Một số giải pháp cải tạo và quản lý nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng sân chơi khu vực Thanh Xuân Bắc

52 Các sân chơi trong khu tập thể Thanh Xuân Bắc đều đã xuống cấp, hư hỏng rất nhiều, không đáp ứng được nhu cầu sử dụng của người dân sống trong các nhà chung cư hiện nay...52 Sự gia tă

MỤC LỤC

1.2 Đối tượng nghiên cứu 3

1.3 Mục tiêu nghiên cứu 3

1.4 Phương pháp nghiên cứu 3

1.5 Kết quả của đề tài sau khi nghiên cứu 4

II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 5

CHƯƠNG I: THỰC TRẠNG SÂN CHƠI KHU TẬP THỂ 5

THANH XUÂN BẮC 5

1.1.Tổng quan về sử dụng và quản lý của các sân chơi khu tập thể Thanh Xuân Bắc 5

1.1.1 Tổng quan về khu tập thể Thanh Xuân Bắc 5

1.1.2 Tổng quan về sân chơi công cộng của khu tập thể 8

1.2 Hiện trạng sử dụng và quản lý của sân B6 ( sân sẽ cải tạo) 20

1.2.1 Vị trí 20

1.2.2 Hiện trạng sử dụng và quản lý 21

1.3.Kết luận chương 1 23

CHƯƠNG II: CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN TRONG CẢI TẠO, QUẢN LÝ SỬ DỤNG SÂN CHƠI 24

2.1 Cơ sở lý luận 24

2.1.1 Giải thích khái niệm 24

2.1.2 Vai trò sân chơi trong khu tập thể 24

2.1.3 Các VBQPPL 25

2.2 Cơ sở thực tiễn 28

2.2.1 Sân chơi cho trẻ em trong các khu ở tại Đức và Áo 28

2.2.2 Sân chơi An Mỹ- Phường Cẩm Châu- Hội An 30

2.2.3 Sân chơi cộng đồng tòa nhà CT4-SUDICO Mỹ đình, Từ Liêm, Hà Nội 31

2.3 Kết luận chương 2 33

CHƯƠNG III: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP CẢI TẠO VÀ QUẢN LÝ SỬ DỤNG SÂN CHƠI CHO KHU TẬP THỂ THANH XUÂN BẮC 34

3.1 Giải pháp đối với cải tạo 34

3.1.1 Phương án cải tạo 34

3.1.2 Tính khả thi của phương án 45

3.2 Giải pháp đối với quản lý 46

3.3 Kết luận chương 3 50

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 52

KẾT LUẬN: 52

Các sân chơi trong khu tập thể Thanh Xuân Bắc đều đã xuống cấp, hư hỏng rất nhiều, không đáp ứng được nhu cầu sử dụng của người dân sống trong các nhà chung cư hiện nay 52

Sự gia tăng thế hệ trong mỗi căn hộ không đáp ứng diện tích sinh hoạt dẫn đến việc cơi nới, lấn chiếm không gian công cộng vào mục đích cá nhân, làm giảm không gian vui chơi, giải trí 52

Từ các văn bản quy phạm pháp luật, các mô hình sân chơi thực tế được đưa ra minh họa cho thấy các sân chơi trong khu tập thể Thanh Xuân Bắc cần được cải tạo và quản lý chặt chẽ hơn 52 Phương án cải tạo sân chơi B6 làm thí điểm đưa ra được các yếu tố đáp ứng nhu cầu sử dụng, vui chơi, giải trí và các hoạt động sinh hoạt cộng đồng trong các khu nhà xung quanh 52 KHUYẾN NGHỊ: 52 Mong muốn có được sự đồng tình, ủng hộ và giúp đỡ của người dân sống trong khu tập thể Thanh Xuân Bắc 52 Nhận được sự hỗ trợ về chi phí cải tạo các sân chơi từ chính quyền địa phương, các cơ quan đoàn thể trong khu vực xung quanh 52 Sau khi cải tạo, cần sự tuân thủ nội quy sử dụng sân chơi của các đối tượng tham gia 52 TÀI LIỆU THAM KHẢO 53

2

I PHẦN MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài:

Thanh Xuân Bắc là phường trực thuộc quận Thanh Xuân, TP.Hà Nội vớidiện tích 23.114 ha dựa trên cơ sở phường Thanh Xuân Bắc cũ thuộc quận ĐốngĐa

Khu nhà tập thể được xây dựng từ những năm 70 ( 1970-1980) của thế kỷ

XX, hiện đang bị xuống cấp và đối mặt với nhiều nguy cơ về hạ tầng kĩ thuật cũngnhư không gian công cộng Các nhà tập thể này được xây dựng theo mô hình

“ Đơn vị láng giềng” phù hợp với cấu trúc tầng bậc của đô thị và cơ chế bao cấp

về nhà ở cũng như dịch vụ công cộng Ban đầu được thiết kế hoàn chỉnh với hệthống không gian công cộng, góp phần quan trọng trong việc giải quyết nhu cầunghỉ ngơi, giải trí cho người dân sống trong đô thị, là một trong những mô hình

đầu tiên của đơn vị ở hiện đại. Tuy nhiên, trong quá trình hình thành cho đến nay,

hệ thống không gian công cộng của các chung cư này đang xuống cấp, người dân

sử dụng không gian chung này phục vụ cho mục đích kinh doanh riêng, các khucây xanh lâu ngày không được đầu tư xây dựng đang bị xuống cấp và lấn chiếmkhông đảm bảo chỉ tiêu cây xanh và sân chơi cho trẻ em Sự phát triển phương tiệngiao thông cá nhân chưa được tính đến nên thiếu chỗ đỗ xe, lối vào vào chật hẹpgây ùn tắc bởi vậy không gian chung được sử dụng làm bãi đỗ xe, Các khu nhànày xây dựng đã lâu, không đáp ứng nhu cầu dân số tăng lên trong các chung cưdẫn đến việc cơi nơi gây mất mỹ quan, không đủ diện tích sinh hoạt dẫn đến việc

sử dụng sân chơi cho việc phơi phóng, nấu ăn, rửa xe,

Trước những thực trạng trên, nhóm sinh viên mong muốn cải thiện một phầnkhông gian chung ở khu tập thể chung cư cũ này Để nghiên cứu được sâu hơn nên

