Hiện nay, công tác giáo dục chính trị tư tưởng, rèn luyện kỹ năng và giá trị sống của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong các nhà trường, hay theo các mô hình hoạt động dạy kỹ năng và giá trị số
Trang 1LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Trang 22
HÀ NỘI – 2013
Trang 3LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 05
Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Ngọc Hùng
HÀ NỘI - 2013
Trang 44
LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn và sự kính trọng tới Ban Giám hiệu, các phòng, đơn vị chức năng của trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, các thầy cô giáo tham gia giảng dạy, cung cấp những kiến thức cơ bản, sâu sắc và tạo điều kiện giúp đỡ tác giả trong quá trình học tập, nghiên cứu, rèn luyện tại trường
Đặc biệt với tấm lòng thành kính, tác giả xin được gửi lới cảm ơn sâu sắc tới Tiến sỹ Nguyễn Ngọc Hùng Người đã trực tiếp hướng dẫn khoa học và tận tình giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn
Tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Lãnh đạo cơ quan Trung ương đoàn, các ban chuyên môn thuộc cơ quan Trung ương đoàn, Hội sinh viên Việt Nam, Thành đoàn Hà Nội, Hội sinh viên Thành phố Hà Nội, Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội, BCH Đoàn trường, Hội sinh viên các trường Đại học, Cao đẳng, cố vấn đoàn trường THPT trên địa bàn thành phố Hà Nội và bạn bè đồng nghiệp, gia đình đã tận tình giúp đỡ động viên, tạo điều kiện về thời gian, vật chất, tinh thần cho tác giả thực hiện công tác nghiên cứu trong suốt quá trình thực hiện đề tài
Do điều kiện về năng lực bản thân còn nhiều hạn chế nên luận văn còn nhiều khiếm khuyết, tác giả mong nhận được sự góp ý chân thành của Quý thầy cô và đồng nghiệp
Xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, ngày tháng 11 năm 2013
TÁC GIẢ
TRẦN TẤT BỔNG
Trang 66
MỤC LỤC
Trang Lời cảm ơn i
Danh mục viết tắt ii
Mục lục iii
Danh mục bảng biểu iv
MỞ ĐẦU 1
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG VÀ GIÁ TRỊ SỐNG CHO ĐOÀN VIÊN ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH 8
1.1 Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề 8
1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài 10
1.2.1 Quản lý 10
1.2.2 Đoàn TNCS Hồ Chí Minh 13
1.2.3 Đoàn viên ĐoànTNCS Hồ Chí Minh 14
1.2.4 Giáo dục kỹ năng và giá trị sống 14
1.3 Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh 18
1.3.1 Hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh 18
1.3.2 Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên 22
1.3.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên 26
Kết luận chương 1 30
Chương 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG
VÀ GIÁ TRỊ SỐNG, QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG
VÀ GIÁ TRỊ SỐNG CHO ĐOÀN VIÊN ĐOÀN THANH NIÊN
CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TẠI NHÀ VĂN HÓA HỌC SINH –
Trang 77
SINH VIÊN HÀ NỘI 31
2.1 Vài nét về Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội và hoạt động
của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Thành phố Hà Nội 31 2.1.1 Vài nét về Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội 31 2.1.2 Vài nét về hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Thành phố
Hà Nội 33 2.2 Thực trạng giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên các trường
học đến tham gia sinh hoạt tại Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội 35 2.2.1 Nhận thức của cán bộ, giảng viên về hoạt động giáo dục kỹ năng
và giá trị sống cho đoàn viên các trường học đến tham gia sinh hoạt tại
Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội 35 2.2.2 Thực trạng hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên 39 2.3 Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho
đoàn viên các trường học đến tham gia sinh hoạt tại Nhà văn hóa Học sinh –
Sinh viên Hà Nội 52 2.3.1 Thực trạng quản lý, chỉ đạo của cấp ủy, lãnh đạo Nhà văn hóa
Học sinh – Sinh viên Hà Nội trong việc nâng cao nhận thức cho cán bộ
, giảng viên về hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên 52 2.3.2 Thực trạng việc xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động giáo dục kỹ
năng và giá trị sống của Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội 54 2.3.3 Thực trạng quản lý việc tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng và
giá trị sống cho đoàn viên các trường học của Lãnh đạo Nhà văn hóa
Học sinh – Sinh viên Hà Nội 55 2.3.4 Công tác kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch tổi chức
hoạt động 57 2.3.5 Việc phối kết hợp giữa Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội
với các phòng ban của Thành đoàn Hà Nội trong quản lý hoạt động
giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên 57 2.3.6 Các điều kiện đảm bảo thực hiện hoạt động giáo dục kỹ năng
Trang 88
và giá trị sống cho đoàn viên 58
2.4 Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên các trường đến tham gia hoạt động tại Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội 59
2.4.1 Mặt mạnh, mặt yếu 59
2.4.2 Cơ hội và thách thức 60
Kết luận chương 2 61
Chương 3: CÁC BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG VÀ GIÁ TRỊ SỐNG CHO ĐOÀN VIÊN ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TẠI NHÀ VĂN HÓA HỌC SINH – SINH VIÊN HÀ NỘI 62
3.1 Định hướng và nguyên tắc đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên tại Nhà văn hóa Học sinh - Sinh viên Hà Nội 62
3.1.1 Những định hướng xây dựng biện pháp giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên 62
3.1.2 Các nguyên tắc xây dựng biện pháp 62
3.2 Các biện pháp quản lý cụ thể 65
3.2.1 Đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng, sự phối hợp của Lãnh đạo đơn vị và các phòng, bộ phận chức năng, sự chủ động tổ chức thực hiện của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cơ quan 65
3.2.2 Thực hiện tốt các chức năng: lập kế hoạch, chỉ đạo và đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên 69
3.2.3 Xây dựng và sử dụng có hiệu quả đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên thực hiện công tác giáo dục của Đoàn 76
3.2.4 Thường xuyên kiểm tra, đánh giá khách quan hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên tại Nhà văn hóa Học sinh - Sinh viên Hà Nội 78
Trang 99
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 80
3.4 Khảo sát tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp 81
3.4.1 Mục đích khảo sát 81
3.4.2 Phương pháp và hình thức khảo sát 81
3.4.3 Kết quả khảo sát 81
Kết luận chương 3 84
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 85
TÀI LIỆU THAM KHẢO 91
PHỤ LỤC 94
Trang 1010
DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang
Bảng 2.1 Nhận thức của cán bộ quản lý giáo dục, giảng viên trẻ
về hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên 36 Bảng 2.2 Nhận thức của cán bộ Đoàn, Hội Sinh viên và đoàn viên
về hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên 37 Bảng 2.3 Đánh giá về hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống
của Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội đối với đoàn viên 39 Bảng 2.4 Mức độ tiến hành giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho
đoàn viên 40 Bảng 2.5 Thực trạng tham gia hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị
sống của đoàn viên 41 Bảng 2.6 Kết quả nhận thức của đoàn viên sau khi tham gia hoạt động
do Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội tổ chức 42 Bảng 2.7 Phương pháp triển khai các hoạt động giáo dục kỹ năng và
giá trị sống của Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội cho đoàn viên 47 Bảng 2.8 Phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng và giá
trị sống cho đoàn viên các trường học đến tham gia sinh hoạt tại
Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội 54 Bảng 3.1 Đánh giá của cán bộ Đoàn, cán bộ quản lý và đoàn viên,
học sinh, sinh viên về tính cấp thiết khả thi của biện pháp 82
Trang 11nước Chăm lo, bồi dưỡng, giáo dục thanh niên thành lớp người “vừa hồng vừa chuyên” theo tư tưởng Hồ Chí Minh là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị
dưới sự lãnh đạo của Đảng, vai trò quan trọng của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, gia đình, nhà trường và xã hội
