N.prj"

B m nút Add

• Trong h p tho i Spatial Reference Properties b m vào trang X/Y Domain r i đ t

các giá tr MinX=500000, MaxX=600000, MinY=2300000, MaxY=2400000 nh

hình v d i

• B m OK đ đóng h p tho i Spatial Reference Properties

• B m OK l n n a đ đóng h p tho i Feature Dataset

• ArcCatalog s t o 1 Feature Dataset có tên là UTM-48

• Nháy đúp vào Feature Dataset có tên là UTM-48 v a t o đ m nó ra, b n s

th y hi n nay trong Feature Dataset này ch a có gì

• B m chu t ph i vào ch tr ng b t k r i ch n New → Feature Class

• Trong h p tho i hi n ra (hình d i) gõ "Thua" ô Name

hi n ra phía d i ô Geometry Type ch n Polygon ý ô Spatial Reference đã có s n h t a

đ mà ta đ t b c 1 cho Feature Dataset WGS-84

• Sau đây chúng ta s thêm tr ng thu c tính "So_hieu" cho feature class "Thua" Hãy b m chu t vào ô

tr ng ngay d i tr ng "Shape" r i

gõ "So_hieu" (hình d i), b m vào

ô bên ph i nó (c t Data Type) r i

ch n ki u d li u là "Short Integer":

• B m nút Finish, ArcCatalog s t o Feature Class có tên là "Thua"

• t o Feature Class "Ranh_Thua" c ng làm các b c t ng t nh đ i v i

"Thua" song Geometry Type là Line (ch không ph i là Polygon) và không c n

t o thêm tr ng m i nh "So_hieu" trong b c tr c

• Hãy đóng ArcCatalog l i và kh i đ ng ArcMap r i t o m t b n đ m i

• B m nút Add Data r i tìm vào

C:\ArcGIS_course\CadastralMap\DiaChinh\UTM-48\ r i m 2 feature class "Thua" và "Ranh_Thua" mà ta v a t o b c trên

• Vào th c đ n Tools → Editor ToolBar đ hi n th thanh công c Editor:

• B m vào nút Editor r i ch n Start Editing đ b t đ u Edit Section (phiên biên

t p)

• B m ti p vào nút Editor r i ch n Snap Option trong c a s hi n ra đánh d u t t

c các ô c t Vertex đ ch n ch đ b t đi m vào đ nh c a các đ ng và vùng

(hình d i) ánh d u c ô Edit sketch vertices

• óng c a s Snapping Environment

Tr c tiên chúng ta s t o các đ ng ranh gi i th a l p "Ranh_Thua" B i

v y trong ô Target hãy ch n "Ranh_Thua"

• Trong ô Task c a thanh công c Editor ch n "Create New Features"

• B m vào công c Sketch đ b t đ u v phác h a

• B m chu t ph i vào ch tr ng b t k , trong th c đ n hi n ra ch n Absolute X,Y

• Gõ t a đ c a đi m A vào c a s t a đ nh trong hình v sau r i b m Enter

• B m chu t ph i vào ch tr ng b t k , trong th c đ n hi n ra ch n Absolute X,Y

• Gõ t a đ c a đi m B vào c a s t a đ nh trong hình v sau r i b m Enter

• B m chu t ph i vào ch tr ng b t k r i ch n Deflection (góc tính t c nh AB

v a t o) Trong c a s nh hi n ra gõ 90 là góc vuông c n d ng r i b m Enter:

