518 Xây dựng và quảng bá thương hiệu huyện Củ Chi TP.HCM qua sản phẩm du lịch địa phương

518 Xây dựng và quảng bá thương hiệu huyện Củ Chi TP.HCM qua sản phẩm du lịch địa phương

MỤC LỤC

Mục lục iii

Lời mở đầu xii

Chương 1: Lý luận về Marketing địa phương – Những bài học kinh nghiệm xây dựng và quảng bá thương hiệu địa phương trên thế giới 01

1.1 Lý luận về Marketing địa phương 01

1.1.1 Khái niệm một địa phương 01

1.1.2 Những quan điểm của Marketing địa phương 01

1.1.3 Thị trường mục tiêu của một địa phương 03

1.1.4 Cách thức marketing địa phương 04

1.1.5 Nhà marketing địa phương 05

1.1.6 Qui trình marketing địa phương 06

1.1.7 Thương hiệu và sản phẩm của địa phương 07

1.1.8 Sản phẩm du lịch của một địa phương 09

1.1.8.1 Khái niệm 09

1.1.8.2 Thành phần của sản phẩm du lịch 09

1.2 Kinh nghiệm xây dựng và quảng bá thương hiệu của các địa phương trên thế giới 10

1.2.1 Kinh nghiệm xây dựng thương hiệu du lịch của địa phương 10

1.2.2 Kinh nghiệm quảng bá hình ảnh địa phương qua sản phẩm du lịch 13

Tóm tắt chương 1 15

Chương 2: Thực trạng xây dựng sản phẩm du lịch huyện Củ Chi TP Hồ Chí Minh 17

2.1 Tổng quan đặc điểm tự nhiên – kinh tế – xã hội huyện Củ Chi 17

2.1.1 Nguồn tài nguyên tự nhiên 17

2.1.1.1 Vị trí địa lý 17

2.1.1.2 Khí hậu 17

2.1.1.3 Hệ thống sông ngòi 18

2.1.2 Nguồn tài nguyên nhân văn 19

2.1.2.1 Lịch sử hình thành 19

2.1.2.2 Dân tộc 20

2.1.2.3 Tôn giáo 20

2.1.2.4 Di tích lịch sử – văn hóa 20

2.1.2.5 Bảo tàng 21

2.1.2.6 Lễ hội 21

2.1.3 Cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch 21

2.1.3.1 Giao thông 21

2.1.3.2 Khu du lịch 22

2.1.3.3 Khu mua sắm 22

2.1.3.4 Nguồn nhân lực cho du lịch 22

2.1.3.5 Các vấn đề xã hội ảnh hưởng đến du lịch 23

2.2 Tình hình và chính sách phát triển du lịch của huyện Củ Chi 23

2.2.1 Tình hình phát triển du lịch của huyện Củ Chi 23

2.2.2 Tình hình du khách đến tham quan Củ Chi 25

2.3 Những định hướng phát triển Củ Chi từ nay đến năm 2010 26

3.3.1 Củ Chi trong chiến lược phát triển chung của thành phố Hồ Chí Minh 26 3.3.2 Một số định hướng lớn trong phát triển kinh tế – văn hóa – xã hội đến năm 2010 26

3.3.2.1 Trong lĩnh vực kinh tế 26

3.3.2.2 Trong lĩnh vực văn hóa – xã hội 27

Tóm tắt chương 2 28

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu 29

3.1 Nghiên cứu định tính 29

3.1.1 Mẫu nghiên cứu định tính 29

3.1.2 Các bước nghiên cứu định tính 30

3.1.3 Kết quả nghiên cứu định tính 30

3.2 Nghiên cứu cứu định lượng 31

3.2.1 Công cụ thu thập dữ liệu 32

3.2.2 Cách thức thu thập dữ liệu 33

3.2.3 Mẫu nghiên cứu định lượng 33

3.2.3.1 Mẫu nghiên cứu khách du lịch 33

3.2.3.2 Mẫu nghiên cứu lãnh đạo 35

3.2.4 Các bước nghiên cứu định lượng 36

3.2.4.1 Mã hóa dữ liệu 36

3.2.4.2 Phân tích thống kê 37

Tóm tắt chương 3 38

Chương 4: Kết quả nghiên cứu 39

4.1 Kết quả phân tích nhân tố 39

4.2 Kết quả nghiên cứu đối với khách du lịch 41

4.2.1 Tầm quan trọng của các yếu tố cấu thành nên sản phẩm du lịch địa phương theo quan điểm du khách 41

4.2.2 Hiện trạng du lịch Củ Chi theo nhận thức của du khách 43

4.2.3 Ảnh hưởng đặc điểm cá nhân khách khi đánh giá tầm quan trọng của các yếu tố trong sản phẩm du lịch địa phương 44

4.2.3.1 Ảnh hưởng của quốc tịch 44

4.2.3.2 Ảnh hưởng của độ tuổi 46

4.2.4 Quan hệ giữa các đặc điểm cá nhân của du khách 48

4.2.4.1 Mối quan hệ giữa quốc tịch và số lần đã đến Củ Chi 48

4.2.4.2 Mối quan hệ giữa số lần đã đến Củ Chi và lời hứa quay lại 48

4.2.4.3 Mối quan hệ giữa quốc tịch và lời hứa quay lại 49

4.2.5 So sánh hiện trạng du lịch Củ Chi với yêu cầu của du khách 49

4.3 Nhận thức của lãnh đạo địa phương và ngành du lịch thành phố Hố Chí Minh 51

4.3.1 Tầm quan trọng của các yếu tố cấu thành nên sản phẩm du lịch địa phương theo quan điểm của nhà lãnh đạo 51

4.3.2 Hiện trạng du lịch Củ Chi theo quan điểm lãnh đạo 52

4.3.3 Ảnh hưởng đăïc điểm cá nhân lãnh đạo khi đánh giá tầm quan trọng các yếu tố của sản phẩm du lịch địa phương 53

4.3.3.1 Ảnh hưởng của trình độ văn hóa 53

4.3.3.2 Ảnh hưởng của lĩnh vực công tác 55

4.3.3.3 Ảnh hưởng của độ tuổi 57

4.3.4 So sánh hiện trạng du lịch Củ Chi với mong muốn của lãnh đạo 57

4.4 So sánh quan điểm của khách du lịch với lãnh đạo 59

4.4.1 So sánh quan điểm du khách với lãnh đạo trong đánh giá tầm quan trọng của các yếu tố cấu thành nên sản phẩm du lịch 59

4.4.2 So sánh quan điểm du khách với lãnh đạo trong đánh giá hiện trạng du lịch Củ Chi 61

4.5 Kênh thông tin du khách biết về Củ Chi 63

Tóm tắt chương 4 65

Chương 5: Những giải pháp xây dựng và quảng bá thương hiệu Củ Chi qua sản phẩm du lịch 67

5.1 Quan điểm xây dựng thương hiệu Củ Chi qua sản phẩm du lịch 67

5.1.1 Phát triển du lịch Củ Chi trong tổng thể của ngành du lịch Thành phố Hồ Chí Minh và Việt Nam 67

5.1.2 Xây dựng sản phẩm du lịch Củ Chi hướng về khách hàng 68

5.2 Những mục tiêu của du lịch Củ Chi đến năm 2010 69

5.3 Giải pháp phát triển sản phẩm du lịch Củ Chi 70

5.3.1 Đa dạng hóa sản phẩm du lịch Củ Chi 70

5.3.1.1 Xây dựng các điểm du lịch nhà vườn, làng nghề truyền thống 70

5.3.1.2 Xây dựng những tuyến du lịch trên sông 70

5.3.1.3 Đa dạng hóa các loại hình dịch vụ tại khu địa đạo Củ Chi 71

5.3.2 Nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch Củ Chi 71

5.3.2.1 Xây dựng cơ sở hạ tầng cho phát triển du lịch 71

5.3.2.2 Phát triển nguồn nhân lực cho du lịch 72

5.3.2.3 Phát triển bản sắc văn hóa – lịch sử, đặc trưng của Củ Chi 72

5.3.2.4 Xây dựng môi trường xã hội văn minh 73

5.4 Giải pháp quảng bá thương hiệu Củ Chi qua sản phẩm du lịch 74

5.4.1 Xác định thị trường mục tiêu của du lịch Củ Chi 74

5.4.2 Nội dung quảng bá 75

5.4.3 Phương tiện và kênh quảng bá với các thị trường mục tiêu 75

5.4.3.1 Đối với thị trường trong nước 76

5.4.1.2 Đối với thị trường ngoài nước 77

5.5 Kiến nghị 78

5.5.1 Đối với ngành du lịch thành phố Hồ Chí Minh 78

5.5.2 Đối với chính quyền huyện Củ Chi 78

5.5.3 Đối với các doanh nghiệp du lịch 79

5.5.4 Đối với người dân Củ Chi 79

Kết luận xviii

Tài liệu tham khảo xix

Phụ lục xx

LỜI MỞ ĐẦU

Lý do chọn đề tài

Ngày nay, trong điều kiện của toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế diễn

ra sâu rộng, để đạt đến sự thịnh vượng và phát triển bền vững, giữa các địa phương luôn có sự cạnh tranh với nhau trong các lĩnh vực thu hút nhân tài, thu hút khách du lịch và thu hút các nhà đầu tư, kinh doanh đến với mình Vấn đề đặt ra là, tại sao có những địa phương luôn gặt hái được những thành công trong những mục tiêu này, còn các địa phương khác thì không?