đề tài được thu nhỏ về “ Một số giải pháp cải tạo và quản lý nhằm khai thác hiệu

quả sân chơi trong khu tập thể Bắc Thanh Xuân – Hà Nôi”

1.2 Đối tượng nghiên cứu

Sân chơi tại khu tập thể ở phường Thanh Xuân Bắc

1.3 Mục tiêu nghiên cứu

• Làm rõ thực trạng sử dụng sân chơi tại khu tập thể ở Thanh Xuân Bắc

• Đưa ra phương án cải tạo thí điểm đối với một khu tập thể xác định trongkhu vực nghiên cứu

• Giải pháp quản lý duy trì sân chơi

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu tài liệu, khảo sátthực tế, thu thập tài liệu, phân tích tổng hợp

• Nghiên cứu tài liệu: nghiên cứu các văn bản pháp luật, các bài viết, bàibáo,… những thông tin liên quan tới đề tài.

• So sánh đối chiếu sân chơi giữa các khu tập thể, tham khảo mô hình tạicác chung cư mới

• Phân tích, tổng hợp và đánh giá: dựa trên các kết quả khảo sát thực tế vàtài liệu nghiên cứu

1.5 Kết quả của đề tài sau khi nghiên cứu

Tạo ra sân chơi phù hợp với trẻ em và không gian để kết nối cộng đồng sốngtrong khu tập thể

4

II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CHƯƠNG I: THỰC TRẠNG SÂN CHƠI KHU TẬP THỂ

THANH XUÂN BẮC 1.1.Tổng quan về sử dụng và quản lý của các sân chơi khu tập thể Thanh

- Phía Bắc giáp khu Mễ Trì và khu Ký túc xá Đại học Quốc gia

- Phía Nam giáp Quốc lộ 6

- Phía Tây giáp đường Lương Thế Vinh

- Phía Đông đường Vành đai 3 thành phố

Như vậy khu nhà ở Thanh Xuân Bắc có một vị trí rất quan trọng, là khu vực

đô thị lớn trên cửa ngõ phía tây của Thành phố

- Là một điểm trong chuỗi các khu đô thị dọc đường Vành đai 3 của thànhphố Hà nội, bao gồm các khu đô thị mới Mỹ Đình, Trung Hòa - Nhân Chính,Thanh Xuân, Linh Đàm

b Quá trình hình thành

Khu nhà ở Thanh Xuân Bắc được xây dựng từ thập niên 70 thế kỷ 20 theophương pháp Lắp ghép tấm lớn Lúc đầu khu đô thị được thiết kế theo hình thứctiểu khu hoàn chỉnh gồm 5 nhóm nhà với hệ thống hạ tầng xã hội và kỹ thuật hoànchỉnh theo tiêu chuẩn thời bấy giờ

Hình 1: Phương án quy hoạch 1970

Trên thực tế chỉ có khu C và khu B được xây dựng toàn bộ bằng nhà lắp ghép tấm lớn Khu E và khu A được xây dựng một phần là nhà lắp ghép tấm lớn,

có một số nhà được xây dựng theo các công nghệ khác Đặc biệt còn có một số nhà

ở xen cấy do người dân tự xây dựng trong những năm 90

6

c Hiện trạng kiến trúc cảnh quan.

Khu Thanh Xuân Bắc được thiết kế, sắp xếp nhà theo hình thức tiểu khunhà ở cao tầng Tuy vậy, do việc lấn chiếm cơi nới của người dân mà cảnh quankiến trúc bị thay đổi nhiều, không còn giữ được hình dáng như thiết kế ban đầu Cóthể thấy được đặc điểm toàn bộ khu vực là sự trộn lẫn giữa kiến trúc nhà ở caotầng và các loại hình nhà khác

Nhà ở tập thể được thiết kế theo tiêu chuẩn cũ, các căn hộ đều nhỏ hơn 50m2 Chiều cao tòa nhà 5 tầng, do đặc điểm kỹ thuật của phương pháp thi công lắpghép tấm lớn, tòa nhà không thể cải tạo chỉnh trang một cách đồng bộ Do điềukiện thi công trong giai đoạn trước nên chất lượng công trình xây dựng không cao,cộng với sự thiếu duy tu bảo dưỡng nên đến nay hầu hết các công trình đều xuốngcấp

Việc cơi nới các khu nhà ở dẫn đến việc làm thay đổi hoàn toàn hình khốicũng như mặt đứng các tòa nhà Nhiều hộ từ tầng 2 trở lên tiến hành cơi nới mởrộng diện tích bằng nhiều cách (treo, vẩy, lấn ban công, ) phá hoại nghiêm trọnghình thức kiến trúc, kể cả các toà nhà trên mặt đường Nguyễn Trãi và gây nguy cơmất an toàn cho kết cấu tòa nhà, điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến giá trị thẩm

mỹ của các không gian mở Phần lớn đất giữa các toà nhà bị các hộ dân tầng 1 lấnchiếm làm mất cảnh quan trong khu nhà ở và các trục đường

Các khu cây xanh lâu ngày không được đầu tư xây dựng đã bị xuống cấp,không gian xanh giữa các toà nhà cũng bị lấn chiếm, các khu không còn đảm bảođược chỉ tiêu cây xanh và sân chơi trẻ em Hiện có một công viên nhỏ cạnh trungtâm văn hoá đã được xây dựng, nhưng hình thức khai thác chưa hoàn chỉnh

