Bí quyết để có việc làm sau khi tốt nghiệp đại học

Sách cũng chỉ cho sin h viên biết cách vượt qua những thách thức xảy ra trong suốt quá trìn h tìm việc cho tới lúc có được m ột công việc thực sự.. Tôi sẽ đưa ra những cách giúp sinh viê

Nguyên tác:

Larry Chiagouris THE SECRET TO GETTING A JOB AFTER COLLEGE

Lời ịiới thiệu 7

Lời 'lói đầu 11

CHƯƠNG I: Săn Việc: Nhận biết cơ hội tốt nhất 21

CHƯƠNG II: Chuẩn bị cho buổi phỏng ván:

Lập kế hoạch tiếp thị cho bản thân 55

CHƯƠNG III: vượt gua buổi phỏng vấn:

xây dựng mối quan hệ vù rao bán bủn thân 129

CHƯƠNG IV: Nhận được lời mời: Kết thúc cuộc mua bán 173

5

kz7ây là cuốn sách không p h ải ai cũng v iết được Sách b àn về cách tìm được việc làm sau khi tố t nghiệp đại học đòi hỏi người v iết p h ải có k in h nghiệm dày

d ạ n cũng n hư hiểu b iế t sâu về những th ác h thức tro n g quá tr ìn h tìm việc làm Tôi quen b iế t tác giả

L arry Chiagouris đã hơn 25 năm Ông là n h à lãn h đạo được ngợi khen tro n g lĩn h vực k in h doanh cũng như học th u ật Những th à n h tựu và k iến thức đã giúp ông có cái n h ìn sâu sắc về những yếu tố góp p h ần tạo n ê n th à n h công của sinh viên sau khi tố t nghiệp Công trìn h của ông đã soi sán g con đường theo đuổi

sự nghiệp cho sinh viên mới ra trường

Cùng với việc chỉ ra thực trạ n g của n ền k in h tế

h iện nay, nhữ ng lời khuyên tro n g sách có giá trị tức

th ì đối với b ấ t cứ sin h viên nào mới tố t nghiệp Mục tiêu của việc đ ạ t được tấm b ằn g đại học đang th ay

7

đổi Trong hơn 100 n ăm qua, n h iều trường đại học vẫn duy tr ì tru y ền thông “Giáo dục vì lợi ích giáo dục” ả n h hưởng từ châu Âu N hưng khi việc đào tạo các loại n g àn h nghề đa dạng đang h ế t sức cần th iế t

để vận h à n h th ế giới phức tạp nh ư h iện nay, nhiều trọ n g tâm mới được đ ặ t ra

N gày nay, chúng ta đang p h ải đối m ặt với m ột môi trường th ách thức c h ất lượng cuộc sống, v ấ n dề chăm sóc sức khoẻ, n ăn g lượng, a n to àn và việc làm

đã k ế t hợp th à n h những ả n h hưởng ghê gớm đòi hỏi phải có sức m ạn h to lớn để giải quyết Một n h â n tố quan trọ n g đáp ứng được sự sin h tồ n và p h á t triể n của chúng ta cũng như quốc gia là: Sinh viên sau khi

tố t nghiệp cần có việc làm phù hợp với kỹ n ăn g cũng như sở th ích của họ

Chúng ta không ngừng cho ra đời những cử n h ân , chính họ góp p h ần p h á t triể n n ề n k in h tế cũng n hư sức m ạn h của đ ấ t nước Mong m uốn có được việc làm ngay sau khi tố t nghiệp là nhu cầu cấp th iế t của các sinh viên cũng như phụ huynh Các nhà lãn h đạo chính phủ cũng như trường học đều xem vấn đề n ày

h ế t sức quan trọ n g với n ề n k in h t ế tương lai

Có được tấ m bằng đại học h iệ n không còn là tấm vé bảo đảm cho b ạn bước vào th ế giới việc làm Sinh viên tố t nghiệp không chỉ cần có kỹ n ăn g m à còn phải b iế t cách biến những kỹ n ă n g đó phù hợp với tiêu chí các nhà tuyển dụng Quan trọ n g hơn, họ

p h ải th u y ết phục n h à tuyển dụng rằ n g họ có những

kỹ n ă n g tương xứng với vị trí tuyển dụng Đó là lý

do tạ i sao cuốn sách này lại r ấ t quan trọng Nó cung cấp cho sin h v iên những chỉ d ẫ n cụ th ể để giúp họ tìm được việc làm ngay sau k h i tố t nghiệp Cuốn sách n ày thực sự khác biệt, không giống như m ột

số sách kh ác v iết về đề tà i này Sách b àn về những chiến th u ậ t tiếp th ị bản th â n m à mỗi sinh viên đều cần khi xin việc

Chương đầu tiê n đem đến cho độc giả nhiều ý tưởng să n việc hữu ích Mỗi lời gợi ý tro n g chương sẽ gia tă n g cơ hội cho sinh viên để tìm được công việc mong muôn Chương hai m iêu tả t ấ t cả những chiến

th u ậ t m à m ột sin h viên có th ể sử dụng để tạo uy tín trước n h à tuyển dụng, đồng thờ i k h ẳ n g định rằn g

m ình là m ột ứng viên có triể n vọng Nó cũng cho th ây tìm việc giống như m ột tr ậ n chiến và những mẹo nhỏ nêu tro n g chương sẽ giúp cho sinh viên giàn h chiến

th ắ n g tro n g cuộc chiến tìm việc

N hiều sinh viên không quen với việc trả lời nhiều câu hỏi tro n g thờ i gian ngắn T rê n giảng đường,

họ thường được giáo sư hỏi m ộ t câu hỏi khó, nhưng thường th ì nó liên quan đến bài học và câu trả lời không quyết định tương lai của sin h viên Trong buổi phỏng vấn việc làm , những câu hỏi h ê n tục được đưa

ra và câu tr ả lời sẽ quyết định ứng v iên có n h ậ n được công việc hay không Chương ba bàn về thử thách này

Nó k hông chỉ hướng dẫn cách trả lời câu hỏi m à còn

lý giải tạ i sao các n h à tuyển dụng lại đ ặ t những câu

«àẻs 9

hỏi đó, cũng như sin h viên n ê n xử lý các tìn h huống

đa dạng của buổi phỏng vấn như th ế nào

Chương cuối chỉ ra tại sao sinh viên cảm th ây ít thoải m ái khi giao tiếp với n h à tuyển dụng, đồng thời dẫn d ắt dộc giả xuyên suốt các bước, đó là phải biết ứng

xử khéo léo ngay sau buổi phỏng v ấn đề tạo mối quan

hệ với n h à tuyển dụng n h ằm tạo cơ hội việc làm cho chính m ình, sắp xếp người th am chiếu, thương lượng tiền lương, biến từ chối th à n h đề nghị việc làm

ơ trư ờ ng của tôi - Đ ại học B ách khoa N am Florida, chúng tôi đã thực h iện mô h ìn h k ế t hợp giữa giáo dục tru y ền th ố n g với các kỹ n ăn g thực h à n h

n hằm gia tă n g cơ hội nghề n g h iệp cho sin h viên Chúng tôi đã tậ n dụng mọi dịp quan trọ n g để gửi sinh viên tới lớp học hướng nghiệp với hy vọng các

em có những chuẩn bị tố t cho tương lai Sinh viên luôn m ong muôn sau khi tố t nghiệp n h a n h chóng có được việc làm Cuốn sách này p h ả n á n h tà i n ăn g và niềm dam mê của tác giả tro n g việc giúp đỡ sinh viên khởi nghiệp B ấ t cứ sin h viên nào dù tố t nghiệp hay chưa, dù mới b ắ t đầu tìm việc hay đang tìm việc làm mới cũng n ê n chiêm nghiệm cuốn sách Tôi đặc biệt giới th iệu nó tới t ấ t cả độc giả

TIẾN Sĩ RICHARD E PLANK, Giám đốc Viện Quản lý Đổi mới, Khoa Công nghệ và Đổi mới, Trường Đại học Bách khoa Nam Florida,

Lakeland, Florida.

