ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA SƯ PHẠM VŨ THỊ CÚC NHỮNG BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN HỒNG BÀNG, HẢI PHÒNG THEO YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁ
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÍ GIÁO DỤC
HÀ NỘI - 2008
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA SƯ PHẠM
VŨ THỊ CÚC
NHỮNG BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN HỒNG BÀNG, HẢI PHÒNG THEO YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÍ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: QUẢN LÍ GIÁO DỤC
Mã số : 60 14 05
c¸n bé h-íng dÉn : GS.TS NguyÔn §øc ChÝnh
hµ néi - 2008
Trang 3MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài………
2 Mục đích nghiên cứu………… ……….…
3 Nhiệm vụ nghiên cứu………
4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu……….…
5 Giả thuyết khoa học……… …
6 Phạm vi đề tài nghiên cứu………
7 Phương pháp nghiên cứu………
8 Cấu trúc luận văn………
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC TRƯỜNG THCS THEO YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC………
1.1 Một số khái niệm………
1.1.1 Quản lý………
1.1.2 Quản lý giáo dục………
1.1.3 Quản lý nhà trường………
1.1.4 Quản lý nhà trường trung học cơ sở………
1.1.5 Hiệu trưởng trường trung học cơ sở………
1.2 Chức năng quản lý của Hiệu trưởng trường trung học cơ sở… …
1.2.1 Chức năng quản lý………
1.2.2 Chức năng lãnh đạo………
1.2.3 Nhóm chức năng cộng đồng………
1.3 Quản lý hoạt động dạy học………
1.3.1 Khái niệm dạy học………
1.3.2 Quản lý hoạt động dạy - học………
1.4 Những vấn đề cơ bản về đổi mới giáo dục trung học cơ sở…… …
1.4.1 Những chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về đổi mới giáo dục THCS……….……
Trang 4Tiểu kết chương 1: ……….…
CHƯƠNG 2.THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG THCS QUẬN HỒNG BÀNG………
2.1 Khái quát về địa bàn quận Hồng Bàng……….…
2.1.1 Điều kiện kinh tế, xã hội quận Hồng Bàng………
2.1.2 Tình hình phát triển giáo dục của quận Hồng Bàng………
2.1.3 Chất lượng giáo dục các trường THCS quận Hồng Bàng…………
2.1.4 Đội ngũ hiệu trưởng……….………
2.1.5 Đội ngũ giáo viên với hoạt động dạy - học………
2.1.6 Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy học………
2.2 Thực trạng quản lý hoạt động dạy - học của hiệu trưởng các trường THCS quận Hồng Bàng, Hải Phòng………
2.2.1 Việc thực hiện các biện pháp quản lý hoạt động dạy - học của hiệu trưởng các trường THCS……….…
2.2.2 Quản lý hoạt động dạy - học………
2.3 Đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy - học của Hiệu trưởng các trường THCS Quán Toan quận Hồng Bàng, Hải Phòng……
CHƯƠNG 3: NHỮNG BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG THCS QUẬN HỒNG BÀNG, HẢI PHÒNG THEO YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC………
3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý hoạt động dạy - học của hiệu trưởng các trường THCS quận Hồng Bàng, Hải Phòng
3.1.1 Nguyên tắc tính kế thừa và phát triển
3.1.2 Nguyên tắc phù hợp
3.1.3 Nguyên tắc tính hiệu quả
3.2 Biện pháp quản lý hoạt động dạy - học của hiệu trưởng các trường THCS quận Hồng Bàng, Hải Phòng…
3.2.1 Bồi dưỡng lý luận và thực tiễn quản lý cho đội ngũ hiệu trưởng
3.2.2 Xây dựng kế hoạch tuyển chọn và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên
Trang 53.2.3 Xây dựng cơ chế quản lý hoạt động dạy - học theo yêu cầu đổi mới giáo
dục THCS
3.2.4 Chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học theo yêu cầu đổi mới giáo dục trung học cơ sở
3.2.5 Chỉ đạo đổi mới hoạt động kiểm tra, đánh giá học sinh theo yêu cầu đổi mới giáo dục THCS
3.2.6 Xây dựng kế hoạch tăng cường cơ sở vật chất hỗ trợ quá trình dạy - học 3.2.7 Đổi mới công tác thi đua khen thưởng
3.3 Khảo sát về mức độ hợp lý và tính khả thi của các biện pháp được đề xuất
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1, Kết luận
2, Khuyến nghị
Tài liệu tham khảo
Trang 6MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Chúng ta đang tiến bước vào thế kỉ XXI, thời đại của trí tuệ, của văn minh, của KHCN và bùng nổ thông tin Đất nước ta đang tiến bước vững chắc đổi mới theo hướng CNH, HĐH Do vậy, vấn đề đặt ra cho xã hội nói chung
và giáo dục nói riêng những mục tiêu cần thiết về nguồn lực, đặc biệt là chất lượng của nguồn lực Đó là chất lượng toàn diện về phẩm chất đạo đức, năng lực trí tuệ và thể lực
Tương lai của mỗi gia đình, của đất nước phụ thuộc vào chất lượng giáo dục thế hệ từ khi ngồi trên ghế nhà trường Trong hệ thống giáo dục phổ thông, THCS là bậc học nằm giữa tiểu học và THPT Với thời gian học là 4
năm (từ lớp 6 đến lớp 9) nhiệm vụ chủ yếu của bậc học THCS là “nhằm giúp
học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục tiểu học: Có trình
độ học vấn phổ thông và những hiểu biết ban đầu về kĩ thuật và hướng nghiệp
để tiếp tục học trung học phổ thông, trung học chuyên nghiệp, học nghề hoặc
đi vào cuộc sống lao động" [11]
Để đạt được mục tiêu trên, nhiệm vụ hàng đầu của giáo dục là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Một trong những khâu đột phá
để nâng cao chất lượng đào tạo THCS là phụ thuộc vào đội ngũ thầy cô giáo đang đứng lớp và năng lực quản lí hoạt động dạy - học của hiệu trưởng Bởi: Người hiệu trưởng là nhân tố quan trọng có ý nghĩa quyết định cho sự thành công việc thực hiện một mục tiêu, một chiến lược Giáo dục và Đào tạo được triển khai trên các đơn vị cơ sở là trường học
Trong những năm gần đây, việc đổi mới giáo dục toàn diện đã được các cấp quản lý đặc biệt quan tâm Các chương trình giáo dục đào tạo thường xuyên được đổi mới: phương pháp dạy học, phương tiện giáo dục, hình thức dạy học mới thường xuyên được nghiên cứu, triển khai và áp dụng vào nhà trường để nâng cao chất lượng giảng dạy
Trang 7Đi liền với việc đổi mới giáo dục toàn diện là việc đổi mới quản lý dạy - học của hiệu trưởng theo yêu cầu đổi mới Việc tìm hiểu nghiên cứu để các biện pháp quản lý hoạt động dạy - học của hiệu trưởng trường phổ thông trong hệ thống giáo dục quốc dân nói chung và của hiệu trưởng các trường THCS nói riêng, đáp ứng yêu cầu đổi mới là việc làm mang tính thời sự và
cần thiết hơn bao giờ hết "Hiệu trưởng là thủ trưởng đơn vị chịu trách nhiệm
hoàn toàn các mặt hoạt động của trường, là người có thẩm quyền cao nhất về hành chính và chuyên môn, thay mặt nhà trường xây dựng mối quan hệ giữa nhà trường với cộng đồng, với các lực lượng xã hội nói chung để tạo môi trường giáo dục lành mạnh, giáo dục theo định hướng XHCN cho học sinh"
[ Đặng Huỳnh Mai - Nguyên thứ trưởng Bộ GDĐT ]
Thực tế, quản lý hoạt động dạy - học của hiệu trưởng các trường THCS quận Hồng Bàng, Hải Phòng đã có nhiều cố gắng và đạt được những thành tích đáng kể Song theo yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay thì việc quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động dạy - học trong các trường THCS là việc làm cần được chú trọng hơn nữa
Chính vì những lý do nêu trên, tác giả chọn đề tài: “Những biện pháp
quản lý hoạt động dạy - học của hiệu trưởng các trường THCS quận Hồng Bàng, Hải Phòng theo yêu cầu đổi mới giáo dục" để làm luận văn tốt nghiệp
thạc sĩ chuyên ngành quản lý giáo dục
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, luận văn sẽ đề xuất những biện pháp quản lý hoạt động dạy - học của hiệu trưởng các trường THCS quận Hồng Bàng, Hải Phòng theo yêu cầu đổi mới giáo dục THCS hiện nay