• ArcMap s gi i h n đ ng m i t o góc 900 so v i c nh AB

• B m chu t ph i vào ch tr ng b t k g n v trí c n d ng đi m I r i ch n Length

Trong c a s nh hi n ra gõ 80 là chi u dài c nh BI r i b m Enter

• ArcMap s v đo n BI d i d ng phác h a

• d ng đi m K ta đ ý r ng s gia t a đ c a nó so v i đi m I c ng b ng s gia

t a đ c a A so v i B Do đó ta s s d ng công c Delta X,Y đ d ng đi m K

• B m chu t ph i vào ch tr ng b t k r i ch n Delta X,Y r i gõ -100, -50 B m

• B m vào Sketch r i snap chu t vào đi m B, b m chu t trái

• a chu t v 1 đi m b t k trên c nh AB, b m chu t ph i, ch n th c đ n

Parallel Bây gi đo n th ng s d ng s n i ti p v i AB

• B m chu t ph i g n v trí d ki n c a đi m C r i ch n Length Gõ chi u dài

• B m vào m i tên c nh Sketch (hình d i) r i ch n công c Intersection

• a con tr chu t v 1 đi m trên c nh KI, ArcMap s v 1 đ ng th ng dài ch y qua đó, b m chu t trái

• a con tr chu t v 1 đi m trên c nh NG, ArcMap s v 1 đ ng th ng dài

ch y qua đó, b m chu t trái i m H là giao đi m c a KI và NG s đ c d ng

• B m vào Sketch r i b t đi m vào đi m G B m chu t trái r i phím F2 C nh

HG s đ c d ng

• D ng ti p c nh HI n i H và I (nh b m F2 khi k t thúc)

• Snap chu t vào đi m M r i b m chu t trái

• a con tr chu t vào đi m b t k trên c nh NM r i b m chu t ph i, ch n

Segment Deflection, gõ góc 1350 vào h p tho i hi n ra, b m Enter

• V 1 c nh theo h ng ML có chi u dài b t k B m F2

• Dùng công c Edit ch n c nh v a t o

• Trong ô Task ch n Extent/Trim features

• B m vào Sketch

• Snap chu t vào đi m A r i b m chu t trái

• Snap chu t vào đi m K r i b m chu t trái

• Dùng công c Edit ch n đ ng g p khúc BCDEF

• B m vào công c Split trên thanh công c Editor:

• Snap r i b m chu t trái vào đi m C, đ ng g p khúc BCDEF s b c t thành 2

đo n C

• Dùng công c Edit ch n đ ng g p khúc CDEF

• B m vào công c Split trên thanh công c Editor:

• Snap r i b m chu t trái vào đi m D, đ ng g p khúc CDEF s b c t thành 2

• Trong ô Task ch n Extent/Trim features r i d ng đi m S t ng t nh cách

d ng đi m L b c trên Ho c b n có th dùng công c Intersection đ d ng

đi m S t ng t nh đi m G

Trong các b c trên ta đã v xong l p ranh gi i th a Trong các b c ti p theo ta s v các th a đ t v các th a đ t (là đ i t ng vùng trong

Nguyên t c chung khi v các đ i t ng d ng vùng trong ArcMap là ta ph i v

phác h a đ c đ ng bao c a chúng Trong các b c ti p theo chúng ta s s

d ng công c Trace đ "ch y" theo các đ ng ranh gi i th a nh m t o ra

đ ng bao đó Chúng ta c ng s s d ng công c Autocomplete Polygon đ

nâng cao hi u su t và t ng đ chính xác u đi m c a công c Autocomplete

Polygon là khi có các th a đ t k nhau (cùng chung ranh gi i) và ta đã v

m t s th a thì khi v các th a bên c nh không c n ph i v l i đ ng ranh

gi i chung n a

Do các th a đ t n m trong Feature Class "Thua" nên trong các b c ti p theo

ta ph i chuy n Target layer v "Thua"

• Trong ô Target thanh công c Editor ch n "Thua", ô Task ch n Create New

Feature (hình d i)

• Dùng công c Edit ch n đ ng ABIK

• B m vào m i tên c nh công c Sketch r i ch n công c Trace

• B m chu t vào đi m A (không c n chính xác)

