TÊN ĐỀ TÀI CÁC ỨNG DỤNG CỦA CNTT TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC

TÊN ĐỀ TÀI: “CÁC ỨNG DỤNG CỦA CNTT TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC” Các nội dung cần đạt được - Mức độ áp dụng của các phần mềm.. Các phương pháp ghi nhớ cổ điển tuy bây giờ vẫn còn phát huy tác d

TÊN ĐỀ TÀI: “CÁC ỨNG DỤNG CỦA CNTT TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC” Các nội dung cần đạt được

- Mức độ áp dụng của các phần mềm

- Cách trình bày của phần mềm, cửa sổ phần mềm, trình bày phần mềm cho học sinh

- Ứng dụng được dạy trong dạy học hóa học

Các mục của tiểu luận

1 Cơ sở lý thuyết

2 Sử dụng phần mềm gì

3 Xuất xứ của phần mềm

4 Cách thiết kế bài giảng trong phần mềm đó

Ít nhất: 10 trang

Nhiều nhất: 20 trang

Hạn chót: 24 giờ ngày 20 tháng 11

A CƠ SỞ LÝ THUYẾT

I Khái niệm sơ đồ tư duy

Hóa học là bộ môn khoa học có thực nghiệm, với nhiều hiện tượng, thí nghiệm cần được giải quyết dựa trên những cơ sở lý thuyết đã có của người học Để giải quyết được những vấn đề đó, thì người học cần phải vận dụng các thao tác tư duy để tái hiện kiến thức, tổng hợp phân tích rồi đưa ra giải quyết trong thực tiễn mà người học đang cần phải giải quyết Như vậy, vai trò của trí nhớ trong tư duy hóa học là không thể phủ nhận

Tuy nhiên, việc rèn luyện trí nhớ cho học sinh không phải là điều dễ dàng Các phương pháp ghi nhớ từ lâu đã không còn xa lạ đối với học sinh Các phương pháp ghi nhớ cổ điển tuy bây giờ vẫn còn phát huy tác dụng, nhưng đối với khối lượng kiến thức ngày càng nhiều và đa dạng như hiện nay thì đòi hỏi cần phải có một phương pháp mới để giúp học sinh ghi nhớ tốt và phát huy được khả năng của mình Và phương pháp sơ đồ tư duy hiện nay đang trở thành một trong những phương pháp tỏ ra

có hiệu quả nhất đối với việc hình thành và rèn luyện khả năng ghi nhớ cho học sinh

Sơ đồ Tư duy là phương pháp kết nối mang tính đồ họa có tác dụng lưu giữ, sắp xếp

và xác lập ưu tiên đối với mỗi loại thông tin (thường là trên giấy) bằng cách sử dụng từ hay hình ảnh then chốt (từ khóa) hoặc gợi nhớ nhằm làm “bật lên” những ký ức cụ thể

và phát sinh các ý tưởng mới Mỗi chi tiết gợi nhớ trong sơ đồ Tư duy là chìa khóa khai mở các sụ kiện, ý tưởng và thông tin, đồng thời khơi nguồn tiềm năng của bộ não

kỳ diệu

Bí quyết hiệu quả của sơ đồ Tư duy nằm ở dạng linh hoạt của nó Sơ đồ Tư duy được

vẽ dưới dạng một tế bào não và có công dụng kích thích não làm việc nhanh chóng, hiệu quả một cách tự nhiên

Vì sao sơ đồ tư duy lại có tác dụng giúp cho học sinh ghi nhớ kiến thức?

Mỗi khi quan sát những đường gân trên chiếc lá hay nhánh cây, chúng ta có thể thấy các “Sơ đồ Tư duy” của tự nhiên sao chép hình dạng của tế bào não, phản ánh cách chúng ta tạo được ra và kết nối Thế giới tự nhiên luôn luôn thây đổi, tái sinh và có cấu trúc liên lạc tương tự như con người Sơ đồ Tư duy có thể xem là công cụ tư duy mang tính tự nhiên, được phát thảo từ nguồn cảm hứng và tính hiệu quả của những cấu trúc tự nhiên này

Sơ đồ tư duy đặc biệt phù hợp cho việc đọc, ôn tập, ghi chú và luyện thi Đây là công

cụ vô giá giúp học sinh thu thập, phân loại thông tin và nhận biết từ hay sự kiện gợi nhớ then chốt từ:

 Tài liệu tham khảo, sách vở, sách giáo khoa, sách nguồn trực tiếp và gián tiếp

 Bài giảng, thảo luận có hướng dẫn, ghi chú khóa học, tài liệu nghiên cứu

II Lợi ích của sơ đồ tư duy

 Sơ đồ tư duy giúp học sinh tiết kiệm thời gian vì nó chỉ tận dụng các từ khóa

 Sơ đồ Tư duy tận dụng được các nguyên tắc “Trí Nhớ Siêu Đẳng”: sự hình dung,

sự liên tưởng, sự làm nổi bật sự việc

 Sơ đồ Tư duy sử dụng cả hai bán cầu não cùng một lúc

III Cơ sở các nguyên tắc của sơ đồ tư duy

1 Nhấn mạnh

- Luôn dùng một hình ảnh làm trung tâm

- Dùng hình ảnh ở mọi nơi trong sơ đồ tư duy: mang lại sự hưng phấn, năng lực hình dung

- Mỗi hình ảnh trung tâm dùng ít nhất 3 màu: nhằm tránh sự đơn điệu cho sơ đồ

- Dùng kích cỡ trong các ảnh và xung quanh các từ: nhấn mạnh các phần quan trọng

- Sử dụng sự tương tác giữa các giác quan: là cách thức để nhớ lâu hơn

- Thay đổi kích cỡ hình ảnh, chữ in và vạch liên kết: nhằm nhấn mạnh mức độ quan trọng của các thành phần trong cùng một phân cấp