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
Xuất phát từ mục đích, giả thuyết khoa học đã được xác định, đề tài tập
Trang 83.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận quản lý hoạt động dạy - học của hiệu trưởng các trường trug học cơ sở
3.2 Tìm hiểu thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy - học của hiệu trưởng các trường Trung học cơ sở quận Hồng Bàng, Hải Phòng
3.3 Đề xuất những biện pháp quản lý hoạt động dạy - học của hiệu trưởng các trường Trung học cơ sở quận Hồng Bàng, Hải Phòng theo yêu cầu đổi mới giáo dục
4 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
4.1 Khách thể nghiên cứu
Công tác quản lý hoạt động dạy - học của hiệu trưởng các trường THCS quận Hồng Bàng , Hải Phòng theo yêu cầu đổi mới giáo dục
4.2 Đối tượng nghiên cứu
Những biện pháp quản lý hoạt động dạy - học của hiệu trưởng các trường THCS thuộc quận Hồng Bàng, Hải Phòng theo yêu cầu đổi mới giáo
dục
5 Giả thuyết khoa học
Quản lý hoạt động dạy - học của hiệu trưởng các trường THCS quận Hồng Bàng, Hải phòng đã có nhiều cố gắng, nhưng chưa thực sự đáp ứng được yêu cầu phục vụ cho sự nghiệp CNH - HĐH Nếu thực hiện đồng bộ những biện pháp quản lý được đề xuất trong luận văn này, việc quản lý hoạt động dạy - học của hiệu trưởng theo yêu cầu đổi mới giáo dục sẽ đạt chất lượng và hiệu quả
6 Phạm vi đề tài nghiên cứu
Đề tài được tập trung nghiên cứu những biện pháp quản lý hoạt động dạy - học của hiệu trưởng các trường THCS quận Hồng Bàng, Hải Phòng theo yêu cầu đổi mới giáo dục gồm:
- Bồi dưỡng lý luận và thực tiễn cho đội ngũ hiệu trưởng
- Xây dựng kế hoạch tuyển chọn và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên
Trang 9- Chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học
- Chỉ đạo đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh
- Xây dựng kế hoạch tăng cường cơ sở vật chất
- Chỉ đạo đổi mới công tác thi đua khen thưởng
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
- Nghiên cứu, phân tích, tổng hợp
7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp phỏng vấn
- Phương pháp tổng kết
7.3 Nhóm phương pháp chuyên gia
- Xin ý kiến của các nhà nghiên cứu khoa học
- Trưng cầu ý kiến của cán bộ quản lý
7.4 Phương pháp thống kê
- Thống kê toán học để xử lí số liệu
8 Cấu trúc luận văn
- Ngoài phần mở đầu, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung luận văn được trình bày trong 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận của việc quản lí hoạt động dạy - học trường Trung
học cơ sở theo yêu cầu đổi mới giáo dục
Chương 2: Thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy - học của hiệu trưởng
các trường Trung học cơ sở quận Hồng Bàng, Hải Phòng
Chương 3: Những biện pháp quản lý hoạt động dạy - học của hiệu trưởng các
trường Trung học cơ sở quận Hồng Bàng, Hải Phòng theo yêu cầu đổi mới giáo dục
Trang 10Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
1.1 Một số khái niệm
1.1.1 Quản lý
Từ khi xuất hiện xã hội loài người, con người đã biết quy tụ thành bầy, thành nhóm để tồn tại và phát triển Từ lao động đơn lẻ đến lao động phức tạp, con người đã biết phân công lao động cao hơn Sự phân công, hợp tác đó đòi hỏi phải có sự chỉ huy, phối hợp, điều hành đó chính là chức năng quản
Theo W.Taylor(1856 - 1915) thì “quản lý là nghệ thuật biết rõ ràng
chính xác cái cần làm và làm cái đó như thế nào bằng phương pháp tốt nhất”[20,tr.1]
Theo Henry Fayon (1841 - 1925) thì “Quản lý là quá trình đạt đến mục
tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động: kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra” Ông còn khẳng định “Khi con người lao
Trang 11họ phải hoàn thành và các nhiệm vụ của mỗi cá nhân phải là mắt lưới dệt nên mục tiêu của tổ chức" [20, tr 46]
Theo H Koontz (người Mỹ) thì “Quản lý là hoạt động đảm bảo phối
hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được mục đích của tổ chức trong một môi trường và đối với những điều kiện nguồn lực cụ thể” [34, tr.46]
Theo Mary Parker Pollett thì: quản lý là "Nghệ thuật hoàn thành công
việc thông qua người khác" là “Quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra công việc của các thành viên của tổ chức và sử dụng tất cả các nguồn
lực sẵn có của tổ chức để đạt được các mục tiêu của tổ chức” [Stoner, 1995]
Theo từ điển Bách khoa về Giáo dục học, khái niệm quản lý nhà nước
về giáo dục được giải nghĩa là việc “Thực hiện công quyền để quản lý các
hoạt động giáo dục trong phạm vi toàn xã hội"
Theo theo tác giả Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mĩ Lộc định nghĩa kinh
điển về quản lý là: “Quản lý là tác động có định hướng, có chủ định của chủ thể
quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) Trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức”
"Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng): kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra" [20, tr.1]
Quản lý vừa là một khoa học, vừa là một nghệ thuật Là khoa học vì các hoạt động của quản lý có tổ chức, có định hướng trên cơ sở những quy luật, nguyên tắc và phương pháp hoạt động cụ thể Là nghệ thuật vì nó đòi hỏi vận dụng một cách năng động, sáng tạo, đối tượng cụ thể của một tổ chức, cần sự kết hợp của nhiều yếu tố trong các mặt của hoạt động đời sống xã hội
Bản chất của quản lý là sự tác động có mục đích của người quản lý đến tập thể người bị quản lý nhằm đạt mục tiêu quản lý Trong giáo dục nhà trường đó là tác động của người quản lý đến tập thể giáo viên, học sinh và lực
Trang 121.1 Sơ đồ quản lý
Như vậy: Quản lý là sự tác động có ý thức của nhà quản lý nhằm hướng dẫn, điều khiển các quá trình xã hội, hành vi và hoạt động của con người để đạt đến mục tiêu đúng với ý chí của nhà quản lý và phù hợp với quy luật khách quan
1.1.2 Quản lý giáo dục
Ngay từ khi hoạt động giáo dục của xã hội loài người hình thành và hoạt động có mục đích thì quản lý giáo dục (QLGD) cũng được dựa trên hoạt động của thực tiễn bản thân nó và đòi hỏi của xã hội
Về quản lý giáo dục có nhiều định nghĩa:
Theo M.L.Kôn đa cốp: “Quản lý giáo dục là tác động có hệ thống, có
kế hoạch, có ý thức và hướng đích của chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau; đến tất cả các mắt xích của hệ thống (từ Bộ đến trường) nhằm mục đích đảm bảo việc hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ cơ sở nhận thức và vận hành những quy luật chung của xã hội cũng như các quy luật của quá trình giáo dục, của sự phát triển thể lực và tâm lí trẻ em” [35, tr.124]
Ở Việt Nam, các nhà khoa học giáo dục định nghĩa quản lý giáo dục như sau:
“Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý, nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được tính chất của nhà
Trang 13trường xã hội chủ nghĩa (XHCN) Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ, đưa giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng
thái mới về chất” [33, tr 35]
“Quản lý giáo dục là tổ chức các hoạt động dạy học Có tổ chức được
hoạt động dạy học, thực hiện được các tính chất của nhà trường phổ thông Việt Nam xã hội chủ nghĩa mới quản lý được giáo dục, tức là cụ thể hoá đường lối giáo dục của Đảng và biến đường lối đó thành hiện thực, đáp ứng nhu cầu của nhân dân, của đất nước” [26, tr 26]
“Quản lý giáo dục là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý tới
khách thể quản lý nhằm đưa hoạt động sư phạm của hệ thống giáo dục đạt tới kết quả mong muốn với hiệu quả cao nhất” [30, tr 85]
