Bài giảng môn quan hệ quốc tế Chủ nghĩa xã hội hiện thực trong thế kỷ XX và hiện thực

Mục đích nghiên cứu Giúp ng ời học nhận di n Giúp ng ời học nhận di n ện ện rõ hơn về sự ra đời, phát triển CNXH trong thế kỷ XX; những thành tựu, sai lầm và bài học kinh nghiệm trong q

Chuyên đề:

Chủ nghĩa xã hội hiện thực

trong thế kỷ XX và triển vọng

PGS.TS.GVCC.PHAM TH NH DUNG ÀNH DUNG

PGS.TS.GVCC.PHAM TH NH DUNG ÀNH DUNG

NGUYEN PG HV Đ.HV

NGUYEN PG HV Đ.HV

Mục đích nghiên cứu

 Giúp ng ời học nhận di n Giúp ng ời học nhận di n ện ện rõ hơn về sự ra đời, phát triển CNXH trong thế kỷ XX; những thành tựu, sai lầm và bài học kinh nghiệm trong quá trình xây dựng CNXH trên thế giới.

 Xác định đúng vai trò, vị trí của CNXH trong quan

hệ quốc tế thế kỷ XX.

 Đánh giá đ ợc triển vọng của CNXH và vai trò của CNXH trong đời sống quan hệ quốc tế hiện nay.

Tài liệu tham khảo

• Phạm Thành Dung – Hoàng Phúc Lâm (Đồng Chủ

biên): Những vấn đề quan hệ quốc tế và đ ờng lối

đối ngoại của Đảng, Nhà n ớc Việt Nam, Nxb Lý luận Chính trị – Hành chính, Hà Nội, 2009

• Hội thảo khoa học Trung – Việt: Chủ nghĩa xã hội

cái phổ biến và cái đặc thù (Bắc Kinh ngày 13, 14 tháng 6/2000) Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội,

2000

• Trần Xuân Tr ờng: Định h ớng XHCN ở Việt Nam,

một số vấn đề lý luận cấp bách, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1996

• Tr ơng Giang Long - Trần Sỹ Phán (Đồng chủ biên):

Chủ nghĩa xã hội hiện thực đổi mới và phát triển, Nxb Giáo dục, Hà Nội, 2003

III Cải cách, cải tổ,

đổi mới CNXH hiện thực

IV

Triển vọng của CNXH hiện thực

I Quá trình vận động

của CNXH hiện thực

 Là kết quả tất yếu của cuộc đấu tranh giai cấp, đấu

tranh giải phóng dân tộc của giai cấp công nhân và nhân dân lao động chống lại giai cấp t sản và các thế lực áp bức bóc lột.

 CNXH ra đời ở những n ớc có trình độ kinh tế phát

triển trung bình và lạc hậu.

 CNXH ra đời và đ ợc xây dựng trong hoàn cảnh bị chiến

tranh tàn phá nặng nề.

2 Các giai đoạn phát triển của CNXH hiện thực

a. Giai đoạn 1917 - 1945: Cách mạng Tháng M ời Nga thắng

lợi mở ra một thời kỳ phát triển mới của thế giới; CNXH từ lý t

ởng trở thành hiện thực; Liên Xô - nhà n ớc XHCN đầu tiên từng

b ớc khẳng định vị thế trên tr ờng quốc tế.

b. Giai đoạn sau năm 1945 đến đầu những năm 70 của

thế kỷ XX

• CNXH phát triển thành hệ thống.

• CNXH tạo thế cân bằng chiến l ợc với CNTB.

• CNXH trở thành hậu thuẫn quan trọng cho phong trào đấu tranh

giải phóng dân tộc trên thế giới.

2 Các giai đoạn phát triển của chủ

nghĩa xã hội hiện thực

c Giai đoạn từ cuối những năm 70 đến đầu

những năm 90

Chủ nghĩa xã hội trên thế giới lâm vào khủng hoảng,

CNXH ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ, tan rã.

d Giai đoạn từ đầu những năm 90 đến nay

Chiến tranh Lạnh kết thúc, trật tự thế giới thay đổi Các n

ớc XHCN còn lại đang cải cách, đổi mới và b ớc đầu đạt đ

ợc những thắng lợi quan trọng.

T îng PhËt ë Lµo

* VÒ chÝnh trÞ

§Þnh h íng cho Phong trµo gi¶i phãng d©n téc trªn

thÕ giíi.

Më ra mét thêi kú

ph¸t triÓn míi cña nh©n lo¹i.

héi kh«ng

cã ng êi bãc lét ng êi.

II Thµnh tùu vµ sai lÇm cña CNXH hiÖn thùc

1 Thµnh tùu cña chñ nghÜa x· héi hiÖn thùc

- Chiếm lĩnh nhiều đỉnh cao của khoa học kỹ thuật thế giới.v.v

X¸c lËp mét kiÓu quan hÖ quèc tÕ míi: ®oµn kÕt, hîp t¸c, t ¬ng trî, gi÷a c¸c quèc gia, d©n téc.

2 Những sai lầm của CNXH hiện thực

xuất; duy trì quá lâu chiến l ợc phát triển theo chiều rộng, quá chú

trọng đến phát triển công nghiệp nặng

triển kinh tế kế hoạch hoá tập trung

2 Những sai lầm của CNXH hiện thực

năng của thực lực nền kinh tế.

• Hợp tác qu c t đóng khung trong hệ thống Hợp tác qu c t đóng khung trong hệ thống ốc tế đóng khung trong hệ thống ế đóng khung trong hệ thống ốc tế đóng khung trong hệ thống ế đóng khung trong hệ thống

bản,ch a quan tâm dúng mức khoa học ứng dụng.