• a chu t ch y ch m vòng quanh đ ng

ABIK (hãy đ ý đ ng màu đen r t m nh ch y

theo con tr chu t), khi quay v đi m A thì b m

chu t trái l n n a

• B m F2 đ Finish sketch Th a ABIK s đ c

t o ra và đ c tô màu (hình bên)

• Chú ý: thay vì công c Trace b n có th ch n

công c Sketch r i b t đi m vào A, B, I, K

• Trong ô Task ch n Auto Complete Polygon

• Ch n công c Sketch

• B t đi m r i b m vào B, ti p t c b t đi m r i b m vào C, D, E, F, G, H, I

• B m F2 đ Finish sketch Th a BCDEFGHI s đ c d ng

• Chú ý: do ta dùng công c Auto Complete Polygon nên c nh IB chung v i th a ABIK (đã có t b c tr c) không c n v l i

B ng công c Auto Complete Polygon t ng t nh đ i v i th a BCDEFGHI b c trên Trong quá trình d ng b n có th k t h p s d ng công c Trace

• Vào b ng thu c tính c a l p "Thua" ý trong b ng đó có 2 tr ng là Shape_Length (chu vi) và Shape_Area (di n tích) đã đ c t đ ng tính

• L n l t ch n t ng th a (trong b ng thu c tính ho c trên b n đ ) r i gõ s hi u

th a vào tr ng So_hieu nh sau: ABIK s 1, BCDEFGHI s 2, DTPNGFE s 3, PNMQ s 4, NGHIKLM s 5

mu n ghi l i nh ng gì đã làm không Khi đó b n có th ch n Yes ho c No

• Ghi l i b n đ vào file C:\ArcGIS_course\BandoDC.mxd

Bài 5 Các ph ng pháp hi n th d li u

Trong bài này chúng ta s làm quen v i các ph ng pháp hi n th d li u

nh m nâng cao tính tr c quan c a chúng Chúng ta c ng s h c cách t o

nhãn (label) cho các đ i t ng trên b n đ Ngoài ra b n còn th thay đ i

nghiên c u m t đ phân b c a các đ i t ng d ng đi m

nhau d a trên giá tr c a m t (hay nhi u) thu c tính nào đó Thu c tính đ c

s d ng làm c s hi n th có giá tr r i r c v i s l ng không quá 20-30 giá

tr , ch ng h n nh 1, 2, 3, hay "Hanoi", "Haiphong", Có 3 ch đ hi n th

b ng Categories là 1 Unique values; 2 Unique values, may fields; 3 Match

ch ng h n nh đ hi n th các lo i hình s d ng đ t b ng các màu s c khác

nhau, hay trên b n đ hành chính các đ a ph ng đ c tô màu khác nhau

làm vi c v i các style t th c đ n Tools → Style → Manager)

nhau d a trên giá tr c a m t (hay nhi u) thu c tính nào đó Khác v i

ph ng pháp Categories, thu c tính đ c s d ng làm c s hi n th có giá

tr liên t c hay r i r c v i s l ng giá tr l n Ch ng h n nh khi th hi n mô

hình s đ cao hay th hi n m t đ dân c 1 khu v c nào đó ArcMap s

chia các giá tr có th có thành t ng kho ng r i đ t cho m i kho ng giá tr

- Proportional symbol: m i giá tr đ c hi n th b ng ký hi u có kích th c

t l v i giá tr đó Nh v y Proportional symbol s hi n th chính xác h n Graduated symbols song nó có tính khái quát hóa kém h n và không thích

h p khi thu c tính có r t nhi u giá tr (làm r i m t)

- Dot Density: Thu c tính đ c th hi n b ng các đi m có m t đ khác nhau Giá tr các cao thì m t đ càng l n

bi u đ Ví d nh c c u s d ng đ t c a t ng khu v c có th đ c hi n

th b ng ph ng pháp này

song áp d ng cho m t t p h p các thu c tính

B n có th đ t các ph ng pháp hi n th mô t trên cho t ng layer (l p)

b ng cách b m chu t ph i vào tên c a layer đó trong TOC (table of contents, bên trái màn hình, xem bài 1) r i ch n th c đ n Properties Trong h p tho i hi n ra ch n trang Symbology