Sự phát triển giao thông cá nhân chưa được tính đến nên thiếu chỗ đỗ xemáy, ô tô, lối vào chật hẹp gây ùn tắc giao thông bởi vậy nên không gian mở, sânchơi bị chiếm dụng cho mục đích này rất nhiều Không gian lưu thông giữa các tòanhà cũng bị lấn chiếm, nhiều tuyến đường nội bộ trong từng nhóm nhà cũng bịbiến thành các ngõ nhỏ

d Hiện trạng dân cư

Cộng đồng dân cư mới hình thành từ đầu những năm 1980, với thành phầnban đầu chủ yếu là cán bộ công nhân viên nhà nước Do chuyển đổi chỗ ở và một

số người ngoại tỉnh về mua bán nhà ở để làm ăn sinh sống ở các chung cư này, dẫnđến thành phần dân cư khá phức tạp

Dân cư trong khu vực nghiên cứu khoảng 20.500 người

Mật độ dân cư: 683 người/ha

(Nguồn: Công an phường Thanh Xuân Bắc cấp tháng 10/2004)

(Nguồn: Thuyết minh tóm tắt quy hoạch chi tiết nâng cấp khu tập thể Thanh Xuân Bắc 4/2005)

1.1.2 Tổng quan về sân chơi công cộng của khu tập thể

Số lượng sân chơi trong chung cư: 13 sân

Các sân chơi này phục vụ cho các nhóm chung cư A, B và C, tập trung vềphía đông của khu Thanh Xuân Bắc Cụ thể:

+ Chung cư A: 3 sân (sân A4-5; sân A8, sân A10)

+ Chung cư B: 5 sân (B3;B6;B7; B10-11; B12-13)

+ Chung cư C: 5 sân (C4; C9-11; C13-15; C18; C19-21)

8

Hình 1: Vị trí các sân chơi trong khu tập thể Thanh Xuân Bắc

Sân chơi công cộng thường được quy hoạch nằm ngay trong các khu tập thể,thuận tiện cho việc đi lại và nhu cầu sử dụng của người dân sống tại đó, thườngđược bố trí ở trung tâm từng nhóm nhà ở.

Sân chơi thường thiết kế gồm nhiều cây xanh để tạo bóng mát, ghế ngồibằng đá, bê tông, gỗ, tre nứa Nền sân được đổ bê tông, lát gạch hay trồng cỏ.Trong sân thường xây dựng các công trình phục vụ cho vui chơi, thể dục thể thaonhư sân cầu lông,bóng rổ mi ni, bàn cờ, xích đu, …Ngoài ra còn có các công trìnhphục vụ nhu cầu công cộng như kho chứa đồ, nhà hội họp, chỗ để xe … Cách thiết

kế, xây dựng cảnh quan mỗi sân chơi có các nét khác nhau, tùy thuộc vào đặc điểmkinh tế, thành phần dân cư của từng nhóm chung cư

+ Cây xanh trồng trong các sân chơi công cộng là các loại cây có thân cao,tán rộng, tuổi thọ cao như: cây phượng, cây bàng, cây sưa, cây xà cừ, bằng lăng,…Các cây có thân cao, tán rộng này sẽ tạo được không gian thông thoáng và mát mẻphía dưới cho sân chơi, cây tuổi thọ cao và ít phải chăm sóc nên không cần phảithay cây Cây được trồng xung quanh các sân chơi, hạn chế trồng vào giữa sân đểtạo khoảng sân rộng cho các hoạt động vui chơi

+ Ghế ngồi chủ yếu sử dụng loại ghế làm bằng bê tông do có tuổi thọ cao và không dễ bị hỏng vì điều kiện tự nhiên; được bố trí xung quanh sân chơi và thườngđặt dưới các gốc cây để lấy bóng mát

Hình 3: Một số loại ghế có thể đặt trong sân chơi

10

Hình 2: Cây xanh bóng mát, và không làm ảnh hưởng đến các hoạt động trong

sân chơi

+ Công trình vui chơi, thể dục thể thao trong nhóm ở thường là các côngtrình có kích thước không quá lớn Các công trình này chỉ chiếm một phần diệntích của sân chơi chứ không chiếm cả vì chỉ phục vụ cho một loại đối tượng , đốivới các sân chơi chuyên về một môn thể thao nào đó sẽ được xây dựng riêng.

Hình 4: Hình ảnh minh họa

+ Công trình công cộng: nhà hội họp, kho chứa đồ, nhà để xe…chủ yếu có ởcác sân chơi công cộng lớn, trung tâm để phục vụ cho việc hội họp của cả mộtnhóm nhà ở Diện tích xây dựng không quá lớn, thường chỉ xây 1 tầng, kiến trúcđơn giản

Hình 6: Nhà hội họp Hình 7: Nhà kho

* Hiện trạnh quy hoạch ở các sân chơi trong khu tập thể Thanh Xuân Bắc

(Sử dụng phương pháp nghiên cứu: lập bảng hỏi, chụp ảnh hiện trạng, phỏng vấn người dân khu vực nghiên cứu)

Các sân chơi trong khu vực (13 sân) có diện tích không lớn (<1000 m2).Tổng diện tích các sân 9120 m2, chiếm 3,4% tổng diện tích cả khu Sân được bố trígiữa các nhà cao tầng và thường phục vụ nhu cầu cho 2 – 3 chung cư xunh quanhsân

Sân được làm chủ yếu là bê tông, chỉ có sân B7 vẫn là sân đất.Công trình vàcảnh quan của các sân:

- Các sân có từ 10-20 ghế đá,tùy thuộc vào độ lớn và nhu cầu sử dụng củasân Ghế chủ yếu là loại ghế làm bằng grantino, có kích thước 350x450x 1200mm,