Từ những khái niệm quản lý giáo dục ta có thể hiểu là: Quản lý giáo dục là hệ thống tác động có mục đích, và hướng đích của chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau ở tất cả các khâu, các bộ phận của hệ thống giáo dục vận hành tối ưu, đảm bảo cho sự phát triển mở rộng về cả số lượng và chất lượng
để đạt tới mục tiêu giáo dục
QLGD là quản lý một lĩnh vực xã hội đang tác động trực tiếp vào mọi mặt của đời sống QLGD là quản lý con người, quản lý sự hình thành và phát triển nhân cách Sự hình thành, phát triển nhân cách là cái gốc của nhân trí, nhân lực và nhân tài
1.1.3 Quản lý nhà trường
Nhà trường là một tổ chức mang tính nhà nước, xã hội và trực tiếp làm công tác giáo dục và đào tạo Đây là tế bào chủ chốt của bất kỳ hệ thống giáo dục nào từ Trung ương đến địa phương Vì vậy, trường học là khách thể cơ bản của tất cả các cấp quản lý từ Bộ đến Sở, đến Phòng Giáo dục
Trường học là tổ chức cơ sở quan trọng của các cấp quản lý giáo dục
Khoản 2, điều 48, luật giáo dục 2005: “Nhà trường trong hệ thống giáo dục
Trang 14quốc dân thuộc mọi loại hình được thành lập theo quy hoạch, kế hoạch của nhà nước Nhà nước nhằm phát triển sự nghiệp giáo dục” [11]
Có nhiều định nghĩa khách nhau về quản lý nhà trường:
Theo M.L.Kôn đa cốp: “Không đòi hỏi một định nghĩa hoàn chỉnh,
chúng ta hiểu quản lý nhà trường là một hệ thống xã hội sư phạm chuyên biệt,
hệ thống này đòi hỏi những tác động có ý thức, kế hoạch và phương hướng của chủ thể quản lý đến tất cả các mặt của đời sống nhà trường nhằm đảm bảo sự vận hành tối ưu về các mặt xã hội - kinh tế, tổ chức sư phạm của chương trình dạy học và giáo dục hệ thống đang lớn” [35, tr 94]
Theo tác giả Trần Kiểm: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối
giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục, để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với nghành giáo dục,với thế hệ trẻ và với từng học sinh" [31,tr.29]
Theo tác giả Bùi Trọng Tuân: “Quản lý nhà trường bao gồm quản lý
bên trong nhà trường (nghĩa là quản lý các thành tố mục đích, nội dung, phương pháp dạy học, hình thức tổ chức dạy học, đội ngũ giáo viên, cán bộ, tập thể học sinh, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học), các thành tố này quan hệ qua lại với nhau và tất cả đều nhằm thực hiện chức năng giáo dục và quản lý các mối quan hệ giữa nhà trường và môi trường xã hội bên ngoài” [29, tr
Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo
Trang 15dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ
1.1.4 Quản lý nhà trường trung học cơ sở
Trường trung học cơ sơ là cơ sở đầu tiên của bậc học trung học, bậc học nằm giữa bậc tiểu học và trung học phổ thông của hệ thống giáo dục quốc dân, với thời gian 4 năm từ lớp 6 đến lớp 9
Nhiệm vụ trường trung học Điều 3, Điều lệ trường trung học ban hành kèm theo quyết định số 23/2000/ QĐ-BGD&ĐT, ngày 11 tháng 7 năm 2000 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành:
(1) Tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác theo chương trình giáo dục trung học do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành;
(2) Tiếp nhận học sinh, vận động học sinh bỏ học đến trường, thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục trung học cơ sở trong phạm vi cộng đồng theo quy định của Nhà nước;
(3) Quản lý giáo viên, nhân viên và học sinh;
(4) Quản lý, sử dụng đất đai, trường sở, trang thiết bị và tài chính theo quy định của pháp luật;
(5) Phối hợp với gia đình học sinh, tổ chức và cá nhân trong cộng đồng thực hiện các hoạt động giáo dục;
(6) Tổ chức giáo viên, nhân viên và học sinh tham gia các hoạt động
xã hội trong phạm vi cộng đồng;
(7).Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp
luậ [1]
Mục tiêu của giáo dục phổ thông Khoản 4, Điều 27, Luật Giáo dục
2005 là: “Giáo dục trung học cơ sở nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển
những kết quả của giáo dục tiểu học; có học vấn phổ thông ở trình độ cơ sở
và những hiểu biết ban đầu về kỹ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học phổ
Trang 16Như vậy, mục tiêu giáo dục trung học cơ sở là mục tiêu kép vừa củng cố kiến thức của bậc tiểu học, vừa trang bị trình độ kiến thức học vấn trung học cơ sở
và kiến thức chuẩn bị cho học nghề, học trung học phổ thông Do đó, nhiệm vụ của trường Trung học cơ sở cần hình thành cho các em phương pháp học tập đúng đắn, khả năng củng cố và lĩnh hội kiến thức, khả năng phân tích, tư duy, suy luận đây là một vấn đề cực kỳ quan trọng trong công tác quản lý nhà trường
1.1.5 Hiệu trưởng trường Trung học cơ sở
Tại khoản 1, 3 điều 54, luật giáo dục 2005 đã xác định: Hiệu trường là
người chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động của nhà trường, do cơ quan nhà nước có thẩm quyền bổ nhiệm, công nhận
Hiệu trưởng các trường thuộc hệ thống giáo dục quốc dân phải được
đào tạo, bồi dưỡng về nghiệp vụ quản lý trường học” [11]
Hiệu trưởng chịu trách nhiệm quản lý, điều hành và kiểm tra các hoạt động của nhà trường theo chức năng, nhiệm vụ được giao Trong đó tập trung vào công tác chỉ đạo quá trình dạy học và mục tiêu cơ bản nhất đối với mỗi nhà trường là nhiệm vụ nâng cao chất lượng dạy học Người hiệu trưởng phải
là nhà “giáo dục xã hội chủ nghĩa”, có kinh nghiệm, có năng lực và uy tín về
Điều 17, Điều lệ Trường trung học quy định cụ thể nhiệm vụ, quyền hạn của hiệu trưởng như sau:
a Tổ chức bộ máy nhà trường;
Trang 17b Xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện nhiệm vụ năm học;
c Quản lý giáo viên, nhân viên, học sinh; quản lý chuyên môn; phân công công tác, kiểm tra, đánh giá về thực hiện nhiệm vụ của giáo viên, nhân viên;
d Quản lý và tổ chức giáo dục học sinh;
đ Quản lý hành chính, tài chính, tài sản của nhà trường;
e Thực hiện các chế độ chính sách của Nhà nước đối với giáo viên, nhân viên, học sinh; tổ chức thực hiện Quy chế dân chủ trong hoạt động của nhà trường;
g Được theo học các lớp chuyên môn, nghiệp vụ và hưởng các chế độ
hiện hành [1]
Như vậy, các nhiệm vụ trên có quan hệ mật thiết, hỗ trợ và thúc đẩy lẫn nhau trong hoạt động giáo dục sư phạm nhà trường Trong quá trình chỉ đạo, hiệu trưởng có trách nhiệm xây dựng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, điều hành các hoạt động của nhà trường theo chức năng và nhiệm vụ được giao Trong
đó, tập trung vào công tác chỉ đạo quá trình dạy - học nhằm đạt mục tiêu cơ bản xây dựng nhà trường XHCN, coi đây là mục đích, là thước đo, là kết quả hoàn
thành nhiệm vụ của nhà quản lý giáo dục các trường học nhằm thựcc hiện mục tiêu đào tạo
1.2 Chức năng quản lý của Hiệu trưởng trường trung học cơ sở
1.2.1 Chức năng quản lý
Chức năng quản lý là một thể thống nhất những hoạt động tất yếu của thể chế quản lý, nảy sinh từ sự chuyên môn hóa trong lao động quản lý nhằm thực hiện các mục tiêu quản lý
Quản lý trường học gồm 4 chức năng cơ bản sau:
1.2.1.1 Chức năng lập kế hoạch
Là chức năng cơ bản, nó xác định hệ thống các mục tiêu và quyết định
Trang 18Như vậy, việc lập ra những kế hoạch có hiệu quả là chìa khoá để thực hiện một cách có hiệu suất cao nhất đạt mục tiêu nhà quản lý đề ra Có thể nhận thấy lập kế hoạch là chức năng lãnh đạo
1.2.1.2 Chức năng tổ chức
