DỰ ÁN HOÀN THIỆN KHUÔN KHỔ PHÁP LÝ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ

B Ộ CÔNG THƯƠNG V Ụ PHÁP CHẾ ***** BÁO CÁO K ẾT QUẢ H ỘI THẢO TẠI HÀ NỘI “ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NGOẠI THƯƠNG CỦA VIỆT NAM VÀ ĐỊNH HƯỚNG XÂY DỰNG LUẬT QUẢN LÝ NGO ẠI THƯƠNG” DỰ

B Ộ CÔNG THƯƠNG

V Ụ PHÁP CHẾ

*****

BÁO CÁO K ẾT QUẢ

H ỘI THẢO TẠI HÀ NỘI “ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NGOẠI THƯƠNG CỦA VIỆT NAM VÀ ĐỊNH HƯỚNG XÂY DỰNG LUẬT QUẢN LÝ

NGO ẠI THƯƠNG”

DỰ ÁN HOÀN THIỆN KHUÔN KHỔ PHÁP LÝ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ

CƠ QUAN THỰC HIỆN: VỤ PHÁP CHẾ, BỘ CÔNG THƯƠNG

Hà Nội, tháng 5/2013

M ỤC LỤC

I KẾ HOẠCH THỰC HIỆN 2

1 Giới thiệu 2

2 Mục đích 3

3 Thà nh phần tham gia 3

4 Thời gian thực hiện 4

5 Địa điểm thực hiện 4

6 Nội dung tập huấn, hội nghị, hội thảo 4

II TỔ CHỨC THỰC HIỆN VÀ KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC 5

1 Nội dung hội thảo 5

Hội thảo “Đánh giá thực trạng quản lý ngoại thương của Việt Nam và định hướng xây dựng Luật Quản lý ngoại thương” 5

2 Các báo cáo phục vụ Hội thảo: 5

3 Thành phần tham gia 5

4 Ý kiến đóng góp của các đại biểu tham dự hội thảo được sử dụng 6

5 Các hoạt động sau hội thảo 18

6 Đề xuất: 18

7 Kinh phí thực hiện: 19

III TỔNG KẾT 19

PHỤ LỤC 1 20

Biên bản hội thảo 20

PHỤ LỤC 2 22

DANH SÁCH CHUYÊN GIA THAM GIA THAM LUẬN TẠI HỘI THẢO 22

PHỤ LỤC 3 23

CHƯƠNG TRÌNH HỘI THẢO “ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NGOẠI THƯƠNG CỦA VIỆT NAM VÀ ĐỊNH HƯỚNG XÂY DỰNG LUẬT QUẢN LÝ NGOẠI THƯƠNG” TẠI HÀ NỘI 23

Mục tiêu của dự án: Hoàn thiện hệ thống pháp luật về Ngoại thương; Bán

buôn, bán lẻ; Sở giao dịch hàng hóa phù hợp với định hướng phát triển nền kinh tế thị trường trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế; Nâng cao năng lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực công thương; Tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, tạo điều kiện phát triển các thành phần kinh tế; nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế

Nhiệm vụ của Dự án: Dự kiến, kết quả đầu ra của Dự án sẽ bao gồm các báo

cáo nghiên cứu, rà soát, khảo sát trong các lĩnh vực nói trên Đề xuất xây dựng luật (proposal) là bộ tài liệu gồm: Cơ sở pháp lý; Sự cần thiết xây dựng luật; và Những

nội dung cơ bản của dự luật

Các kết quả đầu ra chính của Dự án:

K ết quả 1: Đề xuất xây dựng Luật Quản lý ngoại thương được trình lên Chính phủ

K ết quả 2: Dự thảo các tiêu chuẩn phân loại cơ sở bán buôn, bán lẻ và giải pháp tăng

cường quản lý nhà nước trong lĩnh vực bán buôn, bán lẻ được xây dựng và trình lên

Bộ trưởng Bộ Công Thương

K ết quả 3: Đề xuất xây dựng Luật Giao dịch hàng hóa tương lai được trình lên Bộ

trưởng Bộ Công Thương

Hoạt động tổ chức hội thảo này nhằm phục vụ cho Kết quả 1 nêu trên, theo đó thông qua hội thảo, chủ dự án mong muốn thu thập ý kiến đóng góp về đánh giá thực trạng

quản lý ngoại thương của Việt Nam và định hướng xây dựng Luật quản lý ngoại thương, ý kiến đóng góp của các chuyên gia, cộng đồng doanh nghiệp về các báo cáo nghiên cứu xây dựng Luật Quản lý Ngoại thương

