báo cáo môn học pháp luật đất đai ứng dụng MỤC ĐÍCH THU HỒI ĐẤT CÓ BỒI THƯỜNG PHÂN BIỆT THU HỒI ĐẤT VÀ TRƯNG DỤNG ĐẤT.

Các khái niệm về thu hồi đất và trưng dụng đất 1.1 Thu hồi đất Theo quy định Điều 4 luật Đất đai năm 2003, thu hồi đất là việc Nhà nước ra quyết định hành chính để thu lại quyền sử dụn

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ KHOA MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

BÁO CÁO PHÁP LUẬT VÀ THANH TRA ỨNG DỤNG

ĐỀ TÀI 3: MỤC ĐÍCH THU HỒI ĐẤT CÓ BỒI THƯỜNG PHÂN BIỆT THU HỒI ĐẤT VÀ TRƯNG DỤNG ĐẤT

Lê Văn Vũ M000576

NỘI DUNG BÁO CÁO

I Các khái niệm về thu hồi đất và trưng dụng

đất

II Đối chiếu thu hồi đất và trưng dụng

III Cơ sở pháp lý thu hồi đất và trưng dụng đất

IV Các nhóm mục đích thu hồi đất có bồi

thường

V Phân biệt các trường hợp thu hồi đất và

thỏa thuận giao đất

VI Sự khác nhau, bất cập giữa các nhóm mục

đích thu hồi và văn bản khắc phục

I Các khái niệm về thu hồi đất và

trưng dụng đất

1.1 Thu hồi đất

Theo quy định Điều 4 luật Đất đai năm (2003), thu hồi đất là việc Nhà nước ra quyết định hành chính để thu lại quyền

sử dụng đất hoặc thu lại đất đã giao cho

tổ chức, Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn quản lý

I Các khái niệm về thu hồi đất và

trưng dụng đất(tt)

Thu hồi đất nhằm thực hiện quy hoạch là việc Nhà nước dịch chuyển quyền sử dụng đất vĩnh viễn từ người sử dụng đất hợp pháp sang Nhà nước một cách bắt buộc theo thủ tục hành chính không do lỗi của người sử dụng đất.(Phan Trung Hiền, 2011)

I Các khái niệm về thu hồi đất và

trưng dụng đất(tt)

1.2 Trưng dụng đất

Trưng dụng đất là việc Nhà nước điều chuyển quyền sử dụng một diện tích đất trong một giai đoạn tạm thời từ người sử dụng đất hợp pháp sang Nhà nước một cách bắt buộc theo thủ tục hành chính không do lỗi của người sử dụng đất (Phan Trung Hiền, 2011).

I Các khái niệm về thu hồi đất và

trưng dụng đất(tt)

Theo Điều 2 Luật trưng mua, trưng dụng tài sản năm (2008), trưng dụng tài sản là việc Nhà nước sử dụng có thời hạn tài sản của tổ chức, cá nhân, hộ gia đình, cộng đồng dân cư thông qua quyết định hành chính trong trường hợp thật cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh và vì lợi ích quốc gia.

II Đối chiếu thu hồi đất và trưng dụng

Thu hồi đất là do sự cần thiết Trưng dụng đất là do sự cấp thiết, khẩn thiết

như chiến tranh, thiên tai

Trình tự, thủ tục ra quyết định thu

hồi đất theo các bước Trưng dụng đất cần tiến hành nhanh, gọn có thể thể hiện bằng văn bản, hoặc bằng lời nói

mà có giấy xác nhận, và có hiệu lực ngay thời điểm nói hoặc ký ban hành

Thu hồi đất là vĩnh viễn Trưng dụng đất là có thời hạn.

III Cơ sở pháp lý thu hồi đất và

trưng dụng đất

Luật đất đai năm 2003 (Điều 38 – Điều 44)

Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004

về thi hành Luật đất đai (Điều 36)

Nghị định 17/2006/NĐ-CP ngày 27/01/2006 sửa đổi, bổ sung Nghị định 181/2004/NĐ-CP (khoản

3 Điều 2)

Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25 tháng 05 năm 2007 (Điều 33, 34, 35, 38, 39, 40)

Phân tích Điều 38 Luật Đất đai năm

2003

Thu hồi không do

lỗi người sử dụng

đất và có bồi thường

Thu hồi đất không bồi thường

do vi phạm các nguyên tắc quản lý về đất đai (hủy hoại đất, sử dụng không đúng mục đích…) và các trường hợp khác cần phải thu hồi (người sử dụng đất tự nguyện trả lại đất, cá nhân chết mà không có người thừa kế)

III Cơ sở pháp lý thu hồi đất và trưng

2008 (Điều 1 - Điều 5)

3.2 Cơ sở pháp lý trưng dụng đất

• Điều 23 Hiến pháp 1992 chỉ còn giữ lại nội dung trưng mua và trưng dụng tài sản mà không còn nội dung trưng thu tài sản

• Cả ba bản Hiến pháp nêu trên đều quy định việc trưng mua, trưng dụng nhưng Điều 23 Hiến pháp

1992 xác định rõ giá áp dụng trong bồi thường là theo thời giá thị trường (Phan Trung Hiền, 2011)

• Hiến pháp 1992 là do “luật định” chứ không còn nêu chung chung “do pháp luật quy định” như các Hiến pháp 1959, 1980

IV Các nhóm mục đích thu hồi đất có

bồi thường

4.1 Nhà nước thu hồi đất sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc

gia, lợi ích công cộng.