độ dày: 30 – 40mm Hiện trạng, các ghế chưa bị hỏng hay gẫy lớn nhưng nhiềughế có vết nứt, rạn, có rêu mốc bám dưới chân và phía sau ghế Nguyên nhân là do

các ghế đã sử dụng lâu, chịu nhiều ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên Tuy nhiên,cũng có nhiều ghế đã được thay mới

+ Ở sân C4, sân dành cho câu lạc bộ người cao tuổi, ghế bằng bê tông đượcxây thành băng xung quanh các bàn cờ vừa để ngồi đánh cờ vừa nghỉ ngơi Cácghế này cũng đang dần xuống cấp nhưng chưa được tu sửa

- Cây xanh chủ yếu là cây xà cừ có tán rộng, che mát được sân, hầu hết cáccây đều được trông xung quanh sân để tạo khoảng không gian rộng ở giữa

- Tường rào: Các sân đều có tường rào xung quanh, tường thường thấp, từ

50 – 70cm, được xây bằng gạch và không có thanh sắt chắn bên trên, chỉ có ở sânC4 có thanh sắt chắn Các tường đều trong tình trạng đang xuống cấp, có rêu mốcbám, rạn nứt, đổ vỡ…

- Nền sân: Các sân trong khu vực này chủ yếu là sân bê tông, có một số sân

sử dụng gạch để làm lối đi Vì sân đã được xây dựng lâu nên nền sân đều xuất hiệnvết nứt,vỡ, rêu mốc tập trung nhiều ở các góc sân ẩm ướt

Hình 11: Cây xà cừ lâu năm

Hình 12: Tường rào sân C9-11 Hình 13: Tường rào sân C4 có hiện

tượng đổ vỡ

- Các công trình khác: Nhà hội họp

kích thước nhỏ, 1 tầng, cũng đang trong tình trạng xuống cấp mà chưa có biệnpháp sửa chữa Cột điện, có vài cột điện nằm trong sân chơi công cộng nhưng đượcđặt xung quanh sân nên không làm ảnh hưởng đến hoạt động vui chơi trong sân,các cột điện không có hiện tượng nứt, vỡ nên không gây nguy hiểm, tuy nhiênkhông được mắc theo quy hoạch nên dây điện chằng chịt làm mất mỹ quan sânchơi, nếu dây điện hỏng, rơi, chập có thể gây nguy hiểm đến người dân Biển tênsân chơi, bảng nội quy, bảng thông báo chung của các sân đã bị bạc màu, trócsơn… nhưng chưa được thay thế

14

Hình 14: Sân đổ bê tông xi măng Hình 15: Sân bê tông có lát gach làm đường đi

Hình 16: Nhà hội họp bị rêu mốc Hình 17: Bảng thông báo chung không

được lau chùi thường xuyên

Hình 18: Cột điện nằm trong sân chơi Hình 19: Bảng tên sân chơi bị tróc sơn

* Đánh giá hiện trạng quy hoạch sân chơi trong các khu tập thể Thanh Xuân Bắc

- Ưu điểm: Nhìn chung các sân chơi trong khu vực nghiên cứu được quyhoạch phù hợp với tiêu chuẩn xây dựng cũ Theo kết quả khảo sát về thực trạngquy hoạch sân chơi có 15% dân cư ở đây thấy rất hài lòng, 45% thấy hài lòng, mộtphần là do họ quen thuộc với cách sống kiểu cũ, một phần do các sân chơi hiện nay

có không khí khá yên tĩnh, trong lành, phù hợp với những người lớn tuổi trong khuvực này Chỉ có 40% người dân thấy các sân chơi hơi thiếu thốn, chỉ phục vụ đượccho người già và trẻ nhỏ, không thu hút được thanh thiếu niên đến sử dụng

- Nhược điểm: Các sân chơi trong khu vực này vẫn được sử dụng thườngxuyên, nhưng tình trạng xuống cấp của các công trình đang làm mất đi mỹ quancủa sân chơi và còn gây nguy hiểm cho người sử dụng nếu không được thay thế vàsửa chữa.Theo kết quả tổng hợp các phiếu đã điều tra, 100% người dân đánh giásân chơi đã và đang xuống cấp, có nhiều vết nứt, rêu mốc, có thể gây ảnh hưởngcho những người sử dụng, nhất là các đối tượng chính sử dụng là người lớn tuổi vàtrẻ nhỏ

b Hiện trạng sử dụng sân chơi trong khu tập thể Thanh Xuân Bắc

* Tổng quan việc sử dụng sân chơi

Sân chơi công cộng là một nơi để mọi người gặp gỡ nhau, trò chuyện, nghỉngơi hay tập thể dục; là nơi để học hỏi về ý thức, các phép tắc ứng xử công cộng,những việc không nên làm như làm phiền người khác hay vứt rác bừa bãi Đâycũng là nơi học được cách tôn trọng người khác, khi mà mọi người sinh hoạt với cảngười quen và người lạ Mục đích sử dụng sân chơi tùy thuộc vào đối tượng chính

sử dụng, diện tích sân chơi, điều kiện kinh tế của các nhóm nhà ở

Tuy nhiên, hiện nay diện tích sân chơi công cộng của các khu nhà ở đang bịlấn chiếm vào các mục đích cá nhân, nhất là đối với các khu tập thể cũ do thiếuquỹ đất sinh hoạt hàng ngày Diện tích thu hẹp, không được đầu tư kỹ lưỡng nênmục đích sử dụng sân chơi bị giảm đi, chủ yếu sử dụng để đi bộ, chơi một vài mônthể thao như đánh cầu lông, đá bóng Đối với trẻ em, đồ chơi ngoài trời rất ít, chủyếu chỉ chạy nhảy xung quanh sân…