Hiện nay, công tác giáo dục chính trị tư tưởng, rèn luyện kỹ năng và giá trị sống của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong các nhà trường, hay theo các mô hình hoạt động dạy kỹ năng và giá trị sống ngoài nhà trường, phối hợp cùng các biện pháp nuôi dạy của các bậc cha mẹ trong lĩnh vực gia đình là một trong những nội dung góp phần quan trọng vào công tác giáo dục toàn diện cho học sinh, sinh viên, bởi ngoài kiến thức chuyên môn, học sinh, sinh viên rất cần được trau dồi tư tưởng, đạo đức, lối sống Việc giáo dục rèn luyện kỹ năng và giá trị sống là định hướng đúng đắn hành động, suy nghĩ của đoàn viên sẽ giúp bồi dưỡng cho đoàn viên lòng yêu nước, sự quan tâm tới cộng đồng , có ước
mơ, hoài bão, khát vọng đưa đất nước vươn lên, có tri thức, sức khỏe, kỹ năng
xã hội, năng lực chuyên môn, làm chủ khoa học công nghệ hiện đại Hơn thế nữa, giúp họ dần tạo lập và kiên định lập trường chính trị Đây là một công tác quan trọng, là tiền đề để chúng ta có thể đào tạo ra một thế hệ con người mới vừa giỏi chuyên môn, vừa vững vàng về lập trường chính trị, từ đó đưa đất nước phát triển lên một tầm cao mới
Trang 1212
Cùng với xu thế, thế giới đang có sự thay đổi sâu sắc về mọi mặt, khoa học kỹ thuật, công nghệ thông tin phát triển như vũ bão, tác động đến nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội Một số các chuẩn mực đạo đức, quy tắc ứng xử, quy tắc sống cũng bị ảnh hưởng Đặc biệt là thế hệ trẻ, các em dễ dàng học theo, bắt chước một số thói hư, tật xấu du nhập từ bên ngoài, thế giới trên mạng internet Học sinh sống trong xã hội phát triển cần phải được trang bị những kỹ năng thích hợp để hòa nhập với cộng đồng, với xu thế toàn cầu hóa Đối với các bạn đoàn viên hiện còn đang học tập tại các trường cần phải được giáo dục một số giá trị sống, rèn luyện kỹ năng sống Giáo dục giá trị sống, rèn luyện kỹ năng sống càng trở lên cấp thiết với thế hệ trẻ, bởi vì các em là những chủ nhân tương lai của đất nước Kỹ năng sống cơ bản gồm kỹ năng ứng xử hợp lý với các tình huống trong cuộc sống, thói quen và kỹ năng làm việc, sinh hoạt theo nhóm, kỹ năng rèn luyện sức khỏe và ý thức bảo vệ sức khỏe; kỹ năng phòng, chống tai nạn giao thông, đuối nước và các tai nạn thương tích khác; kỹ năng ứng xử văn hóa, chung sống hòa bình, phòng ngừa bạo lực và các tệ nạn xã hội; suy nghĩ và hành động tích cực; học tập tích cực
Để giúp đoàn viên rèn luyện được những kỹ năng đó, đòi hỏi đoàn viên phải tiến hành đồng bộ nhiều hoạt động, từ việc trang bị lý thuyết về các kỹ năng sống cho đến thực hành rèn luyện các kỹ năng sống Trong đó các hoạt động trải nghiệm mang ý nghĩa hết sức quan trọng Đối với công tác giáo dục
kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên các trường học đến tham gia sinh hoạt tại Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội cần phải tiến hành những công việc hết sức tích cực, đa dạng về hình thức, phải cụ thể, thiết thực, kiên trì, năng động và sáng tạo trên cơ sở phát huy vai trò chủ động của đoàn viên, động viên
và khích lệ đoàn viên kịp thời
Xuất phát từ yêu cầu cấp bách từ thực tế, nhằm quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống của đoàn viên các trường học đến tham gia sinh hoạt
tại Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội, tôi chọn đề tài: “Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh
Trang 1313
tại Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội” Nhằm mục đích góp phần xây dựng lớp thanh niên giàu lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, có bản lĩnh chính trị, ý thức chấp hành pháp luật, có đạo đức cách mạng và lối sống đẹp, có ước mơ, hoài bão, khát vọng đưa Thủ đô, đất nước vươn lên, có tri thức, sức khỏe, kỹ năng xã hội, năng lực chuyên môn, làm chủ khoa học công nghệ hiện đại
2 Mục đích nghiên cứu
Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên TNCS Hồ Chí Minh trong các trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội đến tham gia sinh hoạt tại Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên
Hà Nội nhằm nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tại Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Xác định cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị
sống cho đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong các trường học đến tham gia sinh hoạt tại Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội
3.2 Khảo sát và đánh giá thực trạng hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị
sống; Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở các trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội đến tham gia sinh hoạt tại Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội
3.3 Đề xuất các biện pháp tăng cường quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và
giá trị sống cho đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở các trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội đến tham gia sinh hoạt tại Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội
4 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
4.1 Khách thể nghiên cứu
Hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở các trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội đến tham gia sinh hoạt tại Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội
Trang 1414
4.2 Đối tượng nghiên cứu
Các biện pháp quản ký hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở các trường học trên địa bàn thành phố
Hà Nội đến tham gia sinh hoạt tại Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội
5 Vấn đề nghiên cứu
Đề tài tập chung vào nghiên cứu hai vấn đề cơ bản sau:
- Quy trình quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống gồm những bước nào? Nói cách khác đề tài phải làm rõ các bước trong quy trình quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống nói chung, và quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh
ở các trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội đến tham gia sinh hoạt tại Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội nói riêng
- Để đảm bảo chất lượng giáo dục kỹ năng và giá trị sống có cần thiết phải tuân thủ theo quy trình quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống hay không và quy trình như thế nào thì hợp lý và có tính khoa học
6 Giả thuyết khoa học
Công tác quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở các trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội đến tham gia sinh hoạt tại Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội đã được quan tâm và đã đạt được những kết quả nhất định Tuy nhiên, trước yêu cầu của giai đoạn phát triển hiện nay, việc quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên cần có những biện pháp phù hợp và hiệu quả hơn Nếu phân tích rõ các yêu cầu của công tác giáo dục kỹ năng và giá trị sống, xác định rõ thực trạng công tác này ở Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội thì
có thể đề ra được các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên phù hợp và sát thực, mang lại kết quả giáo dục tốt
7 Giới hạn phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu công tác quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng
và giá trị sống cho đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở các trường học trên
Trang 158 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
- Ý nghĩa lý luận: Tổng kết thực hiện công tác quản lý hoạt động giáo
dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở các trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội đến tham gia sinh hoạt tại Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội Chỉ ra những bài học thành công và mặt hạn chế, cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng quy trình quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở các trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội đến tham gia sinh hoạt tại Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội
- Ý nghĩa thực tiễn: Kết quả nghiên cứu có thể được ứng dụng cho các
cơ sở khác trong cả nước đang đào tạo về lãnh vực đào tạo kỹ năng và giá trị sống Nó còn là tài liệu tham khảo cho các chuyên gia đã và đang làm công tác quản lý giáo dục kỹ năng và giá trị sống trên toàn quốc
9 Phương pháp nghiên cứu
9.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận
Trang 1616
Phân tích và tổng hợp nghiên cứu các Nghị quyết của Đảng, của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Điều lệ Đoàn, Hướng dẫn thực hiện Điều lệ Đoàn, Luật thanh niên, các Văn kiện, báo cáo của các cấp, các ngành liên quan đến công tác Đoàn và phong trào thanh niên