3.1 Tiêu chí l ựa chọn giảng viên, báo cáo viên

 Tiêu chí lựa chọn giảng viên: có số năm kinh nghiệm từ 10 năm trở lên, có nghiên cứu trong lĩnh vực liên quan đến thương mại, xuất nhập khẩu, kinh tế quốc tế, không phân biệt giới tính, dân tộc

 Đại diện cơ quan, đơn vị liên quan: Hội thảo có sự tham gia của đại diện các đơn vị liên quan trực tiếp đến quản lý nhà nước trong lĩnh vực xuất khẩu, nhập khẩu, thương mại hoặc đơn vị liên quan trực tiếp đến quá trình soạn thảo, góp

ý kiến đối với dự thảo dự án Luật Quản lý ngoại thương

3.2 Tiêu chí l ựa chọn học viên, đại biểu tham dự hội nghị hội thảo

 Tiêu chí lựa chọn đại biểu: Hội thảo Hà Nội chú trọng mời các đại biểu từ Sở Công Thương và các Sở ngành của thành phố Hà Nội có liên quan đến quản lý nhà nước trong thương mại, xuất khẩu nhập khẩu và các đại biểu từ các hiệp hội ngành nghề, doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu nhập khẩu trên địa bàn

cũng như các chuyên gia nghiên cứu về lĩnh vực quản lý hoạt động ngoại thương

 Đối tượng được mời tham dự hội nghị, hội thảo: đại diện các đơn vị thuộc Bộ Công Thương và các Bộ, ngành, đại diện Sở Công Thương Hà Nội, đại diện của một số hiệp hội, doanh nghiệp xuất nhập khẩu, đại diện một số trường, viện nghiên cứu

4 Thời gian thực hiện

 Ngày 14 tháng 05 năm 2013

5 Địa điểm thực hiện

 Hà Nội

6 Nội dung tập huấn, hội nghị, hội thảo

 Hội thảo “Tham vấn ý kiến cộng đồng doanh nghiệp về các báo cáo xây dựng Luật Quản lý Ngoại thương”

 Các báo cáo phục vụ hội thảo: các báo cáo nghiên cứu thuộc phạm vi nghiên cứu của dự án về xây dựng Luật quản lý ngoại thương

II TỔ CHỨC THỰC HIỆN VÀ KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC

1 Nội dung hội thảo

Hội thảo “Đánh giá thực trạng quản lý ngoại thương của Việt Nam và định hướng xây dựng Luật Quản lý ngoại thương”

2 Các báo cáo phục vụ Hội thảo:

- Báo cáo Các công cụ quản lý ngoại thương và thực trạng quản lý nhà nước trong việc sử dụng các công cụ kiểm soát ngoại thương ở Việt Nam

- Báo cáo nghiên cứu Luật Ngoại thương các nước và rút ra bài học cho Việt Nam

- Báo cáo Đánh giá tác động sơ bộ của Dự án Luật Quản lý Ngoại thương

- Báo cáo Sự cần thiết của Luật Quản lý ngoại thương và nội dung cơ bản của Luật Quản lý Ngoại thương

- Báo cáo Rà soát thực trạng pháp luật và thực tiễn quản lý nhà nước về ngoại thương ở Việt Nam