Hiệu trưởng thực hiện tổ chức bộ máy, bố trí và phân công lao động hợp lí và hiệu quả nhất Nhà quản lý nắm được năng lực, hoàn cảnh, điểm mạnh, mặt hạn chế của từng cá nhân để sắp xếp liên kết họ thành một khối thống nhất phát huy được sức mạnh tập thể
Nhờ chức năng tổ chức mà hệ thống quản lý có hiệu quả, cho phép các
cá nhân thực hiện tốt mục tiêu chung đề ra Tổ chức tốt sẽ khởi nguồn các động lực, tổ chức không tốt sẽ làm triệt tiêu động lực và giảm sút hiệu quả quản lý giáo dục
1.2.1.3 Chức năng chỉ đạo
Là sự tác động có chủ đích của chủ thể quản lý lên thái độ, hành vi của khách thể quản lý (cán bộ, giáo viên, học sinh) nhằm đạt mục tiêu đề ra, phối hợp hoạt động của các bộ phận của tổ chức, nhằm thực hiện được mục tiêu chung với chất lượng và hiệu quả cao nhất
Như vậy, chức năng chỉ đạo thể hiện rõ tính chất lãnh đạo, tính nghệ thuật trong lãnh đạo quản lý Chỉ đạo là sự chỉ dẫn, ra lệnh và động viên, thúc đẩy con người Chủ thể quản lý động viên; thúc đẩy đối tượng của mình thông qua các chính sách, các quy định về chế độ; quyền lợi, nghĩa vụ của đối tượng; chức năng chỉ đạo là yếu tố lãnh đạo và giao tiếp Chỉ đạo có ý nghĩa quyết định trong hoạt động quản lý
1.2.1.4 Chức năng kiểm tra
Là việc làm không thể thiếu của người quản lý để nắm bắt công việc trong nhà trường Công tác kiểm tra phải xuyên suốt từ đầu đến cuối của một công việc để đánh giá thực trạng, tìm ra nguyên nhân và giải pháp để khắc phục tồn tại nhằm đạt được mục tiêu của nhà trường
Trang 19Công tác kiểm tra thực chất là đo lường và đánh giá hoạt động của khách thể quản lý Kiểm tra để đánh giá được hiệu quả công việc của nhà trường để đạt được các đích của quản lý
Chức năng quản lý là điều hành, điều chỉnh các hoạt động của nhà trường đạt tới các mục tiêu đã xác định Do đó mỗi chức năng quản lý cụ thể của người hiệu trưởng THCS là sẽ kết hợp của một chức năng quản lý cơ bản với mục tiêu quản lý cụ thể đề ra Trong hoạt động quản lý dạy- học thì mỗi chức năng quản lý sẽ là sự kết hợp các chức năng quản lý cơ bản với một thành tố của quá trình đó
Sơ đồ 1.4: Mối quan hệ giữa các chức năng quản lý
Trang 20dựa trên cơ sở các tố chất: lãnh đạo, uỷ quyền, trực cảm, tự hiểu mình và tầm nhìn Nhóm chức năng lãnh đạo gồm:
Hiệu trưởng người tạo ra tầm nhìn, xác định chiến lược cho nhà trường trong bối cảnh chuyển đổi, phát triển của xã hội, hội nhập của quốc gia Người hiệu trưởng phải thực hiện các hoạt động với vai trò là người đầu tiên tạo ra sự thay đổi trong nhà trường
Hiệu trưởng người kiến tạo lại tổ chức: Người hiệu trưởng phải là người thay đổi cách nhìn về tương lai, tạo ra tầm nhìn mới cho tương lai của nhà trường Hiệu trưởng phải xây dựng môi trường làm việc của nhà trường theo yêu cầu của cán bộ, giáo viên, học sinh trong sự đa dạng về tri thức, văn hoá
Hiệu trưởng người tạo động lực cho tổ chức: Hiệu trưởng phải quan tâm đến việc tạo động lực cho mọi người trên cơ sở của quyền lực lãnh đạo giao việc cho nhân viên phải tính đến đặc điểm cá nhân của họ, sử dụng mục đích tăng cường động lực và cá nhân hóa sự khen thưởng, đối xử, đánh giá mọi người công bằng, tạo môi trường làm việc thích hợp cho mọi người
Hiệu trưởng người tạo ra các giá trị và xây dựng văn hoá tổ chức: Người hiệu trưởng phải là người tạo ra, duy trì và thay đổi văn hoá trường học, xây dựng hệ thống giá trị mới, kiểu hành vi mới, các mối quan hệ, liên kết mới và đặc biệt bầu không khí mới cho hoạt động dạy học trên cơ sở hợp tác, nhân văn trong tập thể nhà trường, thầy giáo cũng như học sinh
Hiệu trưởng người tự giáo dục, người giáo dục, người xây dựng tổ chức học tập: Hiệu trưởng là người đóng vai trò quan trọng nhất trong việc xây dựng môi trường học tập và duy trì sự học tập trong nhà trường Hiệu trưởng lãnh đạo nhà trường tư cách là học viên, phải tự nhận thức về bản thân, về vị trí, vai trò của mình, nhận thức về những mạnh, yếu và bản chất nhiệm vụ của mình Người hiệu
trưởng phải tạo ra cơ cấu tổ chức và điều kiện cho mọi người trong trường học
Trang 21tập, trưởng thành và phát triển theo hướng riêng của họ và theo sự phát triển vì mục tiêu chung của nhà trường
1.2.3 Nhóm chức năng cộng đồng
Người hiệu trưởng với tư cách là nhà hoạt động xã hội: Trường học không hoạt động độc lập mà là bộ phận của cộng đồng địa phương Hiệu trưởng phải nhận thức được mình đang ở tuyến giữa của đội ngũ giáo viên và cộng đồng, nhà trường và phụ huynh học sinh Hiệu trưởng phải tuân thủ chính sách, chủ trương, đường lối của địa phương nơi trường đóng Hiệu trưởng phải tự xem mình là một thành viên trong nhóm cộng đồng, chủ động tham gia vào các hoạt động của cộng đồng và vận động toàn xã hội tham gia
sự nghiệp giáo dục Hiệu trưởng phải biết mở rộng sự ủng hộ của cộng đồng đối với trường học, tuyên truyền các giá trị của nhà trường với cộng đồng để tiến hành giáo dục cùng giáo viên, phụ huynh và cộng đồng
Hiệu trưởng là người gương mẫu đi đầu và lôi cuốn mọi thành viên trong nhà trường tham gia các hoạt động xã hội như bảo vệ môi trường, phòng chống các tệ nạn xã hội, hoạt động nhân đạo, từ thiện để xây dựng một
xã hội lành mạnh góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống
1.3 Quản lý hoạt động dạy học
1.3.1 Khái niệm dạy học
Dạy học là quá trình toàn vẹn, thống nhất biện chứng, là quy luật cơ bản của quá trình dạy học, nó phản ánh mối liên hệ tất yếu, chủ yếu và bền vững giữa hai thành tố trung tâm, đặc trưng cho tính chất hai mặt của quá trình
dạy học
Dạy học là quá trình tương tác cộng tác giữa thầy và trò Chủ thể hoạt động dạy là thầy giáo, chủ thể hoạt động học là học sinh Quá trình công tácgiữa giáo viên và học sinh càng nhịp nhàng, càng làm tăng kết quả của quá
Trang 22Dạy học là: “Truyền lại những kiến thức, kinh nghiệm đưa đến những
thông tin khoa học cho người khác tiếp thu một cách có hệ thống, có phương pháp nhằm mục đích tự nâng cao trình độ văn hoá, năng lực, trí tuệ và kỹ năng thực hành trong đời sống thực tế Dạy học là một hoạt động diễn ra trên hai tuyến song hành giữa người dạy và người học" [18, tr 62]
Như vậy, dạy - học là hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của học sinh Hai hoạt động này luôn gắn bó khăng khít mật thiết với nhau, tồn tại bổ sung cho nhau
Hoạt động dạy của thầy: Là quá trình hoạt động sư phạm của thầy với việc truyền thụ tri thức, tổ chức điều khiển hoạt động nhận thức của học sinh, giúp học sinh nắm được kiến thức, hình thức kỹ năng học tập, rèn luyện phương pháp học tập và xây dựng thái độ học tập của học sinh Đây là hoạt động kép của người thầy vừa truyền đạt, vừa điều khiển nội dung dạy học theo chương trình phù hợp với phương pháp đổi mới giảng dạy trong nhà trường theo xu hướng hiện đại hoá
Hoạt động học của học sinh: Là quá trình lĩnh hội kiến thức, hình thành
kỹ năng, kỹ xảo, vận dụng kiến thức vào thực tiễn và hoàn thiện nhân cách con người XHCN Đây là hoạt động kép của người học vừa lĩnh hội và tự điều khiển quá trình chiếm lĩnh tri thức một cách tự giác, tích cực
Như vậy, hoạt động dạy - học có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, phát triển trong một thể thống nhất Kết quả hoạt động học của học sinh là kết quả hoạt động dạy của thầy Có thể hiểu rằng: dạy học là hoạt động đặc trưng nhất, có chủ yếu nhất trong giáo dục Hoạt động này diễn ra theo một quá trình nhất định, đó là quá trình dạy học
Trang 23thành ra nhau Sự tương tác giữa dạy và học mang tính chất cộng tác (cộng đồng và hợp tác) trong đó hoạt động dạy đóng vai trò chủ đạo” [33, tr 52]