Để trả lời câu hỏi này, phải chăng những địa phương thành công đó, họ đã biết xây dựng cho địa phương mình một chương trình marketing thương hiệu thành công Một điều chắc chắn rằng, những nhà marketing địa phương đã bắt đầu qui trình marketing thương hiệu địa phương bằng việc đánh giá hiện trạng của địa phương (giải phẫu địa phương), để xác định đâu là một sản phẩm đặc thù

như là một “năng lực cốt lõi” của địa phương mình Để từ đó họ cùng các nhà hoạch định xây dựng tầm nhìn và mục tiêu cho địa phương Trên cơ sở đó, các nhà marketing sẽ thiết kế những chiến lược tiếp thị cho địa phương mình

Củ Chi là một huyện nằm ở vùng ngoại ô Tây Bắc thành phố Hồ Chí Minh, cách trung tâm Thành phố hơn 30 km Huyện Củ Chi nằm trên vùng chuyển tiếp giữa khu vực đất cao miền Đông Nam Bộ với vùng đất thấp của đồng bằng sông Cửu Long, là địa bàn tiếp giáp giữa hai con sông Sài Gòn và Vàm Cỏ Đông Vị trí này, đã tạo nên cho Củ Chi một hệ thống kênh rạch bao quanh chằng chịt với vùng đất trù phú của những vườn cây ăn trái xum xuê, chủng loại phong phú, đa dạng Củ Chi là cửa ngõ Tây Bắc của thành phố Hồ Chí Minh, nơi có tuyến đường xuyên Á nối liền thành phố Hồ Chí Minh với tỉnh Tây Ninh và nước bạn Campuchia

Hơn thế nữa, trong hai cuộc chiến tranh chống Thực dân Pháp và Đế quốc Mỹ xâm lược, Củ Chi đã được biết đến như một vùng đất huyền thoại với những con người có tinh thần bất khuất chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam Một bằng chứng sống động đó chính là một hệ thống hơn 250km địa đạo nằm sâu trong lòng đất, mà ngày nay còn lưu lại với hai khu di tích địa đạo Bến Dược, Bến Đình Đó là những công trình kiến trúc độc đáo, một di tích lịch sử cách mạng nổi tiếng, nó không chỉ là niềm tự hào của người dân Củ Chi mà còn là niềm tự hào chung của thành phố Hồ Chí Minh

Với những nguồn tài nguyên được thiên nhiên ưu đãi và những bản sắc văn hóa – lịch sử của mình, Củ Chi hoàn toàn có thể xây dựng một sản phẩm đặc trưng cho địa phương mình đó là du lịch Sản phẩm du lịch Củ Chi sẽ trở thành một sản phẩm đặïc thù – một “ năng lực cốt lõi” để quảng bá cho thương hiệu địa phương

Tuy nhiên, “ Tương lai phát triển của các địa phương không chỉ tùy thuộc vào

vị trí địa, khí hậu, tài nguyên thiên nhiên Tương lai phát triển của địa phương còn tùy thuộc vào chuyên môn, kỹ năng đóng góp, phẩm chất của con người và tổ chức tại địa phương”2

Do đó, việc xây dựng và quảng bá thương hiệu Củ Chi thông qua hình ảnh và sản phẩm du lịch đặc trưng là hết sức cần thiết trong quá trình hoạch định chiến lược marketing địa phương nhằm thu hút du khách Điều này đã trở nên hết sức cần thiết và bức bách đối với quá trình phát triển kinh tế xã hội của Củ Chi, cũng như góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân nơi đây

Chia sẻ với những trăn trở của các cấp lãnh đạo địa phương, tác giả mong muốn góp một phần nhỏ bé của mình vào việc thực hiện các mục tiêu nêu trên bằng đề tài “Xây dựng và quảng bá thương hiệu huyện Củ Chi TP Hồ Chí Minh qua sản phẩm du lịch địa phương”

Mục tiêu nghiên cứu

Luận văn theo đuổi các mục tiêu sau đây:

- Nghiên cứu cơ sở lý thuyết của Marketing địa phương, xác định những yếu tố cấu thành nên một sản phẩm du lịch đặc trưng của một địa phương

- Phân tích, đánh giá hiện trạng xây dựng sản phẩm và quảng bá thương hiệu

du lịch của huyện Củ Chi

2 Kotler.P, M.A Hamlin, I Rein, & D.H Haider, (1993) “Marketing Asian Places, Attracting investment,

industry, and tourism to cities, states, and nations”, Singapore: John Wiley & Son (Asia)

- Đề xuất những giải pháp nhằm xây dựng sản phẩm và quảng bá thương hiệu

du lịch của huyện Củ Chi

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: với mục tiêu như trên, luận văn tập trung nghiên cứu các đối tượng như sau:

+ Khách du lịch trong và ngoài nước đã đến Củ Chi

+ Các chuyên gia marketing địa phương

+ Các chuyên gia quản lý du lịch thành phố Hồ Chí Minh

- Phạm vi nghiên cứu

+ Luận văn tập trung nghiên cứu sự đánh giá của khách du lịch trong nước và nước ngoài đối với sản phẩm du lịch và thương hiệu du lịch của huyện Củ Chi

+ Luận văn nghiên cứu, thu thập, sử dụng số liệu trong khoảng thời gian từ năm 2001 đến năm 2005 cho những giải pháp xây dựng, quảng bá thương hiệu

du lịch Củ Chi đến năm 2010

+ Luận văn chỉ tập trung nghiên cứu việc xây dựng và quảng bá thương hiệu Củ Chi đến 1 trong 4 thị trường của địa phương, đó là thị trường khách du lịch trong và ngoài nước

Những điểm mới của đề tài

Đề tài nghiên cứu tiếp thị thương hiệu địa phương qua sản phẩm du lịch đặc thù, có khả năng khái quát cho các huyện với đặc điểm tương tự huyện Củ Chi

Phương pháp nghiên cứu

- Thu thập số liệu:

+ Số liệu thứ cấp: Đề tài sử dụng số liệu thứ cấp đã được công bố thông qua các nguồn như: Phòng Thống kê huyện Củ Chi, Cục Thống kê, Sở Du lịch, Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hồ Chí Minh Số liệu trên các báo và tạp chí nhằm thống kê lượng du khách đã đến Củ Chi và tình hình đầu tư, xây dựng sản phẩm du lịch của Củ Chi trong thời gian qua

+ Số liệu sơ cấp: Số liệu sơ cấp được thu thập và xử lý theo các phương pháp: chuyên gia và phương pháp phỏng vấn trực tiếp

Nghiên cứu định tính bằng phương pháp chuyên gia

Thông qua các bảng câu hỏi gợi ý thảo luận với nhóm các chuyên gia những người quản lý, lãnh đạo các địa phương, những chuyên gia Marketing để xác định các yếu tố quyết định sự thành công của thương hiệu một địa phương đối với thị trường mục tiêu khách du lịch

Nghiên cứu định lượng: Thông qua các bảng câu hỏi được xác định ở bước nghiên cứu định tính tiến hành nghiên cứu định lượng Bảng câu hỏi được tiến hành điều tra theo mẫu ngẫu nhiên thuận tiện theo các đối tượng khách du lịch trong ngoài nước đến Củ Chi

- Công cụ xử lý số liệu:

Số liệu sau khi điều tra được làm sạch và phân theo mục cần nghiên cứu phân tích, xử lý bằng phần mềm SPSS

- Phương pháp nghiên cứu

Với các mục tiêu khác nhau đã định, đề tài có các phương pháp nghiên cứu cụ thể cho từng mục tiêu:

+ Đối với mục tiêu 1: Bằng phương pháp chuyên gia và nghiên cứu các mô hình lý thuyết để xác định các yếu tố cấu thành nên một sản phẩm du lịch đặc trưng của địa phương

+ Đối với mục tiêu 2: Nhằm đánh giá thực trạng công tác xây dựng và quảng bá thương hiệu sản phẩm du lịch địa phương trong thời gian qua, đề tài kết hợp các phương pháp phân tích thống kê, thống kê mô tả và so sánh

+ Đối với mục tiêu 3: Đề xuất những giải pháp xây dựng sản phẩm và quảng bá thương sản phẩm du lịch của địa phương qua đó xác định các kênh quảng bá thương hiệu đến các thị trường mục tiêu một cách hiệu quả Đề tài thông qua kết quả phân tích định lượng phát biểu thành lời nói Bên cạnh đó, đề tài cũng coi trọng phương pháp đúc kết thực tiễn bài học kinh nghiệm từ các địa phương trên thế giới

Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục, tài liệu tham khảo, luận văn gồm có 5 chương:

Chương 1: Lý luận về Marketing địa phương – Những bài học kinh nghiệm xây

dựng và quảng bá thương hiệu địa phương trên thế giới

Chương 2: Thựïc trạng xây dựng sản phẩm du lịch huyện Củ Chi TP Hồ Chí

Minh

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu

Chương 4: Kết quả nghiên cứu

Chương 5: Những giải pháp xây dựng và quảng bá thương hiệu Củ Chi qua sản

phẩm du loch

CHƯƠNG 1

LÝ LUẬN VỀ MARKETING ĐỊA PHƯƠNG - NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM XÂY DỰNG VÀ QUẢNG BÁ THƯƠNG HIỆU ĐỊA

PHƯƠNG TRÊN THẾ GIỚI

1.1 Lý luận về Marketing địa phương

1.1.1 Khái niệm một địa phương

“Theo quan điểm Marketing địa phương, một địa phương được hiểu như:

- Một địa phương là một quốc gia hiện tại, một không gian địa lý xét về chất

- Một địa phương là một khu vực hay một quốc gia

- Một địa phương là một khu vực gồm các yếu tố văn hóa, lịch sử và dân tộc

- Một địa phương là một thành phố trung tâm hay khu vực dân cư quanh nó

- Một địa phương là một thị trường có những thuộc tính để xác định khác nhau

- Một địa phương là một nền tảng cho nền công nghiệp địa phương và một quần thể những ngành nghề như công nghiệp và những nhà cung cấp của họ”3

1.1.2 Những quan điểm của marketing địa phương

Vai trò của marketing đối với sự phát triển kinh tế của một quốc gia đã được các nhà quản trị và nhà marketing đề cập nhiều trong thời gian qua Nhiều quốc gia tuy không có tài nguyên thiên nhiên và nhân lực dồi dào nhưng nhờ có chiến lược và chương trình marketing hiệu quả đã biến địa phương mình thành nơi phát triển bền vững Các nước NICs ở châu Á như: Hàn Quốc, Singapore, Hong Kong…là các thí dụ điển hình

“Các quan điểm về marketing thường tập trung vào chức năng “vi mô” hơn là chức năng “vĩ mô” của nó Đứng về mặt vĩ mô, các nhà marketing tập trung vào