* Hiện trạng sử dụng các sân trong tập thể Thanh Xuân Bắc

Các nhóm nhà ở ban đầu được thiết kế hoàn chỉnh với hệ thống không giancông cộng hiện đại, phù hợp với cơ chế bao cấp cũng như các dịch vụ công cộng.Tuy nhiên, trong quá trình hình thành cho đến nay, việc sử dụng sân chơi, khônggian công cộng đang bị xuống cấp

Do diện tích các hộ trong khu tập thể không đủ để phục vụ cho nhu cầu sinhhoạt của người dân nên có nhiều gia đình đã sử dụng không gian công cộng đểchứa các đồ đạc cá nhân, phơi quần áo, nấu ăn, xả rác… Ngoài ra, xung quanhmột số sân chơi còn hình thành các chợ cóc, chợ tạm

+ Phơi quần áo: hiện tượng này diễn ra hầu hết ở tất cả các sân trong khuvực này,dây phơi thường được mắc giữa các cây Có những sân chơi dây phơiđược mắc giữa sân, gây cản trở các hoạt động vui chơi trong sân nhưng cũngkhông bị nhắc nhở mà vẫn tồn tại

ăn: Chủ yếu diễn ra ở các sân gần khu nhà xuống cấp nhiều, diện tích sinh hoạttrong nhà không đủ nên người dân thường mang bếp ra sân chơi nấu nướng Việcnày một phần làm ô nhiễm không khí sân chơi (đa số dùng bếp than), ngoài ra cònlàm mất mĩ quan của sân chơi, cản trở một số hoạt động vui chơi và có thể làm trẻ

em bị thương nếu chơi gần khu vực bếp nấu

16

Hình 20: Phơi quần áo cản trở trẻ em vui chơi

Hình 24: Nấu ăn trong sân chơi

Hình 21: Phơi quần áo giữa sân

+ Để xe: Do các sân được xây theo tiêu chuẩn cũ nên không có khu vực để

xe Nhưng vì nhiều lý do chủ quan và khách quan mà người dân đã biến một phầndiện tích sân chơi thành chỗ để xe Tuy nhiên, các chỗ để xe này không có quản lýnên xe thường được để không ngay ngắn, làm hạn chế không gian vui chơi trongsân, đồng thời cũng làm mất mỹ quan sân chơi

+ Đổ rác: Nhiều sân chơi trở thành nơi đổ rác của người dân, làm mất vệsinh nơi công cộng và hạn chế mục đích sử dụng sân chung để vui chơi, thể thao

+ Là nơi dán quảng cáo: Các cột điện trong sân chơi bị biến thành nơi đểdán quảng cáo, các quảng cáo dán chồng nhiều lớp mà không được tháo gỡ, cácbiển quảng cáo tấm lớn được đặt sát sân chơi làm ảnh hưởng đến mĩ quan của sânchơi

Bên cạnh một số mục đích sử dụng sân chưa đúng, hầu hết các sân đều được

sử dụng để phục vụ nha cầu vui chơi, thể dục thể thao của trẻ em và người lớn tuổitrong khu vực này

+ Thể thao: Hoạt động thể thao ở đây khá đa dạng (đi bộ, đánh cầu lông,đánh cờ, đánh bi,học võ…), người sử dụng chủ yếu là người lớn tuổi vì hiện trạngsân ở đây chưa đáp ứng được cho nhu cầu sử dụng của thanh, thiếu niên

+ Vui chơi, nghỉ ngơi: Do các sân chơi hầu như không có đồ chơi ngoài trờicho trẻ em nên các em ở đây chỉ có thể chạy, nhảy, đuổi bắt, đi xe đạp trong sânchơi Những người lớn tuổi có thể vừa ngồi nghỉ ngơi, nói chuyện, hóng mát vừa

Việc sử dụng không gian chung

vào mục đích cá nhân làm ảnh hưởng đến mỹ quan, vệ sinh của khu tập thể cònlàm cản trở sinh hoạt vui chơi giải trí của chính những người dân sử dụng côngtrình công cộng này

* Đánh giá hiện trạng sử dụng sân chơi trong các khu tập thể Thanh Xuân Bắc

Theo khảo sát, chủ yếu người dân sử dụng sân chơi vào thời gian buổi chiều,chủ yếu là thanh thiếu niên và người làm công chức

Mục đích sử dụng sân chơi được thống kê trong biểu đồ dưới đây

Tỉ lệ sử dụng sân chơi sai mục đích khá cao, đối với việc để xe trong sânchơi chiếm tới 22%, phơi quần áo 11% trong khi vui chơi chiếm 32%

18

Hình 23: Cột sắt để tập võ Hình 24: Các cụ già chơi đánh bi

Mức độ không hài lòng với việc sử dụng sân chơi như hiện nay chiếm tới40%, nhưng việc sử dụng sân chơi sai mục đích vẫn diễn ra, có thể thấy người dân

ở đây dù không hài lòng nhưng cũng chưa có ý thức nhắc nhở lẫn nhau để dẹp việcphơi phóng, nấu ăn… Do đó, những người đứng ra quản lý sân chơi cần phải cóbiện pháp để sân chơi khu vực này được sử dụng đúng mục đích hơn

Ưu điểm: Bên cạnh việc sử dụng không gian sân chơi ở khu vực ThanhXuân Bắc chưa đúng với mục đích song vẫn đáp ứng được yêu cầu là nơi kết nốingười dân với nhau Đây là yếu tố quan trọng mà nhiều không gian sân chơi trongkhu chung cư mới cũng chưa đáp ứng được Do đó trong quá trình cải tạo, quản lýcũng cần đề cao việc giữ gìn và phát huy yếu tố này