3 Thành phần tham gia

Số lượng đại biểu: 100

- Đại diện Cục Xuất nhập khẩu

- Đại diện Cục Xúc tiến thương mại

- Đại diện Cục Quản lý cạnh tranh

- Đại diện Vụ Chính sách Thương mại Đa biên

- Đại diện Vụ Thương mại biên giới và miền núi

- Đại diện Cục Quản lý thị trường

- Đại diện Cục Thương mại điện tử

- Đại diện Vụ Khoa học và Công nghệ

- Đại diện Viện Nghiên cứu Thương mại

- Đại diện Vụ Hợp tác Quốc tế

- Đại diện Vụ Thị trường trong nước

- Đại diện Vụ Thị trường Châu Á

- Đại diện Vụ Thị trường ChâuÂu

- Đại diện Vụ Thị trường Châu Phi, Tây Á, Nam Á

- Trung tâm Thông tin Công nghiệp và Thương mại

- Viện Chiến lược và Chính sách Công nghiệp

- Ủy ban Quốc gia về Hợp tác Kinh tế Quốc tế

- Ủy ban Kinh tế Quốc hội

- Văn phòng Quốc hội

- Đại diện Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam

- Đại diện Đại học Luật Hà Nội

- Đại diện Đại học Kinh tế Quốc dân

- Đại diện Đại học Thương mại

- Đại diện Sở Công thương Hà Nội

- Đại diện Hiệp hội Dệt may Việt Nam

- Đại diện Hiệp hội Chủ hàng Việt Nam

- Đại diện Hiệp hội Café – Cacao Việt Nam

- Đại diện Vụ Kinh tế Dịch vụ - Bộ Kế hoạch Đầu tư

- Đại diện Vụ Pháp chế - Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn

- Đại diện Vụ Tổ chức Cán bộ - Bộ Nội Vụ

- Đại diện Vụ Pháp chế - Bộ Tài chính

- Đại diện Vụ Công nghiệp nhẹ - Bộ Khoa học & Công nghệ

4 Ý kiến đóng góp của các đại biểu tham dự hội thảo được sử dụng

4.1 Ông Bùi Nguyên Khánh – Viện nghiên cứu Nhà nước và Pháp luật

Việt Nam đã là thành viên của tổ chức thương mại thế giới từ năm 2007 trải quả thời gian đàm phán, các yêu cầu minh bạch trong hệ thống pháp luật đã được VN tuân thủ và xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật của mình

Trong mối quan hệ giữa Nhà nước và kinh tế, vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm

vụ của Nhà nước được xác định bởi tính chất, trình độ của các mô hình kinh tế thị trường, phát huy các quy luật khách quan của thị trường, thông qua thị trường để điều tiết các quan hệ kinh tế, đồng thời khắc phục, hạn chế các mặt tiêu cực của thị trường Để đảm bảo được tính thống nhất và tính đồng bộ cho hệ thống pháp luật phù hợp với giai đoạn hiện nay, việc nghiên cứu hoàn thiện khuôn khố pháp lý quản lý hoạt động thương mại trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế là việc làm cần thiết

Trong dự án “ Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý quản lý hoạt động thương mại trong điều kiện hội nhậo kinh tế quốc tế” đã nghiên cứu về hệ thống pháp luật và thực trạng quản lý của nhà nước trong hoạt động ngoại thương, các công cụ quản lý hoạt động ngoại thương của nước ta hiện nay, nghiên cứu về quản lý hoạt động về ngoại thương ở các nước và xây dựng nội dung cơ bản cho bản dự thảo Luật ngoại thương và đánh giá tác động của luật Về cơ bản các nội dung nghiên cứu đã đản bảo yêu cầu cần thiết cho việc làm rõ sự cần thiết của việc xây dựng luật ngoại thương Việc xây dựng bản dự thảo luật ngoại thương với các phương án và đánh giá tác động của từng phương án và từ đấy đưa ra kiến nghị lựa chọn cho phương án đề xuất là hoàn toàn hợp lý Việc đề xuất xây dựng luật ngoại thương đảm bảo tính toàn diện, đồng bộ, tính khoa học và thực tiễn đối với việc góp phần hoàn thiện hệ thống luật phục vụ đời sống xã hội, phù hợp với khả năng và điều kiện của xã hội và có khả năng giải quyết được những vấn đề trước mắt và lâu dài của xã hội

Bên cạnh đó, để tiếp tục hoàn thiện các Báo cáo, phục vụ cho việc xây dựng Luật Quản lý ngoại thương, cần tiếp tục xem xét, bổ sung những nội dung sau:

• Luật Quản lý ngoại thương phải phù hợp với quy định của WTO và các cam kết quốc tế song phương, đa phương khác

• Dự đoán, đáp ứng được sự thay đổi nhanh của thực tế hoạt động ngoại thương

• Đảm bảo Nhà nước có đầy đủ các công cụ để quản lý hiệu quả hoạt động ngoại thương

• Bảo đảm sự phù hợp, thống nhất giữa quy định của pháp luật ngoại thương với các các văn bản pháp luật chuyên ngành cần hướng tới thể chế pháp luật thống nhất cho lĩnh vực quản lý ngoại thương

• Đáp ứng yêu cầu về cải cách hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp

• Thể chế hóa được các đường lối, định hướng lớn trong xuất nhập khẩu, về cơ cấu mặt hàng, cơ cấu thị trường, đảm bảo cán cân thương mại hợp lý, khai thác các lợi thế của FTA