9.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
9.2.1 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Thu thập thông tin qua việc quan sát các hoạt động quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở các trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội đến tham gia sinh hoạt tại Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội
9.2.2 Phương pháp chuyên gia
Xin ý kiến các chuyên gia, cán bộ Đoàn để tìm hiểu thêm thông tin về hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên ở các trường học hiện nay
9.3 Phương pháp phỏng vấn
Trực tiếp trò chuyện, tìm hiểu thông tin qua các đoàn viên là học sinh, sinh viên các trường về hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên ở các trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội đến tham gia sinh hoạt tại Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội
9.4 Phương pháp điều tra bằng bản hỏi
Xây dựng bảng câu hỏi khảo sát gửi cán bộ, đoàn viên, học sinh, sinh viên nhằm mục đích thu thập thông tin về hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên ở các trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội đến tham gia sinh hoạt tại Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội
9.5 Phương pháp xử lý số liệu bằng toán thống kê
Dùng phương pháp thống kê toán học để xử lý các số liệu của đề tài
10 Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục nội dung, luận văn được trình bày trong 3 chương:
Trang 1717
Chương 1: Cơ sở lý luận về vấn đề quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng
và giá trị sống cho đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh
Chương 2: Thực trạng hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống ; quản
lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tại Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội
Chương 3: Các biện pháp tăng cường quản lý hoạt động giáo dục kỹ
năng và giá trị sống cho đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tại Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội
Trang 1818
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG VÀ GIÁ TRỊ SỐNG CHO ĐOÀN VIÊN ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH
1.1 Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề
Nghiên cứu về giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên TNCS Hồ Chí Minh là một nội dung giáo dục quan trọng giúp tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh thực hiện mục tiêu giáo dục cho thế hệ trẻ
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng căn dặn Đảng và các cấp chính quyền cần chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên, đào tạo họ
thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa “hồng” vừa
“chuyên” Điểm nổi bật trong quan điểm giáo dục lý tưởng cho thanh niên của
Bác Hồ là đưa thanh niên vào các tổ chức chính trị, xã hội do Đảng lãnh đạo để vừa giác ngộ lý tưởng cách mạng cho họ, vừa đưa họ hoạt động thực tiễn đấu
tranh cách mạng của toàn dân tộc với quan điểm “đạo đức là gốc của cách mạng”, Bác Hồ quan tâm giáo dục thanh niên không chỉ có tinh thần làm chủ
nước nhà mà phải thường xuyên rèn luyện bản lĩnh chính trị, trau dồi đạo đức
cách mạng…
Thấm nhuần tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong những năm qua
Đảng và Nhà nước ta đã quan tâm chăm lo phát triển công tác thanh niên
Nghị quyết số 25NQ/TƯ ngày 25/7/2008 của BCH Trung ương Đảng khoá X
về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kì đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá” đã xác định: Thanh niên là rường cột của
nước nhà, chủ nhân tương lai của đất nước, là lực lượng xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của
sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, hội nhập quốc tế và xây dựng chủ nghĩa xã hội Thanh niên được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược bồi dưỡng, phát huy nhân tố và nguồn lực con người Chăm lo, phát triển thanh niên vừa là muc tiêu, vừa là động lực đảm bảo cho sự ổn định và phát triển
Trang 1919
vững bền của đất nước Chăm lo, bồi dưỡng, giao dục thanh niên thành lớp
người “vừa hồng vừa chuyên” theo tư tưởng Hồ Chí Minh là trách nhiệm của
cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng, vai trò quan trọng của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, gia đình, nhà trường và xã hội
Hiện nay, công tác giáo dục chính trị tư tưởng, rèn luyện kỹ năng và giá trị sống của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong các nhà trường, hay theo các mô hình hoạt động dạy kỹ năng và giá trị sống ngoài nhà trường, phối hợp cùng các biện pháp nuôi dạy của các bậc cha mẹ trong lĩnh vực gia đình là một trong những nội dung góp phần quan trọng vào công tác giáo dục toàn diện cho học sinh, sinh viên, bởi ngoài kiến thức chuyên môn, học sinh, sinh viên rất cần được trau dồi tư tưởng, đạo đức, lối sống Việc giáo dục rèn luyện kỹ năng và giá trị sống là định hướng đúng đắn hành động, suy nghĩ của sinh viên sẽ giúp bồi dưỡng cho sinh viên lòng yêu nước, sự quan tâm tới cộng đồng Hơn thế nữa, giúp họ dần tạo lập và kiên định lập trường chính trị Đây là một công tác quan trọng, là tiền đề để chúng ta có thể đào tạo ra một thế hệ con người mới vừa giỏi chuyên môn, vừa vững vàng về lập trường chính trị, từ đó đưa đất nước phát triển lên một tầm cao mới
Trong những năm gần đây, trước vấn đề hội nhập, công tác giáo dục, chính trị tư tưởng, rèn luyện kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên, học sinh, sinh viên trong các nhà trường được Đảng, Nhà nước, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và ngành giáo dục quan tâm thể hiện qua Văn kiện, các chỉ thị, nghị quyết, các quyết định về công tác giáo dục chính trị tư tưởng cụ thể là:
+ Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI (nhiệm kỳ 2011 – 2016) phát triển giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, kinh tế trí thức, bảo vệ môi trường
+ Văn kiện Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nộ khóa XV (nhiệm kỳ 2010 – 2015) về phát triển khoa học công nghệ, giáo dục đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
Trang 2020
+ Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X (nhiệm kỳ 2012 – 2017)
về tăng cường bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, giáo dục đạo đức lối sống, cổ vũ thanh niên thi đua học tập, rèn luyện, lao động sáng tạo, xung kích, tình nguyện xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
+ Nghị quyết số 03NQ/TWĐTN ngày 03/11/2009 của BCH Trung ương
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh khoá IX về “Đổi mới phương thức giáo dục của Đoàn trong tình hình mới”
+ Nghị quyết Trung ương 5 khoá IX từng bước đổi mới công tác giáo dục chính trị tư tưởng
+ Văn kiện Đại hội Hội Sinh viên thành phố Hà Nội khóa IV ( nhiệm kỳ
2008 – 2013 ) phát huy truyền thống ngàn năm văn hiến – anh hung, sinh viên
Hà Nội rèn đức luyện tài vì Thủ đô phát triển, đất nước phồn vinh
+ Quyết định số 50/2007/BGD&ĐT ngày 29/8/2007 giáo dục phẩm chất chính trị đạo đức lối sống cho học sinh, sinh viên trong các trường Đại học, Cao đẳng, Trung cấp chuyên nghiệp
+ Công văn số 6051/BGD&ĐT – CTHSSV ngày 21/7/2009 của Bộ
Giáo dục và đào tạo tổ chức “Tuần sinh hoạt công dân” học sinh, sinh viên
trong các trường Đại học, Cao đẳng, Trung cấp chuyên nghiệp năm 2009
Đồng thời, cũng có các công trình đã nghiên cứu về hoạt động giáo dục đạo đức, lối sống, giáo dục pháp luật trong học sinh, sinh viên Tuy nhiên,
nghiên cứu về thực trạng “Quản lý hoạt động giáo dục Kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tại Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên
Hà Nội” để đề xuất các biện pháp hiệu quả trong quản lý hoạt động giáo dục
Kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên ở tại Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên
Hà Nội thì chưa có công trình nào nghiên cứu
1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1 Quản lý
Hiện nay, còn có những khái niệm khác nhau khi nói về quản lý:
Trang 2121
K.Markx cho rằng : “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động
chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một
sự chỉ đạo để điều hoà những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ thể sản xuất khác với sự vận động của những khí quan độc lập của nó Một người độc tấu vĩ cầm tự điều khiển lấy mình, còn một dàn nhác thì cần phải có một nhạc trưởng” [20, tr.480]