Ngoài các ph ng pháp hi n th d li u b ng ký hi u (Symbology) trên,

b n còn có th t o nhãn (label) b ng ch cho các đ i t ng theo 1 hay nhi u thu c tính c a chúng Ví d nh đ vi t tên c a cách đ a danh hay hi n th

di n tích c a chúng, t o label cho m t layer nào đó hãy chu t ph i vào tên c a layer đó trong TOC r i ch n th c đ n Properties Trong h p tho i

• i tên c a Data Frame t "Layer1" thành "Single Symbol" b ng cách: b m

chu t 2 l n ch m (b m ch m ch không b m nhanh) r i gõ "Single Symbol",

b m Enter

• S p x p th t các layer trong TOC theo th t t trên xu ng d i nh sau:

Cities, Admin_line, Rivers, Water_polys, Admin_polys, Countries

• Vào th c đ n Insert → Data Frame đ thêm m t Data Frame m i

• i tên Data Frame m i thành "Graduated Color"

• Dùng chu t kéo layer "Admin_polys" trong TOC xu ng phía d i Data Frame

"Graduated Color", l p này s đ c chuy n v Data Frame "Graduated Color"

Ti p sau đây chúng ta s đ t ch đ hi n th cho các l p Data Frame

"Single Symbol" th i đi m này trên màn hình ch hi n th Data Frame

"Graduated Color" v i l p duy nh t là "Admin_polys" (do nó đang là Active

Data Frame) chuy n sang Data Frame "Single Symbol", hãy b m chu t

ph i vào nó trong TOC r i ch n th c đ n Activate

• B m chu t ph i vào "Cities" trong TOC r i ch n Properties, trong h p tho i hi n

ra vào trang Symbology

• Trong ô Show ch n Features r i ch n ph ng pháp hi n th là Single Symbol

• t ô Size là 8 pixel cho kích th c c a ký hi u

• B m nút OK, b n s quay v h p tho i Layer Properties, b m ti p nút OK l n

n a đ đóng h p tho i này

• Hãy xem cách hi n th các thành ph trong c a s ArcMap và ký hi u d i dòng "Cities" trong TOC

Trong l p Admin_line có đ ng ranh gi i hành chính bao g m các lo i:

đ ng b bi n (Coastline), ranh gi i qu c gia (International Boundary),

đ ng bao quanh các đ o (reef), ranh gi i vùng và l i t a đ Lo i đ ng

đ c cho trong thu c tính BND_Type c a l p Admin_line Trong b c này

chúng ta ch hi n th đ ng b bi n (Coastline) và ranh gi i qu c gia

(International Boundary)

• Vào c a s Properties c a l p Admin_line, b m vào trang Symbology (tham

kh o b c 3)

• Ch n ph ng pháp là Categories r i Unique Values

• Ch n Value Field (thu c tính làm c s đ hi n th ) là BND_Type

• B m nút Add All Values, ArcMap s tìm t t c các giá tr c a BND_Type trong

b ng thu c tính và gán cho m i giá tr m t màu

• Do m c đích c a chúng ta ch hi n th đ ng Coastline và Int Bnd, các lo i

đ ng khác không hi n th nên xóa chúng kh i danh sách b ng cách: nh n nút

Ctrl trên bàn phím, l n l t b m chu t vào các ki u đ ng Gridline và Reef r i

b m nút Remove Sau đó đ tr ng (uncheck) ô vuông Symbol dòng <All other

values> (xem hình trên)

• t ký hi u cho Coastline b ng cách nháy đúp chu t vào đ ng ký hi u c a nó

(hình trên), trong h p tho i Symbol Selector hi n ra ch n ki u đ ng là

"Coastline", màu là "Ultra Blue", Width (l c nét) là 1 B m OK đ đóng h p tho i Symbol Selector