4.2 Bà Lê Thị Thu Thủy – Khoa Luật Đại học Quốc Gia

Các nội dung nghiên cứu đã đề cập đến thực trạng pháp luật và thực tiễn quản

lý nhà nước về ngoại thương ở Việt Nam Tại phần báo cáo này các tác giả đã phân tích được các vấn đề bất cập trong quản lý về ngoại thương của Việt Nam, các vấn đề cần được giải quyết nhưng còn thiếu cơ sở pháp lý Từ những phân tích của báo cáo này và báo cáo về thực trạng công cụ quản lý nhà nước về ngoại thương của Việt Nam đã chỉ ra tính cấp thiết của việc xây dựng luật ngoại thương Tuy nhiên nếu hai báo cáo này được tổng hợp lại chung trong báo cáo thực trạng chung sẽ đưa ra được tình hình cụ thể hơn Một số dẫn chứng phân tích cần cập nhật các văn bản quy phạm pháp luật mới được ban hành Trong phân tích cần phân tích thêm nội dung của luật cạnh tranh để định hướng cho việc xây dựng phần nội dung phòng vệ thương mại

Với chương VI Quản lý chất lượng hàng hoá, vệ sinh dịch tễ, an toàn thực

phẩm xuất nhập khẩu hiện đã có các bộ Luật để điều chỉnh như Luật Chất lượng sản phẩm, Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, Luật vệ sinh an toàn thực phẩm nên cần có sự phối hợp, vận dụng các điều khoản thực thi của luật này

Đối với quản lý nhà nước về ngoại thương, báo cáo đã chỉ rõ được cơ quan

quản lý cấp trung ương, chức năng nhiệm vụ chủ yếu và vị thế của cơ quan này trong Đạo luật ngoại thương

Phần đánh giá chung, báo cáo cũng đã nêu được những điểm mạnh và điểm

yếu cơ bản của hệ thống pháp luật và quản lý nhà nước về ngoại thương Ấn Độ, có liên hệ với Việt Nam Tuy nhiên, báo cáo chưa đề cập đến sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước về ngoại thương Ấn Độ được thực hiện ra sao Ngoài ra, tác

giả cũng cần chỉnh sửa lại câu chữ, thuật ngữ và văn phong tiếng Việt sao cho mạch

lạc và chuẩn xác hơn

Về kinh nghiệm của Hàn Quốc, báo cáo đã chỉ rõ quá trình hình thành và phát triển luật ngoại thương, nguồn luật, phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, nguyên

tắc quản lý ngoại thương, nêu sơ lược các biện pháp quản lý và điều tra áp dụng các

biện pháp phòng vệ thương mại và xúc tiến thương mại

Về quản lý nhà nước, báo cáo đã chỉ ra được cơ quan đầu mối quản lý nhà nước, chức năng nhiệm vụ chính

4.3 Ông Võ Sỹ Mạnh – Đại học Ngoại thương

Báo cáo sự cần thiết và nội dung cơ bản của luật ngoại thương đã xây dựng được khung của bộ luật, đảm bảo được các yêu cầu cơ bản Tuy nhiên trong nội dung

dự thảo đã không đưa vào một số nội dung trong giải pháp của phần nghiên cứu về công cụ quản lý ngoại thương, cần có phân tích cụ thể cho việc lựa chọn các nội dung đưa vào trong đề xuất Với nội dung đánh giá tác động sơ bộ của dự án luật nếu có đánh giá thêm tác động tới hoạt động sản xuất kinh doanh hoặc đánh giá sâu hơn về các tác động để rút ra kết luận phương án lựa chọn cho nội dung của bản dự thảo luật

sẽ có hiệu quả cao hơn, thuyết phục hơn

Trong bản dự thảo luật có chương IV về điều tra và áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại Cần bổ sung trong phần báo cáo phân tích sự tương thích đối với vấn đề này với Luật cạnh tranh

Đánh giá chung: Nhóm công tác đã thực hiện đầy đủ các nội dung cần thiết cho việc xây dựng bản dự thảo luật quản lý ngoại thương