K.Markx đã cho chúng ta hiểu bản chất quản lý là một hoạt động lao động để điều khiển lao động, một hoạt động tất yếu vô cùng quan trọng trong quá trình phát triển của xã hội loài người Quản lý đã trở thành một hoạt động phổ biến, mọi lúc, mọi nơi, mọi lĩnh vực, mọi cấp độ và có liên quan đến mọi người Đó là một loại hoạt động xã hội bắt nguồn từ tính chất cộng đồng dựa trên sự phân công và hợp tác để làm một công việc nhằm đạt một mục tiêu chung
Tác giả Harold Knoontz cũng nhấn mạnh: “Quản lý là một hoạt động
thiết yếu, nó đảm bảo sự phối hợp những nỗ lực của các cá nhân nhằm đạt được mục đích của nhóm (tổ chức) Mục đích của mọi nhà quản lý là nhằm hình thành môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của mình với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất”
[29, tr.33]
Các tác giả Việt Nam cũng có nhiều công trình nghiên cứu về khoa học quản lý và khái niệm quản lý được giải trình từ nhiều góc độ
Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là tác động có mục đích,
có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động (nói chung
là khách thể quản lý) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến”[22, tr.35]
Theo các tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc thì “Hoạt
động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [4, tr.9]
Trang 2222
Tác giả Phạm Văn Kha khẳng định “Quản lý là quá trình lập kế hoạch,
tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra công việc của các thành viên thuộc một hệ thống đơn vị và việc sử dụng các nguồn lực để đạt được các mục đích đã định” [19, tr.6]
Những định nghĩa trên khác nhau về cách diễn đạt nhưng đều gặp nhau
ở những nội dung cơ bản, quản lý phải bao gồm các yếu tố (các điều kiện) sau:
+ Phải có ít nhất một chủ thể quản lý là tác nhân tạo ra các tác động và ít nhất là một đối tượng bị quản lý tiếp nhận trực tiếp các tác động của chủ thể quản lý tạo ra và các khách thể khác chịu tác động gián tiếp của chủ thể quản
lý Tác động này chỉ là một lần mà cũng có thể là liên tục nhiều lần
+ Phải có mục tiêu và một quỹ đạo đặt ra cho cả đối tượng và chủ thể, mục tiêu này là căn cứ để chủ thể tạo ra các tác động
+ Chủ thể có thể là một người, nhiều người, còn đối tượng có thể là một hoặc nhiều người (trong tổ chức xã hội)
Bất luận một tổ chức có mục đích gì, cơ cấu và quy mô ra sao đều cần phải có sự quản lý và có người quản lý để tổ chức hoạt động và đạt được mục đích của mình
Hiện nay quản lý thường được định nghĩa rõ hơn : Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế
hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra
Như vậy, quản lý có thể được khái quát và được hiểu ở nhiều góc độ
khác nhau, nhưng theo chúng tôi : “Quản lý là sự tác động có ý thức, có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý để chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn các quá trình xã hội, hành vi hoạt động của con người nhằm đạt tới mục đích, đúng với ý chỉ của nhà quản lý, phù hợp với quy luật khách quan” Quản lý
gắn liền với hoạt động có mục đich, có kế hoạch và có quan hệ giữa chủ thể quản lý với đối tượng quản lý, khách thể quản lý, cả hai yếu tố này đều hướng tới mục tiêu chung đó là mục tiêu của tổ chức
Trang 2323
1.2.2 Đoàn TNCS Hồ Chí Minh
“Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đoàn bao gồm những thanh niên tiên tiến, phấn đấu vì mục tiêu, lý tưởng của Đảng là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, dân
giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh” [ 8, tr.9]
Được xây dựng, rèn luyện và trưởng thành qua các thời ký đấu tranh cách mạng, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã tập hợp đông đảo thanh niên, phát huy chủ nghĩa anh hùng cách mạng, cống hiến xuất sắc cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Bước vào thời kỳ mới, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tiếp tục phát huy những truyền thống quý báu của dân tộc và bản chất tốt đẹp của mình, kế tục trung thành, xuất sắc
sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh; thường xuyên bổ sung lực lượng trẻ cho Đảng; tổ chức động viên đoàn viên, thanh niên cả nước đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hóa đất nước và
bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng Cộng sản Việt Nam, là thành viên của hệ thống chính trị, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật của nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam Đoàn TNCS
Hồ Chí Minh là lực lượng xung kích cách mạng, là trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên, đại diện chăm lo và bảo vệ quyền lợi hợp pháp chính đáng của tuổi trẻ; phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh; là lực lượng nòng cốt chính trị trong phong trào thanh niên và trong các tổ chức thanh
niên Việt Nam
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phối hợp với các cơ quan nhà nước, các đoàn thể và tổ chức xã hội, các tập thể lao động và gia đình chăm lo giáo dục, đào tạo và bảo vệ thanh thiếu nhi; tổ chức cho đoàn viên, thanh niên tích cực tham gia vào việc quản lý nhà nước và xã hội; đoàn kết, phát triển quan hệ hữu nghị, hợp tác bình đẳng với các tổ chức thanh niên tiến bộ, thanh niên và nhân dân
Trang 2424
các nước trong cộng đồng quốc tế phấn đấu vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội, vì tương lai và hạnh phúc của tuổi trẻ
1.2.3 Đoàn viên ĐoànTNCS Hồ Chí Minh
Đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là thanh niên Việt Nam tiên tiến, phấn đấu vì lý tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh,
có tinh thần yêu nước, tự cường dân tộc; có lối sống lành mạnh, cần kiệm, trung thực; tích cực, gương mẫu trong học tập, lao động, hoạt động xã hội và bảo vệ Tổ quốc, gắn bó mật thiết với thanh niên; chấp hành nghiêm chỉnh pháp
luật của Nhà nước và Điều lệ Đoàn [ 8,tr.12 ]
Đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đến tham gia hoạt động tại Nhà văn hóa Học sinh – Sinh viên Hà Nội được hiểu là học sinh, sinh viên đang học tập tại các trường và cán bộ, giảng viên trẻ trong độ tuổi Đoàn đang công tác tại các trường trên địa bàn Thành phố Hà Nội
1.2.4 Giáo dục kỹ năng và giá trị sống
Để hiểu rõ về giáo dục kỹ năng và giá trị sống, chúng ta cần hiểu thêm
về một số khái niệm “Kỹ năng”; “Kỹ năng sống”; “Giá trị” và “Giá trị sống”
Kỹ năng: Là năng lực vận dụng những tri thức, những kinh nghiệm đã
có để thực hiện một hành động nào đó sao cho có kết quả đúng với mục tiêu đã đặt ra Kỹ năng theo từ điển Tâm lý học do tác giả Vũ Dũng biên soạn là
“năng lực vận dụng có kết quả những tri thức về phương thức hành động đã được chủ thể lĩnh hội để thực hiện những nhiệm vụ tương ứng” Trong từ điển Tâm lý học của A.M.Colman, “Kỹ năng là sự thông thạo, hiểu biết chuyên môn sâu, là khả năng đạt được thành tích cao trong một lĩnh vực nhất định; cụ thể là một cách thức thực hiện hành vi có sự phối hợp, có tổ chức, đạt được thông qua sự huấn luyện và thực hành”
Kỹ năng sống: Là một tập hợp các kỹ năng mà con người có được thông
qua giảng dạy hoặc kinh nghiệm trực tiếp được xử dụng để xử lý những vấn đề, câu hỏi thường gặp trong cuộc sống hàng ngày của con người
Trang 25Kỹ năng mềm cực kỳ phong phú và không kém phần quan trọng như kỹ năng cứng Kỹ năng mềm (thường còn gọi là kỹ năng sống) được đánh giá rất cao trong thời đại ngày nay – thời đại của hợp tác và cạnh tranh, thời đại của nền kinh tế trí thức
Giá trị: Là cái dựa vào đó để xem xét một con người đáng quý đến mức
nào về mặt đạo đức, trí tuệ, nghề nghiệp, tài năng Giá trị cũng là những quan niệm và thực tại về cái đẹp, về sự thật, về điều thiện của một xã hội (theo từ điển Tiếng Việt)
Giá trị sống: hay còn gọi là “giá trị cuộc sống”, “giá trị của cuộc sống”
là những điều mà một con người cho là tốt, là quan trọng, phải có cho bằng được và vì thế giá trị sống là cơ sở của hành động sống, nó chi phối hành vi hướng thiện của con người; Giá trị sống là điều quý giá, quan trọng có ý nghĩa
với cuộc sống của mỗi người (Giá trị sống chính là giá trị được trải nghiệm trong cuộc sống) Giáo dục giá trị sống là giáo dục từ gốc
Những giá trị sống cơ bản thường được nhắc đến là yêu nước, hòa bình, công bằng, sự tôn trọng, đoàn kết, sự trung thực, tình bạn, tính vị tha…Tóm lại
là tất cả những gì mà con người cho là tốt đẹp nhất, cao quý nhất
Tuy nhiên không phải ai cũng nhận thức đúng giá trị của cuộc sống!