Quá trình dạy học, người dạy giữ vai trò chủ đạo trong việc định hướng,
tổ chức điều khiển và thực hiện các hoạt động dạy, truyền thụ tri thức cho người học Người học tiếp thu tự giác, tích cực, độc lập, sáng tạo sự truyền thụ của thầy
1.3.1.2 Bản chất của quá trình dạy học
Là quá trình tổ chức học sinh nhận thức, lĩnh hội tri thức; rèn luyện kỹ
năng; hình thành và phát triển nhân cách: “Bản chất của quá trình dạy học là
sự thống nhất biện chứng của dạy và học, nó được thực hiện trong nhà trường bằng sự tương tác có tính chất cộng đồng và hợp tác giữa dạy và học, tuân theo logíc khách quan của nội dung dạy - học Muốn dạy tốt thì giáo viên phải xuất phát từ khái niệm khoa học, xây dựng công nghệ dạy học, tổ chức tốt các hoạt động cộng tác của dạy và học, thực hiện các chức năng kép của dạy cũng như của học, đồng thời đảm bảo liên hệ nghịch thường xuyên, bền vững” [33, tr 23]
Bản chất của quá trình dạy là người dạy tổ chức cho học sinh nhận thức, chiếm lĩnh tri thức; rèn luyện kĩ năng; hình thành, phát triển nhân cách Còn quá trình học là người học thu nhận tri thức một cách chủ động, tích cực, sáng tạo dưới sự hướng dẫn của người thầy, để thực hiện nội dung, mục tiêu giáo dục toàn diện, nhằm đào tạo một thế hệ trẻ thành những người làm chủ đất nước có văn hoá, tri thức, kỉ luật, sức khoẻ và những người toàn diện để xây dựng và bảo vệ tổ quốc
Quản lý hoạt động dạy - học là nhiệm vụ quan trọng của người hiệu trưởng Trong suốt quá trình quản lý, từ chỉ đạo thực hiện kế hoạch, giám sát, kiểm tra, uốn nắn việc thực hiện Đó là một dây chuyền vận hành khép kín trong nhà trường để đạt được chất lượng giáo dục
1.3.2 Quản lý hoạt động dạy - học
1.3.2.1 Quản lý hoạt động dạy của giáo viên
Dạy học là một nghệ thuật, đòi hỏi đội ngũ giáo viên là người có trách
Trang 24nhiệm và năng lực chuẩn đoán tâm lý, vững vàng về chuyên môn nghiệp vụ,
có năng lực lập kế hoạch, có năng lực đánh giá kết quả dạy học và điều chỉnh hoạt động dạy - học
Quản lý hoạt động dạy học, đòi hỏi người hiệu trưởng quan tâm đến việc bồi dưỡng chất lượng đội ngũ giáo viên, sự nhiệt tình và phẩm chất sư phạm của họ, vì đây là nhân tố quyết định cho sự thành công của mục tiêu nhà trường trung học cơ sở
Xây dựng, tổ chức thực hiện kế hoạch
Quản lý xây dựng kế hoạch là công việc quan trọng hàng đầu của người quản lý Từ phân tích tình hình, xác định mục tiêu giáo dục của nhà trường, hiệu trưởng xây dựng các nội dung hoạt động, các biện pháp cần thiết để thực hiện nhiệm vụ năm học
Xây dựng kế hoạch là khởi đầu của quá trình quản lý dạy - học Hiệu trưởng phân công giáo viên thực hiện kế hoạch là quan trọng nhất để đảm bảo chất lượng giáo dục Quản lý giáo viên thực hiện kế hoạch bằng việc thực hiện chương trình giảng dạy và toàn bộ quá trình từ soạn bài, lên lớp, ôn tập, kiểm tra và tổ chức các hình thức học tập giáo dục ngoài giờ lên lớp Thông qua quản lý giáo viên thực hiện kế hoạch, hiệu trưởng có những điều chỉnh, uốn nắn hoạt động giảng dạy đạt chất lượng hiệu quả
Công tác xây dựng đội ngũ giáo viên
Chất lượng sản phẩm cao hay thấp phụ thuộc rất lớn vào phân công năng lực của người thầy giáo Vì vậy, quản lý hoạt động dạy của giáo viên đòi hỏi chủ thể quản lý am hiểu rõ năng lực của từng giáo viên Trên cơ sở hiểu biết, hiệu trưởng tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra và đánh giá quá trình giảng dạy của họ và định hướng hoạt động dạy theo đúng mục tiêu nhà trường đề ra
Trong giai đoạn hiện nay, ở hầu hết các trường THCS, đội ngũ giáo viên không đồng bộ về cơ cấu chuyên môn (môn thừa, môn thiếu) hơn nữa chất lượng chuyên môn không đồng đều, cho nên việc tuyển chọn xây dựng đội ngũ
Trang 25thay đổi chương trình, sách giáo khoa (SGK), việc đổi mới phương pháp giảng dạy mới Với những đặc điểm chung của nhà trường THCS trên, hiệu trưởng tuyển chọn đội ngũ giáo viên như thế nào để giáo viên đáp ứng được yêu cầu, mục tiêu của nhà trường, vừa phù hợp với trình độ, năng lực và nguyện vọng cá nhân, để hoạt động giảng dạy đạt chất lượng, đó là vấn đề không dễ dàng
Trong tuyển chọn giáo viên, hiệu trưởng cần thận trọng, công bằng, khách quan, sao cho đội ngũ giáo viên có đủ năng lực trình độ chuyên môn nghiệp vụ, được đào tạo chính quy và chú trọng tuyển lựa giáo viên có bằng tốt nghiệp loại giỏi
Xây dựng đội ngũ giáo viên, phân công giảng dạy, hiệu trưởng cần quan tâm đến quyền lợi của người học, tập trung lắng nghe những thông tin
và nguyện vọng từ học sinh, phụ huynh học sinh và giáo viên chủ nhiệm lớp, điều chỉnh phân công giáo viên hợp lý, hợp tình, hiệu trưởng cần chú ý đến khối lượng công việc của từng giáo viên, nhất là giáo viên làm công tác kiêm nhiệm Như vậy, xây dựng đội ngũ giáo viên chuẩn là công việc khá phức tạp, hiệu trưởng phải dựa vào các khía cạnh, năng lực trình độ chuyên môn, cái tâm với nghề dạy học và ý thức học tập nâng cao tay nghề chuyên môn, nghiệp vụ của đội ngũ nhà giáo Làm như vậy, hiệu trưởng đã thành công một bước trong công tác quản lý giáo dục
Quản lý việc thực hiện chương trình
Chương trình dạy học là văn bản pháp lệnh của nhà nước do BGD &
ĐT ban hành, quy định nội dung, phương pháp, hình thức dạy học các môn, thời gian dạy cho từng môn học, nhằm thực hiện yêu cầu, mục tiêu của từng cấp học Chương trình là căn cứ pháp lý để hiệu trưởng chỉ đạo, giám sát hoạt động dạy - học của nhà trường Do vậy, hiệu trưởng cần quản lý thực hiện chương trình trên cơ sở các vấn đề sau:
+ Kế hoạch dạy học của từng môn, từng lớp của giáo viên
Trang 26+ Những nguyên tắc cấu tạo chương trình dạy học của các môn học, nội dung và phạm vi kiến thức từng môn học
+ Phương pháp dạy học đặc trưng cho hình thức dạy học của từng môn Hiệu trưởng quản lý việc thực hiện chương trình của giáo viên đảm bảo:
đúng và đủ Thực hiện đúng và đủ chương trình dạy học thì những cơ sở khoa học, tính chất giáo dục toàn diện, mục đích đào tạo của chương trình dạy mới trở thành hữu ích
Như vậy, chương trình dạy học được thực hiện như “bản thiết kế”của một công trình thì hoạt động dạy của thầy là sự “thi công” và hiệu trưởng là
“tổng công trình sư” phải điều khiển “thi công” đúng “thiết kế”
Quản lý việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp
Soạn bài là khâu chuẩn bị quan trọng nhất của giáo viên cho giờ dạy trên
lớp: soạn bài là lao động sáng tạo của từng giáo viên, thể hiện sự suy nghĩ, lựa chọn cho giáo viên về nội dung, phương pháp, hình thức, dung lượng kiến thức, chuẩn bị đồ dùng, thí nghiệm thực hành dạy học, quy trình lên lớp của giáo viên
Để việc soạn bài chuẩn bị lên lớp của giáo viên đạt hiệu quả và được thực hiện theo một kế hoạch đồng bộ Hiệu trưởng có kế hoạch chỉ đạo cho người giúp việc (phó hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn) thường xuyên kiểm tra, điều chỉnh những sai sót, động viên kịp thời những giáo viên thực hiện nghiêm túc quy định về soạn bài Quy trình này đảm bảo các yêu cầu sau:
+ Đảm bảo tính tư duy, tính giáo dục của bài dạy
+ Đảm bảo đủ, đúng nội dung kiến thức cơ bản
+ Đảm bảo phương pháp giảng dạy bộ môn
+ Liên hệ mở rộng hợp lý, phù hợp đối tượng và nội dung bài dạy
Trang 27Như vậy, trên cơ sở nội dung hướng dẫn của sách giáo viên, sách tham khảo, sự thống nhất trong tổ, nhóm chuyên môn Quản lý việc soạn bài chuẩn