Các nội dung nghiên cứu đã đề cập đến thực trạng pháp luật và thực tiễn quản

lý nhà nước về ngoại thương ở Việt Nam Tại phần báo cáo này các tác giả đã phân tích được các vấn đề bất cập trong quản lý về ngoại thương của Việt Nam, các vấn đề

cần được giải quyết nhưng còn thiếu cơ sở pháp lý Từ những phân tích của báo cáo này và báo cáo về thực trạng công cụ quản lý nhà nước về ngoại thương của Việt Nam đã chỉ ra tính cấp thiết của việc xây dựng luật ngoại thương Tuy nhiên nếu hai báo cáo này được tổng hợp lại chung trong báo cáo thực trạng chung sẽ đưa ra được tình hình cụ thể hơn Một số dẫn chứng phân tích cần cập nhật các văn bản quy phạm pháp luật mới được ban hành Trong phân tích cần phân tích thêm nội dung của luật

cạnh tranh để định hướng cho việc xây dựng phần nội dung phòng vệ thương mại

Với chương VI Quản lý chất lượng hàng hoá, vệ sinh dịch tễ, an toàn thực

phẩm xuất nhập khẩu hiện đã có các bộ Luật để điều chỉnh như Luật Chất lượng sản

phẩm, Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, Luật vệ sinh an toàn thực phẩm nên

cần có sự phối hợp, vận dụng các điều khoản thực thi của luật này

Báo cáo sự cần thiết và nội dung cơ bản của luật ngoại thương đã xây dựng được khung của bộ luật, đảm bảo được các yêu cầu cơ bản Tuy nhiên trong nội dung

dự thảo đã không đưa vào một số nội dung trong giải pháp của phần nghiên cứu về công cụ quản lý ngoại thương, cần có phân tích cụ thể cho việc lựa chọn các nội dung đưa vào trong đề xuất Với nội dung đánh giá tác động sơ bộ của dự án luật nếu có đánh giá thêm tác động tới hoạt động sản xuất kinh doanh hoặc đánh giá sâu hơn về các tác động để rút ra kết luận phương án lựa chọn cho nội dung của bản dự thảo luật

sẽ có hiệu quả cao hơn, thuyết phục hơn

Trong bản dự thảo luật có chương IV về điều tra và áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại Cần bổ sung trong phần báo cáo phân tích sự tương thích đối

với vấn đề này với Luật cạnh tranh

4.4 Ông Phan Hoàng Tú – Công ty Ngo Cohen Amir Aslani &Associates

Tôi có ý kiến đối với vấn đề kinh nghiệm luật các nước về quản lý ngoại

thương:

Luật Ngoại thương, nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (được sửa đổi thay thế cho Luật Ngoại thương cũ năm 1994) đã được thông qua ngày 06/4/2004 và có

hiệu lực kể từ ngày 01/7/2004 Luật mới được sửa đổi và bổ sung thêm 3 chương với

26 điều khoản mới nâng tổng số lên thành 11 chương với 70 điều khoản Ba chương mới được bổ sung gồm: Bảo vệ sở hữu trí tuệ, điều tra và hỗ trợ thương mại trong kinh doanh ngoại thương

Về Nguồn luật, xuất phát từ các quy định tại các VBPL VB có hiệu lực pháp

lý cao nhất điều chỉnh lĩnh vực ngoại thương TQ là Luật ngoại thương năm 2004 Một số quy định của Luật NT cũng được thể chế hóa từ các điều ước quốc tế mà TQ

là thành viên và các cam kết của TQ khi gia nhập WTO

Về Nguyên tắc quản lý NT (Điều 4-7), đó là nguyên tắc Công bằng và tự do

về ngoại thương; Bình đẳng cùng có lợi; Dành ưu đãi cho các nước đã ký kết các điều ước, Hiệp định quốc tế chế độ đãi ngộ tối huệ quốc, đãi ngộ quốc gia, đối xử bình đẳng; Nhà nước cho phép xk, nk hàng hóa và công nghệ tự do trừ những loại mà pháp luật cấm; Bất cứ QG hoặc KV nào áp dụng những biện pháp rào cản, hạn chế hoặc những biện pháp tương tự khác mang tính chất không công bằng đối với nước CHNDTH, thì TQ có thể căn cứ vào tình hình thực tế đưa ra những biện pháp tương ứng đối với quốc gia hoặc khu vực đó ; Nhà kinh doanh ngoại thương hoạt động trong lĩnh vực xk, nk hàng hóa hoặc công nghệ phải làm thủ tục đăng ký với cơ quan chủ quản NT của CP hoặc các đơn vị được ủy thác, trừ những lĩnh vực mà pháp luật,