• t ký hi u cho đ ng ranh gi i qu c gia (Int Bnd) b ng cách nháy đúp chu t vào đ ng ký hi u c a nó (hình trên), trong h p tho i Symbol Selector hi n ra

ch n ki u đ ng là "Boundary, County" Tuy nhiên ki u đ ng có s n này không hoàn toàn gi ng nh chúng ta mong mu n Ta có th ch nh s a nó b ng các thao tác ti p sau:

• Trong h p tho i Symbol Selector b m vào nút Properties, trên màn hình s hi n

ra h p tho i Symbol Property Editor cho phép chúng ta s a ho c t o ra ký hi u

m i (xem hình d i)

• Trong ô Layers c a h p tho i Symbol Property Editor ta th y đ ng c a chúng

ta hi n nay g m 2 ph n: 1 đ ng nét đ t trên và đ ng n n màu xám d i Hãy b m chu t vào đ ng nét đ t đ ch n nó

• Trong trang Cartographic Line hãy đ t Width (l c nét) b ng 0,24

• B m vào trang Template (hình d i)

• Hãy dùng chu t kéo ô vuông nh màu xám sang phía bên ph i r i b m chu t vào các ô vuông nh đ t o ra đ c ki u đ ng nh trong hình v sau (chú ý

ph n trong hình ellipse, m i khi b n b m chu t vào ô vuông nh nó s đ i màu):

• B m nút OK 3 l n đ l n l t đóng các h p tho i Symbol Property Editor, Symbol Selector và Layer Properties

• Hãy quan sát cách th hi n đ ng ranh gi i trên màn hình và các ký hi u phía

d i Layer Admin_line trong TOC

Intermittent lake (h không có n c quanh n m) và River Lo i đ i t ng

đ c cho trong thu c tính WATER_TYPE

• M c a s Properties c a Water Polys, vào trang General, trong ô Layer Name

đ i tên nó thành Water Features

• Vào trang Symbology, ch n ph ng pháp hi n th là Categories → Unique

Values Ch n Value Field là WATER_TYPE

• B m nút Add All Values, sau đó xóa t t c các đ i t ng Reservoir (h gi n c

nhân t o) b d u (uncheck) ô <All Other values> (tham kh o thêm b c 4)

• t ký hi u cho Intermittent lake b ng cách nháy đúp vào ký hi u c a nó Trong

h p tho i hi n ra ch n ký hi u có s n là "10% Ordered Stipple" Ký hi u này

không hoàn toàn phù h p nên ta l i ti p t c thay đ i nó B m vào nút Properties,

trong h p tho i Symbol Property Editor hi n ra vào trang Picture Fill (hình d i)

r i đ t Foreground Color là "Big Sky Blue", Scale X = 1,50, Scale Y = 1,50 B m

vào nút Outline r i ch n màu c a đ ng bao c ng là "Big Sky Blue" B m nút OK

2 l n đ l n l t đóng các h p tho i Symbol Property Editor, Symbol Selector

• t ký hi u cho Lake ki u đã có s n "Lake"

• t ký hi u cho River là ki u có s n "Jade" v i màu Outline là "Delft Blue"

• B m OK đ đóng h p tho i Layer Properties

L p Countries s đ c hi n th b ng m t màu duy nh t không có đ ng bao (do ranh gi i qu c gia đã đ t trong Admin_line)

• Vào Layer Properties c a l p Countries, trang Symbology

• Ch n ph ng pháp hi n th là Features → Single Symbol, b m vào nút Symbol

r i ch n màu là "Yucca Yellow", Outline Color là "No Color" (không v đ ng bao)

• B m OK nhi u l n đ đóng các h p tho i trên màn hình

• Trong TOC b m chu t ph i vào Data Frame "Single Symbol" r i ch n th c đ n Properties

• Vào trang "Frame", trong ô Background ch n ki u là LtBlue

• Vào h p tho i Properties c a l p Cities, trang Labels (hình d i)

• ánh d u ô Label features in this layer

• Trong ô Label Field ch n "NAME" là thu c tính ch a tên c a thành ph

• B m vào nút Symbol r i ch n ch là Arial, c 8, b m nút OK

• B m OK đ đóng h p tho i Layer Properties

• Làm t ng t đ i v i l p "Countries" song ch n tr ng là CNTRY_NAME, c

ch là 10, Bold Ngoài ra b n hãy b m vào nút Label Placement Options r i

trong h p tho i hi n ra ch n ô Remove Dublicate labels (m i đ i t ng ch t o 1

nhãn, n u không thì v i Philippines là n c có nhi u đ o s hi n ra nhi u nhãn)

• Hãy phóng to khu v c ông Nam Á v t l 1:15.000.000 g n gi ng hình v sau:

c

Chúng ta s s d ng các thông tin v dân s và di n tích có trong thu c tính POP_ADMIN và SQKM_ADM c a l p Admin_polys đ tính m t đ và hi n

th các khu v c hành chính b ng các màu khác nhau

• Hãy làm cho Data Frame "Graduated Symbol" tr thành Active (tham kh o ph n

• t ph ng pháp là Quantities → Graduated Color

• Ch n Value Field là POP_ADMIN

• Do m t đ dân s là giá tr liên t c nên trong b c sau ta ph i đ t cách chia

kho ng cho h p lý (hi n nay ArcMap đang t đ ng chia thành 5 kho ng - 5

classes) Ngoài ra, ta c ng ph i lo i b các giá tr < 0 (không có d li u)

• Trong ô classes đ t giá tr b ng 8 kho ng

• B m vào nút Classify, trong h p tho i Classification hi n ra b m vào nút

Exclusion (lo i b )

• Trong h p tho i Data Exclusion hi n ra hãy vào trang Query (hình d i) Hãy

nh p dòng đi u ki n sau (lo i b các vùng có dân s <0, t c là không có d

li u):

"POP_ADMIN" < 0

• B m sang trang Legend đ đ t cách hi n th các vùng không có d li u ánh

d u ô Show Symbol for exclude data, ch n màu cho Symbol là "Gray 40%",

Outline là "No Color", trong ô Label gõ "Không co du lieu"

• B m nút OK 3 l n đ đóng các h p tho i trên màn hình

Do l p Admin_polys không có thu c tính "m t đ dân c " mà ch có

"POP_ADMIN" và "SQKM_ADMIN" (xem ph n trên) nên khi t o nhãn ta

ph i dùng bi u th c đ tính m t đ dân c

• Vào h p tho i Properties c a l p Cities, trang Labels (hình d i)

• ánh d u ô Label features in this layer

• B m nút Expression, trong h p tho i Label Expression hi n ra gõ bi u th c sau

vào ô Expression (hình d i):

INT(([POP_ADMIN] / [SQKM_ADMIN])) (chia POP_ADMIN cho SQKM_ADMIN r i l y ph n nguyên, chú ý các d u

ngo c)

• B m OK đ đóng h p tho i Label Expression

• Trong h p tho i Layer Properties b m nút Symbol r i ch n ch Arial, c 6, màu

"Ultra Blue" B m OK

• B m OK đ đóng h p tho i Layer Properties

• Hãy quan sát các nhãn v a t o ra trên màn hình

• Trong các b c ti p theo ta không c n hi n th nhãn cho l p Admin_polys n a

nên b n hãy b nó đi b ng cách vào trang Labels c a h p tho i Layer Properties

r i b không đánh d u ô Label features in this layer

Bài 6 Trình bày b n đ (Layout a map)