3 Kotler.P, M.A Hamlin, I Rein, & D.H Haider, (1993) “Marketing Asian Places, Attracting investment,

industry, and tourism to cities, states, and nations”, Singapore: John Wiley & Son (Asia)

vai trò của marketing phát triển kinh tế của một quốc gia, một địa phương” Tuy nhiên, khi đề cập tới marketing thì thương hiệu là đơn vị cơ bản để marketing Một thương hiệu có thể là một sản phẩm hữu hình, một dịch vụ, hay một thành phố, một quốc gia Như vậy về mặt markting có thể xem một địa phương hay một quốc gia là một thương hiệu, gọi là “thương hiệu địa phương” để phân biệt với thương hiệu sản phẩm hay dịch vụ của các đơn vị kinh doanh Với quan điểm này, “xét về nguyên lý marketing thì marketing một thương hiệu địa phương và marketing một thương hiệu sản phẩm hữu hình hay dịch vụ không có gì khác nhau”5 Quan điểm marketing địa phương cho rằng marketing địa phương khác với marketing sản phẩm và dịch vụ đó là nhà marketing Đối với thương hiệu là sản phẩm hữu hình hay dịch vụ, nhà marketing là bộ phận marketing của doanh nghiệp Với thương hiệu địa phương thì nhà marketing bao gồm nhiều thành phần khác nhau như chính quyền địa phương, cộng đồng kinh doanh và cộng đồng dân cư Tuy nhiên, theo quan điểm hiện đại thì marketing không phải là chức năng của bộ phận marketing mà là của mọi thành viên trong công ty Như vậy chức năng marketing của một địa phương là công việc của mọi thành viên trong địa phương đó Như vậy về mặt nguyên tắc thì không có sự khác biệt giữa marketing thương hiệu địa phương và thương hiệu sản phẩm hay dịch vụ

“Marketing địa phương liên quan đến 3 nhóm chính”6 Thứ nhất, khách hàng

của một địa phương Cũng như marketing thương hiệu sản phẩm hay một dịch vụ,

nhà marketing địa phương cần phải xác định thị trường hay khách hàng mục tiêu

6 Kotler.P, M.A Hamlin, I Rein, & D.H Haider, (1993) “Marketing Asian Places, Attracting investment,

industry, and tourism to cities, states, and nations”, Singapore: John Wiley & Son (Asia)

của địa phương mình Khách hàng mục tiêu của một địa phương có thể bao gồm: các nhà đầu tư, các nhà sản xuất kinh doanh, các nhà xuất khẩu, các tổng hành

dinh của các công ty, khách du lịch, hội nghị và các chuyên viên Thứ hai, các

yếu tố của địa phương để marketing cho khách hàng Các yếu tố marketing này

có thể là cơ sở hạ tầng, con người, hình tượng, chất lượng sống và các đặc trưng

hấp dẫn của địa phương Cuối cùng, các nhà hoạch định marketing địa phương

Nhóm các nhà hoạch định chiến lược marketing địa phương bao gồm chính quyền địa phương, cộng đồng kinh doanh và công dân tại địa phương đó Những thành phần này tham gia vào việc hoạch định kế hoạch marketing cho địa phương

1.1.3 Thị trường mục tiêu của một địa phương

Thị trường mục tiêu của một địa phương có thể được chia thành 4 nhóm thị

trường chủ yếu, đó là: (1) các nhà đầu tư sản xuất kinh doanh, (2) khách du lịch,

hội nghị, (3) người lao động và (4) các nhà xuất khẩu

Thị trường các nhà đầu tư, kinh doanh có lẽ là thị trường được nhiều địa phương chú ý đến nhiều nhất Có nhiều cách thức mà các nhà markeing địa phương sử dụng để thu hút đầu tư cho địa phương của mình như tổ chức các hội thảo về đầu tư, thành lập các tổ chức xúc tiến đầu tư, xây dựng và quảng bá các chính sách, chương trình khuyến khích đầu tư như miễn thuế, dịch vụ miễn phí… Khách du lịch là thị trường mục tiêu thứ hai của các nhà marketing địa phương Thị trường khách du lịch có thể chia làm 2 nhóm chính, nhóm khách kinh doanh và không kinh doanh Nhóm khách kinh doanh bao gồm những người đến địa phương nhằm vào mục đích kinh doanh như tham gia các hội thảo kinh doanh, xem xét vị trí đầu tư… Nhóm khách không kinh doanh gồm khách du lịch thuần túy, thăm thân nhân, bạn bè… Những người này đều đem lại lợi ích cho địa phương như thu nhập, công ăn việc làm, thuế thông qua các chi tiêu của họ trong

quá trình lưu lại địa phương đó Để làm tăng lợi ích này, các nhà marketing địa phương luôn tìm cách hấp dẫn họ để có thể chi tiêu nhiều hơn và kéo dài thời gian lưu trú của họ, cũng như kích thích nhiều du khách đến tham quan địa phương mình

Người lao động cũng là thị trường mục tiêu của các địa phương Các địa phương tìm cách thu hút những người có kỹ năng nào đó đến định cư tại địa phương mình Dĩ nhiên mỗi địa phương có những tập trung vào những nhóm người định cư mới này khác nhau Các địa phương thường có xu hướng kích thích một nhóm người và ngăn cản một nhóm khác

Các nhà xuất khẩu cũng là thị trường mục tiêu của những nhà marketing địa phương Các nước đang phát triển thường tập trung vào chiến lược xuất khẩu đi liền với chiến lược thay thế hàng nhập khẩu Các địa phương tìm kiếm những tổ chức, những doanh nghiệp có khả năng tìm kiếm thị trường xuất khẩu để làm tăng kim ngạch xuất khẩu của địa phương mình

1.1.4 Cách thức marketing địa phương

Các địa phương có những cách thức tiếp thị thương hiệu địa phương mình khác nhau Thông thường các nhà marketing địa phương sử dụng các chiến lược marketing thương hiệu địa phương là: (1) marketing hình tượng (image) địa phương, (2) marketing đặc trưng nổi bật (attractions) của địa phương, (3) marketing cơ sở hạ tầng và (4) marketing con người của địa phương

“Marketing hình tượng địa phương được thực hiện thông qua việc tạo một hình tượng tốt, hấp dẫn cho các thị trường mục tiêu của địa phương Cách thực hiện thông qua việc xây dựng các “luận cứ độc đáo” cho thương hiệu địa phương của mình đến khách hàng mục tiêu”7

7 Hồ Đức Hùng & ctg (2005), Marketing địa phương của TP Hồ Chí Minh, NXB Văn Hóa Sài Gòn

Các nỗ lực tạo ra một hình tượng địa phương để marketing cho thị trường mục tiêu thường chưa đủ sức để hấp dẫn họ Vì vậy, các nhà marketing địa phương thường sử dụng các công cụ marketing tiếp theo, đó là marketing những đặc trưng hấp dẫn của địa phương Marketing những đặc trưng hấp dẫn của địa phương thường được thực hiện thông qua việc đầu tư vào các điểm nổi bật của địa phương mình Các điểm nổi bật này có thể do thiên nhiên ưu đãi, do lịch sử để lại, hay do địa phương xây dựng nên

Hình tượng địa phương và những đặc trưng hấp dẫn vẫn chưa thể diễn tả đầy đủ giá trị thương hiệu địa phương mà nhà marketing muốn cung cấp cho khách hàng mục tiêu của mình Các nhà marketing địa phương tìm cách marketing cơ sở hạ tầng của địa phương mình để thu hút khách hàng

Một chiến lược marketing mà các nhà marketing địa phương thường sử dụng nữa đó là marketing con người Những người thường được các nhà marketing địa phương marketing đó là những nhân vật nổi tiếng, các nhà lãnh đạo tâm huyết của địa phương, những người nổi tiếng do đầu óc kinh doanh và thành đạt cũng là yếu tố dùng để marketing Các địa phương cũng thường marketing trình độ chuyên nghiệp của lực lượng lao động của địa phương mình cho khách hàng mục tiêu Các nhân vật nổi tiếng vừa đến định cư tại địa phương có thể là một đặc trưng dùng để marketing cho địa phương Các địa phương sử dụng việc định cư của các nhân vật nổi tiếng này để chứng minh cho sự ưu việt của địa phương mình đem đến cho khách hàng mục tiêu

1.1.5 Nhà marketing địa phương

Theo Philip Kotler8, việc xác định các nhà marketing địa phương nhiều khi không phải dễ dàng như các nhà marketing trong các doanh nghiệp Tuy nhiên,

8 Kotler.P, M.A Hamlin, I Rein, & D.H Haider, (1993) “Marketing Asian Places, Attracting investment,

industry, and tourism to cities, states, and nations”, Singapore: John Wiley & Son (Asia)

theo quan điểm của marketing hiện đại thì công việc marketing không phải công việc của riêng bộ phận chuyên trách marketing mà của tất cả các thành viên trong công ty Theo quan điểm này, nhà marketing địa phương là tất cả các thành viên trong địa phương đó Nhà marketing địa phương có thể được chia làm

2 nhóm chính Nhóm thứ nhất bao gồm các tổ chức và cá nhân thuộc địa phương đó Họ chính là chính quyền địa phương, là các tổ chức, các đơn vị kinh doanh và không kinh doanh, nhà nước và khu vực tư nhân, cũng như các cư dân của địa phương đó Nhóm thứ hai bao gồm các tổ chức trung ương như chính quyền trung ương, các tổ chức xúc tiến du lịch và thương mại, cũng như các đại sứ quán và các tổ chức đại diện của địa phương và quốc gia ở trên thế giới

1.1.6 Qui trình marketing địa phương

Về mặt marketing thì một địa phương cũng là một thương hiệu Thương hiệu địa phương, thương hiệu sản phẩm và dịch vụ đều có những đặc trưng cơ bản giống nhau và những đặc thù riêng của chúng Vì vậy, qui trình hoạch định chiến lược marketing thương hiệu địa phương cũng tương tự như qui trình hoạch định marketing thương hiệu sản phẩm và dịch vụ “Qui trình này được chia làm 5 bước cơ bản, đó là (1) đánh giá tình hình hiện tại của địa phương, (2) xác định tầm nhìn chiến lược và mục tiêu của địa phương, (3) xây dựng chiến lược của địa phương để đạt được mục tiêu đề ra, (4) hoạch định chương trình thực hiện chiến lược marketing cho địa phương và (5) thực hiện kiểm soát quá trình marketing”9

9 Kotler.P, M.A Hamlin, I Rein, & D.H Haider, (1993), Marketing Asian Places, Attracting investment,

industry, and tourism to cities, states, and nations, Singapore: John Wiley & Son (Asia)

Hình 1.1: Qui trình marketing địa phương

đàng

Nguồn: Kotler.P, M.A Hamlin, I Rein, & D.H Haider, (1993), Marketing Asian Places, Attracting investment, industry, and tourism to cities, states, and nations,