LỜI NÓI ĐẨU

“N ếu có thể tưởng tượng, bạn sẽ đạt được IIỎ;

nếu có thể ước mơ, bạn sẽ thực hiện dược nó ”

William Arthur Wai'd

L sứ mỗi m ùa hè đến, tôi thường hỏi những sinh

viên sắp tố t nghiệp về k ế hoạch của họ Sau đây là

m ột số câu trả lời tôi n h ậ n được từ họ N hiều trong

số họ b ắ t đầu lo lắn g về vấn đề việc làm.

“Tôi bắt đầu cảm th ấ y lo lắ n g ”.

“Tôi thậm chí không biết tiếp theo mình sẽ làm g ì”

“Tôi đã ứng tuyển h à n g trăm vị trí, nhưng vẫn chưa nhận được cuộc gọi nào”.

“B ố mẹ tôi sẽ giết tôi m ất, nếu n h ư tôi không sớm tìm được việc”.

N hững năm th á n g tr ê n giảng đường đại học đã đem lại cho nhiều người vốn kinh nghiệm tuyệt vời

Quãng thời gian đó đã m ang lại k iến thức, nhữ ng người b ạn mới, nhiều kỷ niệm đẹp và cả sự tự tin cho b iết bao th ế hệ sin h viên, từ đó góp p h ần xây dựng th ế giới của chúng ta Mỗi th ế hệ sinh viên tố t nghiệp m ang đến cho chúng ta nhiều niềm hy vọng: Cuộc sống tố t đẹp khô n g chỉ ở tr ê n giảng đường Tuy nhiên, để có được m ột công việc là thực tế mới mẻ

và không mong đợi đối với nhiều sin h viên R ấ t dễ hiểu rằ n g nhiều sin h v iên vô cùng lo lắng khi n ăm cuối sắp k ế t thúc

Tìm việc sau khi tố t ngh iệp cũng khó k h ă n giống như nhiều th ứ k hác tro n g cuộc sống Trong thời buổi

k inh tế trì trệ n h ư h iệ n nay, th ác h thức lại càng lớn

Lý do đơn giản tạ i sao tìm việc sau khi tố t nghiệp lại khó k h ă n là số lượng sin h viên tố t nghiệp ngày càng nhiều nhưng lại th iếu k in h nghiệm khi dấn th â n vào môi trường việc làm

Mặc dù cuốn sách n à y không hứa h ẹn với b ấ t

kỳ ai rằ n g đọc nó sẽ tìm được việc làm ngay lập tức, nhưng cuốn sách thực sự là “trợ thủ đắc lực” cho những sinh viên đan g học năm cuối hay vừa tố t nghiệp Sách cũng chỉ cho sin h viên biết cách vượt qua những thách thức xảy ra trong suốt quá trìn h tìm việc cho tới lúc có được m ột công việc thực sự Sách giúp cho quá trìn h tìm việc dễ dàng hơn

Cuốn sách này k h ô n g hề giống với những cuốn sách khác hướng d ẫn về quá trìn h săn việc Sách

p h ản á n h m ột chuỗi n h ữ n g tìn h huống mà sin h viên

12

vừa tố t nghiệp cần phải tìm hiểu Theo báo cáo của Cục Thông kê D ân sô" Hoa Kỳ vào th á n g 6 năm 2007,

g ần 3 triệu người tố t nghiệp đại học trong năm học

2007 — 2008 Nếu thêm vào con sô" này những người đang tìm việc đã tố t nghiệp đại học hay có b ấ t kỳ chứng chỉ nào vào các năm trước, th ì cuộc cạnh tra n h giành lấy cơ hội việc làm trở n ên th ác h thức hơn bao giờ hết Săn việc là m ột cuộc chiến và b ạn cần phải chuẩn bị sẵn sàng đế chiến th ắn g

Đế hiểu rõ những gì b ạn cần, h ãy trả lời câu hỏi này: B ạn đã khi nào tự hỏi tạ i sao m ột số ngưò'i luôn

đi trước mặc dù họ không x u ất sắc bằng những người khác? Có lẽ bạn cũng n h ậ n th ấ y tro n g sô" họ có nhiều người không thực sự thông m inh và cũng không làm việc chăm chỉ như người khác Lẽ dĩ nhiên, đây là

m ẫu người có những lợi thê" m à nhiều người xuất sắc hơn không có

N hững người đã chiến th ắ n g tro n g cuộc chiến

g iàn h việc làm và đã th à n h công tro n g sự nghiệp

có sự hiểu biết sâu sắc m à n h iều người không biết

Họ b iết cách làm cho m ìn h trở n ên khác b iệt và luôn xuất sắc giành p h ầ n th ắ n g tro n g cuộc đua với

những người khác Họ biết cách tiếp thị bản thân

Đó là bí quyết tạo nên th à n h công của họ Giúp bạn

p h á t huy dễ dàng bí quyết này chính là trọng tăm của cuốn sách.

Tốt nghiệp m ột trường danh tiế n g không phải lúc nào cũng n h ận được cơ hội việc làm chắc chắn

B iết cách tiếp th ị b ản th â n chính là chìa khoá giúp

b ạn có được việc làm và th à n h công trong sự nghiệp

B ạn sẽ không cần p hải học tấ t cả những chiến th u ậ t

m à m ột chuyên gia tiếp th ị cần b iết Tuy nhiên, b ạn cần phải lập m ột k ế hoạch tiếp th ị b ản th â n để giúp bạn nổi b ậ t tro n g sô" các ứng v iên và có co' hội tìm

được việc làm

Cuốn sách này sẽ giúp b ạn tạo ra m ột k ế hoạch tiếp th ị cho riên g m ình Nó dạy b ạn điều m ột người tiếp th ị cần b iết là có những chiến lược hiệu quả trong công cuộc tiếp th ị b ản th â n B ạn sẽ học cách tiếp th ị sản phẩm quan trọ n g n h ấ t, đó chính là bạn Chứa đựng nhiều chiến th u ậ t và chiến lược, cuốn sách chỉ dẫn cho b ạn b iết những gì b ạn p h ải làm để giao tiếp với các n h à tuyển dụng

C hìa khoá th à n h công cho các ứng viên xin việc

là p h á t tr iể n n h ữ n g mưu mẹo m à các chuyên gia tiếp th ị đã sử dụng đế th à n h công tro n g việc bán

h à n g từ ô tô tới kem đ á n h răn g Thị trường của

b ạn chính là th ị trường việc làm vả cơ hội nghề nghiệp T hông qua cuốn sách này, tôi sẽ chia sẻ với

b ạn nhữ ng kỳ n ă n g m à các n h à tiế p th ị đã sử dụng

để có được th à n h công B ạn cần p h ải học hỏi để áp dụng những kỹ n ăn g n ày tro n g công cuộc săn việc của m ình

Tiếp th ị th ông m in h chính là b ắ t đầu từ việc p h át triể n thương hiệu hay sản phẩm và k h ám phá những

n h à tiêu thụ tiềm năng N hững sin h viên mới tốt

nghiệp đang săn việc cần phái b iết họ nên p h á t triể n thương hiệu cá n h â n như th ế nào Họ cần phải đánh giá được những điếm m ạnh cũng như điểm yếu của

b ản th â n và biến thương hiệu cá n h â n th à n h những điều cần th iế t đôi với người chủ tương lai

N hiều cuốn sách cũng đề cập vấn đề tiếp th ị

b ản th â n và gợi ý những chiến th u ậ t tro n g công

cuộc tìm kiếm việc làm M ột số cuôn th ậ m chí còn

k h ắ n g định đó ch ín h là bài thực h à n h khi đi tìm việc N hiều cuôm k hác lại cho rằ n g phương p h áp đó

th ậ t là tà i tìn h Tuy n h iên , cuộc đọ sức đầy căng

th ẳ n g tro n g công cuộc tìm việc đã chỉ ra những vấn

đề khác B ạn cần làm mọi thứ đế chiến th ắ n g trong cuộc ch iến săn việc Tiếp th ị b ản th â n là m ột tro n g những việc đầu tiê n bạn phải làm để xác định b ạn muốn gì

Sự khác b iệt của cuốn sách chính là đưa ra những gợi ý cần th iế t m à sin h viên nên biết Nó có ích cho

người tìm việc ở b ấ t cứ ngành nghề nào Có khoảng

hơn 10.000 cuốn sách và bài báo viết về chủ đề săn việc Tuy nhiên, tro n g sô' đó có r ấ t ít cuốn sách tập trung vào những nhu cầu cụ thê m à sinh viên vừa

tố t nghiệp đang cần

Sinh viên không giống với những người khác Đặc điểm quan trọ n g để p h ân b iệt sin h viên với những người đang săn việc khác chính là sự không chắc chắn về cuộc sông H ầu h ế t sinh viên đều không biết

họ m uôn làm gì với cuộc sống của m ình cũng như

15

không b iết m ình ỏ' đâu trong 5 hay 10 năm tới sau khi tố t nghiệp.