 Thực trạng quản lý sân chơi

Hiện nay mô hình về quản lý chung cư được quy định tại Quy chế quản lý

và sử dụng nhà chung cư số 08/2008/QĐ-BXD ban hành ngày 28/5/2008 của Bộxây dựng Theo quy định này mô hình quản lý chung cư được tổ chức theo phươngthức tự quản kết hợp với hoạt động của nhà nước về nhà đất Tức là các hộ ở trongnhà chung cư có thể bầu ra ban tự quản, hoặc tổ trưởng để tổ chức công việc quản

lý chung mang tính chất nội bộ: đề ra nội quy nhà ở chung, thu các khoản tiền sửachữa, bảo dưỡng chung…

Tại khu Thanh Xuân Bắc, Thanh Xuân, Hà Nội các đơn vị tiểu khu cũng đã

có những quy định chung cho từng khu nhà nói chung và từng khu sân chơi côngcộng nói riêng

Hình 25:Nội quy tại các sân chơi

Tuy nhiên, việc quản lý thực hiện theo các quy định đề ra này chưa được nghiêm ngặt Còn rất nhiều trường hợp vi phạm quy định trong sân chơi

Ví dụ: Trong nội quy sân chơi của khu tập thể B6 quy định không được để

xe máy, phơi quần áo trong sân chơi Nhưng hiện tượng này vẫn xảy ra mà không

có ai xử phạt

Cơ sở vật chất chung trong không gian sân chơi bị hư hỏng nhưng chưa được sửa chữa, có thể gây nguy hiểm cho người sử dụng sân, vui chơi ở khu vực này

Hình 26: Cơ sở vật chất xuống cấp nghiệm trọng

1.2 Hiện trạng sử dụng và quản lý của sân B6 ( sân sẽ cải tạo)

1.2.1 Vị trí

20

Hình 27: Vị trí sân B6

Diện tích sân:726,93 m2

Liên hệ xung quanh:Phía bắc giáp chung cư B6, phía đông giáp chung cư B7, phía nam giáp trường mầm non Thanh Xuân và một phần chung cư B4, phía tây giáp chung cư B5

Đây là sân chơi có diện tính khá lớn so với các sân chơi trong khu vực, sân chơi nằm ở vị trí trung tâm của 3 chung cư nên mật độ sử dụng khá cao

1.2.2 Hiện trạng sử dụng và quản lý

 Các công trình trong sân:

+ Ghế: có 13 chiếc, bố trí xung quanh sân Chưa có cái nào bị gẫy hỏng nhưng hầu hết các ghế đã cũ, rêu mốc

+ Nền sân: bằng bê tông, có rêu mốc ở 4 góc và một vài chỗ dưới ghế đá ẩm ướt+ Cây xanh: cây xà cừ, cao từ 10 – 15m, bố trí xung quanh

+ Tường rào: cao 60cm đã cũ, có vết nứt và rêu

+ Chỗ để xe: do dân tự ý để, ko theo quy củ,lộn xộn, không người quản lý

+ Bảng nội quy: được treo ở chỗ dễ nhìn nhưng đã bị mờ

Đánh giá:

- ưu điểm: không gian thoáng rộng, nền bằng phẳng chưa bị nứt, không khí trong lành, cây xanh che mát được cho cả sân

- nhược điểm: công trình vui chơi ít, chưa có đồ chơi ngoài trời cho trẻ em

và chưa có sân chơi thể thao nào

 Đánh giá công tác quản lý

Sân có nội bảng nội quy riêng, nêu rõ mục đích sử dụng, các hoạt động được

sử dụng sân và các hoạt động không được phép sử dụng

+ Mục đích: Sân để vui chơi, giải trí, thể dục thể thao, hội họp,

Hình 28: Nội quy sân chơi B6

+ Cấm: không được để xe đạp, xe máy hay bán hàng rong trong sân

Tuy nhiên, nội quy chưa được chấp hành nghiêm chỉnh, vẫn có nhiều người lấn chiếm sân phục vụ mục đích kinh doanh riêng như bán hàng, bãi đỗ xe, nấu

ăn, phơi quần áo

Cần có ban tự quản sân để quản lý, điều hành sử dụng sân hợp lý và giữ gìn

cơ sở vật chất có hiệu quả tạo được sân chơi phù hợp với tất cả các đối tượng sử dụng

 Phân tích hoạt động sử dụng:

Hoạt động sử dụng được nhóm nghiên cứu đánh giá qua việc đi thực thế tại khu vực sân chơi B6 Thời gian đi thực tế là 7 ngày từ ngày thứ 2 đến ngày chủ nhật, không có ngày lễ Thống kê dưới đây được lấy theo dao dộng của 7 ngày vào các thời điểm tập trung đông người sử dụng nhất

+ Buổi trưa: Từ 13h đến 15h: có 5-10 người gồm thanh niên và người già

Hoạt động diễn ra: nghỉ ngơi, đánh cờ hình thức hoạt động ít thay đổi, các ghế đáđược sử dụng nhiều nhất

+ Buổi tối: Từ 17h đến 18h: có 40-45 người gồm thanh niên, người già, trẻ

nhỏ Các hoạt động diễn ra chủ yếu là đánh cầu lông, nghỉ ngơi, đi xe đạp, chạy nhảy,

Từ 20h đến 21h: có 10-15 người chủ yếu là thanh niên, hoạt động chủ yếu làngồi nghỉ nói chuyện, đi dạo

 Thuận lợi và khó khăn trong công tác cải tạo sân chơi B6

Thuận lợi:

+ Việc cải tạo hệ thống sân chơi trong khu sẽ nhận được sự ủng hộ của đa số người dân trong nhà B6 cũng như các nhà B3, B7, C4 do góp phần trực tiếp vào việc nâng cao đời sống của người dân, tạo chỗ gặp gỡ, vui chơi đáp ứng nhu cầu các lứa tuổi

Khó khăn:

+ Việc cải tạo mang ý nghĩa lớn về mặt xã hội và cảnh quan khu vực, nhưng chưa

có cơ chế chính sách cụ thể, vấn đề nan giải cho việc nâng cấp, cải tạo vẫn là nguồn vốn

+ Tình trạng cơi nới, lấn chiếm bừa bãi là khó khăn lớn nhất trong việc giải phóngmặt bằng của sân chơi ban đầu

22

xe, nấu ăn, Ngoài ra, còn có các hình thức buôn bán, họp chợ.