Có người cho rằng trở thành người giàu có – nhiều tiền mới là “giá trị đích thực” Khi ấy họ sẽ phấn đấu để có tiền bằng mọi giá, buôn lậu, trộm cắp
thậm chí kể cả giết người Nhưng rồi cách kiếm tiền ấy đưa người ta đến chỗ phạm tội, làm hại người khác, làm hại cộng đồng
Trang 2626
Có người lấy danh vọng, địa vị làm thước đo giá trị Vậy là họ cố gắng bằng mọi cách để có được những chức tước, địa vị nào đó Nhưng khi những
chức tước, địa vị ấy bị mất, con người trở nên “trắng tay”, vô giá trị
Có người coi sự nhàn hạ là giá trị cuộc sống Họ trốn tránh trách nhiệm, lười lao động, chọn những công việc, nghề nghiệp không vất vả Cuối cùng họ sống nhạt nhòa, chẳng làm được gì cho bản thân, gia đình và cộng đồng
Thậm chí có bạn trẻ cho rằng phải hút thuốc lá, phải biết dùng heroin,
phải biết yêu sớm… mới là “người hùng”, là “đẳng cấp”, mới có giá trị!
Như vậy là các bạn trẻ ấy đã nhìn nhận sai lầm giá trị, lẫn lộn giữa giá trị
ảo với giá trị thực
Giá trị con người của không ít thanh thiếu niên hiện nay đang thay đổi theo chiều hướng mỗi ngày một đa dạng, mang tính toàn cầu, song đôi khi phù phiếm Vì vậy giáo dục để các bạn trẻ, các em học sinh sinh viên nhận diện đúng đâu là giá trị đích thực của cuộc sống, vừa mang tính thời đại vừa phản ánh bản sắc dân tộc là điều hết sức cần thiết và vô cùng cấp bách
Giáo dục Kỹ năng và giá trị sống: kỹ năng sống và giá trị sống là hai
khái niệm khác nhau nhưng có một sự gắn liền mật thiết với nhau Nếu có một
ví von, chúng ta có thể ví kỹ năng sống nhƣ một cái cây và giá trị sống chính là nhựa sống Vì vậy, muốn trồng được một cái cây xanh tốt, khoẻ
mạnh để cứng cáp trước mưa nắng, bão bùng, phải tạo điều kiện để cái cây ấy tích trữ được một nhựa sống đầy đủ Chương trình giáo dục kỹ năng sống hiện nay tại Việt Nam cần phải nhấn mạnh đến từng giá trị sống cụ thể trong từng bài học, trong từng buổi huấn luyện với những phương pháp sáng tạo để đọng lại trong mỗi sinh viên sau những buổi học về kỹ năng sống không chỉ là những kiến thức, những kỹ năng mà còn là một triết lý sống, một đạo đức làm người
Có thể nói, tại Việt Nam hiện nay, kỹ năng sống trở thành một đề tài
“nóng” trong giáo dục từ giáo dục phổ thông đến Cao đẳng, Đại học Các bậc
phụ huynh trước những lo sợ về những cạm bẫy của cuộc sống hiện đại đã gửi con mình đến những trung tâm khác nhau để được học về kỹ năng sống cần
Trang 2727
thiết Hầu hết các trường Đại học, Cao đẳng hiện nay cũng có một sự ưu ái cho việc thiết kế những môn học dạy về kỹ năng sống cho sinh viên Và dường như, khi hỏi sinh viên về kỹ năng sống thì sinh viên sẽ rất dễ để kể ra ít nhất một vài kỹ năng sống sinh viên đã được học Nhưng khi hỏi về giá trị sống thì sinh viên cảm thấy mơ hồ Hãy thử làm một thao tác của một người sống trong
xã hội công nghệ thông tin phát triển là gõ từ khoá “kỹ năng sống” và “giá trị sống” trong trang tìm kiếm Google để thấy được sức hút của kỹ năng sống tại Việt Nam Sau 0.15 giây, từ khoá “kỹ năng sống” hiển thị 1.630.000 kết quả Trong khi đó, từ khoá “giá trị sống” chỉ hiển thị 280.000 kết quả Tuy nhiên,
kết quả lại có phần ngược lại khi tìm kiếm hai từ khoá này trên thế giới Từ
khoá “Living skills” hiển thị 91.700.000 kết quả trong 0.6 giây, và từ khoá
“Living values” hiển thị đến 341.000.000 kết quả Vì sao có sự trái ngược như
vậy về các con số trên giữa Việt Nam và các nước trên thế giới Phải chăng ở Việt Nam, giá trị sống không được đề cao? Thực tế, không phải đến thế kỷ XXI này, các nhà giáo dục Việt Nam mới đề cập đến giá trị sống bởi nó đã xuất hiện từ lâu đời với nhiều những tư tưởng khác nhau về đạo làm người của các bậc Thánh hiền Ở Việt Nam, giáo dục giá trị sống được lồng ghép vào chương trình học phổ thông từ bậc tiểu học cho đến trung học phổ thông với môn học về đạo đức với những giá trị như thật thà, khiêm tốn, dũng cảm, thương người, cho thấy các nhà giáo dục rất coi trọng việc này Tuy nhiên, trước những phát triển nhanh chóng của xã hội hiện đại và yêu cầu của cuộc sống, giới trẻ cần phải có những kỹ năng sống cơ bản để bảo vệ mình, để phát triển tốt hơn và họ quên mất rằng không thể hình thành một kỹ năng nào đó nếu mỗi người chưa thấu hiểu được giá trị sống gắn liền với kỹ năng sống ấy
và chứa đựng trong mối quan hệ giữa mình và người khác Một ví dụ thật đơn giản, chúng ta không thể nào giúp sinh viên có kỹ năng làm việc nhóm khi sinh viên không hiểu được một giá trị sống cốt lõi là tôn trọng sự khác biệt, sinh viên cũng không thể có được kỹ năng tự chịu trách nhiệm khi chưa thấm nhuần giá trị sống trung thực,
Trang 2828
Những con số trên cũng đã phần nào cho thấy sự quan tâm của nền giáo dục các nước trên thế giới với vấn đề giáo dục giá trị sống bên cạnh việc giáo dục kỹ năng sống Tại các nước như Mỹ, Anh, Na Uy, ngay từ nhỏ, học sinh
đã được làm quen với 12 giá trị sống cốt lõi là hoà bình, tôn trọng, yêu thương, khoan dung, trung thực, khiêm tốn, hợp tác, hạnh phúc, trách nhiệm, giản dị, tự
do, đoàn kết [4] mà nói như PGS.TS Trần Tuấn Lộ - Trưởng khoa Tâm lý,
trường Đại học Văn Hiến, 12 giá trị sống này là “12 triết lý sống, 12 đạo lý sống và 12 kỹ năng sống”
Cùng với xu thế, thế giới đang có sự thay đổi sâu sắc về mọi mặt, khoa học kỹ thuật, công nghệ thông tin phát triển như vũ bão tác động đến nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội Một số các chuẩn mực đạo đức, quy tắc ứng xử, quy tắc sống cũng bị ảnh hưởng Đặc biệt là thế hệ trẻ, các em dễ dàng học theo, bắt chước một số thói hư, tật xấu du nhập từ bên ngoài, thế giới trên mạng internet Học sinh, sinh viên trong xã hội phát triển cần phải được trang bị những kỹ năng thích hợp để hòa nhập với cộng đồng, với xu thế toàn cầu hóa Đối với học sinh, sinh viên đặc biệt là học sinh bậc trung học cơ sở cần phải được giáo dục một số giá trị sống, rèn luyện kỹ năng sống Giáo dục giá trị sống, rèn luyện kỹ năng sống càng trở nên cấp thiết đối với thế hệ trẻ, bởi vì các em là những chủ nhân tương lai của đất nước
1.3 Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh
1.3.1 Hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên Đoàn TNCS
Hồ Chí Minh
Thời gian qua việc giáo dục giá trị sống và giáo dục kỹ năng sống cho đoàn viên, thanh thiếu niên còn nhiều khiếm khuyết Cụ thể đó là: Chưa coi trọng đúng mức - vấn đề đặt ra: cần nâng cao nhận thức; Thiếu bài bản, khoa học - vấn đề đặt ra: cần nghiên cứu cụ thể, cập nhật những vấn đề mới mang tính thời đại; Không đồng bộ - vấn đề đặt ra: cần phối kết hợp, chẳng hạn giữa nhà trường, gia đình và xã hội…
Trang 2929
Bên cạnh nhiệm vụ giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên, thanh niên Giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là một quá trình được tổ chức một cách có mục đích, kế hoạch của tổ chức Đoàn nhằm chuyển hóa tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước, các quan điểm giáo dục của Đoàn thành phẩm chất giá trị của mỗi cá nhân đoàn viên Bản chất của quá trình này là biến các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước trở thành hành vi thực hiện tự giác của cá nhân
Thực hiện chức năng trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên, việc giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên luôn là một yêu cầu, nhiệm vụ công tác quan trọng, đặt ra thường xuyên, liên tục đối với Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Trước lúc đi xa, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn trong Di chúc: Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên, đào tạo họ trở thành những người kế thừa xây dựng cho chủ nghĩa xã hội vừa “ hồng” vừa “ chuyên”, bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết Nghị quyết số 25 của BCH Trung ương Đảng, khoá X đã xác định
mục tiêu chung về phát triển của thanh niên: “Tiếp tục xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam giàu lòng yêu nước, tự cường dân tộc; kiên định lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; có đạo đức, ý thức chấp hành pháp luật, sống
có văn hoá, vì cộng đồng; có năng lực, bản lĩnh trong hội nhập quốc tế; có sức khỏe, tri thức, kỹ năng và tác phong công nghiệp trong lao động tập thể, trở thành những công dân tốt của đất nước…” Quán triệt tư tưởng của Chủ tịch
Hồ Chí Minh, Nghị quyết của Đảng, Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ X đã xác định một trong các phương hướng của công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi nhiệm ký 2012 – 2017 đó là:
“Tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức cách mạng, truyền thống, lịch sử dân tộc, văn hoá, lối sống, ý thức chấp hành pháp luật cho thanh thiếu nhi Xác định nội dung xuyên suốt trong công tác giáo dục của Đoàn là bồi
Trang 3030
đắp lý tưởng, ước mơ, hoài bão, niềm tin, khát vọng cao đẹp của thanh niên đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và bảo về Tổ quốc trong thời ký mới; góp phần hình thành lớp thanh niên ưu tú trên mọi lĩnh vực, kế thừa trung thành và xuất sắc sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc, “vừa hồng, vừa chuyên” theo tư tưởng của Bác Hồ”.[ 12 ]
Khi bàn về giá trị sống và giáo dục giá trị sống, GSVS Phạm Minh Hạc – nguyên bộ trưởng Bộ GD&ĐT, chủ tịch hội TLH-GDH Việt Nam có nêu ra
10 giá trị sống cơ bản cần hình thành cho con người Việt Nam, nhất là thanh thiếu niên như sau:
- Lòng yêu nước và tinh thần dân tộc
- Trách nhiệm với cộng đồng
- Dân chủ
- Hợp tác
- Chăm học, chăm làm
- Khoa học, tác phong công nghiệp
- Chính trực: Chân thật, đúng đắn, liêm khiết
Về kỹ năng sống có nhiều cách phân chia khác nhau, bản thân tôi thấy
cách phân chia của UNICEF là dễ hiểu và hợp lý hơn.