K hông b iết m ìn h muôn làm gì trong m ột thời gian cũng không p hải là vấn đề Nhiều người sống

cả đời m à không b iết chính xác m ình muốn làm gì Tuy vậy, m ột số người k h á chắc chắn về mục tiêu của họ sau khi tố t nghiệp và họ từng bước th ay đổi suy nghĩ qua thời gian

Số lượng sin h viên tố t nghiệp ngày càng nhiều

sẽ thúc đẩy họ th u y ế t phục n h à tuyển dụng rằ n g họ xứng đáng được thuê Tôi sẽ đưa ra những cách giúp sinh viên vượt qua việc họ không chắc chắn m ình

m uốn làm gì và ở đâu, cũng như cách vượt qua trở ngại với m ột sơ yếu lý lịch còn h ạ n chê

M ột điểm k h ác b iệt nữa của cuổn sách là sự k ê t hợp giữa những ý tưởng công nghệ và chiến th u ật Công nghệ luôn th ay đổi cách làm việc của chúng ta trong hầu h ế t các n ền công nghiệp và nghề nghiệp

Nó cũng ả n h hưởng đến quá trìn h tìm việc M ột cuốn sách được v iết cách đây 10 năm đã liệ t kê m ột loạt danh sách việc làm tr ê n m ạng In tern et Thời đó,

In te rn e t được xem như phương tiệ n công nghệ đổi mới n h ấ t hỗ trợ tìm việc cho b ấ t cứ ai Trong 10 năm qua, nhiều người đã tìm được việc nhờ phương thức này Trong mỗi chương, tôi sẽ chia sẻ cùng bạn những chiến th u ậ t dựa vào công nghệ mà bạn nên biết

K iến thức sâu sắc tro n g cuốn sách được đúc r ú t từ

k in h nghiệm làm việc tro n g môi trường công nghiệp

đa d ạn g tr ê n 30 năm của tôi T rong suốt thời gian

đó, tôi đã th am gia tuyển dụng h à n g tră m ứng viên

để bố sung vào đội ngũ quản lý và điều h à n h cấp cao Tôi đã từng làm việc với những bậc th ầy về công nghệ ở Bell Labs và Silicon Valley cũng như M adison Avenue Tôi cũng đã làm việc với nhiều chuyên gia

PR ở New York và California Trong quá trìn h làm việc, tôi đã học hỏi nhiều k inh nghiệm th à n h công trong công việc của các ứng viên Tôi đã hiểu được nguyên n h â n th à n h công và th ấ t bại của họ

Hơn th ế nữa, những k iến thức đó còn chịu ản h hưởng từ công việc tôi đang làm: chuyên gia tiếp thị Tôi đã có hơn 20 n ăm giảng dạy kỹ n ăng tiếp th ị cho sin h viên chưa tố t nghiệp, đã tố t nghiệp cũng như n g h iên cứu sinh Tôi đã dạy học với vai trò là

th àn h viên chính thức của đội ngũ quản lý ở Đại học

Face được 8 năm Trong suốt thời gian làm việc như một giáo sư, tôi có cơ hội cô" v ấn cho sinh viên làm cách nào để có được và duy trì công việc đầu tiên sau khi ra trường N hững p h ả n hồi của họ giúp tôi điều chỉnh b ản th â n để phù hợp với th ế hệ sin h viên mới nhất Độc giả sẽ rú t ra cho m ình nhiều kinh nghiệm quý giá

Bên cạnh những k in h nghiệm thực t ế cũng như kiến thức chuyên m ôn, tôi cũng d àn h nhiều thời gian

để ngh iên cứu thị trường tuyến dụng cùng các chuyên gia Để có vốn k iến thức đa dạng, tôi đã phỏng vấn các chuyên gia cố v ấn nghề nghiệp trong và ngoài

trường đại học Tôi cũng cho tiế n h àn h phỏng vấn các n h à quản lý và chuyên gia về nguồn n h â n lực tại các tru n g tâ m việc làm N hững n h ậ n x é t của họ đã giúp tôi có được cái n h ìn sâu sắc về những kỹ n ăn g cũng như bí quyết cần th iế t để tru y ền lại cho b ạn

th ô n g qua cuốn sách này

ở chương I, “S ă n việc: N h ận b iết cơ hội tố t n h ấ t”, tôi đã tóm t ắ t n g ắ n gọn những nguồn thông tin chính

m à b ạ n có th ể sử dụng để định hướng tìm việc Tôi cũng n g h iên cứu loại công việc m à sin h viên mới

tố t nghiệp đang tìm kiếm Đồng thời, tôi sẵn sàng giúp đỡ họ tìm được công việc m ong m uốn thông qua những lựa chọn cụ thể

Nếu như đã k h o an h vùng được những công ty m à

b ạn muốn làm việc, b ạ n sẽ cần những tà i liệu cũng như kỹ n ăng đế' th u h ú t và duy trì sự chú ý của các nhà tuyển dụng, ở chương II, “C huẩn bị cho buổi phỏng vấn: Lập k ế hoạch tiếp th ị cho b ản th â n ”, tôi đã nêu

cụ th ể cách v iết th ư xin việc, lý lịch cá n h â n cũng như các kỹ n ăn g liên quan tới tra n g web cá n h ân N hững

k iến thức trong chương này chủ yếu tậ p tru n g giúp các b ạn trở th à n h tốp đầu tro n g d anh sách các ứng viên và sau đó duy trì công việc của m ình

Tôi sẽ giúp b ạ n p h á t triể n k ế hoạch tiếp th ị bản

th ân Kế hoạch n à y liên quan tới việc tạo nên thương hiệu riên g và quan trọ n g hơn là k h ẳ n g đ ịn h thương hiệu cá n h â n của bạn N hững n h à tiếp th ị chuyên nghiệp thường tậ p tru n g ngh iên cứu điều gì tạo n ên

sự khác b iệt về thương hiệu của họ với các đồi thủ cạnh tra n h Bạn cũng n ên làm điều này, và tôi sẽ hướng dẫn bạn cách làm điều đó.

B ạn chỉ có th ế mua b án khi trực tiếp giao tiếp với

n h à tuyển dụng Chương III, “Vượt qua buổi phỏng vân: Xây dựng mối quan hệ và rao b án b ản th â n ”,

sẽ cung câp cho b ạ n tấ t cả những gì cần b iết trong

b ấ t cứ tìn h huống nào của cuộc phỏng vấn Tôi sẽ hướng dẫn b ạn cách trả lời những câu hỏi tìn h huống hóc búa m à người phỏng vấn đ ặ t ra cho bạn B ạn

sẽ được xem như ứng viên sáng giá cho công việc, vì vậy bạn cần học hỏi những nguyên tắc vàng trong phỏng vấn