bị lên lớp là công việc quan trọng để đánh giá tác phẩm lao động trí tuệ của giáo viên, trên cơ sở năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, vốn tri thức và tình cảm nghề nghiệp của người thầy
Quản lý giờ lên lớp giảng dạy của giáo viên
Giờ lên lớp của giáo viên giữ vai trò quyết định đến chất lượng dạy học, vì vậy, quản lý giờ lên lớp của giáo viên như thế nào để có kết quả tốt
là việc làm của hiệu trưởng Hiệu trưởng có những biện pháp để tạo khả năng điều kiện cho giáo viên lên lớp đạt hiệu quả Đó chính là tư tưởng chỉ đạo hành động quản lý
Để giờ lên lớp của giáo viên thể hiện chất lượng giảng dạy, do vậy cả người quản lý và giáo viên đều phải cố gắng nâng cao hiệu quả giờ dạy trên lớp Quản lý cần tạo điều kiện để các giờ giảng dạy của giáo viên có chất lượng là trách nhiệm của hiệu trưởng Quản lý giờ lên lớp của giáo viên là quản lý nội dung và phương tiện, đồ dùng dạy học, hồ sơ giáo án giảng dạy, việc thực hiện quy chế chuyên môn Quản lý việc tổ chức lớp học, sử dụng phương pháp và hình thức dạy học phù hợp với nội dung, đối tượng và hoàn cảnh theo yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay Phương pháp dạy phải phù hợp với nội dung , đối tượng và đánh giá kết quả bài học
Quản lý hồ sơ chuyên môn của giáo viên
Hồ sơ chuyên môn (HSCM) của giáo viên là công cụ, phương tiện đắc lực giúp giáo viên thực hiện đầy đủ hiệu quả chức năng, nhiệm vụ của thầy giáo trong giờ lên lớp Quản lý hoạt động dạy của giáo viên thông qua HSCM
sẽ giúp hiệu trưởng nắm rõ hơn tình hình thực hiện chuyên môn của giáo viên, việc thực hiện quy chế, nề nếp dạy học theo yêu cầu của nhà trường
Trang 28HSCM của giáo viên gồm: kế hoạch giảng dạy bộ môn, giáo án, sổ sinh hoạt chuyên môn nhóm, sổ ghi điểm, sổ dự giờ, sổ chủ nhiệm, sổ tự học,
sổ báo giảng
Hiệu trưởng cần hướng dẫn, yêu cầu cụ thể cho từng loại hồ sơ, có quy định nội dung và thống nhất các loại mẫu Hiệu trưởng cùng người giúp việc thường xuyên kiểm tra định kỳ, kiểm tra đột xuất để thu thập, phân tích, đánh giá chất lượng hồ sơ, đánh giá kết quả thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên
Quản lý việc dự giờ và rút kinh nghiệm
Nét đặc thù trong quản lý trường học là hoạt động dự giờ và rút kinh nghiệm sư phạm Đây là biện pháp quan trọng của hiệu trưởng trong công tác chỉ đạo hoạt động dạy - học
Để nâng cao chất lượng của việc dự giờ, rút kinh nghiệm sư phạm, hiệu
trưởng cần tổ chức các chuyên đề lên lớp như: nghe nói chuyện về nội dung, phương pháp giảng dạy, thảo luận các chuyên đề lên lớp, xây dựng các giờ dạy mẫu, đăng kí giờ dạy tốt Qua rút kinh nghiệm giáo viên nắm vững lí thuyết và phương pháp giảng dạy, khuyến khích lao động sáng tạo của giáo viên Tổ chức tốt việc dự giờ và các chuyên đề là góp phần tích cực vào đổi mới phương pháp giảng dạy và nâng cao chất lượng đào tạo
Quản lý công tác bồi dưỡng giáo viên
Đội ngũ giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục của nhà trường, đây là lực lượng cần được bồi dưỡng thường xuyên, chuẩn hoá, nâng cao phẩm chất và năng lực để đáp ứng yêu cầu giáo dục Điều lệ Trung học năm
2000 quy định “Trong trường phổ thông, giáo viên là lực lượng chủ yếu, giữ
vai trò chủ đạo trong mọi hoạt động giáo dục” [1]
Đội ngũ giáo viên và cán bộ là lực lượng cốt cán đưa mục tiêu giáo dục thành hiện thực, giữ vai trò quyết định chất lượng và hiệu qủa giáo dục, đóng góp vào sự nghiệp đổi mới giáo dục Vì vậy, công tác bồi dưỡng nâng cao
Trang 29trình độ đội ngũ giáo viên có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dạy - học ở nhà trường
Công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên bao gồm việc bồi dưỡng thường xuyên theo chương trình của Bộ GD&ĐT và tự bồi dưỡng bằng nhiều hình thức Vì vậy, hiệu trưởng phải chủ động trong việc xây dựng chương trình, kế hoạch nhằm từng bước nâng cao trình độ và năng lực sư phạm cho giáo viên
1.3.2.2 Quản lý hoạt động học của học sinh
Quản lý hoạt động học của học sinh (HS) là một yêu cầu không thể thiếu được trong công tác quản lý nhà trường của hiệu trưởng Quản lý hoạt động học nhằm tạo cho học sinh ý thức tốt trong học tập, giúp học sinh lĩnh hội kiến thức, hình thành kỹ năng, phương pháp học tập đúng đắn, phát huy vai trò chủ động, tích cực và sáng tạo của học sinh
Trong việc quản lý hoạt động học của học sinh, hiệu trưởng cần quản
lý trong giờ học, quản lý các hoạt động ngoài giờ lên lớp Hiệu trưởng cần bao quát được cả không gian, thời gian và các hình thức hoạt động học tập, để điều hoà, cân đối chúng, điều khiển chúng hoạt động phù hợp với tính chất và quy luật của hoạt động học tập
Các hoạt động trong giờ lên lớp của học sinh phải thực hiện các nhiệm
vụ như thực hiện nội quy, quy chế học tập; thực hiện các nhiệm vụ trong giờ lên lớp Các hoạt động ngoài giờ lên lớp là nhiệm vụ cơ bản của giáo dục Trong đó giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm mà học sinh phải thực hiện trong thời gian không lên lớp như: làm bài tập, chuẩn bị bài, các hoạt động tham gia ở gia đình, địa phương
Độ tuổi học sinh THCS hiếu động, thích học làm người lớn, luôn khao
khát khám phá cái mới cho nên ngoài hoạt động học tập, các em còn có nhu hành với quản lý hoạt động vui chơi
Trang 30Hiệu trưởng cần tổ chức phối hợp tốt giữa giáo viên chủ nhiệm - đoàn viên - đội viên - cha mẹ học sinh để đưa học sinh vào nề nếp, kỷ luật chặt chẽ Trong sự phối hợp này, cần đặt ra quy định, trách nhiệm, phân cấp xử lý của từng bộ phận để phát huy vai trò chủ động, tích cực của các lực lượng tham gia giáo dục học sinh
Như vậy, quản lý hoạt động học của học sinh đặt ra với hiệu trưởng không chỉ trên bình diện khoa học giáo dục mà còn có ý nghĩa trách nhiệm, tinh thần của nhà giáo dục đối với sự nghiệp đào tạo thế hệ trẻ
1.3.2.3 Quản lý đổi mới phương pháp dạy học và giáo dục
Phương pháp dạy học là tổng hợp các cách thức phối hợp hoạt động chung của giáo viên và học sinh nhằm giúp học sinh nắm vững kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo Trong đó, phương pháp dạy chỉ đạo phương pháp học nhằm giúp học sinh chiếm lĩnh hệ thống kiến thức khoa học và hình thành kỹ năng thực hành
Chất lượng giáo dục nhà trường phụ thuộc rất lớn vào việc sử dụng phương pháp dạy học của đội ngũ giáo viên Để quá trình quản lý phương pháp dạy học đạt hiệu quả, người hiệu trưởng không ngừng trau dồi nhận thức
lý luận, bồi dưỡng thường xuyên, liên tục “học nữa, học mãi” để đáp ứng được yêu cầu của hoạt động dạy học hiện đại Hiệu trưởng tổ chức học tập, nghiên cứu bồi dưỡng cho toàn thể giáo viên thảo luận, thống nhất phương pháp giảng dạy phối kết hợp chặt chẽ phương pháp cổ truyền và hiện đại để phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh
1.3.2.4 Quản lý kết quả đánh giá học sinh
Kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh là một khâu quan trọng cần thiết trong công tác quản lý của hiệu trưởng Hiệu trưởng quản lý nghiêm túc công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh để từ đó đánh giá được hiệu quả giảng dạy của giáo viên và đề ra những biện pháp giúp học sinh
Trang 31học tập tiến bộ hơn
Kết quả học tập của học sinh là kết quả giảng dạy của giáo viên Chủ thể quản lý có được thông tin phản hồi bằng kết quả kiểm tra, nhằm nhắc nhở giáo viên thực hiện đầy đủ, khoa học quá trình kiểm tra theo đúng tiến độ phân phối chương trình
Quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh được thực hiện nghiêm túc qua quy chế cho điểm của từng môn học do Bộ GD&ĐT quy định Để kiểm tra kiến thức của học sinh, giáo viên dạy ra đề kiểm tra phải đảm bảo các yêu cầu sau: năng lực tiếp thu kiến thức, năng lực phân tích, năng lực tổng hợp, năng lực sáng tạo Trong đó nội dung kiến thức đề kiểm tra phải sát với chương trình học tập, có điểm số dành cho học sinh giỏi Việc đánh giá xếp loại học sinh căn cứ vào đánh giá xếp loại của Bộ GD&ĐT quy định Các bài kiểm tra của học sinh giáo viên chấm, nhận xét và chữa đầy đủ, điểm số kiểm tra được tổ giáo vụ nhập vào máy tính Tránh hiện tượng chữa điểm, nâng điểm tuỳ tiện cho học sinh
Hiệu trưởng quản lý việc kiểm tra và kết quả giảng dạy của giáo viên
đo lường ở điểm số, cụ thể là:
- Quản lý kế hoạch kiểm tra 45 phút, kiểm tra học kỳ, năm học
- Có kế hoạch kiểm tra các môn học từ 15 phút, 45 phút, kiểm tra học kỳ
- Xây dựng ngân hàng đề kiểm tra cho các môn học, Ban giám hiệu duyệt in ấn đề, phát đề cho giáo viên trước giờ kiểm tra
- Giáo viên chấm, nhận xét, trả bài, chữa bài cho học sinh đúng quy định Như vậy, quản lý hoạt động dạy - học là quá trình nghệ thuật của hiệu trưởng từ kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra hoạt động dạy học của giáo viên và quản lý hoạt động học tập, giáo dục, đánh giá kết quả của học sinh Trong đó công tác quản lý đổi mới phương pháp giảng dạy của giáo viên có vai trò quan trọng quyết định đến chất lượng học tập của học sinh
Trang 32viên và quản lý hoạt động học của học sinh nhằm thực hiện mục tiêu chiến lược của nhà trường theo yêu cầu đổi mới của giáo dục và phát triển của xã hội hiện nay
1.4 Những vấn đề cơ bản về đổi mới giáo dục trung học cơ sở
1.4.1 Những chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về đổi mới giáo dục Trung học cơ sở
Báo cáo chính trị Đại hội Đảng lần thứ X khẳng định: “Đổi mới tư duy
giáo dục một cách nhất quán, từ mục tiêu, chương trình, nội dung, phương pháp đến cơ cấu và hệ thống tổ chức, cơ chế quản lý để tạo ra hướng chuyển biến cơ bản và toàn diện của nền giáo dục" Đồng thời đề ra nhiệm vụ "Ưu tiên hàng đầu cho việc nâng cao chất lượng dạy và học Đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên"
Đổi mới nội dung chương trình, sách giáo viên, phương pháp dạy và học phải được thực hiện đồng bộ với việc nâng cấp và đổi mới trang thiết bị dạy học, tổ chức đánh giá thi cử, chuẩn hoá trường sở, đào tạo, bồi dưỡng giáo viên và công tác quản lý giáo dục"
Thực hiện yêu cầu đổi mới giáo dục THCS, công tác quản lý hoạt động dạy - học được đặt biệt chú trọng Thông tư số 14/2002/TT-BGD&ĐT ngày 1 tháng 4 năm 2002 của Bộ GD&ĐT hướng dẫn UBND tỉnh, thành phố trực
Trang 33thuộc trung ương thực hiện chỉ thị 14/2001/CT-TTg ngày 11 tháng 6 năm
tổ chức tập huấn học tập, nghiên cứu nội dung đổi mới trong chương trình giáo dục và SGK phổ thông UBND tỉnh chỉ đạo, hướng dẫn cơ quan thông tin đại chúng tăng cường tuyên truyền, giải thích và chủ trương đổi mới để cán bộ, nhân viên hiểu rõ, giúp đỡ ngành giáo dục thực hiện" [10]
1.4.2 Những yêu cầu và nội dung đổi mới giáo dục Trung học cơ sở
1.4.2.1 Yêu cầu khách quan đòi hỏi phát triển giáo dục
Sự phát triển của khoa học công nghệ
Ngày nay, với sự phát triển của khoa học công nghệ ngày càng lớn mạnh cả về số lượng và chất lượng Khoa học công nghệ đang là chìa khóa vạn năng của lực lượng sản xuất
Cùng với sự phát triển đến chóng mặt của khoa học công nghệ trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, đòi hỏi công tác giảng dạy trong các nhà trường THCS cũng phải tiếp cận cái mới, vận dụng khoa học công nghệ trong các giờ dạy Tiếp thu và lĩnh hội khoa học công nghệ trong nhà trường bằng vận dụng phương pháp giảng dạy tích cực hoá hoạt động dạy của thầy
và hoạt động học của học sinh, ứng dụng công nghệ thông tin trong soạn, giảng, giúp học sinh tiếp cận và chiếm lĩnh những thành tựu tri thức mới phù
Trang 34 Phát triển nguồn nhân lực
Nhân tố quyết định sự thắng lợi của công cuộc CNH - HĐH và hội nhập quốc tế là nguồn lực Nguồn lực người Việt Nam được nâng cao cả về
số lượng và chất lượng Để phát triển nguồn lực phù hợp với sự phát triển của
xã hội theo xu hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, đòi hỏi ở nguồn nhân lực có đầy đủ phẩm chất, năng lực con người mới Vấn đề đặt ra giáo dục nước nhà nói chung và nhà trường THCS nói riêng là đào tạo học sinh thế
hệ trẻ, chủ nhân tương lai của đất nước có đủ phẩm chất đạo đức và năng lực của con người XHCN
1.4.2.2 Những yêu cầu của khoa học giáo dục
Xu thế đổi mới chương trình giáo dục Trung học cở sở trên thế giới
Đổi mới chương trình giáo dục là vấn đề đặc biệt quan tâm của giáo dục
thế giới, trong đó trọng điểm của đổi mới giáo dục là cải cách chương trình SGK phù hợp xu thế: Sự phát triển kinh tế - xã hội; sự phát triển và cạnh tranh
về giáo dục; giữ gìn bản sắc giáo dục và văn hoá dân tộc; sự phát triển về tri thức cùng các kĩ năng: năng lực tự học, năng lực hiểu, năng lực phân tích, năng lực thực hành
Chương trình giáo dục các nước đang cải cách theo hướng tinh giảm Trọng điểm được tập trung vào các kiến thức, kĩ năng cơ bản và thực hành Hình thức tổ chức dạy linh hoạt phối kết hợp dạy học ở trong lớp và ngoài lớp, trong và ngoài nhà trường
Sự đổi mới giáo dục nước ta
Cùng với xu thế đổi mới chương trình giáo dục trên thế giới, giáo dục nước ta cũng phát triển để hoà nhập với sự phát triển trên toàn cầu Với ba lần cải cách, giáo dục nước ta đã gặt hái được nhiều thành tựu đáng kể về chất lượng và số lượng
Trang 35Đổi mới giáo dục nước ta được đặt biệt chú trọng đến nội dung, kiến
thức SGK Chương trình vừa có nội dung lý thuyết, vừa có thực hành giúp học sinh lĩnh hội kiến thức cơ bản và vận dụng kiến thức trong thực tế Đổi mới giáo dục đã có những khởi sắc của sự thành công, song vẫn tồn tại những hạn chế về khối lượng kiến thức SGK dàn trải, chưa tập trung Vì vậy, đòi hỏi phải đổi mới giáo dục nước ta một cách toàn diện, trong đó có giáo dục THCS
1.4.2.3 Những định hướng đổi mới chương trình sách giáo khoa Trung học cơ sở
Mục tiêu giáo dục Trung học cơ sở
Chương trình và SGK (CT - SGK) của hệ giáo dục THCS phải đảm bảo đúng mục tiêu giáo dục đó là: đào tạo con người có kiến thức, có phẩm chất, có năng lực, trình độ tư duy, phân tích, đánh giá và tinh thần cống hiến cho đất nước Trong giai đoạn CNH - HĐH và hội nhập quốc tế, CT - SGK phải đặc biệt quan tâm đến việc “dạy chữ" và “dạy người” để học sinh THCS có đủ
tố chất học phổ thông trung học và nghề
Đảm bảo tính khoa học và sư phạm của nội dung CT - SGK
CT - SGK của giáo dục phổ thông nói chung, giáo dục THCS nói riêng được lựa chọn những nội dung kiến thức cơ bản phổ thông, đáp ứng được nhu cầu phát triển CNH - HĐH
Điều 29, luật giáo dục 2005 quy định về giáo dục phổ thông, sách giáo
khoa: "Chương trình giáo dục phổ thông thể hiện mục tiêu giáo dục phổ
thông; quy định chuẩn kiến thức, kỹ năng, phạm vi và cấu trúc nội dung giáo dục phổ thông, phương pháp và hình thức hoạt động giáo dục, cách thức đánh giá kết quả giáo dục đối với các môn học ở mỗi lớp và mỗi cấp học của giáo dục phổ thông"
Trang 36SGK cụ thể hoá các yêu cầu về nội dung, kiến thức và kỹ năng quy định trong chương trình giáo dục của các môn học ở mỗi lớp của giáo dục phổ thông, đáp ứng yêu cầu về phương pháp giáo dục phổ thông" [12, tr 77]