Theo UNICEF có 3 nhóm:
a Kỹ năng nhận biết và sống với chính mình Bao gồm:
- Tự nhận thức
- Lòng tự trọng
Trang 3131
- Sự kiên định
- Đương đầu với cảm xúc
- Đương đầu với căng thẳng
b Kỹ năng nhận biết và sống với người khác Bao gồm:
c Kỹ năng giải quyết vấn đề và ra quyết định Bao gồm:
- Tư duy phê phán
- Tư duy sáng tạo
- Ra quyết định
- Giải quyết vấn đề
Phương thức giáo dục kỹ năng và giá trị sống của Đoàn: Thông qua hoạt động tuyên truyền, trao đổi, tọa đàm, mở các lớp bồi dưỡng, tập huấn, hội nghị quán triệt Nghị quyết, tổ chức các hoạt động tập thể, hoạt động phong trào, thực hiện các phong trào hành động cách mạng cho đoàn viên thanh niên rèn luyện nhằm thực hiện các nội dung giáo dục
- Vai trò của hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên TNCS Hồ Chí Minh: Hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên
có vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách, kỹ năng, nhận thức cho đoàn viên Có thể coi giáo dục kỹ năng và giá trị sống chính là công cụ để nhà quản lý tổ chức rèn luyện đạo đức, nhân cách, phẩm chất chính trị của đoàn viên, giúp đoàn viên nâng cao nhận thức và hiểu biết xã hội Đồng thời, hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống có vai trò quan trọng đến chất lượng công tác giáo dục của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Hay nói một cách khác, công tác giáo dục của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh không thể thiếu các hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống Với vai trò và vị trí quan trọng như vậy, nên quản
Trang 3232
lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống là một nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp tới quá trình tổ chức và tiến hành các hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong mọi giai đoạn phát triển và trong mọi khu vực, đối tượng đoàn viên, nhất là trong khu vực đoàn viên đang học tập và công tác tại các trường
1.3.2 Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên
1.3.2.1 Khái niệm quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên
Thông qua khái niệm về quản lý hoạt động và nội dung, phương thức giáo dục chính trị tư tưởng của Đoàn, chúng ta có thể hiểu quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên là một quá trình được tổ chức một cách có mục đích, có kế hoạch cụ thể của tổ chức Đoàn thông qua nội dung và phương thức giáo dục nhằm chuyển hoá một cách tự giác những định hướng về chính trị tư tưởng mà Đảng ta đã xác định thành những giá trị, kỹ năng, phẩm chất của người đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Hay nói một cách khác, đó chính là việc nắm bắt, định hướng trong công tác chỉ đạo, lãnh đạo và tổ chức thực hiện để nội dung, phương thức hoạt động giáo dục kỹ năng
và giá trị sống cho đoàn viên đi đúng hướng, đạt chất lượng và hiệu quả nhằm thực hiện tốt mục tiêu giáo dục kỹ năng và giá trị sống của Đoàn
1.3.2.2 Đặc điểm đoàn viên TNCS Hồ Chí Minh
Đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh hầu hết là học sinh, sinh viên học tập và công tác tại các trường (ngoài lực lượng là cán bộ, giảng viên trong độ tuổi đoàn viên) Là những người đã ở độ tuổi trưởng thành, họ có lý tưởng hoài bão ước mơ, có năng lực tham gia vào nhiều hoạt động trong xã hội Ở tuổi trưởng thành, đoàn viên tự ý thức về hành vi, lời nói của mình Tuy nhiên, đôi lúc còn biểu hiện suy nghĩ kém về kỹ năng sống cơ bản như kỹ năng giao tiếp,
kỹ năng giải quyết vấn đề, Do đó, việc giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên là việc làm có ý nghĩa vô cùng quan trọng, giúp đoàn viên có lập trường tư tưởng vững vàng, sống có lý tưởng, chấp hành tốt chủ trương, đường
Trang 3333
lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước, nội quy quy chế của nhà trường, có ý thức tổ chức kỷ luật tốt, có tinh thần tự giác cao trong quá trình phấn đấu học tập rèn luyện, tự rèn luyện của bản thân, tích cực chủ động sáng tạo phát huy năng lực sở trường, tư duy sáng tạo, dám nghĩ, dám làm để phát triển nhân cách một cách toàn diện, đáp ứng yêu cầu của xã hội trong tình
hình mới
- Về mặt sinh lý:
Sự phát triển của cơ thể đã tương đối hoàn chỉnh và ổn định Hệ thần kinh trung ương đã đạt tới mức trưởng thành Nhiều yếu tố bẩm sinh di truyền được phát triển cao dưới những điều kiện môi trường sống và môi trường giáo dục
- Về mặt tình cảm
Đây là giai đoạn đoàn viên có nhiều cảm xúc, nhiều tình huống mới nảy sinh đòi hỏi họ phải phán đoán, có suy nghĩ chín chắn để đưa ra quyết định chính thức về mọi tình huống Đoàn viên ở độ tuổi này thường nhạy cảm với cái mới, cái tiến bộ nhưng dễ bị kích động nên cũng dễ mắc sai lầm
- Về mặt xã hội
Đoàn viên ở độ tuổi này có nhu cầu về mở rộng quan hệ xã hội, quan tâm đến nhiều việc phát triển kỹ năng mới, cách ứng xử nới, tác phong đĩnh đạc đối diện với môi trường xã hội ngày càng phát triển mở rộng Đoàn viên
Trang 3434
quan tâm đến kế hoạch đường đời, tương lai của mình, từ đó xác định lựa chọn nghề nghiệp cho bản thân
Đây là giai đoạn đoàn viên hình thành ổn định về tính cách, họ có vai trò
xã hội của người lớn, có kế hoạch riêng cho hoạt động của mình Họ xác định con đường sống tương lai, phải tích cực nắm vững nghề nghiệp và bắt đầu thử nghiệm mình trong mọi lĩnh vực cuộc sống Điều đó chứng tỏ đoàn viên bắt đầu có tính độc lập, tính tự lập và tính tự quản trong lĩnh vực cuộc sống của mình
1.3.2.3 Vai trò của quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên
Trong quá trình phát triển của tổ chức, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh luôn xác định công tác giáo dục là mặt trận hàng đầu, là nhiệm vụ quan trọng để
thực hiện sứ mệnh “Trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên” Do đó,
quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên có vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác giáo dục của Đoàn, giúp tổ chức Đoàn thực hiện
có hiệu quả mục tiêu của công tác giáo dục theo đúng hướng Thúc đẩy quá trình tổng kết thực tiễn để bổ sung những vấn đề của lý luận trong công tác giáo dục của tổ chức Việc quản lý tốt hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên sẽ góp phần giúp các đơn vị triển khai thực hiện đồng bộ, hiệu quả chủ trương công tác do BCH Trung ương Đoàn đề ra Qua đó, nâng cao bản lĩnh chính trị, nhận thức, kỹ năng cho đoàn viên, giúp họ có thêm định hướng để phấn đấu hoàn thành mọi nhiệm vụ
1.3.2.4 Nội dung quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên
Trong giai đoạn hiện nay, đất nước ta đang trên đà đổi mới theo mục tiêu công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Chúng ta rất coi trọng nguồn nhân lực, đưa con người vào vị trí trung tâm, phải phát triển con người một cách toàn diện Nhiệm vụ quan trọng là phải giáo dục cho đoàn viên lòng yêu nước, tinh thần tự hào dân tộc, ý thức tự lực tự cường, xây dựng và bảo vệ tổ quốc, có lòng nhân ái gắn bó với gia định, cộng đồng, trọng đạo lý, đề cao phẩm giá con
Trang 3535
người Đặc biệt, đối với đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cần tuyệt đối trung thành với đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, thường xuyên đấu tranh chống các biểu hiện xuyên tạc đi ngược lại đường lối của Đảng và Nhà nước, các hành vi vi phạm pháp luật, lối sống xa hoa, lãng phí, cách xử sự thiếu văn hoá, trái với thuần phong mĩ tục và chuẩn mực đạo đức xã hội
Xuất phát từ mục tiêu trên, nội dung giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho
đoàn viên chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực giáo dục nhận thức chính trị, tư
tưởng, giáo dục kỹ năng và giá trị sống, giáo dục truyền thống và giáo dục pháp luật gắn liền với các phong trào hành động cách mạng của Đoàn, tổ chức các phong trào, hoạt động triển khai thực hiện cuộc vận động học tập và làm theo tư tưởng, tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; chú trọng các nội dung giáo dục về truyền thống yêu nước, đoàn kết, cần cù, sáng tạo và khát vọng vươn lên trong mọi hoàn cảnh của nhân dân Việt Nam, góp phần bồi dưỡng, xây dựng lớp thanh niên có bản lĩnh, tự tin đảm nhận vai trò chủ nhân tương lai của đất nước