Singapore: John Wiley & Son (Asia)10

1.1.7 Thương hiệu và sản phẩm của địa phương

Có nhiều quan điểm về thương hiệu, có thể chia ra thành hai nhóm quan điểm chính Quan điểm truyền thống, theo Hiệp hội Marketing Hoa Kỳ thì “Thương hiệu là cái tên, biểu tượng, ký hiệu, kiểu dáng, hay sự phối hợp các yếu tố trên nhằm mục đích nhận dạng sản phẩm hay dịch vụ của một nhà sản xuất và phân biệt với các thương hiệu của các đối thủ cạnh tranh”11 Với quan điểm truyền thống này, thương hiệu được hiểu như một thành phần của sản phẩm và chức năng chính của thương hiệu dùng để phân biệt sản phẩm của mình với sản phẩm cạnh tranh cùng loại

Quan điểm truyền thống của thương hiệu tồn tại trong một thời gian dài cùng với sự ra đời và phát triển của ngành tiếp thị, nhưng cho đến thập niên 90 của thế kỷ 20 quan điểm về thương hiệu có nhiều thay đổi Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng quan điểm này không còn phù hợp, nó không giải thích đầy đủ vai trò của thương hiệu trong nền kinh tế thế giới chuyển sang nền kinh tế toàn cầu và cạnh tranh gay gắt

10 Kotler.P, M.A Hamlin, I Rein, & D.H Haider, (1993), Marketing Asian Places, Attracting investment,

industry, and tourism to cities, states, and nations, Singapore: John Wiley & Son (Asia)

11 Bennett, P D (1995), Dictionary of Marketing Terms, LLLinnois: American Marketing Association

Xây dựng tầm nhìn và mục tiêu phát triển của địa phương

(3)

Hoạch định chương trình thực hiện chiến lược

(4)

Thực hiện và kiểm soát

(5)

Do đó, quan điểm thứ hai ra đời – quan điểm này hay còn gọi là quan điểm tổng hợp về thương hiệu Quan điểm này cho rằng, “thương hiệu không chỉ là một cái tên hay là một biểu tượng mà nó phức tạp hơn nhiều”12 Nó là một tập các thuộc tính cung cấp cho khách hàng mục tiêu các giá trị mà họ đòi hỏi Thương hiệu theo quan điểm này cho rằng sản phẩm chỉ là một thành phần của thương hiệu, chủ yếu cung cấp chức năng cho người tiêu dùng và nó chỉ là một thành phần của thương hiệu Như vậy, các thành phần của tiếp thị tổng hợp (sản phẩm, giá cả, phân phối và chiêu thị) cũng chỉ là thành phần của thương hiệu

Hình 1.2: Hai mô hình mối quan hệ giữa sản phẩm và thương hiệu

- Theo quan điểm cổ điển - Theo quan điểm tổng hợp

Nguồn: Aaker , D A (1996) “Branding strong brands”13

Quan điểm sản phẩm là một thành phần của thương hiệu ngày càng được nhiều nhà nghiên cứu đồng ý và chấp nhận Lý do là người tiêu dùng có hai nhu cầu, (1) nhu cầu chức năng, và (2) nhu cầu tâm lý Sản phẩm chỉ cung cấp cho người tiêu dùng lợi ích chức năng, thương hiệu mới cung cấp cho người tiêu dùng cả hai lợi ích Sản phẩm có thể bị bắt chước bởi các đối thủ cạnh tranh nhưng thương hiệu là tài sản chung của công ty Sản phẩm có thể bị nhanh chóng lạc

12 Fred R David (2002), Concepts of Strategic Management

13 Aaker , D A (1996) “Branding strong brands”

Sản phẩm

Thương hiệu

Thương hiệu

Sản phẩm

hậu nhưng thương hiệu nếu thành công sẽ không bao giờ lạc hậu Nên dần dần thương hiệu đã thay thế cho sản phẩm trong các hoạt động tiếp thị của các doanh nghiệp Theo quan điểm của marketing địa phương, khi đề cập tới marketing thì thương hiệu là đơn vị cơ bản để marketing Một thương hiệu có thể là một sản phẩm hữu hình, một dịch vụ, hay một thành phố, một quốc gia “Như vậy về mặt marketing có thể xem một địa phương hay một quốc gia có thể là một thương hiệu, gọi là thương hiệu địa phương”14

Tiếp cận theo quan điểm này, thì thương hiệu của địa phương bao gồm những sản phẩm mà địa phương đó cung cấp cho các thị trường mục tiêu của mình như là, sản phẩm du lịch, hạ tầng cơ sở cứng và mềm, những sản vật mà địa phương nhằm thỏa mãn nhu cầu chức năng đó Còn thương hiệu địa phương còn bao hàm cả các thành phần còn lại của marketing tổng hợp

1.1.8 Sản phẩm du lịch của một địa phương

Ngày nay trên thế giới, du lịch được xem là một sản phẩm đặc thù của nhiều địa phương Thị trường khách du lịch là một trong bốn thị trường mục tiêu quan trọng của một địa phương

1.1.8.2 Thành phần của sản phẩm du lịch

Theo cách sắp xếp của Tổ chức Du lịch thế giới (WTO), thành phần sản phẩm

du lịch của một địa phương bao gồm:

14 Hồ Đức Hùng & ctg (2005), Marketing địa phương của TP Hồ Chí Minh, NXB Văn Hóa Sài Gòn

- Di sản tự nhiên

- Di sản năng lượng

- Di sản về con người

- Những hình thái xã hội

- Những hình thái về thiết chế chính trị, pháp chế, hành chính

- Những điều tốt đẹp, mọi dịch vụ, phương tiện vận chuyển, hạ tầng cơ sơ.û

- Những hoạt động kinh tế, tài chính

Theo cách xếp của Jeffries & Krippependorf15, thì thành phần sản phẩm du lịch của một địa phương được sắp xếp như sau:

- Các di sản thiên nhiên, tài nguyên thiên nhiên

- Các di sản do con người tạo ra

- Các yếu tố thuộc về con người: tôn giáo, phong tục tập quán…

- Hệ thống các phương tiện giao thông, thông tin liên lạc

- Những cơ sở vật chất phục vụ ngành du lịch: khách sạn, nhà hàng, khu vui chơi…

- Các chính sách kinh tế, tài chính, chính sách xã hội

Trong những năm gần đây, một số địa phương trên thế giới vận dụng hiệu quả những lý luận về Marketing địa phương và họ đã rất thành công trong việc xây dựng và quảng bá thương hiệu địa phương, quốc gia

1.2 Kinh nghiệm xây dựng và quảng bá thương hiệu của các địa phương trên thế giới

1.2.1 Kinh nghiệm xây dựng thương hiệu du lịch của địa phương

Muốn xây dựng thương hiệu địa phương thông qua du lịch, điều đầu tiên là phải xây dựng cho được một sản phẩm đặïc thù của địa phương từ những nguồn

15 Trần Ngọc Nam & ctg (2005), Marketing Du lịch, NXB Thành Phố Hồ Chí Minh

tài nguyên (bao gồm tài nguyên thiên nhiên, tài nguyên nhân văn, tài nguyên nhân tạo ) sẵn có Song, đứng trước sự canh tranh về du lịch ngày càng lớn, các địa phương phải sẵn sàng duy trì các đầu tư tại địa phương Hiện nay xu hướng chính là phát triển những di sản, nhiệm vụ bảo tồn lịch sử của địa phương, các công trình xây dựng, con người và phong tục tập quán, nắm bắt các truyền thống của chúng

Một thí dụ điển hình cho việc khai thác một cách sáng tạo các giá trị nhân văn để xây dựng sản phẩm du lịch đặc thù đó là thành phố Varansi Ấn Độ16 Nằm giữa 2 phụ lưu Varunasa và Asi của con sông Hằng là một trong những thành phố cổ xưa nhất trên thế giới hiện vẫn còn cư dân, Varanasi đã cố gắng tạo nên một sản phẩm du lịch độc đáo có giá trị toàn cầu Là một thành phố lâu đời thiêng liêng nhất Ấn Độ, Varanasi đã thu hút một lượng lớn người mộ đạo trong nước Điểm thu hút chính nơi đây là lịch sử hơn 2.000 năm văn hóa và trí tuệ con người Dự đoán được rằng con người có nhu cầu tái sinh tinh thần và ngày càng quan tâm đến các giá trị tâm linh, “Thành phố Ánh sáng” nhỏ này đã mở cửa chào đón khách du lịch nước ngoài Họ đã xây dựng một sản phẩm du lịch tổng hợp của mình với những Ghat (những bậc thang dẫn xuống sông Hằng) cho du khách tham gia chiêm ngưỡng tục tắm sông hằng năm mà người Hindu mộ đạo tham gia để tẩy gội tinh thần, tổ chức những hội thảo chuyên đề về đạo Hindu và các lễ hội văn hóa Bên cạnh việc khai thác các giá trị tinh thần, văn hóa lâu đời hằng chục thế kỷ là con người sẽ được siêu thoát khi tắm sông Hằng, người Varanasi còn giới thiệu cho du khách các ngành nghề thủ công mỹ nghệ của địa phương như tơ lụa, thảm dệt Kết quả là hàng triệu người mộ đạo trên thế giới

16 Kotler.P, M.A Hamlin, I Rein, & D.H Haider, (1993), Marketing Asian Places, Attracting investment,

industry, and tourism to cities, states, and nations, Singapore: John Wiley & Son (Asia)

đổ xô về đây hàng năm, thành phố nhỏ bé này góp 50% hàng lụa xuất khẩu của Ấn Độ

Varanasi không những đã khai thác những vốn quý lịch sử của mình để xây dựng sản phẩm độc đáo thu hút du khách mà còn góp phần làm tăng thêm thị phần hàng hóa địa phương, thúc đẩy xuất khẩu Thực tế, các địa phương không thể khai thác những thế mạnh vốn có của mình và vì thế đã tự giới hạn mình trong phạm vi điểm đến của du khách trong nước

Một thí dụ thứ hai là sự khai thác lịch sử để phát triển sản phẩm du lịch của người Nhật Bản Chúng ta chắc hẳn sẽ còn nhớ sự kiện Hiroshima và Nagashaki Hiroshima nằm trên hòn đảo Honshu cũng đồng nghĩa với vụ đánh bom hạt nhân đầu tiên của lịch sử loài người Chiếc máy bay đánh bom B29 của không lực Hoa Kỳ đã thả trái bom hạt nhân xuống thành phố này vào ngày 6 tháng 8 năm 1945

Ba ngày sau, một quả bom thứ hai được thả xuống Thành phố Nagashaki làm cho người Nhật đầu hàng vô điều kiện ngày 2 tháng 9 năm 1945 Bỏ qua những những nỗi mất mát to lớn từ sự kiện thảm khốc này, vụ đánh bom lịch sử này làm cho Hiroshima có thể sử dụng quá khứ để khai thác du lịch