CNXH trở thành một hệ thống thế giới hùng mạnh, tạo ra thế và lực cân bằng với CNTB.

CNXH trở thành chỗ dựa và nguồn cổ

vũ mạnh mẽ cho Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc trên thế giới

CNXH đã tạo ra sự ảnh h ởng mạnh mẽ đến các lực l ợng tiến bộ và nhân dân lao động trên mọi châu lục.

1 Cải cách, cải tổ, đổi mới là tất yếu

Xây dựng CNXH là quá trình tự điều chỉnh, vừa học, vừa làm

* Về chính trị

Xây dựng nhà n ớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa

Xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân

và xác lập

đúng đắn mối quan hệ giữa Đảng, Nhà n ớc và quần chúng nhân dân

mạnh toàn diện

2 Nội dung cơ bản về cải cách,

cải tổ, đổi mới CNXH

b Về kinh tế

• Phát triển nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần theo cơ chế thị tr ờng, đảm bảo định h ớng chính trị và có sự quản lý của Nhà n ớc.

• Đổi mới cơ chế, bộ máy quản lý kinh tế theo định h ớng tinh giản, hiệu quả.

• Đổi mới ph ơng thức phân phối nhằm tạo đòn bẩy thúc

đẩy sản xuất và tạo cơ hội để mọi ng ời cùng đ ợc h ởng thành quả của hoạt động kinh tế.

• Coi trọng việc ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất.

• Đẩy mạnh hợp tác kinh tế quốc tế.

C Về văn hoá xã hội

• Xây dựng nền văn hoá tiên tiến, hiện đại, đậm

đà bản sắc dân tộc

• Không ngừng đổi mới nền giáo dục quốc dân.

• Đầu t cho phát triển khoa học - công nghệ.

• Thực hiện hiệu quả, phù hợp các chính sách xã

hội.

• Khơi dậy và phát huy sức mạnh nội lực của dân

tộc.

3 Cải cách, cải tổ, đổi mới CNXH ở một số n ớc và bài học kinh nghiệm

hội chủ nghĩa hiện nay:

*Bài học kinh

nghiệm về cải cách đổi mới CNXH

Quèc

Lµo

B¾c TriÒu Tiªn

VÒ c¸c n íc X· héi chñ nghÜa hiÖn nay

Mét sè h×nh ¶nh

vÒ Céng hoµ Cu ba

* Bài học kinh nghiệm về cải cách đổi

mới CNXH

Bài học kinh nghiệm về đổi mới xây dựng CNXH của

Việt Nam (Đại hội X)

• Trong quá trình đổi mới phải kiên định mục tiêu độc lập

dân tộc và CNXH trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin và t

t ởng Hồ Chí Minh.

• Đổi mới toàn diện, đồng bộ, có kế thừa, có b ớc đi, hình

thức và cách làm phù hợp.

• Đổi mới phải vì lợi ích của nhân dân, dựa vào nhân dân,

phát huy vai trò chủ động, sáng tạo của nhân dân, xuất phát từ thực tiễn, nhạy bén với cái mới.

• Phát huy cao độ nội lực, đồng thời ra sức tranh thủ ngoại

lực, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong

điều kiện mới.

• Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng,

không ngừng đổi mới hệ thống chính trị, xây dựng và từng

b ớc hoàn thiện nền dân chủ XHCN, bảo đảm quyền lực thuộc về nhân dân.

CNXH ở việt nam đang xây dựng

chủ, văn minh

hiện đại và quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ, phát triển của lực l ợng sản xuất

CNXH ở việt nam đang xây dựng

• Con ng ời đ ợc giải phóng khỏi áp bức, bất công, có

cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, phát triển toàn diện.

• Các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng,

đoàn kết, t ơng trợ và giúp đỡ nhau cùng tiến bộ.

• Có nhà n ớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân

dân, do nhân dân, vì nhân dân d ới sự lãnh đạo của

Đảng Cộng sản.

• Có quan hệ hữu nghị và hợp tác với nhân dân các n

ớc trên thế giới.

IV Triển vọng của chủ nghĩa xã hội

1 Vai trò của các n ớc xã hội chủ nghĩa trong quan

hệ quốc tế hiện nay

a Những thành công quan trọng ban đầu

• Làm thất bại âm m u xoá bỏ CNXH trên phạm vi toàn

thế giới của chủ nghĩa đế quốc.

• Các n ớc XHCN đang có những b ớc đi, cách làm phù

hợp với thế giới hiện nay.

• Vị thế của các n ớc XHCN đang ngày một lớn mạnh.

Đang từng b ớc tạo lập lại niềm tin vào CNXH đối với giai cấp công nhân, nhân dân lao động và các lực l ợng cách mạng tiến bộ trên toàn thế giới.

Khẳng định là một chủ thể quan trọng với nhiều đóng góp to lớn cho

sự ổn định và phát triển của thế giới.

2 CNXH vẫn là con đ ờng tất yếu

trong thế kỷ XXI

triển và thay thế các hình thái kinh tế xã hội ) quy định xu h ớng này.

n ớc XHCN hiện nay là minh chứng cho khẳng định trên.

một tất yếu, phải thay thế.

Kết luận

- CNXH là một chủ thể quan trọng đối với thế giới trong thế kỷ

XX, hiện nay và trong t ơng lai phát triển của nhân loại

- Các n ớc XHCN hiện nay đã b ớc đầu v ợt qua khủng hoảng, đang

đạt đ ợc những thành công quan trọng trên mọi ph ơng diện

- Mô hình xây dựng CNXH ở Việt Nam đang ngày càng đ ợc hoàn

thiện Việt Nam lựa chọn con đ ờng xây dựng CNXH là sự lựa chọn đúng đắn, hợp quy luật

CNXH trên toàn cầu là một tất yếu.