Chương IV, “N h ậ n được lời mời: K ết thúc cuộc

m ua b á n ”, sẽ cung cấp cho b ạn nhữ ng th ô n g tin cần

th iế t để có được m ột lời đề nghị h ấp d ẫn từ nhà

tu y ển dụng Nó cũng đưa ra nhữ ng chiến th u ậ t giúp

b ạ n k h ẳ n g định được vị trí của m ình trong tương lai Chương này bao gồm những gợi ý giúp bạn liên

h ệ với n h à tuyển dụng m ột cách chuyên nghiệp sau

k h i đã có nhữ ng liê n hệ bước đầu với họ B ạn sẽ học hỏi được kỹ n ă n g thương lượng tiề n lương và cách gia tă n g cơ hội có được công việc k h ác cho b ản

th â n ngay khi b ắ t đầu công việc đầu tiên Liệu b ạn

n ên xoay vòng tro n g công việc của m ình hay tìm

k iêm cơ hội tô t hơn tro n g m ột công ty mới? H ãy đảm bảo bạn sẽ có m ột công việc ngoài công việc

b ạ n đang làm

Mục tiêu của cuốn sách là tr ả lời n h a n h tấ t cả những câu hỏi về việc tìm kiếm việc làm Tôi đã làm theo cách n à y vì tôi b iết bạn không có nhiều thời gian rỗi N hiều người không n h ậ n th ấ y rằ n g cuộc sống sin h v iên đã k ê t thúc sau khi tố t nghiệp

Họ quên m ấ t r ằ n g mỗi p h ú t mỗi giây có giá tr ị như

th ế nào

Mặc dù tôi đã sử dụng th u ậ t ngữ “công ty ” khi đề cập đến các n h à tuyển dụng, nhưng th u ậ t ngữ này nói chung t ấ t cả các tổ chức Nếu b ạ n quan tâ m đến các tổ chức p h i ch ín h phủ, cơ quan n h à nước, cơ sở giáo dục hay cơ sở y tế, th ì cuốn sách n ày sẽ giúp

b ạn tìm ra đường đi đúng đắn để có được công việc

mơ ước

(§ăft uìệc:

J {k ậ n biết cơ hội tốt nhất

“Người giàu nhất th ế giới là người

biết tìm kiếm và xây dựng m ạng lưới công việc, còn những người khác chí biết tìm việc”.

Robert T Kiyosaki

PHÁT TRIỂN THƯƠNG HIỆU CÁ NHÂN

N hững n h à tiếp th ị th àn h công thường có những

đ án h giá sâu sắc về sản phẩm hay thương hiệu mà họ đang chào bán Họ nghiên cứu p h ả n ứng của khách

h àn g m à họ tiếp cận để hiểu k h ách h àn g nghĩ gì

về công ty cũng như b iết khách h à n g n h ậ n thức về

^ 2 1

công ty như th ế nào Thương hiệu chính là th u ậ t ngừ gắn liền với sản phẩm Thương hiệu p h ản án h biểu tượng và ý tưởng m à n h à p h â n phôi muốn gắn cho sản phẩm của m ình.

Thương hiệu th ể h iện c h ấ t lượng sản phẩm tới

k h á ch h à n g tiề m n ăn g Các chuyên gia tiế p th ị thường tậ p tru n g vào việc g ắ n sản phẩm của m ình vào khách h à n g mục tiêu B ằng cách này, những

n h à tiếp th ị hy vọng đ ạ t được lợi nhuận cao n h ấ t khi họ đã đầu tư thời gian, tiề n bạc vào chiến lược

p h á t triể n của họ

N hững kỹ n ăn g tiếp th ị n ày cũng được áp dụng cho sin h viên khi bước vào th ị trường việc làm B ạn cần “b á n ” thời gian cũng như kỹ năng cho các nhà tuyến dụng Mục tiêu là th u y ết phục nhà tuyển dụng mua sả n phẩm - là bạn Tại sao họ phải thuê bạn?

Để tr ả lời câu hỏi này, bạn cần làm những gì m à các

n h à tiếp th ị đã làm B ạn cần p hải tập tru n g xác định

và p h á t triể n thương hiệu cá nhân

Thương h iệu cá n h â n của bạn tập hợp những phẩm c h ất tố t đẹp của riên g bạn Nó phản á n h con người b ạn như cách ă n mặc, nói năng, th ái độ cư xử với mọi người N hững thứ mà bạn có chính là những yếu tố tạo nên thương hiệu cho họ Khi mọi người nói rằng, “Cô ấy làm việc th ậ t chăm chỉ”, “Anh ấy không bao giò' từ bỏ mục tiêu ”, “Cô ấy là người đáng tin cậy”, hay “Anh ấy là người tố t”, th ì đó chính là những đặc điểm tạo nôn thương hiệu của m ột người

22

Một nhà quản lý tru y ền thông bộ phận tuyển dụng của m ột quốc gia đã chỉ ra rằn g , “M ột trong những sai lầm th ông thường của sinh viên là họ không thực

sự hiểu thương hiệu cá n h â n là gì Điều này sẽ gây

b ấ t lợi cho sin h viên k h i người phỏng vấn yêu cầu họ

h ã y nói đôi điều về b ản th â n và dĩ n h iên buổi phỏng

v ấn sẽ trớ th à n h cuộc trao đổi thiếu ă n n h ậ p ”.Lập k ế hoạch xác định tại sao thương hiệu của bạn lại nổi b ậ t hơn những thương hiệu khác là chìa khoá định vị thương hiệu Xây dựng và p h á t triể n thương hiệu là m ột tro n g những bước quan trọng n h ấ t mà bạn cần làm trong quá trìn h tìm việc Làm mới thư xin việc cũng như lý lịch cá n h â n là điều r ấ t cần thiết Quan trọng hơn, b ạn cần p hải xác định được m ình cần gì.Các n h à tiếp th ị luôn có sự khác biệt, đó là vì họ

b iết cách đ ịn h vị sản phẩm m à họ đang chào bán Những n h à tiếp thị th ô n g m inh b iết rằn g m ột thương hiệu nổi b ậ t cần phải xác định được ba yêu tố:

1 S ản p h ẩm

2 N hững đặc tín h và m ặ t ưu trội của sản phẩm

3 Làm cách nào để nổi b ậ t hơn

Hãy áp dụng chiến lược này vào công cuộc săn việc của bạn B ạn cần p h ải xác định và th ể h iện được b ạn

là ai; b ạn có những kỹ n ăn g và b ằng cấp gì và bạn làm gì để luôn nổi b ậ t hơn những ứng viên khác

Có r ấ t nhiều lý do thúc đẩy m ột ứng viên th à n h công phải p h á t triể n được m ột thương hiệu cho riêng

23

m ình Thứ n h ấ t, k h i b ạn gặp m ột người có th ể giúp đõ' b ạn tro n g quá trìn h tìm việc, b ạ n phải làm gì để hướng sự chú ý của họ tới m ình? B ạn muốn mọi người tiếp n h ậ n bạn n h ư th ế nào? Khi b ạ n tìm hiểu các vị

tr í tuyển dụng, nhữ ng vị trí nào phù hợp n h ấ t với

k h ả n ăn g của bạn? Khi gửi thư xin việc hay sơ yếu lý lịch tới n h à tuyển dụng, bạn cần tập trung vào những nội dung chính nào? Quá trìn h định vị thương hiệu

sẽ nảy sin h câu tr ả lời cho nhữ ng câu hỏi này.Trong quá tr ìn h xây dựng thương hiệu cá nhân,

b ạn có th ể học hỏi các bước tạo n ê n th à n h công từ các chương trìn h quảng cáo M ột trong những nhà quảng cáo nổi tiế n g trong vòng 100 năm qua là David Ogilvy - người sá n g lập Trung tâ m tiếp th ị và quảng cáo to àn cầu Ogilvy & M ather Người ta nói rằn g ông luôn tìm k iếm những th ị trường đầy cạnh tra n h

để có th ể b án sản phẩm của k h á ch hàng Một trong những k hẩu hiệu nổi tiến g của ông là “Chỉ có Dove mới chứa 1/4 h à m lượng kem dưỡng ẩm ” B ạn hãy chú ý rằ n g cách sử dụng câu đơn, n gắn gọn này đã