Bằng việc tận dụng lịch sử không may này, hàng năm đúng vào ngày 6 tháng

8 – Ngày Hiroshima, thì cuộc đánh bom tàn khốc trên được tái hiện lại cho du khách xem Ấn tượng hơn nữa với du khách khi bài hát “Hiroshima Sky Is Always Blue” vang lên làm cho mọi người nhớ đến tiểu sử của thành phố Hiroshima và những sự tàn phá mà rất nhiều gia đình người Nhật phải chịu đựng Điều làm cho Hiroshima nổi bật là họ biết nhận ra giá trị kinh tế của một sự kiện lịch sử đau buồn nhất Nếu có sự nhiệt tình quan tâm, các địa phương khác có những nét lịch sử hấp dẫn như vậy có thể tự thúc đẩy mình một cách tương tự Nhìn Hiroshima để nói đến địa đạo Củ Chi, chúng ta hoàn toàn xây dựng được một sản phẩm du lịch đặc sắc dựa trên nền tảng của quá khứ chiến tranh

1.2.2 Kinh nghiệm quảng bá hình ảnh địa phương qua sản phẩm du lịch

Để đạt những thành công trong xây dựng thương hiệu địa phương thông qua sản phẩm đặc trưng và phát minh ra những biểu tượng một cách sáng tạo không chưa đủ, một nhiệm vụ kế tiếp đó là phải truyền đạt nó như thế nào đến thị trường mục tiêu một cách hiệu quả là một vấn đề không phải ai, địa phương nào cũng làm được

Một số địa phương cạnh tranh nhau lôi kéo sự chú ý của du khách ngày càng tăng Chúng ta thường được nghe nhắc tới trên các phương tiện truyền thông những khẩu hiệu “Singapore – thành phố sạch nhất hành tinh”, “Hong Kong – Thiên đường mua sắm”, hay “Hãy đến với Angko huyền bí”

“Trong một môi trường truyền thông tấp nập này, một phương pháp có hệ thống có thể giúp chúng ta chuyển biến những người có triển vọng thành những người mua thực thụ Việc tiếp thị địa phương có cơ hội thành công tốt nhất khi thông điệp phù hợp với các phương tiện truyền thông, mọi người tham dự đều được đẩy theo cùng một hướng”17

Để làm được tất cả những điều đó các địa phương họ sẽ phải làm gì: Đầu tiên, các địa phương phải xác định rõ khán giả mục tiêu của mình là ai? Lấy thí dụ, Madhya Pradesh - tiểu bang lớn nhất của Ấn Độ Được gọi là “Trái tim của Ấn Độ”, Madhya Pradesh là nguồn cảm hứng cho tác phẩm “Jungle Books” của Rudyard Kipling Những mô tả sống động của Kipling đã làm cho Công viên Quốc gia Kanha, nhờ đó được gọi là “Xứ sở Kiping”, trở thành bất tử Với một một quá khứ huy hoàng, một vị trí cửa ngõ về mặt địa lý và một biên giới chung

17 Kotler.P, M.A Hamlin, I Rein, & D.H Haider, (1993), Marketing Asian Places, Attracting investment,

industry, and tourism to cities, states, and nations, Singapore: John Wiley & Son (Asia)

với 7 tiểu bang khác, Madhya Pradesh có thể nhắm vào khán giả là khách du lịch tham quan tìm hiểu về xứ sở Kiping này

Kế tiếp là, chọn những công cụ có ảnh hưởng rộng rãi Các nhà tiếp thị địa phương có thể sử dụng những công cụ có ảnh hưởng bao quát để quảng bá địa phương tới khách hàng mục tiêu, các công cụ đó chính là quảng cáo, tiếp thị trực tiếp, hay quan hệ công chúng…

Một thí dụ cho quảng cáo địa phương hữu hiệu qua nghệ thuật, trong bộ phim

“The Beach”, những cảnh quay ngoài trời ngoạn mục với một ngôi sao đang được ưa chuộng - Leonardo DiCaprio Được bấm máy trên hòn đảo không dân cư Phi Phi Le, gần thành phố Phuket ở Thái Lan, điều mà bộ phim mang lại có ý nghĩa quảng bá trọn gói miễn phí cho Phuket Một bộ phim như The Beach có thể vươn đến hàng triệu người khắp nơi trên thế giới Địa phương nào nhận thấy được rằng sự khuyến khích các đoàn làm phim địa phương và lôi kéo các nhà làm phim nước ngoài lại cộng đồng sẽ nâng cao hình ảnh của họ Kết quả là gì khi một Phuket ngày nay đã được biết đến trên toàn thế giới

Tiếp theo, là lựa chọn phương tiện truyền thông hiệu quả Việc lựa chọn các phương tiện truyền thông là một nhiệm vụ không dễ dàng chút nào, đặc biệt trong bối cảnh bùng nổ trong ngành truyền thông và giải trí như hiện nay Theo dự báo của công ty Price Water House Coopers, ngành này sẽ tăng trưởng 7,2% trong năm 2005 Truyền hình cáp đang là một hiện tượng phổ biến khắp châu Á Chỉ riêng ở Trung Quốc đã có 80 triệu người đăng ký mạng truyền hình cáp Ngày nay châu Á đã có các kênh theo hệ – như Zee (Ấn Độ), ABS – CBN (Philippines), TV7 (Thái Lan)…và các kênh theo chủ đề như CNBC Asia, Discovery, ESPN Asia và National Geographic

Điều cuối cùng đối với các nhà marketing địa phương là phải quản lý được các nguồn truyền thông và thông điệp mâu thuẫn nhau Một địa phương có thể

phải bỏ ra hàng triệu đô-la quảng cáo đến du khách, để nhận thấy rằng những điều truyền đạt không thể kiểm soát được lấn lướt những thông điệp chính thức Thí dụ, sự lưu ý của quốc tế không thể kiểm soát về vấn đề xâm phạm tình dục trẻ em ở PhnomPenh, Campuchia Điều truyền đạt này tương phản mạnh mẽ với những thông điệp chính thức về sự thu hút của PhnomPenh đối với du khách Nhiều địa phương phải lưu ý các vấn đề tương phản, sự mâu thuẫn như thế từ các phương tiện truyền thông: vấn đề ma túy ở Myanmar, các cuộc khủng bố ở Đông Timor, thất nghiệp cao ở Bangladesh dẫn đến tỷ lệ tội phạm cao, hay những lời cáo buộc chống lại một thị trưởng về tình trạng gạ gẫm trẻ con và cưỡng đoạt ở Philippines Những nỗ lực xây dựng hình tượng lâu dài và nghiêm túc có thể bị nhanh chóng bị hủy hoại trong một thế giới mà sự lan truyền thông tin toàn cầu

Tóm tắt chương 1

Những nguyên tắc cơ bản của marketing thương hiệu địa phương không khác biệt gì so với marketing thương hiệu sản phẩm và dịch vụ của doanh nghiệp Qui trình marketing thương hiệu địa phương bắt đầu bằng việc đánh giá hiện trạng của địa phương Tiếp theo, nhà marketing địa phương thiết kế các chiến lược cho marketing địa phương mình Sau đó nhà marketing phải hoạch định chương trình marketing và cuối cùng là quản lý việc thực hiện và kiểm soát

Cũng như thương hiệu sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp, “thương hiệu địa phương” theo quan điểm của marketing hiện đại, cũng bao hàm sản phẩm của địa phương và các thành phần còn lại của marketing hỗn hợp như giá cả, phân phối, và chiêu thị Trong đó chính sản phẩm của địa phương mới cung cấp cho khách hàng nhu cầu chức năng Xây dựng một thương hiệu địa phương mạnh cũng bắt đầu từ việc xây dựng sản phẩm của địa phương “Muốn phát triển sản phẩm cần phải tiến tới việc xây dựng một chất lượng vượt trội hoặc khác biệt (Eminent Quality/Differenctial Quality), nghĩa là cái mà không một địa phương

nào có Chính cái chất lượng vượt trội hoặc khác biệt đó mới tạo ra lợi thế cạnh tranh đặc thù, nghĩa là tạo xung lực để thị trường lựa chọn mình thay vì lựa chọn sản phẩm của đối thủ”18

Sản phẩm du lịch của địa phương là một sản phẩm tổng hợp gồm nhiều yếu tố tạo thành như: tài nguyên thiên nhiên, di sản do con người tạo ra, các thể chế… Thị trường khách du lịch là một trong những thị trường mục tiêu quan trọng nhất của địa phương Các địa phương cố gắng, nỗ lực thu hút khách du lịch đến với địa phương mình

Muốn xây dựng thương hiệu địa phương thông qua du lịch, điều đầu tiên là phải xây dựng cho được một sản phẩm đặïc thù từ những nguồn tài nguyên (bao gồm tài nguyên thiên nhiên, tài nguyên nhân văn, tài nguyên nhân tạo ) sẵn có của địa phương mình Điều thứ hai, là phải biết quảng bá nó ra thế giới bên ngoài thông qua những kênh truyền thông hiệu quả và với một qui trình khoa học

Xây dựng một sản phẩm du lịch đặc thù của địa phương thông qua việc kết hợp những nét đặc trưng của thiên nhiên, nhân văn và công trình nhân tạo với việc bảo tồn và phát triển nó

Quảng bá một thương hiệu địa phương thật không dễ Việc đầu tiên phải xác định cho được khán giả tiềm năng là ai, để có những thông điệp và kênh quảng bá phù hợp Một vấn đề nữa cần quan tâm là bài toán chi phí, một phương tiện hiệu quả là có sức lan truyền cao với chi phí thấp nhất Một nhiệm vụ của quảng bá là phải kiểm soát, hạn chế được những tác dụng tiêu cực của thông tin về địa phương

18 Tôn Thất Nguyễn Thiêm (2005), Thị trường, chiến lược, cơ cấu: Cạnh tranh về giá trị gia tăng, định vị

và phát triển doanh nghiệp, NXB Tổng Hợp TP Hồ Chí Minh

CHƯƠNG 2

THỰC TRẠNG XÂY DỰNG SẢN PHẨM DU LỊCH

HUYỆN CỦ CHI TP HỒ CHÍ MINH

2.1 Tổng quan đặc điểm tự nhiên – kinh tế – xã hội của huyện Củ Chi

2.1.1 Nguồn tài nguyên tự nhiên

2.1.1.1 Vị trí địa lý

Củ Chi là một huyện ngoại thành, nằm về phía Tây- Bắc của Thành phố Hồ Chí Minh Thị trấn Củ Chi cách trung tâm thành phố 35km theo trục đường xuyên Á Củ Chi nằm trong vành đai xanh của thành phố với tổng diện tích tự nhiên 42.856ha