4.2 Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích kinh tế.

4.1 Nhà nước thu hồi đất sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng

• Sử dụng cho mục đích quốc phòng an ninh;

• Sử dụng đất để xây dựng trụ sở cơ quan, công trình sự nghiệp được Nhà nước giao đất không thu tiền;

• Sử dụng đất để xây dựng trụ sở của tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao;

4.1 Nhà nước thu hồi đất sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia,

• Sử dụng đất để xây dựng các công trình công cộng không nhằm mục đích kinh doanh;

• Sử dụng đất để phát triển rừng phòng hộ, rừng đặc dụng;

• Sử dụng đất cho các cơ sở tôn giáo;

• Sử dụng đất làm nghĩa trang nghĩa địa không nhằm mục đích kinh doanh

4.2 Nhà nước thu hồi đất để sử dụng

vào mục đích kinh tế.

• Sử dụng đất để đầu tư xây dựng khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu kinh tế (Theo Điều 90, 91,

92 luật Đất đai năm 2003 )

• Sử dụng đất để thực hiện dự án có 100% vốn đầu tư nước ngoài đã được cơ quan Nhà nước có thẫm quyền xét duyệt hoặc cho phép đầu tư mà không thể đầu tư trong khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu kinh tế;’

4.2 Nhà nước thu hồi đất để sử dụng

vào mục đích kinh tế.(tt)

• Sử dụng đất để thực hiện các dự án đầu tư có nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức ODA

• Theo Điều 2 khoản 3 Nghị định

17/2006/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung thêm Điều 36 của Nghị định 181/2004/NĐ-CP cũng quy định thêm một

số mục đích thu hồi đất

V Phân biệt các trường hợp thu hồi đất

và thỏa thuận giao đất

• Theo Luật Đất đai (2003) và Điều 28 Nghị định

69/2009/NĐ-CP thì có 2 cơ chế thu hồi đất:

 Cơ chế thứ nhất là do Nhà nước đứng ra thu

hồi đất, tiến hành giải phóng mặt bằng

Cơ chế thứ hai là chủ dự án đầu tư tự thỏa

thuận với người dân trong thu hồi đất, bồi

thường

5.1 Những trường hợp nhà nước

thực hiện thu hồi đất

• Phục vụ quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng (Điều 39 luật đất đai, 2003);

• Sử dụng đất vào mục đích phát triển kinh tế (Điều 40 luật đất đai năm 2003; Điều 36 nghị định181/2004/NĐ-

CP khoản 3 Điều 2 Nghị định 17/2006/ NĐ-CP)

• Thu hồi đất để thực hiện dự án phát triển kinh tế quan trọng, khu dân cư, phát triển kinh tế trong khu đô thị, điểm dân cư nông thôn (Điều 34 Nghị định

84/2007/NĐ-CP)

• Thu hồi đất để xây dựng các khu kinh doanh tập trung

có cùng chế độ sử dụng đất (Điều 35 Nghị định

84/2007/NĐ-CP)

5.2 Những trường hợp thu hồi đất không do nhà nước thực hiện

• Thu hồi đất để sử dụng vào mục đích phát triển kinh tế:

Các dự án không thuộc quy định nêu trên hoặc trong trường hợp nhà đầu tư nhận chuyển nhượng, thuê quyền sử dụng đất, nhận góp vốn bằng quyền sử dụng đất của người sử dụng đất

VI Sự khác nhau, bất cập giữa các nhóm mục đích thu hồi và văn bản khắc phục

• Giữa hai nhóm mục đích khác nhau về cơ chế thu hồi( thu hồi nhằm mục đích phát triển kinh

tế có thêm cơ chế tự thỏa thuận) Đây là nhóm thu hồi theo mục đích phát triển sinh lợi nhuận, còn vì mục đích an ninh quốc phòng thì không

• Mục đích thu hồi đất ở khoản 3 Điều 2 Nghị định 17 Chính phủ, 2006 còn gom chung đất phục vụ giao thông vì lợi ích công cộng nên khó phân biệt nguồn vốn thực hiện

Văn bản khắc phục

• Trong Dự thảo Luật Đất đai theo công văn 2387/BTNMT-TCQLĐĐ ngày 11/07/2012 các trường hợp thu hồi đất được tách riêng ra 3 trường hợp:

• Thu hồi đất để sử dụng đất vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng và phát triển kinh tế;

• Thu hồi đất do vi phạm pháp luật đất đai

• Thu hồi đất do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật hoặc tự nguyện

Văn bản khắc phục ( tt )

• Mục đích thu hồi đất ở khoản 3 Điều 2 Nghị định 17 Chính phủ, 2006 sẽ được tách đất phục vụ giao thông vì lợi ích công cộng ra khỏi các loại đất còn lại.

• Chính phủ sẽ không tham gia về thu hồi đất.