đ ạ t được ba tiêu chí quan trọ n g của quá trìn h định

vị thương hiệu cá n h ân

M ột thương hiệu khác m à tôi đ án h giá cao là BMW Đây là thương hiệu r ấ t th à n h công trong việc

th ấu hiểu tâm lý k h ách hàng K hẩu hiệu “Cỗ m áy lái tuyệt đ ỉn h ” đã góp p h ần tạo n ê n ấ n tượng sâu đậm trong tâm trí của nhiều người Có r ấ t nhiều những

k hẩu hiệu khác ngoài Dove hay BMW m à bạn có th ể

24

học hỏi cách xây dựng thương h iệu b ản th â n khác

b iệ t với những ứng viên khác

P h á t triể n thương hiệu không thuộc ngành khoa học tê n lửa, tuy n h iên chúng ta không th ể làm nó tro n g vòng năm phút Nó đòi hỏi phải có sự nỗ lực

h ế t m ình N hững người làm việc cho David Ogilvy

đã kể cho tôi b iết ông chỉ dẫn n h â n viên của m ình

“C h ấ t vấn sản p h ẩm cho tới khi nó tự thú tộ i” Ý của ông là người q uản trị thương hiệu phải p h ân tích được m ột sản phẩm cần có thông điệp nào để tạo n ên chiến dịch tiếp th ị lâu dài B ạn chính là n h à quản trị thương hiệu của chính m ình B ạn cũng cần phải phân tích và đ ánh giá được b ạn là ai và làm được gì

B ạn hây giới th iệu thương hiệu của m ình tới nhà tuyển dụng B ạn cũng có thể' lường trước tìn h huống các n h à tuyển dụng sẽ muốn bạn chia sẻ với họ những câu chuyện về cuộc sống của bạn đã làm cho b ạn trở

n ê n k h ác b iệt và th u h ú t hơn các ứng viên khác.Khi bạn tiế n xa hơn trong quá trìn h săn việc, nhà tuyển dụng sẽ r ấ t m uốn b iết điều gì đã thúc đẩy bạn

N hiều khi họ r ấ t thích thú khi nghe những thông tin chung chung về b ạn như b ạn sin h ra và lớn lên ở đâu H ãy chia sẻ th ô n g tin này với họ trong sự liên

hệ với thương hiệu cá n h â n của bạn

P h á t triể n thương hiệu không yêu cầu bạn phải

đi vào những cánh rừng và suy ngẫm khi đang ở

trong m ột th ế giới tự n h iê n n h ư n h à văn H enry David Thoreau B ạn cũng không cần phải gặp những

người theo th u y ết du già ở những dãy núi H im alaya

để ngh iên cứu về chân lý và á n h sáng Việc định vị thương hiệu b ản th â n còn dễ dàng hơn m ột bài tậ p

“Tại sao tôi ở đây và cuộc sông có ý nghĩa gì” B ạn phải b iết được m ình có những đặc điềm nào khác b iệt với những người k h ác đế các n h à tuyển dụng đ án h giá cao b ạn khi so sá n h với các ứng viên khác.Quá trìn h này đòi hỏi b ạn phải xác định và p h á t triể n được thương hiệu gắn liền với mục tiêu của b ả n

th ân Các n h à tiếp th ị gọi đó là “tuyên ngôn tầm n h ìn thương h iệu” N hững ứng viên să n việc cũng cần p hải

có m ột tầm n h ìn thương hiệu

Thương hiệu của sin h viên mới tố t nghiệp là m ột

sả n phẩm đang ho àn th iện B ạn có th ể h ìn h th à n h những n h ậ n thức b ạn là ai, thương hiệu của b ạn là

gì và gắn những n h ậ n thức này với mục tiêu của

m ình B ạn kh ô n g th ể h o àn to àn điều k h iển được tương lai, tuy n h iên b ạ n có th ể hướng những h à n h động của m ình tới những tiêu chuẩn và mục tiêu của

b ản th ân

N hiều người să n việc đã có những lợi th ế từ việc

p h á t triể n Tuyên ngôn Tầm n h ìn Thương hiệu trước khi tạo sơ yếu lý lịch M ột Tuyên ngôn Tầm n h ìn Thương hiệu có th ể giúp b ạn hướng tới mục tiêu và thương hiệu của m ình Đó không phải là những bài

tả n văn hay những b ài v iết học th u ật N hững Tuyên ngôn T ầm n h ìn Thương hiệu này có độ dài từ m ột đến hai tra n g chứa đựng những th ô n g tin quan trọ n g

về bạn H ãy tự đ ặ t những câu hỏi để có những câu trả lời làm cơ sở cho Tuyên ngôn Tầm n h ìn Thương hiệu của bạn N hững câu hỏi tiêu biểu bao gồm:

1 Tôi muôn d àn h thời gian cả ngày làm việc như

Tuyên ngôn của sinh viên chuyên ngành giáo dục:

Tôi m ong m uốn g ặ t hái được nhiều k in h nghiệm

và có được m ột n ề n giáo dục tiê n tiế n để có th ể

th ay đối cuộc sống của sinh viên

Tuyên ngôn của sinh viên chuyên ngành báo chí:

Tôi m uôn trở th à n h m ột n h à lã n h đạo trong

n g àn h công nghiệp tin tức và chia sẻ k iến thức

về nhữ ng chính sách nhà nước và k in h tế

Tuyên ngôn của sinh viên chuyên ngành dinh dưỡng:

Tôi m uốn trở th à n h m ột chuyên gia dinh dưỡng

về nhữ ng v ấ n đề tác động tới phụ nữ và góp

p h ần giải quyết nhưng v ấn đề về dinh dưỡng ở các nước nghèo.

Để có thế xác định được thương hiệu của m inh,

b ạn h ãy trả lời những câu hỏi sau: Điều gì tạo nên

sự khác b iệt ở bạn? Điều gì làm bạn tuyệt hơn? B ạn

có lợi th ế gì? Thông điệp hay ấ n tượng nào m à bạn muốn gửi gắm tới những người b ạn gặp trực tiếp, qua điện thoại hay trực tuyến?

H ãy nghĩ về những lập luận hỗ trợ bạn trả lời câu hỏi làm th ế nào đế bạn trở n ên khác biệt và tuyệt hơn Các n h à tiếp th ị thường đề cập đến điều này như “lẽ phải dể tin tưởng” T ất cả những câu hỏi này đều nhằm

kh ẳn g định những lợi ích mà bạn m ang lại cho công việc đế th u y ết phục các nhà tuyển dụng thuê bạn.Nếu b ạn không chắc chắn về những lợi th ế của

m ình, hãy th am khảo lời tư vân của những người biết

rõ về bạn H ãy nhò' họ giúp b ạn n h ậ n ra được những điểm m ạn h của m ình H ãy gặp gỡ những giáo su' mà bạn đã từng học hay các n h à tuyển dụng bạn đã làm việc hay thực tập H ãy cân nhắc kỹ càng những n h ậ n

x ét của những người b iết rõ về bạn và có m ột cái nhìn khách quan H ãy th ậ n trọ n g với những lời n h ậ n xét của những người yêu m ến bạn Họ là những người r ấ t

th â n th iế t với bạn và những n h ậ n xét của họ cũng bị

ả n h hưởng bởi việc họ yêu thương b ạn như th ế nào

K ết quả là những đ ánh giá của họ nhiều khi không được k h ách quan

Có r ấ t nhiều phương tiệ n hay chỉ d ẫn có sẵn giúp bạn p h át triể n quá trìn h định vị thương hiệu cá nhân

Một cuốn sách nổi tiến g về đề tà i này là K hảm p h á

sức m ạ n h 2.0 (S tren g th F in d ers 2.0) của tác giả Tom

Rath Dựa trê n công trìn h do tồ chức Gallup triể n khai, cuốn sách đã cung cấp những chiến lược cũng như phương tiệ n để xác định và p h á t huy những th ế

m ạnh của bản th ân

B ạn cũng không cần phải đ ịn h vị thương hiệu

để trở th à n h ứng viên giỏi n h ấ t tro n g lĩn h vực của

m ình B ạn chỉ cần được các n h à tuyển dụng đ án h giá tố t hơn các ứng viên khác m à thôi B ạn cũng cần phải b iết b ạn m uốn gì và có lợi th ế tro n g lĩn h vực nào T rang bị cho m ình nhữ ng điều này, b ạn có thê th u y ết phục nhữ ng người k h ác rằ n g b ạn không

chỉ b iết b ạn đang ở vị tr í nào m à còn b iết được giá

trị của b ản th ân Khi giao tiế p với các n h à tuyển dụng, b ạn cần tậ p tru n g vào việc th ể h iệ n những

th ế m ạn h m à b ạn có th ể m ang lại cho công ty khi

họ thuê bạn

Miêu tả m ột cách rõ rà n g về thương hiệu cá n h ân

là yếu tố quan trọ n g khi b ạn chia sẻ vói những người bạn gặp Nó hình th à n h n ên cách b ạn thu h ú t và giao tiếp với mọi người H ãy nhớ, m ột số người quan hệ

xã giao hoặc người mới quen sẽ đòi hỏi ít thông tin hơn m ột n h à tuyển dụng tiềm năng Những điều mà bạn chia sẻ với n h à tuyển dụng phải chứa đựng nhiều thông tin bao gồm bạn là ai, b ạn làm được gì và tại