“Củ Chi có tọa độ địa lý:

- 106022’ đến 106040’ kinh độ Đông

- 10055’ đến 11010’ vĩ độ Bắc

Vị trí hành chánh của Củ Chi:

- Bắc giáp với huyện Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh

- Đông – Đông Bắc giáp với huyện Bến Cát tỉnh Bình Dương

- Tây – Tây Nam giáp với huyện Đức Hòa tỉnh Long An

- Nam giáp với huyện Hóc Môn thành phố Hồ Chí Minh”19

Củ Chi nằm trên tuyến đường giao thông quốc tế xuyên Á nối PhnomPenh với thành phố Hồ Chí Minh và nằm giữa hai con sông Sài Gòn và sông Vàm Cỏ Đông với nhiều kênh rạch Vị trí này rất thuận lợi cho việc giao lưu văn hóa, kết nối các Tours du lịch đến các tỉnh trong khu vực và nước bạn Campuchia

19 Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Củ Chi (2005), Củ Chi 30 năm xây dựng và phát triển

2.1.1.2 Khí hậu

Đặc trưng của khí hậu huyện Củ Chi là khí hậu nhiệt đới gió mùa, có sự tương phản rõ rệt giữa 2 mùa trong năm: mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11 và mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 Nhìn chung, so với khí hậu từng khu vực, khí hậu Củ Chi không có sự sai biệt đáng kể Tuy nhiên, do một số đặc điểm riêng về tự nhiên, đã tạo cho khí hậu nơi đây nét riêng biệt

2.1.1.3 Hệ thống sông ngòi

Chủ yếu là các sông ngòi, kênh, rạch Trên địa bàn Củ Chi, hệ thống sông rạch phân bố không đều, chủ yếu tập trung khu vực sông Sài Gòn và các xã phía Nam, Tây Nam Huyện với tổng chiều dài độ khoảng 345km Phần lớn các sông, rạch chịu sự ảnh hưởng trực tiếp của chế độ thủy văn sông Sài Gòn như: rạch Tra, rạch Sơn, rạch Bến Mương Kênh Thầy Cai chịu sự ảnh hưởng của sông Vàm Cỏ Đông

- Sông Sài Gòn: là sông lớn nhất trong địa bàn Huyện, theo hướng Tây Đông Nam, là ranh giới tự nhiên giữa huyện Củ Chi và tỉnh Bình Dương với chiều dài qua Huyện là 45km, là điều kiện tốt để khai thác các tuyến du lịch trên sông Chiều rộng trung bình của sông (đoạn trung lưu): 200m, độ sâu:16m Lưu lượng sông Sài Gòn thay đổi theo mùa, thường mùa mưa lớn hơn từ 1 – 5 lần mùa khô Lưu lượng nước sông còn tùy thuộc vào thời kỳ triều Sông Sài Gòn được khai thác làm nguồn nước sinh hoạt cho TP Hồ Chí Minh, đồng thời phục vụ đắc lực cho nhu cầu vận chuyển đường sông của người dân Củ Chi

Bắc Rạch Tra là ranh giới hai huyện Củ Chi và Hóc Môn, dài 17km, rộng 30 – 34m, nối với sông Sài Gòn

- Kênh Thầy Cai dài 24km, rộng 45m, sâu 3m, là một con kênh lớn nằm phía Tây Nam Huyện, là ranh giới giữa huyện Củ Chi và huyện Đức Hòa tỉnh Long

An Kênh Thầy Cai nối rạch Trảng Bàng (tỉnh Tây Ninh) với sông Vàm Cỏ

Đông, thông với rạch Tra qua kênh An Hạ Ngoài ra Củ Chi còn có nhiều kênh rạch nhỏ nằm ven sông Sài Gòn như: rạch Bà Phước, rạch Dừa…

- Kênh Đông là một công trình thủy lợi lớn nhất các tỉnh phía Nam, dẫn nước từ hồ Dầu Tiếng về Củ Chi Riêng trên địa bàn huyện Củ Chi, kênh Đông đã tạo nguồn nước tưới cho hơn 10.000ha, vùng gò và triền phía Tây và phía Bắc của Huyện

Hệ thống sông ngòi của huyện Củ Chi có thể được xem là nguồn tài nguyên thiên nhiên quí giá của du lịch

2.1.2 Nguồn tài nguyên nhân văn

2.1.2.1 Lịch sử hình thành

Theo dân gian thì vùng Củ Chi xưa kia có rất nhiều cây Củ Chi (tên ngày nay thường gọi cây Mã Tiền) cho nên những cư dân đầu tiên đã đặt tên cho vùng đất này cái tên Củ Chi Đây là vùng đất được người Việt khai phá trong những năm

đi mở cõi vào cuối thế kỷ XVII đầu thế kỷ XVIII thuộc tỉnh Gia Định, bao gồm toàn bộ phần đất của hai tổng Long Tuy Hạ và Long Tuy Trung, một phần của hai tổng Long Tuy Thương và Bình Thạnh Trung của huyện Hóc Môn ngày nay Qua nhiều biến động của lịch sử những địa danh cũ không còn nữa, nhiều địa danh mới xuất hiện Cho tới năm 1957, chính quyền Sài Gòn chính thức thành lập quận Củ Chi thuộc tỉnh Bình Dương Năm 1963 chính quyền Sài Gòn chia Củ Chi thành hai quận: quận Củ Chi xác nhập vào tỉnh Hậu Nghĩa mới thành lập, và quận Phú Hòa thuộc tỉnh Bình Dương

Trong chiến tranh chống Mỹ, tuy Củ Chi là chiến trường ác liệt phía Bắc Sài Gòn – Gia Định nhưng người dân quyết bám trụ giữ làng, địa đạo Củ Chi bắt nguồn từ đây Năm 1967 Củ Chi đón nhận huân chương Thành Đồng - danh hiệu cao quý “Đất Thép Thành Đồng” Sau khi đất nước thống nhất, ngày 2/7/1976 Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa khóa IV đổi tên Sài Gòn – Gia

Định thành thành phố Hồ Chí Minh Quận Củ Chi của tỉnh Hậu Nghĩa và quận Phú Hòa của tỉnh Bình Dương trở thành huyện Củ Chi thuộc thành phố Hồ Chí Minh Huyện Củ Chi ngày nay gồm 20 xã và một thị trấn

2.1.2.2 Dân tộc

Toàn huyện Củ chi có 13 dân tộc sinh sống Trong đó người Kinh chiếm đa số: 296.450 người chiếm 99,36% tổng số dân Kế đến là người Hoa chiếm 0,58%, người Khơme chiếm 0,04% Các dân tộc khác Tày, Thái, Mường, Nùng, H’Mông, Dao, Chàm, Gu – Triêng, Lào,… chiếm tỷ lệ không đáng kể Người Hoa tập trung đông nhất khu vực thị trấn, sống bằng nghề thương nghiệp Các dân tộc thiểu số sống bình đẳng, tự do, hòa hợp nhau theo đường lối chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước

2.1.2.3 Tôn giáo

Đa số dân Củ Chi theo đạo Phật, thờ cúng Ông Bà, kế đến là đạo Thiên Chúa, đạo Cao Đài, đạo Hòa Hảo, đạo Tin Lành…

- Phật giáo chiếm 30% dân số, trên toàn huyện có 28 chùa, 9 tịnh thất

- Thiên Chúa giáo: có 7.997 tín đồ chiếm 2,68% dân số, toàn huyện có 9 nhà thờ và 1 nhà cầu nguyện Đa số các tín đồ Thiên Chúa tập trung các xã Tân Thông Hội, Tân Phú Trung và thị trấn Củ Chi

- Đạo Cao Đài: chiếm 0,18% dân số, sống tập trung các xã Phước Thạnh, Thái Mỹ, Trung Lập Hạ, Phú Hòa Đông

- Đạo Tin Lành: có trên dưới 1.000 tín đồ sống tại thị trấn Củ Chi, các xã Phước Hiệp, Phước Vĩnh An, Thái Mỹ, An Nhơn Tây và Phú Mỹ Hưng

2.1.2.4 Di tích lịch sử – văn hóa

Tính đến cuối năm 2005 huyện Củ Chi có 88 di tích lịch sử – văn hóa trong đó có 7 di tích lịch sử, 59 di tích văn hóa và 22 di tích cách mạng Tiêu biểu nhất đó là hai khu di tích Bến Dược và Bến Đình là hai điểm tham quan hấp dẫn du

khách trong và ngoài nước đến du lịch Hàng năm cụm di tích lịch sử – văn hóa Củ Chi đón tiếp phục vụ hơn 1.000.000 lượt khách du lịch trong và ngoài nước Đây là một sản phẩm du lịch đặc thù của huyện Củ Chi

2.1.2.5 Bảo tàng

Củ Chi được biết đến nhiều nhất thông qua hệ thống các bảo tàng, nhà truyền thống, tượng đài kỷ niệm Hiện nay Huyện có một nhà truyền thống trưng bày các chiến tích chiến tranh, cùng Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược là một công trình kiến trúc độc đáo đã được thành phố đầu tư xây dựng năm 1995 với kinh phí hơn 100 tỷ đồng, bên cạnh đó Huyện còn đầu tư xây dựng 16 nhà bia tưởng niệm các liệt sĩ tại các xã anh hùng

2.1.2.6 Lễ hội

Do đặc điểm lịch sử, dân tộc và tôn giáo nên lễ hội tại Củ Chi cũng khá đa dạng, chủ yếu diễn ra vào mùa xuân Song tình hình lễ hội còn tự phát, chưa được đầu tư chiều sâu nên chưa thể hiện được nét tinh hoa vốn có của nó

2.1.3 Cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch

Củ Chi có cơ sở vất chất khá tốt để tạo điều kiện tiền đề cho du lịch phát triển Từ năm 2000 chính quyền địa phương đã đầu tư nhiều cho việc phát triển

cơ sở hạ tầng phục vụ cho ngành du lịch nói riêng và phát triển kinh tế nói chung

Huyện có 1.031km đường và 98 cầu với chiều dài 2.427,5m Hệ thống giao thông trên địa bàn gồm các đường liên xã, đường nối liền trung tâm Huyệnđến các xã được nhựa hóa 100%, đường liên ấp cũng được nhựa hóa 50 – 60% tạo điều kiện thuận cho việc đi lại, vận chuyển hàng hóa của người dân”20

2.1.3.2 Khu du lịch

Hoạt động của các khu du lịch Củ Chi cũng bắt đầu phát triển, nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan của khách du lịch và nhu cầu vui chơi giải trí của người dân địa phương Đầu tiên phải kể đến là cụm khu di tích lịch sử Bến Dược – Bến Đình với tổng diện tích hơn 120ha, với hệ thống địa đạo độc đáo được đầu tư xây dựng, tôn tạo từ những năm 1990, là địa điểm tham quan hấp dẫn, là biểu tượng của vùng đất Củ Chi Hiện nay có nhiều khu du lịch, vui chơi, giải trí được đầu tư như: Công viên nước Củ Chi, Làng văn hóa các dân tộc, và Khu du lịch sinh thái Đã tạo thành những tuyến điểm du lịch sinh thái hấp dẫn

2.1.3.3 Khu mua sắm

Hiện nay trên địa bàn Củ Chi có 20 chợ cấp xã, cùng với 33 cửa hàng bách hóa chủ yếu phục vụ nhu cầu thiết yếu cho người dân tại địa phương Trong những năm gần đây do du lịch phát triển, hệ thống hơn 50 cửa hàng bán quà lưu niệm mọc lên theo các tuyến điểm du lịch nhằm cung cấp các quà lưu niệm, những đặïc sản của địa phương cho du khách Nhìn chung, thương nghiệp Củ Chi chưa có bước chuẩn bị tốt theo kịp xu hướng phát triển của ngành du lịch

2.1.3.4 Nguồn nhân lực cho du lịch

Ngày nay nguồn nhân lực được nhìn nhận là yếu tố cự kỳ quan trọng để phát triển trên mọi lĩnh vực Cho dù tài nguyên du lịch phụ thuộc nhiều vào thiên nhiên và lịch sử, song để xây dựng một chiến lược phát triển du lịch, thiết kế các

20 Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Củ Chi (2005), Củ Chi 30 năm xây dựng và phát triển

chương trình du lịch, xây dựng các khu du lịch của địa phương đều đòi hỏi khả năng đáp ứng của nguồn nhân lực Đây cũng là những yếu kém được nhìn nhận của Củ Chi trong thời gian qua Đội ngũ lao động trong ngành du lịch của Huyện hiện nay là 1.150người Trong đó với tỷ lệ không quá 30% đã qua đào tạo, số người có trình độ đại học chỉ khoảng 7% lực lượng lao động trong ngành

2.1.3.5 Các vấn đề xã hội ảnh hưởng đến du lịch

Dân số chính thức, nhập cư và vãng lai tại Củ Chi ngày một đông, song nạn trộm cướp trên địa bàn Huyện hầu như không có, điều đó phản ánh sự hòa hiếu của người dân và sự nỗ lực của lực lượng công an nhân dân, làm tăng niềm tin của du khách

2.2 Tình hình và chính sách phát triển du lịch của huyện Củ Chi

2.2.1 Tình hình phát triển du lịch của huyện Củ Chi

Nói đến hoạt động du lịch Củ Chi là người ta thường nghĩ đến các khu di tích địa đạo ở Bến Đình và Bến Dược Thật vậy, Củ Chi là một huyện nổi tiếng trong thời kỳ chống Pháp và nhất là trong thời kỳ chống Mỹ Bến Dược (xã Phú Mỹ Hưng) là căn cứ của Quân khu Sài Gòn – Gia Định và Bến Đình (xã Nhuận Đức) là căn cứ của Huyện ủy Củ Chi Khu vực địa đạo là khu “di tích lịch sử cách mạng” có hình thái kiến trúc độc đáo là một hệ thống đường hầm nằm sâu trong lòng đất Trong địa đạo có nhiều tầng, nhiều ngõ ngách như mạng nhện dài trên 250km, với đầy đủ chức năng cho sinh hoạt và chiến đấu Từ những năm 1990 các đơn vị du lịch và quân đội đã đầu tư xây dựng thành khu du lịch địa đạo

- Khu du lịch địa đạo Bến Đình: tọa lạc tại xã Nhuận Đức, sát bờ sông Sài Gòn Trước năm 1993, đơn vị được Huyện giao cho Phòng Thông tin Văn hóa quản lý xây dựng khu di tích lịch sử Đến nay, khu di tích này được nhập với khu

di tích lịch sử Bến Dược thành khu di tích lịch sử địa đạo Củ Chi

Sau năm 1975, trong địa đạo có 100m cung đoạn bị xuống cấp do không thường xuyên sử dụng, đã được phục chế Hiện tại khu di tích lịch sử Bến Đình có 3ha, gồm 150m hệ thống đường địa đạo đưa vào tham quan

Khu di tích này mỗi ngày đón trung bình 200 khách nước ngoài và 550 khách trong nước tham quan Khách trong nước bao gồm các đoàn địa phương, ban, ngành, cán bộ về hưu, học sinh sinh viên đến học tập, tham quan, cắm trại

Hướng tới khu này sẽ nhận thêm đất, rừng tràm xung quanh Đồng thời sẽ qui hoạch khu trồng cây ăn trái ven sông Sài Gòn và thành lập trường bắn thể thao quốc phòng

- Khu du lịch địa đạo Bến Dược: cách TP Hồ Chí Minh 70km về phía Tây Bắc, giáp với sông Sài Gòn là một di tích lịch sử cách mạng nổi tiếng ở TP Hồ Chí Minh với diện tích 100ha và 200km hệ thống địa đạo của hai căn cứ Khu ủy và Quân khu Sài Gòn – Gia Định

Khu địa đạo là một công trình kiến trúc độc đáo, gồm các hệ thống đường hầm nằm sâu trong lòng đất, có nhiều tầng và ngõ ngách Hiện nay một phần căn cứ Khu ủy và Quân khu Sài Gòn – Gia Định được bảo tồn nguyên trạng trong khu rừng thiên nhiên rộng hơn 100ha

Du khách đến đây được tham quan hai khu căn cứ lịch sử này với công trình dưới lòng đất như: hầm bí mật, nơi ở và làm việc của các đồng chí lãnh đạo, nơi chăm sóc thương binh, hầm chống bom pháo, bếp dấu khói, ụ chiến đấu của du kích, và đường hầm ra sông,…Ngoài ra còn có khu bắn súng thể thao quốc phòng, nhà trưng bày hình ảnh vũ khí tự tạo, nhà hàng cạnh bờ sông với cảnh thiên nhiên thoáng mát

Đặc biệt hơn, nơi đây có một khuôn viên hơn 3ha xây dựng Đền tưởng niệm Bến Dược – công trình của thành phố kỷ niệm 20 năm ngày giải phóng21

2.2.2 Tình hình du khách đến tham quan Củ Chi

Bảng 2.1: Lượng khách quốc tế đến TP Hồ Chí Minh và Củ Chi

Đơn vị: lượt người

Năm 2000 2001 2002 2003 2004 2005

Đến TP Hồ Chí Minh 1.100.000 1.226.400 1.433.000 1.302.000 1.580.000 1.817.000

Nguồn: Ban quản lý khu du lịch địa đạo Củ Chi

- Khách quốc tế: sau cơn khủng hoảng tài chính tiền tệ các nước châu Á và dịch SARS lượng khách quốc tế đến TP Hồ Chí Minh tăng lên rất rõ, bình quân hàng năm tăng đều khoảng 16% Trước xu thế mở cửa của Việt Nam, nhiều người muốn đến để tìm hiểu về vùng đất anh hùng này trong các cuộc chiến tranh, đồng thời họ cũng muốn tìm một cơ hội đầu tư trên một thị trường đầy tiềm năng này Cùng với việc tăng lên nhanh của số lượng khách đến TP Hồ Chí Minh, khách du lịch quốc tế đến tham quan các khu du lịch của Củ Chi cũng tăng Tuy nhiên, xét về tỷ lệ khách nước ngoài đến TP Hồ Chí Minh có tham quan Củ Chi có xu hướng chựng lại trong 3 năm gần đây Điều này cho thấy có sự chuyển hướng trong nhu cầu tham quan tìm hiểu lịch sử của du khách

- Khách du lịch trong nước đến Củ Chi

Bảng 2.2: Lượng khách du lịch trong nước đến tham quan Củ Chi

Đơn vị: lượt người

Khách du lịch trong nước đến tham quan Củ Chi ngày càng có xu hướng tăng, bình quân một ngày khoảng 2.450 người Đối tượng là các đoàn tham quan từ các địa phương trong cả nước đến TP Hồ Chí Minh du lịch, công tác, họ muốn tìm hiểu về truyền thống cách mạng của quân và dân nơi đây Một đối tượng nữa đó là cán bộ công nhân viên, sinh viên học sinh tham quan, học tập, cắm trại,…trong những ngày cuối tuần, đặc biệt là những dịp lễ tết Đối tượng khách này thường đến từ các quận nội thành, các tỉnh lân cận như: Bình Dương, Tây Ninh, Long An…

2.3 Những định hướng phát triển Củ Chi từ nay đến năm 2010

2.3.1 Củ Chi trong chiến lược phát triển chung của TP Hồ Chí Minh

Nằm ở cửa ngõ Tây Bắc, trên trục đường xuyên Á Củ Chi có nhiều tiềm năng và thế mạnh Trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuyển dịch cơ cấu kinh tế Huyện cũng đã và đang hình thành tuyến du lịch sinh thái gắn với các khu di tích lịch sử truyền thống nhằm phát huy tiềm năng thế mạnh của địa phương

Bên cạnh đó, Củ Chi còn có những nghĩa vụ khác trong chiến lược phát triển chung của Thành phố như: xây dựng Khu bảo tồn động thực vật, khu công viên tưởng niệm anh hùng liệt sĩ Phạm Văn Cội, dự án xây dựng phim trường, xây dựng cụm viện, trường đại học, trường cao đẳng (tại các xã Phú Hoà Đông, An Nhơn Tây, ), khu cơ khí sản xuất ô tô sẽ góp phần tạo ra diện mạo mới, làm tiền đề thực hiện thắng lợi nhiệm vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong những năm tiếp theo