- Phân cách có tổ chức giữa các thành phần: làm nổi rõ hình ảnh

- Phân cách thích hợp: mang lại tính hệ thống và mạch lạc cho sơ đồ tư duy

2 Liên kết

- Dùng mũi tên để chỉ các mối liên hệ cùng nhánh, khác nhánh: giúp bạn thấy được mối liên hệ giữa các vùng trong sơ đồ tư duy

- Dùng màu sắc, kí hiệu: giúp cải thiện khả năng nhớ

3 Mạch lạc

- Mỗi dòng chỉ có một từ khóa

- Luôn dùng chữ in: tạo thói quen ngắn gọn khi trình bày

- Viết in từ khóa trên vạch liên kết

- Vạch liên kết và các từ khóa luôn cùng độ dài

- Các vạch liên kết nối liền nhau và các nhánh chính luôn nối với hình ảnh trung tâm

- Vạch liên kết trung tâm dùng nét đậm

- Đường bao “ôm sát” các nhánh

- Ảnh vẽ phải thật rõ ràng

- Sơ đồ tư duy luôn nằm theo chiều ngang

- Luôn viết chữ in thẳng đứng

B GIỚI THIỆU PHẦN MỀM “Mindjet Mindmanager 9”

I Tại sao phần mềm ra đời?

Không thể phủ nhận vai trò của sơ đồ tư duy đối với việc hình thành và phát triển tư duy đặc biệt là trí nhớ cho học sinh Tuy nhiên, theo những yêu cầu của việc thiết lập một sơ đồ tư duy thì cần phải đầu tư nhiều công sức, thời gian của người học Đó là còn chưa kể cũng phải tốn một khoản kinh phí để trang bị các dụng cụ phục vụ cho mục đích lập một sơ đồ tư duy như giấy A0, viết màu, … Nên mặc dù sơ đồ tư duy có nhiều ưu điểm như đã nêu, nhưng với những thiếu sót trong cách thực hiện sơ đồ tư duy truyền thống, có thể đem lại tâm lý e ngại cho nhiều học sinh

Do đó, nhiều phần mềm thiết kế sơ đồ tư duy đã ra đời, nhằm mục đích đem lại sự tiện lợi cho người học, để học có thể phát huy tối đa hiệu quả của sơ đồ tư duy, giúp cho người học nắm vững và ghi nhớ kiến thức được trong một thời gian ngắn mà vẫn đạt hiệu quả cao

Và phần mềm tôi chọn để giới thiệu ở đây là phần mềm “Mindjet Mindmanager 9”

II Tính ưu việt của phần mềm “Mindjet Mindmanager 9”

Hiện nay có rất nhiều phần mềm dùng để vẽ Bản đồ tư duy như : Mindjet MindManager, iMindMap, EdrawMindMap, MindGenius, FreeMind, ConceptDraw MindMap, VisualMind, NovaMind, MindMapper Pro, BrainMind,… Trong đó, Mindjet MindManager là phần mềm đơn giản và dễ sử dụng Phần mềm này có giao diện khá giống với bộ ứng dụng văn phòng Microsoft Office 2010

Với giao diện đẹp mắt và bóng bẩy như Office 2010, truy cập nhanh chóng bằng các phím chức năng, MindManager Pro giúp cho người dùng giải quyết các vấn đề phức tạp và cải thiện hơn năng suất Dễ dàng sử dụng các mẫu sơ đồ, chế độ xem nhiều sơ

đồ, các cảnh báo dự án và công cụ lọc giúp nâng cao các chiến lược, dự án và kế hoặc quản lý tiến trình Phát triển nhanh dự án và tối đa hóa năng suất công việc,

MindManager maps có thể kết nối với nhiều nguồn dữ liệu, trong đó bao gồm các ứng dụng sản xuất và giải pháp kinh doanh như Microsoft Office (Excel, Word, PowerPoint)

C XUẤT XỨ VÀ CÁCH SỬ DỤNG PHẦN MỀM

I Download và cài đặt phần mềm

Chúng ta có thể download phần mềm theo đường link sau: Mindjet.com/mindmanager Sau khi download phần mềm, tiến hành giải nén và làm như hướng dẫn của phần mềm

II Sử dụng phần mềm

1 Tổng quan về Mindjet Mind Manager

a Tạo file mới

Ở ô cửa sổ chính của phần mềm, chọn New blank map

b Mở file có sẵn

c Impor

t file

có sẵn

d Lưu file

dạng khác

f Các thanh công cụ

2 Tạo Map và hiệu chỉnh Map

a Tạo Map

b Chỉnh sửa Map

 Đổi tên cho topic hay subtopic:

o chọn chuột trái vào đối tượng cần đặt tên hoặc đổi tên rồi điền tên vào đối tượng đó

o Chọn chuột trái 2 lần vào đối tượng cần đặt tên hoặc đổi tên

điền tên vào đối tượng (cách này có thể thay đổi thành phần

của tên).

 Hiệu chỉnh hình dạng cho topic hay subtopic

 Đổi màu background

 Chọn màu cho topic hay subtopic

c Chèn hình ảnh

d Chèn hyperlink

3 Xuất file ra bằng định dạng khác

D MỘT SỐ ỨNG DỤNG CỦA PHẦN MỀM TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC

1 Xây dựng sơ đồ tư duy cho phần phân loại hợp chất hữu cơ