29

sao bạn lại có tiềm n ăn g hơn những người khác khi

b ạn đang ở tro n g m ột môi trường chuyên nghiệp

và được giới th iệ u với những người có th ể giúp ích cho quá trìn h să n việc của bạn Tốt nghiệp chuyên

n g àn h báo chí cũng có nhiều th á c h thức bởi đây là

m ột nghề phổ b iến và có tín h cạnh tran h Và lẽ

dĩ n h iên , b ạ n cần th ể h iệ n nhiều hơn câu nói “Xin chào! Tôi là N ancy S m ith ” B ạn sẽ không có cơ hội nói chuyện lại với m ột sô" người, vì vậy b ạn cần chia

sẻ nhiều hơn về b ả n th â n m ình H ãy cô" gắng thu

h ú t họ và b iến cuộc nói chuyện th à n h việc xây dựng môi quan hệ H ãy cô" gắng cho người k h ác b iết bạn thích công việc nào

Nếu b ạn cảm th ấ y có cơ hội để có th ể tiếp th ị bản

th â n th ì hãy n h a n h chóng nắm lấy cơ hội đó Tôi luôn khuyến khích các b ạn chia sẻ những sở thích hay kỹ n ăn g đặc b iệ t ngoài chuyên n g àn h học của

m ình H ãy định h ìn h xem bạn là ai và b ạn có những kinh nghiệm nào m à b ạ n nghĩ người m à m ình đang giao tiếp sẽ cảm th ấ y thú vị

Sự khác b iệt quan trọ n g giữa thương hiệu cá nh ân

và thương hiệu thương m ại là thương hiệu cá n h ân

có nhiều k h ía cạnh hơn N hiều người r ấ t phức tạp,

30

họ sở hữu nhiều sở thích và kỹ năng N hững sở thích

và kỹ năn g này đều góp p h ần tạo nên thương hiệu

cá nhân H ãy cung cấp những th ô n g tin liên quan tới thương hiệu cá n h â n của bạn m à p h ản án h sở thích

và kỹ năn g phù hợp n h ấ t cho m ộ t cuộc nói chuyện đặc biệt Ví dụ, nếu bạn đang th ảo luận với người đang tìm kiếm m ột nhà báo để v iết về chuyên mục sức khoẻ (và tấ t n h iên b ạn cảm th ấ y quan tâm và

có k iến thức về sức khoẻ), bạn có th ể th êm “r ấ t quan tâm tới những bài v iết trong chuyên mục sức khoẻ” Một câu giới thiệu h oàn chỉnh tro n g ví dụ này sẽ là

“Xin chào, tôi là N ancy Sm ith Tôi là n h à báo tố t nghiệp trường Syracuse và r ấ t quan tâm tới chuyên mục sức khoẻ”

Dĩ nhiên, bạn p h ải chuẩn bị chu đáo để đảo ngược tìn h th ế khi trả lời những câu hỏi tiếp theo trong buổi phỏng vấn T ấ t cả đều phải xuất p h á t từ thực

tế và những đặc tín h mà b ạn sở hữu B ằng cách th ể hiện bạn là ai như tro n g đời thực, bạn sẽ cảm th ấy

tự tin hơn khi giao tiếp với những người khác và bạn cũng có th ể tạo sự th u y ết phục tro n g b ấ t cứ câu hỏi nào dựa trê n nền tả n g của chính m ình

Giá trị của việc chia sẻ những điều thú vị bên ngoài tên tuổi của b ạn là nó đem lại cho b ạn và người khác cảm giác thoải m ái khi thảo luận b ấ t cứ đề tài nào N hững bài v iết về chăm sóc sức khoẻ trong ví

dụ vừa rồi được xem như bước n h ảy cho phép bạn và người mà b ạ n đang giao tiếp có th ể chuyến tới cuộc

31

nói chuyện sâu hơn về vấn đề cả h ai đều quan tâm

B ằng cách cung cấp th êm những th ô n g tin liên quan tới thương hiệu cá n h ân , bạn sẽ có cơ hội xây dựng mối quan hệ

Để bước vào giai doạn tiếp theo, b ạn cần cung cấp

th êm nhiều chi tiế t về k in h nghiệm cũng như bằng cấp đế’ th êm th ô n g tin vào thương hiệu cá n h â n của bạn Mục tiêu là th u y ết phục các n h à tuyển dụng

rằ n g b ạn có lợi th ế tro n g công việc hơn những ứng viên khác B ạn k hông n ê n nói th ẳn g , “Tôi thực sự tôt hơn họ” vì nó được xem là quá kiêu ngạo Tuy nhiên,

b ằng cách nào đó b ạn cũng cần cho mọi người b iêt

rằ n g b ạn r ấ t đặc biệt

Trở lại với ví dụ về nghề báo, b ạn có th ể nói thêm ,

“Tôi là m ột trong số ít những sinh viên vừa tố t nghiệp

có k in h nghiệm tro n g lĩn h vực chăm sóc sức khoẻ khi còn đi học cũng như trong thực tê N hiều bài th u y êt trìn h , báo cáo khoa học hay những kinh nghiệm khi

đi thực tập của tôi đều tập trung vào những đề tài liên quan tới sức k hoẻ” Câu nói n ày ngay lập tức tạo hiệu ứng k h iến b ạn trở n ên m ột ứng viên khác b iệt với những người khác

Nếu b ạ n không có những k in h nghiệm cụ th ể

th ì ngay bây giờ h ãy b ắ t đầu n ắm lấy những kinh nghiệm cần th iế t để tạo n ên sự k h ác b iệt với những ứng viên khác B ạn có th ể áp dụng khi đi thực tập hay làm tìn h nguyện viên để giúp đỡ cộng đồng vì mục tiêu cao cả H ãy đúc rú t n h iều kỹ n ăn g cũng

32 ^% *.^

như k in h nghiệm quý báu tro n g quá trìn h tìm kiếm côrg việc mơ ước.

N hững sinh v iên cũ liên lạc với tôi sau khi tố t nghiệp đã nói rằ n g h iện tạ i họ có những đam mê mới nhưng lại khô n g có k in h nghiệm Họ hỏi tôi phải làm gì Tôi đã khuyến khích họ n ên phỏng vấn các chiyên gia về lĩn h vực m à họ quan tâm và hãy tạo mộ; blog về đề tà i n ày và những gì họ đã học hỏi đưẹc N hững h o ạ t động n ày sẽ đem lại cho sinh viên kinh nghiệm , k iến thức, các m ẫu sơ yếu lý lịch, và những môi liên hệ Dĩ nhiên, khi có ý định tạo blog, bạr h ãy chắc rằ n g b ạn đã có ý tưởng để viết Nếu

có lam mê hay sở th ích trong m ột lĩn h vực, bạn sẽ

có nhiều thứ để viêt Điều này sẽ giúp bạn trở nên khí.c b iệ t trong cuộc cạnh tran h