Hình thức giáo dục kỹ năng và giá trị sống được triển khai thực hiện đa dạng trên cơ sở mục tiêu của nghị quyết Đại hội Đoàn và chương trình, kế hoạch tổ chức các hoạt động phong trào mang tính bề nổi cho đến các hoạt động tuyên truyền thông qua các công cụ truyền thông và thông qua các hội nghị, hội thảo, tổ chức Đoàn, thực hiện hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên để đảm bảo mục tiêu và yêu cầu của hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng đã đề ra
Trên cơ sở đó, nội dung quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên cần tập trung vào các nội dung sau:
- Quản lý việc thực hiện mục tiêu, nội dung, chương trình giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên theo nhiệm kỳ của Đoàn
- Quản lý việc chỉ đạo, lãnh đạo triển khai thực hiện hoạt động rèn luyện
kỹ năng và giá trị sống trong đoàn viên
Trang 36- Quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên và mối quan hệ giữa các thành tố trong quá trình giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên
1.3.2.5 Các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên
- Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên thông qua công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ Đảng, vai trò của lãnh đạo tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và sự phối hợp của các phòng, ban chức năng
- Quản lý công tác giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên thông qua lập kế hoạch và chỉ đạo đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục
kỹ năng và giá trị sống đảm bảo phù hợp với tâm tư, nguyện vọng và tâm lý của đoàn viên
- Quản lý công tác giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên thông qua đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên thực hiện công tác giáo dục của Đoàn
- Quản lý công tác giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên thông qua tổ chức Đoàn và vai trò của Đoàn làm nòng cốt chính trị đối với Hội Sinh viên để chỉ đạo đồng bộ hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên
- Quản lý công tác giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên thông qua kiểm tra, đánh giá đảm bảo thường xuyên, khoa học và đạt hiệu quả
1.3.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên
Hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên là sự tổng hợp của nhiều yếu tố kết hợp đồng bộ Do đó, các yếu tố có sự ảnh hưởng tới quá
Trang 3737
trình quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên Bất kỳ yếu tố nào có sự thay đổi hoặc điều chỉnh đều có ảnh hưởng tới quá trình quản
lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên của Đoàn TNCS
Hồ Chí Minh, các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên, cụ thể như sau:
- Công tác chỉ đạo của Đoàn cấp trên tới hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên
Đây là một yếu tố có vai trò quyết định, ảnh hưởng trực tiếp tới quá trình
tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên Bởi chủ trương và chỉ đạo của Đoàn cấp trên liên quan trực tiếp tới việc hoạt động đó
có được tổ chức hay không? Tổ chức với nội dung như vậy đã phù hợp với định hướng hay chưa? Do đó, công tác chỉ đạo của Đoàn cấp trên là yếu tố ảnh hưởng lớn đến quá trình hoạt động và quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên
- Năng lực tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống của tổ chức Đoàn: Đây là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên Trong khi những phong trào hành động của Đoàn được thể hiện thông qua các hoạt động Nếu như năng lực tổ chức các hoạt động yếu thì chất lượng hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên không thể cao, không đạt được hiệu quả và mục tiêu đề ra
Vì vậy, để quản lý tốt hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên cần quan tâm tới yếu tố này
- Phẩm chất của cán bộ Đoàn làm công tác giáo dục kỹ năng và giá trị sống: Đây là yếu tố quan trọng liên quan tới quá trình quản lý hoạt động giáo
dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên bởi “Cán bộ nào, phong trào đó”,
phẩm chất của cán bộ và giảng viên rất quan trọng, liên quan đến phong cách lãnh đạo và tổ chức hoạt động, liên quan tới tư duy quản lý, tư duy truyền đạt kiến thức và tham gia thực hiện quá trình giáo dục Cán bộ, giảng viên có phẩm chất, năng lực và đạo đức tốt, là những mẫu mực để các đoàn viên học hỏi, là
Trang 3838
động lực thúc đẩy sự phát triển nhận thức của đoàn viên, thanh thiếu nhi và ngược lại, nếu cán bộ, giảng viên phẩm chất không tốt, dễ bị giao động hoặc năng lực yếu sẽ ảnh hưởng tới chất lượng hoạt động giáo dục và quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên
- Mục tiêu, kế hoạch của Đoàn: Đây là yếu tố được ví như “Kim chỉ nam” cho hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống Bởi đây là cơ sở quan
trọng để bám sát tổ chức thực hiện
- Tính tích cực của đoàn viên là nhân tố quyết định kết quả cuối cùng của quá trình giáo dục kỹ năng và giá trị sống Không ai có thể nhận thức thay, học thay và làm thay đoàn viên, mà phải bằng chính họ quyết định sự quá trình tiếp thu, học tập, rèn luyện của bản thân Nếu như coi hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên bản chất tương tự quá trình dạy học thì đoàn viên ở đây đóng vai trò là người học, tính chủ động và tích cực của người học
là nhân tố quyết định chất lượng của quá trình dạy học Nếu chỉ có hoạt động của người dạy (tổ chức Đoàn) mà không có hoạt động của người học (đoàn viên) thì chỉ là sự độc thoại một chiều, không thể tương tác và đạt hiệu quả cao nhất Do đó, tính tích cực của đoàn viên là nhân tố ảnh hưởng tới quá trình quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống
- Nội dung, chương trình giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên: Đây là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng hoạt động giáo dục kỹ năng
và giá trị sống cho đoàn viên Nếu như nội dung, chương trình giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên mang tính thiết thực, phù hợp sẽ kích thích, động viên thu hút được đoàn viên tham gia Và ngược lại, nếu như nội dung giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên không phù hợp, chương trình giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên thiếu tính khoa học thì hiệu quả của hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên sẽ không cao Do
đó, nội dung, chương trình giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên là một yếu tố cần được quan tâm thường xuyên trong quá trình quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống
Trang 3939
- Phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục: Tương tự như nội dung và chương trình giáo dục kỹ năng và giá trị sống , phương pháp và hình thức giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên Phương pháp giáo dục hợp lý, hình thức giáo dục phong phú và phù hợp với nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của đoàn viên sẽ góp phần phát huy vai trò tích cực chủ động, sáng tạo của đoàn viên, huy động họ tham gia vào quá trình giáo dục, tự giáo dục để hoàn thiện nhân cách Chính vì vậy, trong quá trình quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cần quan tâm đến phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên
- Hình thức tổ chức quản lý quá trình tự rèn luyện của đoàn viên: Đây là yếu tố ảnh hưởng tới quá trình nhận thức, rèn luyện của đoàn viên Nếu như hình thức quản lý quá trình tự rèn luyện của đoàn viên khoa học, hợp lý sẽ phát huy vai trò cá nhân, khai thác tiềm năng trí tuệ và nhận thức của họ, giúp họ phát triển phẩm chất, nhân cách theo định hướng Do đó, việc quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên cần lưu ý và quan tâm đến hình thức quản lý quá trình rèn luyện của đoàn viên để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động
Trang 40đó, hình thành ý thức tự giác thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước, nội quy, quy chế và quy định của nhà trường, thực hiện các chuẩn mực đạo đức mà xã hội yêu cầu
Tuy nhiên, trong quá trình quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên nếu khai thác và tận dụng được những yếu tố ảnh hưởng tích cực, ngăn chặn và làm vô hiệu hoá những yếu tố ảnh hưởng tiêu cực sẽ góp phần nâng cao hiệu quả của công tác giáo dục kỹ năng và giá trị sống cho đoàn viên