- Tại mỗi sân chơi đều có nội quy riêng, tuy nhiện việc tuân thủ nội thủ nộiquy không được đề cao, các hình thức vi phạm vẫn tiếp diễn mà không bị xửphạt

+ Lý do chọn sân B6 để cải tạo, quản lý:

- Sân B6 có diện tích 726,93m2, là sân chơi lớn nhất

- Sân có vị trí trung tâm, nằm giữa 4 nhà chung cư B4, B5, B6, B7 nên có sốlượng người sử dụng khá cao

- Chưa đáp ứng được nhu cầu vui chơi, giải trí cho người dân, không có đồchơi cho trẻ em

- Có nội quy riêng nêu rõ mục đích sử dụng, các hoạt động không đượcphép, Tuy nhiên, vẫn có nhiều hoạt động vi phạm, không được quan lýchặt chẽ

CHƯƠNG II: CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN TRONG CẢI TẠO,

QUẢN LÝ SỬ DỤNG SÂN CHƠI.

2.1 Cơ sở lý luận

Nhu cầu cuộc sống của con người ngày càng tăng, sau thời gian làm việcngoài nghỉ ngơi tại chỗ trong căn hộ của mình, còn có các nhu cầu giao tiếp, sinhhoạt văn hóa, thể thao thư giãn…Với số hộ dân cư đông đúc của một khu nhàchung cư, việc bố trí và quản lý sử dụng sân chơi lại càng trở nên cần thiết

2.1.1 Giải thích khái niệm

- Cải tạo: Làm cho chất lượng thay đổi về căn bản, theo hướng tốt ( Từ điển

Tiếng Việt)

- Không gian công cộng: Là không gian phục vụ chung cho nhu cầu của

nhiều người

- Định nghĩa “chung cư” Theo Điều 70 của Luật Nhà ở 2005:

Nhà chung cư: là nhà ở có từ hai tầng trở lên, có lối đi, cầu thang và hệ

thống công trình hạ tầng sử dụng chung cho nhiều hộ gia đình, cá nhân Nhà chung

cư có phần sở hữu riêng của từng hộ gia đình, cá nhân và phần sở hữu chung củatất cả các hộ gia đình, cá nhân sử dụng nhà chung cư

2.1.2 Vai trò sân chơi trong khu tập thể

Các nhà khoa học trên thế giới đều nhất trí rằng, trẻ em phát triển và hìnhthành thể chất, trí tuệ, nhân cách một cách toàn diện một phần là nhờ tham gia cáchoạt động vui chơi - giải trí phù hợp

Tuy nhiên thực tế tại Việt Nam, do tốc độ phát triển nhanh chóng của các đôthị mới kéo theo sự gia tăng dân số, diện tích đất dành cho xây dựng các khu vuichơi cho trẻ em chưa thỏa đáng Tình trạng này ngày càng phổ biến gây nên nỗibức xúc cho các gia đình và chính quyền địa phương, các cơ sở văn hóa, vui chơi,giải trí Thiếu nơi vui chơi cũng là lý do dẫn đến một bộ phận trẻ em hư hỏng, tụtập đánh nhau, hoặc say “game” quên ăn, quên học…

Ở vùng nông thôn, miền núi, các em phải tự tìm sân chơi cho mình vớinhững trò chơi thường là đá cầu, nhảy dây, bắn bi … hoặc rủ nhau tắm ở sông,suối, hồ, ao; chơi ở ven đường quốc lộ đi qua thôn với nhiều nguy hiểm rình rậpkhi không có sự giám sát của người lớn.Còn tại thành phố, dường như có nghịch lý

là thành phố càng mở rộng, càng hiện đại thì sân chơi càng thu hẹp, nhường chỗcho các công trình xây dựng nhà chung cư, các khu biệt thự, khu công nghiệp…

Do không có sân chơi, nhiều em đã dùng vỉa hè làm sân bóng, sa đà vào các tròchơi nguy hiểm, hay game online không lành mạnh cũng là điều dễ hiểu

Tác hại của việc thiếu sân chơi lành mạnh cho trẻ em thì mọi người đã rõ.Trong bài phát biểu tại Quốc hội phân tích sâu sắc về nguyên nhân tỷ lệ thanhthiếu niên phạm tội đang gia tăng, Nguyên Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn Võ Văn

24

Thưởng chỉ ra một nguyên nhân có mối liên hệ chặt chẽ giữa tỷ lệ gia tăng tộiphạm trong thanh thiếu niên với việc thiếu những nơi vui chơi, giải trí cho lứa tuổinày, cũng như thiếu những công cụ để giáo dục thanh thiếu niên một cách toàndiện Tại các khu đô thị, các huyện, các tỉnh, nhà thiếu nhi không phải nơi nàocũng có, có nơi có địa điểm nhưng lại không dung nạp được nhu cầu của giới trẻ.