Khi chỉ có 10 hoặc 20 giây để nói với người khác về bản th ân , bạn sẽ tìm th ấy nhiều cơ hội Chia sẻ định

vị tnương hiệu theo cách thú vị và dễ hiểu th ì cần phải thụ; hàn h Điều này sẽ giúp bạn trưởng th à n h trong thự: tiễn Hãy bổ sung những chi tiế t định vị bản th ân

và sau đó thực h àn h lại trong 20 giây Truyền đ ạt định

vị thương hiệu m ột cách ngắn gọn chính là cách rèn

luyèn hiệu quả Nó được gọi là bài p h á t biểu quảng bả

vì ró được thực h iện n h an h chóng và thời gian diễn

ra Hi nói chỉ trong vài ba phút Đây chính là lời p h át ngôn quan trọng n h ấ t m à bạn có th ể làm được

Trong khi độ dài của bài p h á t biểu quảng bá là

cơ sở để b ạn giới th iệ u b ản th â n , th ì bạn cũng có th ể

tìm kiếm nhiều cơ hội khi có th êm thời gian H ãy chuẩn bị sẵ n sàn g để thảo lu ận về bản th â n trong vòng 20 đến 30 p h ú t nếu n h à tuyển dụng cho phép bạn sử dụng lượng thời gian đó H ãy suy nghĩ th ấ u đáo khi quyết định đâu sẽ là nơi bạn tìm th ấ y cơ hội

để tiếp th ị b ản th â n Khi có nhiều thời gian hơn, b ạn

n ên chuẩn bị những chi tiế t cụ th ể, những n é t riên g

b iệt để k h ẳ n g đ ịnh lại thương hiệu

Chương II sẽ cung cấp những tà i liệu th am khảo

m à nhiều sinh v iên đang sử dụng để tiếp th ị thương hiệu cá n h â n của họ trê n m ạng In tern et Khi tiế n

h à n h tiếp th ị b ả n th â n , b ạn cần phải cập n h ậ t nó thường xuyên Việc b ạn nghĩ về m ình ra sao và người khác nghĩ gì về b ạ n sẽ th ay đổi B ạn hãy tự tin rằ n g

m ình đang làm chủ thương hiệu của bản th â n và h ãy

th ể h iệ n điều n ày bằng cách tiế p tục duy trì và làm mới thương hiệu

TẬP TRUNG THEO ĐUỔI NHỮNG c o HỘI

M ột khi đã đưa ra bài p h á t biểu quảng bá, b ạn cần tậ p tru n g theo đuổi những cơ hội K hông có số lượng cơ hội nào được ấ n định trước đê bạn theo đuổi Nếu như b ạ n không có k h ả năng lựa chọn, bao gồm cả những cơ hội việc làm , th ì bạn sẽ phí phạm

r ấ t nhiều thời gian và cảm th ấ y n h ụ t chí khi th ấ y

m ình không n h ậ n được cuộc gọi nào Tuy n h iên , nếu

như khoanh vùng quá hẹp, b ạ n có th ể bỏ lỡ nhiều thứ B ạn có th ể đã bỏ qua những điều mới mẻ trong cuộc sống.

Lời khuyên của tôi là b ạn cứ h ãy khoanh vùng rộng tro n g quá trìn h tìm việc trừ khi b ạ n b iết chính xác m ình muôn làm gì, muốn thực h iện điều đó ở đâu và m uôn làm việc ở đâu Nếu b ạn là người b iết chính xác m ình muôn làm gì ngay sau khi ra trường

th ì b ạn th ậ t m ay m ắn B ạn có thế’ bỏ qua chương này

và đi tới chương tiếp theo Tuy n hiên, cũng có thế bạn m uôn k h ẳn g định lạ i mục tiêu bằng cách xem lại những tà i liệu trong chương n ày vì điều này có

th ể giúp b ạn chọn lọc hướng đi của m ình

C ách đầu tiê n để tiế n h à n h n h ậ n b iế t nhữ ng cơ hội ch ín h là quyết định k h o an h vùng địa lý B ạn cần p h ải quyết định nhữ ng vùng nào của đ ấ t nước (rộng hơn là th ế giới) làm b ạ n quan tâ m và nhữ ng khu vực nào b ạn m uôn trá n h N hữ ng chuyên gia tiế p th ị thường khởi đầu b ằn g việc k h o an h vùng

rộ n g lớn k h á c h h à n g mục tiê u và sau k h i p h â n tích th ị trường, họ thu h ẹ p lại B ạn cũng n ê n làm như vậy

B ất cứ nơi nào b ạn khoanh vùng cũng có th ể chỉ thích hợp trong một hoặc hai năm B ạn có th ể luôn phải di chuyển tới nơi khác khi bạn nghĩ m ình sẵn sàng th ay đổi hoàn cảnh K hông có gì là vĩnh cửu Một số người thường chuyển tới những nơi không mấy thú vị và có ít cạnh tra n h tro n g công việc Hãy

cố gắng không h ạ n chế vùng địa lý R anh giới càng rộng, cơ hội càng nhiều.

XÁC ĐỊNH NHỮNG NGÀNH NGHỀ TIỀM NĂNG

Nếu đã k h o an h vùng địa lý th ì giò' b ạ n cần phải quyết đ ịn h xem n h ữ n g n g à n h hay lĩn h vực nghề nghiệp nào liên quan tới n g h iên cứu của bạn N hiều sin h viên vừa tố t nghiệp thường nghĩ rằ n g họ có nhiều h ạ n chế như ng trê n thực t ế không phải vậy

Họ thường h ạ n ch ế b ản th â n chỉ với những cơ hội nghề nghiệp thích họp với chuyên ngành của họ T h ật sai lầm k h i m ột sin h viên chỉ theo đuổi những cơ hội

h ên quan tới chuyên n g àn h của m ình

Trường học clạy cho b ạ n b iế t cách tư duy và giao tiếp Khi còn đi học, b ạ n có th ể học hỏi nhiều kỹ

n ăn g áp dụng cho m ột n g àn h nghề cụ thể T h àn h công tro n g hầu h ế t nhữ ng công việc không đòi hỏi

k in h nghiệm đều yêu cầu nhữ ng kỹ n ă n g giao tiếp

và p h â n tích hơn là sự th à n h th ạo những k iến thức

về chuyên n g àn h được học H ầu h ế t các n h à tuyển dụng đều b iết r ằ n g sự đa dạng về n g àn h nghề sẽ đáp ứng được yêu cầu của họ N hững yếu tô* quyêt định khi lựa chọn m ột ứng viên chính là những đánh giá của n h à tu y ển dụng xem ứng viên đó giao tiếp hiệu quả và có th ể tiế p th u công việc n h a n h chóng hay không

Tuy n h iên , cũng tồn tạ i n hữ ng ngoại lệ Nếu không b iết tiến g T ây Ban Nha, b ạn sẽ không có cơ hội làm p h iên dịch viên cho lãn h đạo trong chuyến

th ă m của ông tới N am Mỹ Dĩ n h iên , nếu không bao giờ có m ột khoá học về k ế toán th ì b ạn cũng không

th ể được thuê làm kiểm toán viên H ãy nhó' rằn g những ngoại lệ không phải là quy luật

Đừng thu hẹp những cơ hội m à m ình quan tâm

Nó có th ể giúp b ạn gia tă n g cơ hội việc làm trong những tìn h huống m à bạn không hề nghĩ tới Những điều này sẽ h ìn h th à n h nên con đường sự nghiệp đầy thú vị m à b ạn có lẽ chưa từng nghĩ tới khi b ắ t đầu quá trìn h să n việc

XÁC ĐỊNH THỊ TRƯỜNG TIỀM NĂNG

Các n h à tiếp th ị thường sử dụng nhiều kỹ th u ậ t

dể xác đ ịnh th ị trường cho sản phẩm của m ình Họ xác định được k hách h àng mục tiêu và sau đó h ìn h

th à n h những mối liê n hệ trực tiế p với khách h àn g bằng cách đáp ứng những nhu cầu của họ B ạn cũng

có thế làm như vậy B ạn có th ể khoanh vùng th ị trường cho lĩnh vực của m ình và h ìn h th à n h mối liên

k ế t với nhu cầu của k hách hàng

Quyết định loại công việc nào m ình muốn theo đuổi là bước r ấ t quan trọng trong việc th iế t lập những

ưu tiên M ột số sin h viên m ải mê theo đuổi mọi cơ

37

hội m à họ xem là có giá trị V ấn đề là họ thiếu tậ p tru n g và th iếu tín h hiệu quả Để không phải lãn g phí thời gian, bạn n ên tập tru n g vào những cơ hội phù hợp n h ấ t vói sở th ích và kỹ n ăn g của mình.