2.3.2 Một số định hướng lớn trong phát triển kinh tế - văn hóa – xã hội đến năm 2010

2.3.2.1 Trong lĩnh vực kinh tế

Trong bối cảnh chung của đất nước và thành phố Hồ Chí Minh, quá trình triển khai thực hiện nhiều dự án tiền khả thi và khả thi nêu ở phần trên, từ nay đến năm 2010 Củ Chi sẽ tiếp tục chuyển đổi và hoàn thiện cơ cấu kinh tế công – nông nghiệp và thương mại - dịch vụ làm tiền đề cho bước phát triển mới với trình độ khoa học công nghệ cao Đây cũng là giai đoạn tiếp tục hoàn thiện cơ sở hạ tầng kỹ thuật phục vụ cho yêu cầu phát triển bền vững, nâng cao mức sống vật chất và hưởng thụ văn hóa tinh thần của nhân dân Phấn đấu đến năm 2010 đạt mức thu nhập bình quân của hộ nghèo trên 6 triệu đồng/hộ/năm

2.3.2.2 Trong lĩnh vực văn hoá – xã hội

Với điều kiện giao thông thuận lợi, việc qui hoạch đầu tư xây dựng nhiều trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Huyện, sẽ tạo tiền đề và động lực mới

khuyến khích việc phát huy tinh thần hiếu học tính năng động sáng tạo của người dân trong trong việc nâng cao trình độ học vấn tiếp thu các tri thức khoa học phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa Lĩnh vực y tế cũng tạo một bước đột phá mới trong việc học tập, nghiên cứu, khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe cho nhân dân khi dự án Viện – Trường được triển khai Đây là một công trình có tầm cỡ quốc gia và khu vực Đông Nam Á trước xu thế hội nhập và hợp tác quốc tế

Hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, và các nhu cầu vui chơi giải trí của nhân dân tăng lên trước áp lực tăng dân số và tốc độ đô thị hóa ngày càng nhanh Ngoài khu du lịch sinh thái Một thoáng Việt Nam, Công viên nước Củ Chi, Khu di tích lịch sử Bến Đình, Bến Dược, sẽ hình thành tuyến du lịch ven sông Sài Gòn gắn với vườn cây ăn trái phục vụ cho nhân dân và du khách đồng thời Huyện cũng tích cực có những chính sách phù hợp trong việc mời gọi các hình thức đầu tư để xây dựng cao khu vui chơi giải trí trong các khu dân cư, các khu, cụm công nghiệp mà trước mắt là Khu vui chơi giải trí Cống Nước Nhĩ, Khu vui chơi giải trí của cán bộ và công nhân lao động Huyện tại Tân Qui Ngoài ra quá trình xây dựng ấp, xã văn hóa, các làng nghề truyền thống sẽ làm phong phú, đa dạng các loại hình dịch vụ du lịch của Huyện trong sự phát triển chung

Tóm tắt chương 2

Củ Chi là vùng đất cửa ngõ phía Tây của thành phố Hồ Chí Minh, được thiên nhiên ban tặng những nguồn tài nguyên vô giá, với địa hình pha lẫn những nét đặc trưng của miền Tây và miền Đông Nam Bộ Trong hai cuộc chiến tranh chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, hai tiếng Củ Chi được thế giới biết đến như một biểu tượng hào hùng của dân tộc Việt Nam Ngày nay, chiến tranh đã đi qua những để lại cho Củ Chi những di tích lịch sử mà không đâu có được – hệ thống địa đạo trong lòng đất Hơn 30 năm qua nhân dân Củ Chi đã ra sức phấn đấu xây dựng và kiến thiết lại quê hương, bộ mặt của vùng đất thép năm xưa đã được thay đổi hàng giờ, với những công trình điện khí hóa nông thôn, giao thông nông thôn,…

Tuy nhiên, để thật sự trở thành điểm đến lý tưởng cho du khách gần xa, thì Củ Chi cần phải nỗ lực nhiều hơn nữa trong việc xây dựng hạ tầng cơ sở cho ngành

du lịch Thương hiệu Củ Chi có thể bay xa hơn nữa với những chương trình quảng bá tốt

CHƯƠNG 2

THỰC TRẠNG XÂY DỰNG SẢN PHẨM DU LỊCH HUYỆN

CỦ CHI TP HỒ CHÍ MINH 2.1 Tổng quan đặc điểm tự nhiên – kinh tế – xã hội của huyện Củ Chi

2.1.1 Nguồn tài nguyên tự nhiên

2.1.1.1 Vị trí địa lý

Củ Chi là một huyện ngoại thành, nằm về phía Tây- Bắc của Thành phố Hồ

Chí Minh Thị trấn Củ Chi cách trung tâm thành phố 35km theo trục đường xuyên Á Củ Chi nằm trong vành đai xanh của thành phố với tổng diện tích tự nhiên 42.856ha

“Củ Chi có tọa độ địa lý:

- 106022’ đến 106040’ kinh độ Đông

- 10055’ đến 11010’ vĩ độ Bắc

Vị trí hành chánh của Củ Chi:

- Bắc giáp với huyện Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh

- Đông – Đông Bắc giáp với huyện Bến Cát tỉnh Bình Dương

- Tây – Tây Nam giáp với huyện Đức Hòa tỉnh Long An

- Nam giáp với huyện Hóc Môn thành phố Hồ Chí Minh”22

Củ Chi nằm trên tuyến đường giao thông quốc tế xuyên Á nối PhnomPenh với

thành phố Hồ Chí Minh và nằm giữa hai con sông Sài Gòn và sông Vàm Cỏ

Đông với nhiều kênh rạch Vị trí này rất thuận lợi cho việc giao lưu văn hóa, kết

nối các Tours du lịch đến các tỉnh trong khu vực và nước bạn Campuchia

22 Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Củ Chi (2005), Củ Chi 30 năm xây dựng và phát triển

2.1.1.2 Khí hậu

Đặc trưng của khí hậu huyện Củ Chi là khí hậu nhiệt đới gió mùa, có sự tương phản rõ rệt giữa 2 mùa trong năm: mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11 và mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 Nhìn chung, so với khí hậu từng khu vực, khí hậu Củ Chi không có sự sai biệt đáng kể Tuy nhiên, do một số đặc điểm riêng về tự nhiên, đã tạo cho khí hậu nơi đây nét riêng biệt

2.1.1.3 Hệ thống sông ngòi

Chủ yếu là các sông ngòi, kênh, rạch Trên địa bàn Củ Chi, hệ thống sông rạch phân bố không đều, chủ yếu tập trung khu vực sông Sài Gòn và các xã phía Nam, Tây Nam Huyện với tổng chiều dài độ khoảng 345km Phần lớn các sông, rạch chịu sự ảnh hưởng trực tiếp của chế độ thủy văn sông Sài Gòn như: rạch Tra, rạch Sơn, rạch Bến Mương Kênh Thầy Cai chịu sự ảnh hưởng của sông Vàm Cỏ Đông

- Sông Sài Gòn: là sông lớn nhất trong địa bàn Huyện, theo hướng Tây Đông Nam, là ranh giới tự nhiên giữa huyện Củ Chi và tỉnh Bình Dương với chiều dài qua Huyện là 45km, là điều kiện tốt để khai thác các tuyến du lịch trên sông Chiều rộng trung bình của sông (đoạn trung lưu): 200m, độ sâu:16m Lưu lượng sông Sài Gòn thay đổi theo mùa, thường mùa mưa lớn hơn từ 1 – 5 lần mùa khô Lưu lượng nước sông còn tùy thuộc vào thời kỳ triều Sông Sài Gòn được khai thác làm nguồn nước sinh hoạt cho TP Hồ Chí Minh, đồng thời phục vụ đắc lực cho nhu cầu vận chuyển đường sông của người dân Củ Chi

Bắc Rạch Tra là ranh giới hai huyện Củ Chi và Hóc Môn, dài 17km, rộng 30 – 34m, nối với sông Sài Gòn

- Kênh Thầy Cai dài 24km, rộng 45m, sâu 3m, là một con kênh lớn nằm phía Tây Nam Huyện, là ranh giới giữa huyện Củ Chi và huyện Đức Hòa tỉnh Long

An Kênh Thầy Cai nối rạch Trảng Bàng (tỉnh Tây Ninh) với sông Vàm Cỏ

Đông, thông với rạch Tra qua kênh An Hạ Ngoài ra Củ Chi còn có nhiều kênh rạch nhỏ nằm ven sông Sài Gòn như: rạch Bà Phước, rạch Dừa…

- Kênh Đông là một công trình thủy lợi lớn nhất các tỉnh phía Nam, dẫn nước từ hồ Dầu Tiếng về Củ Chi Riêng trên địa bàn huyện Củ Chi, kênh Đông đã tạo nguồn nước tưới cho hơn 10.000ha, vùng gò và triền phía Tây và phía Bắc của Huyện

Hệ thống sông ngòi của huyện Củ Chi có thể được xem là nguồn tài nguyên thiên nhiên quí giá của du lịch

2.1.2 Nguồn tài nguyên nhân văn

2.1.2.1 Lịch sử hình thành

Theo dân gian thì vùng Củ Chi xưa kia có rất nhiều cây Củ Chi (tên ngày nay thường gọi cây Mã Tiền) cho nên những cư dân đầu tiên đã đặt tên cho vùng đất này cái tên Củ Chi Đây là vùng đất được người Việt khai phá trong những năm

đi mở cõi vào cuối thế kỷ XVII đầu thế kỷ XVIII thuộc tỉnh Gia Định, bao gồm toàn bộ phần đất của hai tổng Long Tuy Hạ và Long Tuy Trung, một phần của hai tổng Long Tuy Thương và Bình Thạnh Trung của huyện Hóc Môn ngày nay Qua nhiều biến động của lịch sử những địa danh cũ không còn nữa, nhiều địa danh mới xuất hiện Cho tới năm 1957, chính quyền Sài Gòn chính thức thành lập quận Củ Chi thuộc tỉnh Bình Dương Năm 1963 chính quyền Sài Gòn chia Củ Chi thành hai quận: quận Củ Chi xác nhập vào tỉnh Hậu Nghĩa mới thành lập, và quận Phú Hòa thuộc tỉnh Bình Dương

Trong chiến tranh chống Mỹ, tuy Củ Chi là chiến trường ác liệt phía Bắc Sài Gòn – Gia Định nhưng người dân quyết bám trụ giữ làng, địa đạo Củ Chi bắt nguồn từ đây Năm 1967 Củ Chi đón nhận huân chương Thành Đồng - danh hiệu cao quý “Đất Thép Thành Đồng” Sau khi đất nước thống nhất, ngày 2/7/1976 Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa khóa IV đổi tên Sài Gòn – Gia