2.1.3 Các VBQPPL

• Công ước Quốc tế về Quyền trẻ em đã quy định: trẻ em có quyền vui chơi,giải trí

• Quyết định số 37/2010/QÐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 22-4-2010

về việc ban hành Quy định tiêu chuẩn xã, phường phù hợp với trẻ em cũngnêu rõ: phải tạo môi trường sống an toàn, thân thiện với trẻ em, để tất cả trẻ

em đều có sự khởi đầu tốt đẹp nhất trong cuộc sống, có cơ hội phát triểntoàn diện cả về thể chất, trí tuệ, tinh thần và nhân cách

• Nghị định 38/2010/NĐ-CP Về quản lý không gian, kiến túc, cảnh quan đôthị

Tại điều 12, chương II: Quy định đối với cảnh quan công viên, cây xanh,

cảnh quan nhân tạo

1 Cây xanh trong đô thị phải được trồng, chăm sóc, duy trì, bảo vệ, phânloại và bố trí theo quy hoạch, quy chuẩn, tiêu chuẩn và pháp luật hiện hành

2 Cây cổ thụ trong đô thị, trong khuôn viên các công trình, trong các vườn

tự nhiên, biệt thự, nhà vườn, chùa, đền, am, miếu, nhà thờ, các di tích lịch sử - vănhoá, công trình công cộng đô thị được bảo vệ, quản lý theo quy định của pháp luật

3 Khuyến khích trồng các loại cây phù hợp với chức năng của các khu vực

và tính chất của đô thị, khu vực đô thị, đảm bảo môi trường sinh thái; lựa chọn loạicây trồng có sự phối hợp màu sắc hài hoà, sinh động tạo nét đặc trưng riêng chokhu vực và cho đô thị

4 Đối với cảnh quan nhân tạo như ao, hồ, suối, tiểu cảnh, cây xanh, giả sơnphải được thiết kế hợp lý, xây dựng phải đồng bộ, hài hòa cảnh quan, môi trường

và phù hợp với chức năng, đặc điểm vùng miền, tính chất của đô thị, khu vực đôthị

Tại điều 30, chương IV: Quản lý duy tu, bảo trì công trình, cảnh quan đô thị

1 Chính quyền đô thị quy định quy trình, thời hạn duy tu, bảo trì công trìnhkiến trúc, cảnh quan đô thị theo quy định pháp luật về xây dựng, đảm bảo an toàntrong sử dụng và duy trì mỹ quan đô thị

2 Khi công trình kiến trúc, cảnh quan đô thị bị xuống cấp, hư hỏng trướcthời hạn quy định bảo trì, chính quyền đô thị hoặc cơ quan được ủy quyền có tráchnhiệm thông báo và chỉ đạo chủ sở hữu hoặc người đang sử dụng, cơ quan quản lýcông trình kịp thời khắc phục, sửa chữa

• Tiêu chuẩn Việt Nam: TCVN số 4449-1987 về Quy hoạch xây dựng đô Tiêu chuẩn thiết kế

thị-• Quy chuẩn xây dựng Việt Nam 01:2008/BXD, tập I

2.4.2 Các quy định về quy hoạch sử dụng đất đơn vị ở

Trong các nhóm nhà ở phải bố trí vườn hoa, sân chơi với bán kính phục vụ(tính theo đường tiếp cận thực tế gần nhất) không lớn hơn 300m

- Diện tích đất đơn vị ở tối thiểu là 8m2/người Chỉ tiêu đất đơn vị ở trungbình của toàn đô thị phải không lớn hơn 50m2/người Trường hợp đặc biệt (đô thị

du lịch, đô thị miền núi, đô thị có điều kiện khí hậu đặc biệt, điều kiện tự nhiên đặcbiệt ) phảicó luận cứ để lựa chọn chỉ tiêu thích hợp

- Đất cây xanh sử dụng công cộng trong đơn vị ở tối thiểu phải đạt2m2/người, trong đó đất cây xanh trong nhóm nhà ở tối thiểu phải đạt 1m2/người.2.10 Quy hoạch cải tạo các khu vực cũ trong đô thị

2.10.1 Quy định chung

- Các quy định về quy hoạch cải tạo được áp dụng cho các khu vực:

+ Cải tạo chỉnh trang, phá dỡ các công trình hiện hữu để xây dựng lại hoặcxây dựng các công trình chức năng mới trong các khu vực hiện hữu;

+ Các khu vực xây dựng xen cấy vào các quỹ đất trống có quy mô dưới 4hatrong các khu vực hiện hữu

- Quy hoạch cải tạo các khu vực cũ trong đô thị cần đảm bảo:

+ Phù hợp với điều kiện hiện trạng cũng như quy hoạch xây dựng của cáckhu vực lân cận và các khu vực có liên quan về: mật độ và tầng cao xây dựng;cảnh quan đô thị; hệ thống hạ tầng xã hội và các chức năng sử dụng đất khác;

+ Phù hợp với giá trị lịch sử, giá trị kiến trúc và chất lượng của các côngtrình hiện có;

+ Hệ thống hạ tầng kỹ thuật cần được cải tạo đồng bộ, lộ giới đường giaothông

trong nhóm nhà ở hiện trạng cải tạo phải đảm bảo ≥4m, đường cụt một làn xekhông được dài quá 150m và phải có điểm quay xe;

+ Đảm bảo các yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy, bãi đỗ xe, cơ sở hạ tầng

kỹ thuật khác, vệ sinh môi trường

• Nghị định số 62/2010/NĐ-CP về Quản lý cây xanh đô thị

• Pháp lệnh của Nhà nước về quyền trẻ em

Điều 8- Chương II: Các quyền cơ bản của trẻ em

Trẻ em có quyền được vui chơi, giải trí lành mạnh Nhà nước, công đoàn,hợp tác xã, các tổ chức văn học, nghệ thuật, thể dục, thể thao và các tổ chức xã hộikhác có trách nhiệm sản xuất đồ chơi, ra sách báo, tranh ảnh, trang bị các phươngtiện cần thiết khác và tổ chức những nơi vui chơi, giải trí, luyện tập dành riêng chocác em Quyết định số 01/2013/QĐ-UBND về việc ban hành Quy chế quản lý sửdụng nhà chung cư trên địa bàn TP.Hà Nội

• Quyết định số 08/2008/QĐ-BXD) Về việc ban hành quy chế quản lý sửdụng nhà chung cư

26