Có n h iều cách để thu h ẹp ngh iên cứu việc làm

và n g àn h nghề của bạn B ạn n ê n b ắ t đầu b ằng cách đến phòng giới th iệu việc làm ở trường m à b ạ n học

và n ên thực h iệ n sớm n h ấ t có thể N hững n h â n

v iên ỗ đó sẽ giúp b ạ n tậ p tru n g vào những công

việc phù hợp n h ấ t với sở thích, kỹ n ăn g và k in h nghiệm của bạn

N hững cô" vấn nghề nghiệp cho sinh viên thường

là những giảng viên hiểu b iết n h ất Họ r ấ t n h iệ t tìn h

và quan tâm tới th à n h công của sinh viên N hiều người tro n g số họ có mốì h ê n hệ gần gũi n h à tuyển

dụng và cố vấn cho các tố chức bên ngoài trường, ơ

chương II, chúng tôi sẽ p h ân tích cách làm việc với các chuyên gia dịch vụ việc làm đề bạn có thê sử dụng thời gian m ột cách hiệu quả n h ất

H ầu h ế t sin h viên đều th à n h công tro n g những lĩn h vực m à họ quan tâm và có những kỹ n ă n g liên quan Để giúp sin h v iên thu hẹp môi quan tâm , tôi

đã hướng dẫn họ làm m ột bài tập Chúng tôi p h á t triể n m ột danh sách việc làm mà sinh viên có th ể cân nhắc Tôi yêu cầu sin h v iên đ á n h giá nghề nghiệp theo thứ tự từ 1 đến 10 Tôi cũng yêu cầu họ

tự đ ánh giá xem họ thích thú điều gì tro n g nhữ ng công việc này Sau đó, tôi yêu cầu họ chỉ ra những

kỹ n ăn g họ n ghĩ là họ có th ể áp dụng vào những công việc này.

N hững nghề nghiệp p h ản á n h mức độ cao về sở thích và kỹ n ă n g n ên xếp từ 7 đên 10 theo từng lĩnh vực Còn nhữ ng nghề p h ả n ánh mức độ th ấ p về sở thích hay kỹ n ăn g th ì xếp từ 1 đến 4 Dĩ nhiên, bạn

đế b ạn có th ể tạo bảng cho riên g m ình

Có r ấ t nhiều loại nghề nghiệp có th ể được xếp vào m ột tro n g bôn hộp ưu tiê n p h ả n á n h trong bảng

N hững nghề m à sin h viên đặc b iệt thích thú và có

kỹ n ăn g sẽ được xếp vào góc b ên phải ở trê n cùng của bảng N hững nghề nghiệp n ày cần sự quan tâm nghiêm túc và được xếp vào vị trí ưu tiê n n h ất Những công việc này cần sự tập trung nghiên cứu Còn những nghề ở góc trá i b ên tr ê n hay góc phải bên dưới của

b ảng phải có c h ấ t lượng tương xứng N hững nghề nghiệp này đòi hỏi sự quan tâ m vừa phải và được xếp vào vị tr í ưu tiê n th ấ p hơn Và những công việc

ở góc trá i bên dưới bảng b ạn n ên trán h

Có n h iều th ác h thức với bài thực h à n h này Một

số sinh viên đã nói với tôi rằ n g họ luôn thích thú với mọi thứ Đừng chú ý tới mức độ yêu thích của bạn,

b ạn p hải đ ặ t ra những ưu tiê n để có th ể sử dụng thời

39

gian h iệu quả n h ấ t Trong khi thực h àn h bài tập này,

b ạn p hải tu ân theo kỷ lu ật và sắp đ ặ t theo những

ưu tiên B ạn có th ể thích thú với mọi thứ, tuy nhiên

h ã y luyện tậ p cho tới khi nào bạn chọn được nghề

n g h iệp yêu thích n h ấ t

N ếu b ạn không có hứng thú hay đam mê trong b ấ t

cứ công việc nào th ì cũng đừng lo lắng N hiều người

th à n h công cũng không chắc chắn họ muốn làm gì khi vừa tố t nghiệp Trong thực tế, nhà cố vấn quản lý nổi tiế n g n h ấ t th ế kỷ trước - P eter Drucker thường

n h ậ n x é t về những sở thích và mục tiêu trong cuộc

sống của ông ớ tuổi 58, ông đã được tờ báo T âm lý

học ngày nay trích d ẫn rằ n g ông không b iết m ình

m uôn làm gì khi lớn lên

M ột sô' người luôn th a y đổi mục tiêu và theo đuổi

n h ữ n g ước mơ mới tro n g cuộc đời Điều đó h ế t sức

b ìn h thư ờng và b ạn cũng có nhiều cơ hội để thay đổi mục tiêu của m ình Nếu h iện tạ i b ạn không có dam m ê th ì cũng có những th ứ làm b ạn thích thú hơn n h iều th ứ khác H ãy tìm kiếm những công việc tro n g n h ữ n g lĩnh vực m à b ạn có th ể p h át triể n niềm dam mê

4 0

BẢNG KỸ NĂNG-SỞ THÍCH

Cao

Ưu tiê n 2:

Quan tâm vừa phải những công việc này

Ưu tiê n 1:

Hết sức quan tâm những công việc này

Ưu tiê n 3:

Tránh những công việc này

Ưu tiê n 2:

Quan tâm vừa phải những công việc này

Thíp * -s5™ ẽS - Cao

Khi đã thu hẹp được trọ n g tâm th ì b ạ n có th ế hiểu hơn về những k h ả n ăng có ích cho b ạ n từ m ột

số nguồn được nhiều người quan tâm

NHẬN DẠNG NHÀ TUYỂN DỤNG TIỀM NĂNG

Khoanh vùng địa lý và lĩn h vực n g à n h nghề là bước thứ hai trong quá trìn h tìm kiếm cơ hội phù hợp với thương hiệu của bản th ân Bước th ứ ba là n h ậ n dạng những n h à tu y ển dụng tiềm n ă n g tro n g vùng

^iỂLá.1

địa lý và lĩnh vực ng àn h nghề thu h ú t bạn B ạn cần phải p h á t triể n nhữ ng gì mà chúng tôi đề cập đến như “khách h àn g tiềm n ăn g ” Những k hách h àn g tiềm n ăn g chính là h u y ết m ạch của tiếp th ị trực tiếp

và bán h àn g chuyên nghiệp Khách h à n g tiềm n ăn g phải được p h á t tr iể n để tạo n ên cuộc m ua bán Điều này cũng đúng k h i tìm việc B ạn cần p hải p h á t triể n những khách h àn g tiềm n ăn g đế tìm được m ột công việc phù hợp

Trước khi cung cấp cho b ạn đường đi nước bước

để p h á t tr iể n k h ách h à n g tiềm năng, tôi phải lưu ý

rằ n g b ạn cần n g h iên cứu bảng công việc trực tuyến hay quảng cáo việc làm trê n các tờ báo Mặc dù có r ấ t nhiều nguồn quan trọ n g về khách h àn g tiềm năng, tuy n h iên đi sâu vào “th ị trường việc làm tiềm ẩ n ”

có vẻ như sẽ p h á t tr iể n nhiều khách h à n g tiềm n ăng hơn cho bạn

Người ta ước tín h rằn g m ột lượng lớn việc làm không được quảng cáo N hững ngành nghề có sẵn nhưng không được quảng cáo chính là m ột p h ần của

th ị trường việc làm tiềm ẩn Có nhiều lý do đề các

n h à tuyển dụng tin cậy vào th ị trường này, bao gồm tiế t kiệm chi phí quảng cáo, ngăn ch ặn những sơ yếu lý lịch không m ong muốn và trá n h được nhiều quy trìn h kiểm tra Vì vậy, bạn cần p h á t triể n nhiều nguồn khách h à n g tiềm n ăn g ngoài những quảng cáo trê n In te rn e t hay báo chí

4 2 _ ầ l f c » ' .