Trong bài này b n s h c cách trình bày m t b n đ đ in ra gi y, cách hi n th

nhi u Data Frame trên cùng m t trang gi y, t o các y u t c a b n đ nh l i

km, th c t l , chú gi i

Ki n th c n n

ArcMap có 2 ch đ hi n th d li u: Data View và Layout View Trong các bài

tr c chúng ta đ u làm vi c v i Data View vì ch đ này phù h p v i vi c ch nh

s a và biên t p d li u Layout View thì phù h p v i vi c trình bày đ chu n b in

ra gi y thành s n ph m b n đ Khác v i Data View ch cho phép hi n th 1 Data

Frame 1 th i đi m, Layout View có th hi n th nhi u Data Frame cùng m t lúc

chuy n sang ch đ Layout View hãy vào th c đ n View → Layout View

Trong ch đ này, trên màn hình ngoài thanh công c Tools s hi n th thêm 1

thanh công c n a có tên là Layout:

Thanh công c Layout c ng có các công c phóng to - thu nh (Zoom) B n c n

phân bi t các công c này v i các công c cùng tên trên thanh công c Tools

chúng ta v n th ng dùng:

- Các công c trên thanh Layout: thay đ i t l c a trang gi y nh ng không thay

đ i t l c a b n đ (t l b n đ là t l hi n th c a các d li u bên trong)

Ch ng h n n u lãnh th Vi t Nam đang l p kín khung b n đ thì khi dùng các

công c này n c Vi t Nam v n l p kín khung b n đ

- Các công c trên thanh Tools: thay đ i t l b n đ nh ng không thay đ i t l

trang gi y Ch ng h n n u Vi t Nam đang l p kín khung b n đ thì khi phóng to

(Zoom Out), trên trang b n đ ch còn l i mi n Trung đ c hi n th v i t l l n

h n

Xu t phát t nh ng nh n xét trên, b n nên h t s c th n trong khi s d ng các

công c Zoom thanh Tools trong ch đ Layout View

ch n các đ i t ng trong ch đ Layout View hãy s d ng công c Select

Elements trên thanh Tools

Bài t p

Sau đây chúng ta s th trình bày b n đ t các d li u c a bài tr c K t qu

cu i cùng s gi ng hình v sau:

• Ch y ArcMap, m file b n đ Layer Symbology đ c t o ra bài tr c

• Vào th c đ n File → Save As r i ghi l i v i tên là "Make Map"

• Vào th c đ n View → Layout View, ArcMap s chuy n sang ch đ Layout View

và trên màn hình hi n ra trang gi y v i 2 Data Frame mà ta t o bài tr c là Single Symbol và Graduated Color

• Thay đ i kích th c và v trí c a các Data Frame sao cho g n gi ng hình v trên thay đ i kích th c c a 1 Data Frame b n hãy th c hi n các b c sau:

• B m chu t trái vào m t ch b t k bên trong Data

Frame đ ch n nó Xung quanh Data Frame đ c

ch n s xu t hi n m t khung bao v i 8 hình vuông

nh mép (hình bên) ý r ng khi m t Data

Frame đ c ch n trong ch đ Layout View thì nó t

đ ng tr thành Active (tên đ c vi t đ m trong TOC)

• thay đ i kích th c: đ a chu t ra ch 1 trong 8

hình vuông nh và khi con tr chu t thành hình m i

tên 2 chi u thì b m chu t trái, không nh ra, kéo v

kích th c c n thay đ i r i nh nút chu t

• thay đ i v trí: b m chu t trái vào ch b t k trong

Data Frame đ c ch n, không nh ra, kéo v v trí

c n thi t r i nh nút chu t

• Hãy ch n Data Frame "Single Symbol" (cách ch n xem b c trên)

• Dùng công c Zoom In / Out trên thanh công c Tools hay gõ vào ô t l trên

thanh công c chính t l 1:20 000 000

• Dùng công c Pan trên thanh công c Tools đ đ a lãnh th Vi t Nam v

gi a b n đ nh 2 hình v trên

• Làm t ng t v i Data Frame "Graduated Symbol" song đ t t l là 1:50000000

• Chú ý: trong quá trình th c hi n các b c ti p theo t l b n đ có th thay đ i

đôi chút Khi đó hãy gõ l i chính xác t

l ô t l

Data Frame "Single Symbol"

• Hãy ch n Data Frame "Single

Symbol"

• B m chu t ph i r i ch n Properties,

vào trang Frame r i ch n ki u Border

là "Double, Graded" (hình bên)

• B m sang trang Grid Trong trang này b m vào nút New Grid đ t o l i km

m i Trên màn hình s hi n th ra h p tho i sau:

• Ch n lo i l i là Graticule: divides map by meridians and parallels (l i kinh - v

đ ) t tên cho l i là My Grid B m nút Next

• Trong h p tho i ti p sau (hình d i) ch n Graticule and labels (l i và nhãn),

ch n Intervals theo c kinh và v đ là 50 B m nút Style r i đ t màu cho l i là Yogo Blue B m nút OK r i nút Next

• Trong h p tho i ti p theo (hình d i) b d u các ô Major và Minor division ticks B m nút Font r i đ t phông ch cho nhãn là Arial, c 8 B m nút Next

• Hãy ch n Data Frame "Single Symbol" ho c Activate nó trong TOC

• Vào th c đ n Insert → Scale Bar

• Trong h p tho i Scale Bar Selector hi n ra ch n ki u th c t l có s n là

"Alternating Scale Bar 1"

• B m nút Properties Trên màn hình s

hi n th ra h p tho i Scale Bar (hình bên)

• Ch n Number of Division và Number of SubDivision (các kho ng chia) b ng 5, Division Units (đ n v đo) là km, Label (nhãn) là "km"

• B m nút OK đ đóng h p tho i Scale Bar

• B m ti p OK l n n a đ đóng h p tho i Scale Bar Selector Trên màn hình s hi n

th ra 1 th c t l

• D ch chuy n th c t l v v trí g n gi ng

nh hình v đ u bài (tr c b c 1), cách d ch chuy n t ng t nh đ i v i Data Frame (xem b c 2)

• Thay đ i kích th c c a th c t l m t chút đ ta có th thu đ c kho ng chia

ch n (0, 200, 400, km)

• t o dòng t l hãy vào th c đ n Insert

→ Scale Text, trong h p tho i hi n ra ch n ki u có s n là "Absolute Scale" B m nút OK

• Trên b n đ s hi n ra dòng t l "1:20.000.000" D ch chuy n dòng t l này v

• D ch chuy n m i tên này v phía trên bên ph i nh hình v đ u bài

• Chú ý: Ta không th thay ch "N" (North) thành ch "B" (B c) đ c Mu n t o

đ c ch "B" ph i t t o m t ký hi u m i ho c vi t ch B đè lên ch N

• Vào th c đ n Insert → Legend, trên màn hình s hi n ra h p tho i Legend Wizard (hình d i) Trong danh sách Legend Items li t kê nh ng layer có trong chú gi i

• Trong h p tho i ti p theo (hình d i) gõ "Chú gi i" vào ô Legend Title, ch n c

ch là 12, c n l gi a N u b n dùng font ch Unicode thì ch n font là "Arial"

N u b n dùng b gõ ti ng Vi t ABC thì s đ t font ch trong b c sau

• B m nút Next

• Trong h p tho i ti p theo (hình d i) ch n Border là "1.0 point", Background là

"White"

• B m nút Next

• Trong h p tho i hi n ra b m nút Next (không c n thay đ i tham s m c đ nh)

• Trong h p tho i hi n ra b m nút Finish (không c n thay đ i tham s m c đ nh)

• Trên b n đ s hi n ra b ng chú gi i a nó v v trí phía d i bên trái b n đ