Như vậy, CT - SGK lựa chọn được phù hợp với nội dung, phương pháp giảng dạy THCS và tiến bộ của khoa học, công nghệ, kinh tế xã hội, gắn liền với thực tế của đất nước
Thể hiện tinh thần đổi mới phương pháp dạy học
Đổi mới phương pháp dạy học là nhiệm vụ trọng tâm của giáo dục phát triển nói chung và giáo dục THCS nói riêng Đổi mới phương pháp dạy học thúc đẩy hoạt động tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh cùng với sự tổ chức hoạt động dạy của giáo viên Đổi mới phương pháp dạy học gắn liền với nhu cầu tự học, phát triển sự hứng thú, hăng say học tập
Đổi mới phương pháp dạy học phải được gắn liền với mục tiêu nội dung kiến thức bài dạy; đổi mới phương pháp giáo dục với thực hành và vận dụng; đổi mới đánh giá kết quả học tập của học sinh; đổi mới phát huy tính tích cực của học sinh, lấy học sinh làm trung tâm
Đảm bảo tính thống nhất, phù hợp từng đối tượng học sinh
CT - SGK đảm bảo tính thống nhất trong cả nước phù hợp với điều kiện học tập của học sinh như:
- Mục tiêu giáo dục
- Tính khoa học và sư phạm giữa các môn học, các bậc học
- Chuẩn về chương trình dạy học và kiểm tra, đánh giá
CT - SGK đảm bảo phát triển được năng lực của từng học sinh trên các vùng miền trong cả nước Đẩy mạnh phát triển tài năng tương lai bằng phương pháp dạy học kết hợp tính cổ truyền và hiện đại Nội dung tự chọn không bắt buộc, học sinh được học tập theo sở trường
Tiểu kết chương 1
Trang 37Quản lý đã và đang khẳng định vai trò trong cuộc sống xã hội Trong lĩnh vực giáo dục, muốn phát triển đúng hướng cần đến hoạt động quản lý của hiệu trưởng, bởi hiệu trưởng là nhân tố quan trọng đối với sự phát triển giáo dục
Quản lý nhà trường nói chung và trường THCS nói riêng vừa là khoa học vừa là nghệ thuật, đòi hỏi hiệu trưởng phải nắm vững những vấn đề cơ bản của khoa học quản lý giáo dục Nắm chắc các nội dung, nguyên tắc quản
lý nhà trường, trong đó có hoạt động dạy và học ở THCS Hiệu trưởng vận dụng linh hoạt, sáng tạo quá trình quản lý và tổ chức mọi hoạt động nhà trường theo một quy trình khoa học để nhà trường vận hành theo đúng quy luật khách quan và thực hiện mục tiêu giáo dục đề ra
Quản lý hoạt động dạy - học bao gồm: bồi dưỡng cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý cho hiệu trưởng, bồi dưỡng năng lực cho giáo viên, quản lý hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh, quản lý phương pháp dạy học và giáo dục, quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của trò, quản
lý CSVC và đổi mới thi đua khen thưởng
Quản lý hoạt động dạy - học nhằm phát triển giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá, thời kỳ hội nhập quốc tế
Để đáp ứng được mục tiêu của giáo dục nhà trường theo yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay, việc quản lý hoạt động dạy - học ở trường THCS phải
có những biện pháp có tính khả thi Những biện pháp đó sẽ được đề xuất ở chương 3
Trang 38Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN HỒNG BÀNG
2.1 Khái quát về địa bàn quận Hồng Bàng
2.1.1 Điều kiện kinh tế, xã hội quận Hồng Bàng
Hồng Bàng là quận ở trung tâm thành phố Hải Phòng, phía Nam giáp quận Lê Chân, phía Đông giáp quận Ngô Quyền, phía Bắc giáp sông Cấm, bên kia sông là huyện Thuỷ Nguyên, phía Tây và Tây Nam giáp huyện An Dương Diện tích tự nhiên là 14,5 km2 Dân số năm 2008 ước tính 11,2 vạn người Quận có đơn vị hành chính: 11 phường, là cội nguồn của đô thị Hải Phòng Có vị trí xung yếu trong quá trình hình thành và phát triển thành phố công nghiệp và hải cảng lớn nhất miền Bắc
Về kinh tế: Quận Hồng Bàng có 597 hộ sản xuất tiểu thủ công nghiệp
Số doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn là 549 đơn vị, trong đó có 80 doanh nghiệp sản xuất công nghiệp
Giá trị sản xuất công nghiệp: Ước thực hiện 420,5 tỷ đồng bằng 48,5%
kế hoạch Doanh thu sản xuất, kinh doanh dịch vụ ước thực hiện 513 tỷ bằng 61,7% kế hoạch
Trang 39Về quản lý kinh doanh thương mại: Tình hình kinh doanh thương mại - dịch vụ trên địa bàn phát triển mạnh Nơi đây là trung tâm buôn bán sầm uất của thành phố như chợ Sắt, ven sông Tam Bạc Ngành du lịch - dịch vụ phát triển như dịch vụ bưu điện, ngân hàng, khách sạn, nhà hàng, cửa hiệu Tổng doanh thu thương mại dịch vụ và du lịch năm 2007 ước thực hiện 4357 tỷ, tăng 6,2 % so với cùng kỳ năm 2005
Về sản xuất nông nghiệp: Diện tích gieo trồng ước thực hiện 194 ha Sản lượng năng xuất lúa đạt ước 847,3 tấn
Hồng Bàng nằm ở vị trí hết sức thuận lợi về giao thông và trong vùng kinh tế trọng điểm của thành phố nên có điều kiện để phát triển các khu công nghiệp, dịch vụ, thương mại
Về văn hoá - xã hội: Hồng Bàng chú trọng phát triển tiềm năng văn hoá truyền thống, tiếp tục đẩy mạnh cuộc vận động “toàn dân đoàn kết”, “xây dựng đời sống văn hoá”; xây dựng khu dân cư, tổ dân phố “năm không”; tổng kết 5 năm thực hiện phong trào “toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”; cấp bằng công nhận 18 “khu dân cư văn hoá” cấp quận Quận có nhà văn hóa với nhiều hoạt động bổ ích lý thú, thu hút được nhiều lứa tuổi khác nhau đến tham gia.Toàn quận có 86,3% số gia đình đạt tiêu chuẩn văn hoá mới 6/11 phường có điểm vui chơi cho thanh thiếu nhi
Hồng Bàng là vùng đất anh hùng có truyền thống đấu tranh chống giặc ngoại xâm, bảo vệ quê hương, đất nước như nữ tướng Lê Chân, Nguyễn Tất
Tố, Đào Nhuận, Đa Viên, Ngô Quyền Đây là vùng đất cổ, là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của thành phố cảng
2.1.2 Tình hình phát triển giáo dục của quận Hồng Bàng
2.1.2.1 Tình hình chung về Giáo dục và Đào tạo Hồng Bàng
Trong những năm gần đây, Giáo dục và Đào tạo quận Hồng Bàng đạt những thành tựu đáng kể:
Chất lượng giáo dục Hồng Bàng trong nhiều năm qua luôn giữ vững và
Trang 40Giáo dục Hồng Bàng liên tục đạt tiên tiến xuất sắc, từ năm học 2005 đến nay luôn giữ vững lá cờ đầu của thành phố Phòng Giáo dục quận được Chủ tịch nước hai lần tặng thưởng Huân chương lao động hạng ba về kết quả thực hiện giáo dục ở các bậc học
Tính đến năm 2007 - 2008, GD&ĐT quận Hồng Bàng có quy mô phát triển đồng đều tất cả các bậc học, các ngành học, đa dạng các loại hình trường lớp Toàn quận: Mầm non: 14 trường (13 bán công, 01 tư thục); tiểu học: 10 trường công lập; trường THCS : 8 trường công lập; THPT có 3 trường (2 công lập, 01 trường tư thục); giáo dục thường xuyên và dạy nghề : 01trường Trong đó có: 5 trường mầm non, 2 trường tiểu học, 4 trường THCS, 1THPT đạt chuẩn quốc gia giai đoạn một và hai
Giáo dục Mầm non liên tục dẫn đầu thành phố về chất lượng chăm sóc giáo dục Năm học 2007 - 2008 kết quả kênh A đạt 96,4%, kênh B đạt 3,6%, không có kênh C Tăng 3% so với năm học 2006 - 2007
Giáo dục Tiểu học và THCS liên tục dẫn đầu thành phố về chất lượng giáo dục Năm học 2007 - 2008 học sinh xếp loại hạnh kiểm khá tốt đạt 97,0
%, lên lớp đạt 99,8%, trúng tuyển vào 10 các trường THPT công lập đạt 77,6% tăng so với cùng các năm học trước
Giáo dục THPT và Đào tạo nghề của quận ổn định và không ngừng phát triển Trường THPT Hồng Bàng là đơn vị dẫn đầu khối THPT trong thành phố và được Chủ tịch nước tặng Huân chương lao động hạng ba Công tác đào tạo nghề mở rộng các loại hình đào tạo cho người lao động, liên tục được UBND thành phố tặng bằng khen
Phòng Giáo dục đã tiến hành đánh giá phân loại đội ngũ cán bộ quản lý với kết quả xếp loại: xuất sắc 42,2%; tốt 37,8%; khá 20%, không có cán bộ quản lý đạt yêu cầu: