- Viée hpc sinh ta dat nhiéu giài quòc tè ehi nói lèn mot diéu ve khà nàng hpe tàp cùa hpe sinh, khà nàng tàp trung dào tao, rèn luyèn cùa càc tbày giào cùa ta, chù khòng nói ditpc trìnb
Trang 1QUYEN Tir CHU VA TU' CHIÙ TRÀCH NHIÉM
CÙA TRUÒNG DAI HOC - "KHOÀN 10"
TRONO GIÀO DUC DAI HOC Ò NU'ÒC TA HIÉN NAY
III Quyén txi chù va txi chiù tràch
nhiém cùa càc trUdng dai hpc - "Khoàn
W trong giào due dai hoc
TV Xày dUng càc t r u n g tàm dai hoc da
lình vUc \dn cùa quòc già
1 NHLTNG THÀNH TUtJ CHINH DÀ DAT DUOC
1.1 Thitc hién ditde mot bude xà bòi bòa giào due, dàn chù bòa iilià tritòng;
da daiig bòa càc loai bìiib dào tao : tàp trung, tai ebùc, giào diie tit xa: tritòng eòiig, bàli cóng, dàn làp tao diéii kién cho nhièii iigitòi ditpc bpe tap, ké eà hpe dai bpe
1.2 Trai qua mot tbòi ky liing tiuig kbimg boàng kbi chuyén tit ed che bao
càp boàn toàn sang ed che thi tritòng trong nbùng nàm gàn day giào diie nitòc ta
dà co nbùng dói mài nbàm phù hpp vói qui luàt cùa nén kinb t è thi tritòng Hién nay, chat litdng dào tao dang ditpc quan tàm va ditde cài thién hdn càcb day mitòi nàm; trang tbièt bj, tntòng lòp ditpc tàng eitòng mot bitòc ; ngitòi dàn chàm lo nhièii hdn dèh viée bpe tàp cùa con em mình
Trang 22.1.1 Hpc sinh phó thóng cùa ta hién nay là ngitòi bi nhói nhét qua nhiéu
kién thùc (do che dò thi cu, nan luyèn thi ), khòng phù hdp vói tàm, sinh ly, sue
khòe cùa hpc sinh Ve làu dai sé dnh hitòng xdu deh gióhg nói Hp kbóng con thi
giò vui ebdi, giài tri, t h a m già càc boat dòng xà bòi (ma day ciing là mot nói diing
quan trpng cùa giào due phó thóng) Hp lay thi cu làm muc tiéu, vào dai h()c là cài
dich phài tài Sit rèn luyèn cùa hpe sinh thiéu toàn dién Kbi khòng vào ditde dai
hpc hp trò nén thà't vpng, chàn ehitòng Nhà truòng cinta phàt hiiy ditdc tinh tich
Clic, chù dòng cùa hpc sinh, chita chudn bi cho hp tinh thdn san song tham già vào
san xudt va cóng tàc Nbó lai tbòi khàng ehié'n ehòhg Pbàp, kién thùc cùa hpc
sinh qua 9 n à m hpc ò phó thóng chi vùa phài, nbùng khà nàng dàp ùng càc nhu càu xà bòi r a t lón Tàng tàng, lòp lóp hpc sinh lao vào thitc tién, t h a m già chiéh dàu, t h a m già san xuàt va cóng tàc Hp dà eó nbùng dóng góp dàng ké cho dàt nitòe va dà tu hpe, t u vitdn lèn suó't eà cupe dòi
2.1.2 Khóng it sinh vièn dai hpe cùa ta chita xàe dinh di/pc chinh xàc mite tiéu hpc tàp : Hp ehi hpc sao cho eó mành bang Hp khóng quan tàm dèh viée rèn
luyèn phitdng pbàp hpc tàp, phitdng pbàp tit diiy kboa hpe, phitdng pbàp ngbién culi kboa hpe, thiéu tinh thàn tu giàc hpe tàp, thiéii tìm tòi, sàiig tao va do vày thièii khà nàng tit hpc suót dòi Sinh vièn cùa ta khà thii dóng so vói sinh vièn càc
nitóc, ìt lioài bào kboa hpe : "Thi gì hpe nà'y", chù chita phài hpe de biét, de làm
Do diéii kién ed so vàt chat, trang tbièt bi yèn kém, nén sinh vièn cùa ta hpe nàng
ve ly thuyè't, nhe ve thife b à n b Phàn lón sinh vièn rat liing tiing kbi bitóc vào dòi,
it khà nàng thìeh nghi vói boàn cành xà bòi Hàng chiie ngàn sinh vièn san kbi tòt nghiép khóng kié'm ditpe viée làm ò t h à n h thi va khòng chiù làm viée ò nòng thón - qiiè hitdng cùa chùih mình - cùng thè hién chat litdng dào tao ve chuyén mòli va ve tit titòiig.dao due con thà'p
Tom lai, phàn lón càc dòi titdng di hpe - ngitòi hpe - tit hoc sinh phó tliòng,
sinh vièn dai hpc, dèh ngbién cùii sinh con eó dóng ed hpe tàp, muc dich hpc tàp sai léeh Con ngitòi ditpc dào tao thiéu toàn di^n
2.2 Ve chà't lucfng giào due
Mae dàu nhit dà nói ò trén, so vói mitòi nàm tritòe day chat litdng giào due
dà ditpe cài tliièn, song nèu so vói yèn càu phàt trién kinb tè xà bòi cùa dàt iiUóc
va so vài trìnb dò giào diic cùa càc nitàc trong khii vite va trèii thè giói thi chat
liApig giào due dia ta con thàp Nguy ed tut hàu ve giào due cùa ta là dàng bào dóng
2.2.1 Giào due phó thóng :
- Bó phàn eliièm tuyét dai da ^ò hpc sinh phó thóng cùa ta - dàc biét là càc
tritòng ò viuig nòng thón viuig sàu viing xa - dang ò trong tìiiìi trang hpc tàp vói
chat litifng rat thàp Nguyèn iihàii dàn dèn tinh t r a n g này cùng rò : Trìnb dò tbày
Trang 3yéu, ed so vàt chat nghéo nàn, muc tiéu hpc tàp khòng ró, hiéu qua dàu tit (cua
nhà nitóc va nhàn dàn) thdp Kién thùc cùa hpc sinh phó tbòng cùa ta nàng ve ly
thuyè't, nhe ve thitc bànb, tbue tiln
Bó phàn càc tritòng chuyén giù ditpc mite dò tién tién va eó thè so sa uh ditdc
vói càc nitóc ve mot so mòn kboa hpc ed bàn, song kién thùc cùng khóng ditale toàn
dién nhit càc ni/óe va cUcfng dò hpc tàp thi càng thang h(tn hpc sinh càc nitóc
nhiéu Diéii này dàn dèh he qua là hoc sinh cùa ta khó eó thè bpe tàp ben bì hpc
làu dai, hpc tàp suót dòi nhit càc nitóc, ànb hitòng xà'u dèh viée rèn luyèn thè due,
due due, my due
- Viée hpc sinh ta dat nhiéu giài quòc tè ehi nói lèn mot diéu ve khà nàng
hpe tàp cùa hpe sinh, khà nàng tàp trung dào tao, rèn luyèn cùa càc tbày giào cùa
ta, chù khòng nói ditpc trìnb dò hpc sinh phó thóng cùa ta là hdn càc nitóc
Dpi ngù giào vièn phó thóng cùa ta trìnb dò chuyén mòn va nàng lite thàp,
khòng ditde bòi ditòiig lièn tue va eó biéii qua ve chuyén mòn Mot so giào vièn
kém ve phàm chat, dao dite
Nhu vày, nhin chung chat litcfng giào due phó thóng (f ta hién nay thàp
Viée hpe thèm cùa hpc sinh vóh di khòng phài là xàii nèu vói dóng ed lành
manb Nan bpe théiii tran laii khàp càc càp hpc, bpe thèm suót ngày suót tiiàii,
quaiili nàm, là hién titdng rat khóng binb thitòiig, thiéu lành ma uh trong xà bòi
ta, ànb hitòng xàii dèn si.t phàt trién toàn dién cùa hpc sinh Co nhiéu nguyèn
nhàn dàn dèii hién titpng này Trong dò phài ké dèn 3 nguyèn nhàn cbnih, dò là:
bàli bèt hpe sinh phó thóng hitòng vào dai bpe, nhu càu eó thèm thii iihàp cho dù
song cùa giào vièn va càcb tò ebùc thi cu cùa ta cinta tòt Hién titpng hpe thèm,
day thèm dang dién ra mot càcb tiéu eitc eàii ditpe elià'iii dùt som 1 Day cùng là
mot quòc nan •
2.2.2 Chat litttng gido due dai hoc cùa ta hién nay thàp so vói càc nitóc trong
khu vite Nguyèn nhàn :
- Phitdng thùc dào tao dai bpe con nàng ve truyéii tbu kién thùc nhe vi- rèn
luyèn phitdng pbàp bpe tàp phitdng pbàp tu diiy kboa hpc Sinh vièn thiéu boài
bào kboa hpc
- Chitdng trìnb dào t^o dai bpe cùa ta nàng ve ly thuyét, nhe ve thitc bànb
thitc tién
- Dòi ngù giàng day dai hpc cùa ta già mia (tuoi trung binb cùa càc GS : gàn
60 : PGS : 55) vói nbùng kièn thùc khà cu ky khòng theo kip trìnb dò kboa hpc va
cóng iiphè bièn dai it co diéu kièn tran dòi quòc té'
- Phitdng tién giàng day tbitc hành thi iighièm con thiéu va lac bau, nhiéu
tbièt bj dia nbùng nàm 60 vàn dang ditpc su diing Thit vièn tài liéu giào trìnb
Trang 4thóng tin phuc vu cho dào tao rà't kém Dòi song càn bò chita ditdc dàm bào Dòi song sinh vièn trong càc trUÒng dai hpe con thiéu thón Ky tue xà, dién, nitóc, déu chUa dù
- P h à n lón hpc sinh ebay theo n b ù n g yéu càu tntóe màt cùa xà bòi, chi theo
hpe n b ù n g n g à n b de kié'm viée làm va kié'm ditde nhiéu tién Càe ngành khoa hpc
ed bàn va mot so'ngành ky thuat, màc dù rat càn cho dot nitóc nhitng rat it ngUòi theo hpc
• Càc tritòng dai hpc dàn làp dà dàp iing ditdc phàn nào nhu càu hpc tàp cùa
> hpc sinh dòi vói mot so ngành nghé it dòi bòi dàu t u ed so vàt chat, ky thiiàt va xà
^ bòi dang eó yéu càu Day là chù tritdng dùng, nén tièp tiic Song, viée kiém tra dành già va quàn ly chat litdng dào tao cùa càc trUÒng này ehita ditdc càc ed quan quàn ly cùa Nhà nitóc quan tàm dùng mite
• Chat lUctng cùa càc loai bang edp hién nay chita di/de dàm bào
• Cóng tàc ngbién cùu khoa hpe trong tritòng dai hpc con bi coi nhe Kinb phi cho ngbién cùu khoa hpc cùa càc tritòng dai hpc rat it
• Chat litdng dào tao thae si, phó tién sì : ben canb viée dào tao ngliiém tue
thac sì, phó tién sì thuóe mot so ngành khoa hpc, do tit titòiig ebay theo bang càp, dia vi va do nhiéu nguyèn n h à n tiéu cifc kbàc, trong càc n à m gàn day, dà eó nbiìng bang thac sì, phó tién sì ditdc càp cho n b ù n g ngitòi khóng dù trìnb dò, gay
su bàt binb trong giói khoa hpc, làm màt iiy tin cùa càc ed quan dào tao va eà
nhàn ngitòi ditdc n h à n bang Le ra, phó tién sì phài là ngitòi ditpc dào tao de nàm
ditde phitdng pbàp ngbién cùu, t u diiy khoa hpc va eó nbùng kién thùc ed so càn
tbièt cho cóng cupe nghièn cùu, phàt minh sau này, trong suót ed cupe dìii Song, phàn lón dòi tUc^ng nói trén chi dùng lai ò m à n h bang nhàn ditdc Hp khóng eó dù
nàng lite ve chuyén món, ngoai ngìt va khóng nàm di/de phitdng phàp nghién cùu
de thitc si/ tit làp, tit nghién cùu tiép tue Viée tó chùe thi tuyén cao hpc, nghién
^ cùu sinh con nhiéu bàt hdp ly, khóng phàt huy dùde vai trò cùa càc trung tàm dai hpc li'tn va vai trò cùa càe nhà khoa hoc trong dào tao nhàn tài !
2.2.3 Giào due day nghé con yèn va ehita eó n b ù n g biéii pbàp eó hiéu qua de
t à n g eitòiig dào tao nghé d càc nitóc, phdn lón hpc sinh phó thóng phàn liióng
qua càc tuyéh day nghé phù hdp vói trìnb dò va diéu kién hpe tàp cùa bpe sinh Con ò ta hàu hét hpe sinh hitòng vào dai hpc, gay site ép r a t lón dèh viée thi vào dai hpc gay tòn kém va càng thàng dòi vói hpc sinh va xà bòi
Trang 5yéu, ed sd vàt chat nghéo nàn, muc tiéu hpc tàp khóng ró, hiéu qua dàu tit (cua
nhà ni/óc va nhàn dàn) thàp Kién thùc eiia hpc sinh phó thóng cùa ta nàng ve ly
thuyét, nhe ve thUe hành, tbUe tién
Bò phàn càc tntòng ebiiyèn giù ditdc mùc dò tién tién va eó thè so sành ditpc
vói càc nitóc ve mot so món khoa hpc ed bàn, song kién thùc cùng khóng dit^fc toàn
dién nhu càc nUòc uà cUòng dò hpe tàp thi càng thàng htfn hpe sinh càe nitóc
nhiéu Diéu này dàn dèn he qua là hpc sinh cùa ta khó eó thè hpc tàp ben bi bpe
làu dai, hpc tàp suót dòi nhit càc nitóc, ànb hitòng xà'u dèh viée rèn luyèn thè due,
due due, my due
- Viée hpe sinh ta dat nhiéu giài quòc té chi nói lèn mot diéu ve khà nàng
hpc tàp cùa hpc sinh, khà nàng tàp trung dào tao, rèn luyèn cùa càc tbày giào cùa
ta, chù khòng nói ditpe trìnb dò hpc sinh phó thóng cùa ta là hdn càc nitóc
Dòi ngù giào vièn phó thóng cùa ta trìnb dò cliiiyèn mòn va nàng lite thàp,
khóng ditdc bòi ditòiig liéii tiic va eó hiéu qua ve chuyén món Mot so giào vièn
kém ve phàm chat, dao due
Nhit vày, nhin chung chat lUtfng giào dite phó thóng d ta hién nay thdp
Viée hpc thèm cùa hpe sinh vóh di khóng phài là xà'u, nèu vói dóng ed lành
manb Nan bpe thèm tran laii khàp càc càp hpc, hpe thèm suót ngày suót tiiàii,
qiianb nàm, là hién titdng rat khóng binb thitòng, thiéu lành manb trong xà bòi
ta, àiih hitòng xàu dèh sit phàt trién toàn dién cùa hpc sinh Co nhiéu nguyèn
nhàn dàn dèii hién titdiig này Trong dò phài ké dèh 3 nguyèn nhàn clinib dò là:
bàli hét hpc sinh phó thóng hitòng vào dai hpc, nhu càu eó thèm tbu iiliàp cho dù
song dia giào vièn va càcb tò chùe thi eù dia ta cinta tòt Hién titpng hpc thèm,
day thèm dang dién ra mot càcb tiéu citc càn ditpc chàm dùt som ! Day cùng là
mot quòc nan *
2.2.2 Chat lit(fng giào due dai h()c cùa ta hién nay thàp so vói càe nitóc trong
khu vite Nguyèn nhàn :
- Pbitdng thùc dào tao dai hpc con nàng ve truyén tbu kièn thùc nhe v»- rèn
luyèn phitdng phàp bpe tàp, phitdng phàp tu diiy khoa hoc Sinh vièn thiéu boài
bào khoa hoc
- Chitdng trìnb dào tao dai hpe cùa ta nàng ve ly thuyét, nhe ve thitc hành,
thitc tién
- Dòi ngù giàng day dai hpc cùa ta già mia (tuoi trung binb cùa càc GS : gàn
60 : PGS : 55) vói nbùng kièn thùc khà cu ky khóng theo kip trìnb dò kboa hpc va
cóng iighè hién dai, it eó diéu kièn trao dói quòc té'
- Phitdng tién giàng day thitc hành thi iighiém con thiéu va lac bau nhiéu
tbièt bi dia nbùng nàm 60 vàn dang ditpc sit dung Tbit vièn tài liéu giào trìnb
Trang 6thóng tin phuc vu cho dào tao rà't kém Dòi song càn bó ehita ditde dàm bào Dòi song sinh vièn trong càc trUÒng dai hpc con thiéu thón Ky tue xà, dién, nitóc, deu chUa dù
- P h à n lòn hpc sinh chay theo n b ù n g yéu càu tntóe màt cùa xà bòi, chi theo
hpe n b ù n g ngành d i kié'm viée làm va kié'm ditdc nhiéu tién Càc ngành khoa hpc
ed bàn va mot so'ngành ky thuàt, màc dù rat càn cho dat nUàc nhitng rat it ngùòi theo hpe
• Càc trUòng dai hpc dàn làp dà dàp iing ditde phàn nào nhu càu bpe tàp cùa
hpc sinh dòi vói mot so'ngành nghé it dòi bòi dàu t u ed so vàt chat, ky t h u à t va xà bòi dang eó yéu càu Day là chù tritdng dùng, nén tièp tue Song, viée kiém tra dành già va quàn ly chat lUdng dào tao cùa càc trUÒng này ehita ditdc càc ed quan quàn ly cùa Nhà nitóc quan t à m dùng mùc
• Chdt lùdng cùa càc loai bang edp hién nay ehùa dUde dàm bào
• Cóng tàc nghién cùu khoa hpc trong tritòng dai hpc con bi eoi nhe Kinb phi cho nghién cùu khoa hpc cùa càc tntòng dai hpc rat it
• Chdt lUdng dào tao thac sì, phó tien sì : ben canb viée dào tao ngliiém tue
thac sì, phó tién sì thuóe mot so ngành khoa hpc, do tit titòng ebay theo bang càp, dia vi va do nhiéu nguyèn n h à n tiéu citc kbàc, trong càc n à m gàn day, dà eó
n b ù n g bang thac sì, phó tién sì ditdc càp cho nbùng ngitòi khóng dù trìnb dò, gay
su bàt binb trong giói khoa hpc, làm màt iiy tin cùa càc ed quan dào tao va eà
n h à n ngitòi ditpc n h à n bang Le ra, phó tién sì phài là ngitòi ditde dào tao de nàm ditdc phitdng phàp nghién cùu, tit duy khoa hpc va eó nbiiiig kién thùc ed so càn
tbièt cho cóng cupe nghién cùu, phàt minh sau này, trong suót ed cupe dìfi Song, phàn lón dòi titpng nói trén chi dùng lai ò m à n h bang n h à n ditdc Hp khóng eó dù
nàng lì/c ve chuyén món, ngoai ngù va khóng nàm dUde phitdng phàp nghién cùu
de thitc sit tit làp, tit nghién cùu tiép tue Viée tó chùe thi tuyén cao hpc, nghién cùu sinh con nhiéu bàt hdp ly, khóng phàt huy dUde vai trò cùa càc trung tàm dai hpc h'fn va vai trò cùa càc nhà khoa hpc trong dào tao nhàn tài !
2.2.3 Giào due day nghé con yèii va ehita eó n b ù n g bièn phàp eó hiéu qua de
t à n g cUÒng dào tao nghé d càc nitóc, phàn l/fn hpc sinh phó thóng phàn liiòiig
qua càc tuyén day nghé phù hdp vói trìnb dò va diéu kién hoc tàp cùa bpe sinh Con ò ta hàu hét hpc sinh hitòng vào dai hpc, gay sue ép rat lón dèh viée thi vào dai hpc gay tòn kém va càng t h à n g dòi vói hpc sinh va xà bòi
Trang 72.3 Viée kiém tra, dành già ckà't luong dào tao chUa ducfc tkUc hién
nghiém tue
Trong khi md róng quy mó dào tao, da dang hóa càc loai hình dào tao, chung
ta chUa thitc hién dUde nghiém minh, chat che viée kiém tra, dành già chat lùdng dào tqo,-ehdt lUdng thi eù, chat lUdng càc vàn bang Day là mot khàu yéu càn som
kbàc phuc de dàm bào giù vùng va nàng cao chat lUdng dào tao
Tom lai, chat litpng giào due ò càc càp cùa ta con thàp Càn khan tbièt chi ra nhiing nguyèn nhàn va eó nbiìng bièn phàp kièn qiiyét de nàng cao chat litpng giào due
2.4 Nguy ed xét lai nhùng thành titu ddi mói giào due trong h(fn chue nàm qua dang lòn dàn Nhiéu chù tritdng dòi mói giào due cùa Dàng va Chinh phù
tntóe day là tich citc, diing hitòng va phù hpp vói xu thè phàt trién giào due trén
t h è giói, dàp itng ditdc yèn càu cùa kinb tè thi tritòng theo dinh hitòng XHCN, chUa ditdc dành già nghiém tue khàeh quan, khoa hpe Co nguy ed lón trong viée xóa bò thiéu càn eù nbùng thành titii dòi mói dà dat ditde gay ra sit màt óii dinh
3 MÓI QUAN HE G I U A QUI MÓ VA CHAT L U O N G DÀO TAO
3.1 Ma róng qui mó dào tao, da dang kóa càc loai kink dào tao, ké eà
mò rpiig hàng loat tritòng dàn làp, tntòng tit, bàn cóng là mot phitdng hitòng dùng, dàp ùng nhu càu hpe tàp cùa tliaiih iiiéii va yéu càu nhàn lite ditdc dào tao cho xà bòi Diéu này dàn dèh he qua là sé tàng iihanb so litpng ngitòi hpc (Riéng
ve dai hpe, hién nay ta mói eó 40 sinh vièn trén 10 ngàn dàn: chi bang 1/5 cùa mot so nitóc trong khu vite va bang 1/10 cùa càc nitóc tién tién)
Tàng so lUdng hpc sinh, trong kbi càc diéu kién dàm bào tàng chà't lUdng khóng eó thèm, ditdiig nhièii dàn dèn viée giàm chat ludiig dào tao "
Vi vày, phài eó bién phàp dành già, kié'm tra nghiém tue nói dung cbitdng trìnb dào tao, tó chùe thi eù va phài dàm bào chuàn chdt lUdng eùa bang edp va
phài tién hành viée phàn loai càc tritòng
3.2 Phài gap rùt rà soàt lai nói dung ckuong trìnk càc bàc kpc cho
phù hpp vói lùa tuoi, diéu kién tàm sinh ly cùa hpc sinh Phài tbay dòi som phitdng pbàp day va bpe, boi ditòng dóng ed hpc tàp dùng dàn cho bpe sinh ; hpc
de biét, de làm Phài làm sao de sit phàt trién giào due khòng trò thành gành nàng cho già dinh va xà bòi Ngitòi ditdc hpc, dù it boàc nhiéu, phài làm viée tot hdn cho xà bòi Nhit vày, giào di.ie càng phàt trién thi xà bòi càng giàu eó
3.3 Càn tó ckùc tot viée day ngké de pkàn luóng kpc sink Ò càc nitÓc,
chi eó it ngitòi (kboàng 10%) hpe dai hpc Tuyét dai bó phàn hpc sinh chuyén di hpc nghé hpc trung càp Ta nén chù trpng vi$c dào tao nghé cao càp cho hpc sinh,
Trang 8nhàm cung cà'p nhiing ngUdi lao dóng eó tay nghé cao phuc vu cho sU nghiép cóng
nghiép hóa va hién dai hóa dàt nitóc, dàc biét phuc vu cho n b ù n g ngành cóng nghé mùi nhpn
3.4 Ckù trpng kkuyen khick sink vién kpc tàp : Sinh vièn nitóc nào
cùng phài vùa hpc, vùa kié'm song (day cùng là mot càcb rèn luyén r a t tòt dòi vói
hp, giùp hp hiéu thUe t é cupe song, hiéu già tri cùa lao dóng) Nhà nitóc ciing càn càp hpc bòng cho sinh vién nghéo nhitng chàm chi, hpe khà, boàc cho hp vay tién tntóe de hpc tàp, sau này di làm tra dàn
Viée cho phép càe trUòng tó chùe lao dòng, san xuàt va dich vu cùng sé giùp
rà't nhiéu cho sinh vién nghéo eó diéu kién kié'm tién de hpe tàp
IL MOT SO KIÉN NGHI VE C d CHE, CHINH SÀCH TO CHlTC VA QUÀN LY GIÀO DUC
1 CAN SOM CO CHIÉN LU'OC TONO THE PHÀT TRIEN GIÀO DUC VA
TÀT CÀ CÀC BÀC HOC
Vàn de có't tu hién nay cùa ngành giào due nitòc ta là nàng cao chat litdng dào tao Viée san p h à m dào tao dang bi ù dpng trong xà bòi eó nguyèn nhàn ed bàn là chat litdng dào tao t h à p (chat lUdng chuyén món, chat lùdng chinh tri t u titòng, dao due) Vàn de dàm bào chat litdng dào tao càng phài dàt ra nghiém tue khi ehiing ta mò ròng qui mó dào tao, da dang hóa càc loai hình dào tao
Giào due chi eó thè dóng ditdc vai trò quan trpng cùa "quó'c sàch bang dàu" khi chat lUdng dào tao ditde dàm bào ; khi san phàm dào tao dàp itng ditde dòi bòi cùa nén kinb té, xà bòi, eó tàc dung thùc day xà bòi phàt trién
Mot so vàn de san day càn dùde quan tàm giài qiiyét de n à n g cao chat litdng dào tao
1.1 càn mqnh dqn dói mói muc tiéu, nói dung, pkUcfng tkùc dào tao
elio pilli hdp vói diéu kién Viet Nam, phiic vii sàt yèn càu cùa nén kinb té' xà bòi mtóc ta, phuc vii cho sit nghiép cóng nghiép bòa, hién dai hóa dàt nitóc Trén ed so
dò, kién quyé't càt bò trong ckuang trìnk kpc tàp nkùng kien tkùc vUOt
qua sue lùa tuoi kpc sink, giàm nhe nói dung chuyén mòn, tao diéu kién cho
hpc sinh hpe tàp thoài mài, rèn luyèn toàn dién, p h à t huy sit chù dòng sàng tao trong hpc tàp cùa hpc sinh
1.2 Ddi mói ca bàn pkuang tkùc quàn ly tó ckùc giào due, dào tao
theo phitdng thùc p h à t huy dàn chù, tri tue, tiém n à n g cùa toàn ngành, toàn dàn
de p h à t trién giào due, phàt huy cao n h à t nàng lite nói sinh eùa ngành giào due,
su dung co hiéu qua nhàt vóh dàu tu cua Nhà nitóc va n h à n dàn cho giào due
Trang 91.3 Dói mói ca bàn viée tuyén sink Khóng nén de tal eà hpc sinh tòt
nghiép trung hpc phó thóng di thi dai bpe Chi cho phép du thi dai bpe kboàng 30% so hpe sinh dà tòt nghiép phó thóng cùa mói tritòng tit dò chpii kboàng 5 -10% hpe sinh tòt nghiép phó tbòng vào dai bpe So con lai chuyèii sang bpe trung
càp hpc nghé Cài càcb viée thi cxt b tàt eà càc bàc hpe
Càn dói mài viée tuyén sinh cao hpc va ngbién cùu sinh theo hitòng phat liiiy vai trò cùa càe trung tàm dai bpe lòn cac nhà khoa hpc trong viée tuyén lita va dào tao nhàn tài cho dàt mtóc
2 DÓI MÓI Cd BÀN C d CHE (^UÀN LY GIÀO DUC
2.1 Bó Giào due va Dào tao càn kièn qiiyét loai bò càc cóng vièc qua cu
thè thuóe pliam vi quyén han va tràch iihièm cùa dia phitdng va càc truòng dai hpc, càc cóng viée maiig tinh chat djch vii de tàp trung tbilc bièn chùe nàng
quàn ly nkà nUóc ve cóng tàc giào due giùp chinh phù boach dnili càc chinh
sàch, chù tritdng ve giào due de ra càc qui dinh pbàp qui cùa ngành tièii hành viée tbaiib tra kiém tra giàm sàt chat lifpng dào tao chat lifdiig thi eù, chat
litdiig cnc vàn bang Tbay vi phài tàp trung tinte bièn chùe nàng quàn ly Nhà
nitóc bièn nay Bó Giào diic va Dào tao dang làm nhiéu vièc cu thè eùa càe tritòng dai bpe làm bau che tinh chù dóng sàng tao cùa càc tntòng cóng vièc kém hiéu qua chat lUdiig
2.2 Càc tritòng dai kpc, càc ca sa dào tao trong pkam vi koat dóng cùa mink càn ditdc phàt huy cao iii/yén chù dóng, sàng tao va til chju tradì
nhièm trong viée tó ebùc va quàn ly nhà tntòng trong vièc tinte bièn qui trìnb dào tao va phàt trién nhà triròiig trong còiig viée dna tranh de nàng cao chat litdiig va iiy tin cùa nhà tritòng dói voi trong mtóc va quòc tè
2.3 Phàt kuy nàng lue nói sink cùa ngànk giào due
Tieni nàng lón nhàt eùa chùiig ta là con ngitòi Ngành giào due là lidi eó lite litdng dóng dào nhàt bao góm giào vièn hpe sinh càn bó quàn ly co kièn thùc eó trìnb dò ò dù càc bàc hpc Trifóc hét càn phàt huy tri tue cùa càc càn bó khoa hpc dia ngành trong vièc nghién cùu cbitdng trìnb nói dung giào due phù hdp nhàt vói Viét Nam Tìm cho ditpc iihùiig dóng lite thùc day vièc giàng day va hpc tàp trong lillà tritòng Tó chùe kèt hpp cac lite lifdng trong ngành (vói xà bòi càe xi nghiép cóng ty vói nòng n g h i é p ) trong viée tham già lao dóng san xuàt nghién cùu khoa hpc pbiic vu xà bòi nbàm tao vdn xày diUig tntòng giào due rèn luyèn toàn dién cho bpe sinh Chóiig càc tè nan trong nhà tntòng Vói sit trp giùp cùa Nhà nitóc va nhàn dàn ngành giào due càn chù dòng giài quyét càc vàn de cùa
Trang 10mình Tiém n à n g cùa ngành giào due là r a t lón De khai thàe tot tiém n à n g cùa ngành giào due, càn tién h à n h dóng bó càe bién phàp sau day :
• Tkành làp ké tkó'ng tkank tr^a giào due dóc làp vói he thóng quàn ly
giào due giùp dò làm nhiém vu kiém tra, viée tbUe hién qui che dào tao, thi eù, càp phàt càc vàn bang
• Tkànk làp càc to ckùc kiém dink ckà't luong eùa càc tntòng dai hpc
Bó Giào due va Dào tao eó vai trò quyét dinh trong cóng viée này Nèu càn, eó thè mòi chuyén già nitóc ngoài giùp dành già ò giai doan dàu cho khàeh quan
• Tàng dàu tu cùa nkà nUóc cko giào due, dong tkòi tàng tku kpe phi
cho dù eki pki dào tao (trìf tiéu hpc) Hpc phi cho ra hpc phi Hpc bóng cho ra
hpc bòng Nhà mtóc eó chinh sàch khuyén khich càc boat dóng lao dòng, san xuàt, nghién cùu kboa hpe va ùng dung càc tién bó ky thuàt, càc dich vii trong nhà tritòng n b à m t à n g thèm kinb phi cho giào due Tién hành tbu thiié dào tao dÓi vói ngitòi su dung lao dóng ditpc dào tao
• Giài quyé't tot dòi song eùa giào vién bang phii càp t h à m nièn, chi tra
thòa dàng giò day, cóng bièn soan tài liéu, giào trìnb, càc bài bào khoa hpc v.v Hién nay, giào vién dang song bang ngiión tbu n b à p ben ngoài quan trpng hdn litdng, dàn dèh nhiéu hién titdng tiéu citc : day thèm, hpc thèm, de dai trong vièc dành già, thi eù, càp bang
• Ckàm lo xày dUng, bòi duóng ckuyén mòn, ngkiép vu cho dpi ngù giào
vién Khan tritdng tre hóa dpi ngù giào vièn dai hpc (dèh nàm 2000, 90% dòi ngù giào sit dai hpc hién tai sé nghi bùu)
Song song vói dào tao trong nitóc, càn chù dóng gùi t h a n h nièn di hpe ò càe nitóc tién tién dita vào tài trp cùa Nhà iiùóe va theo yèn càu phàt trién cùa dàt nitóc phuc vii elio su nghiép cóng nghiép hóa va hién dai bòa Khiiyéh khich viée tit tue di hpe ò mtóc ngoài
• Tàng cUòng cóng tàc nghién cùu khoa hpc trong càc tritòng dai hpc
Nhò nghién cùu khoa hpc ma chat litdng dào tao dùde nàng cao Nghièn cùu khoa hpc phài trò t h à n h tliói qiien n h u càu cùa tbày giào va sinh vién dai hpc Càn som thitc hién chù tritdng cùa nhà nitòc : Kèt hdp chat che gii'ta càe tntòng dai hpe
va càc trung tàm nghién cùu khoa hpc lòn de dào tao chat lùdng cao
Tàng citòng kinb phi nghièn cùu khoa hpc cho càc tritòng dai hpc Thành làp càc vién trung tàm nghién cùu trong càc tntòng dai bpe
• Tàng cUÒng hpp tàc quòc té' : Ngày nay, cbi'iiig ta dang song trong tbòi
dai giao litii va lièn két toàn càu vói mot qui mó cinta titng eó Giào due dai hpe giù vai trò Cd bàn trong phàt trién chuyén giao cbia xè tri thùc va sit hdp tàc quòc té trong lình vite giào due phài góp phàn vào sU phàt trién tài n à n g con ngitòi
Trang 111.3 Dòi mói ca bàn viée tuyén sink Khòng nén de U t eà hpc sinh tòt
nghiép trung hpe phó thóng di thi d;ii hpc Chi cho phép du thi dai hpc kboàng 30% so hpc sinh dà tòt nghiép phó thóng cùa mèi truòng tit dò ehpii kboàng 5 -10% hpe sinh tòt nghiép phó thóng vào dai hoc So con lai chuyén sang hoc trung càp hpe nghé Cài càcb viée thi eù ò tàt eà càc bàc hpc
Càn dói mài vièc tuyén sinh cao hpe va nghièn cùu sinh theo hitòng phat huy vai trò eùa càc trung tàm dai bpe lón cac nhà khoa hpc trong viée tuyén lita va dào t<70 nhàn tài elio dàt nitòc
2 DÓI MÓI CO BÀN Cd CHE (^UÀN LY GIÀO DUC
2.1 Bó Giào due va Dào tao càn kièn quyét loai bò càc cóng vièc qua cu
thè tliuòc phaiii vi quyén bau va tràch nhiém cùa dia pbUdiig va càc truòng dai bpe, càc cóng viée mang tinh chat djch vu de tàp trung thitc hién ebùc nàng
quàn ly nkà nUóc ve cóng tàc giào diie giùp chinh pini horich dnih càc chinh
sàch chù tritdng ve giào due, de ra càc qui dinh phàp qui eùa ngành tién hành
viée thanh tra, kiém tra giàm sàt chat litpng dào tao chat litpiig thi eù, chat litdng càc vàn bang Tbay vi phài tàp trung thi.te bièn chùe nàiig quàn ly Nhà mtóc bièn nay Bó Giào due va Dào tao dang làm nhiéu vièc cu thè dia càc tntòng dai hpc làm han che tinh chù dóng sàng tao cùa càc tntòng cóng vièc kóiu hiéu qua, chat litpiig
2.2 Càc tritòng dai kpc, càc ca sa dào tao trong pkam vi koat dóng cùa minh càn ditdc phàt huy cao quyén chù dóng, sang tao va tit chiù traeh
nhièm trong viée tó ebùc va quàn ly nhà tntòng trong vièc tliile bièn (pii trìnb dào tao va phàt trién nhà tntòng trong cóng viée dna tranh de nàng cao chat litpiig va iiy tin eùa nhà tritòng dòi voi trong mtóc va quòc tè
2.3 Phàt huy nàng lue nói sinh cùa ngành giào due
Tiém nàng lòn nhàt cùa chùiig ta là con ngitòi Ngành giào due là lidi eó lite litdiig dòng dào nhàt, bao góm giào vièn hpc sinh càn bó quàn ly eó kièn thùc eó trìnb dò ò dù càe bàc hpc Tntóe hét eàii phàt huy tri tue eùa càc càn bó kboa hpc eùa ngànb trong vièc nghièn cùu cbitdng trìnb, nói dung giào due phù hpp nhàt vói Viét Nam Tini cho ditpe iihùiig dóng lite thùc day viée giàng day va hpe tàp trong nhà tritòng Tó ebùc kèt hdp càc luc litpng trong ngành (vói xà bòi càc xi nghiép cóng ty vói nòng iighièp .) trong vièc tham già lao dóng san xuàt nghién cùu khoa hpe phuc vu xà bòi uhàui t.io vón xày duiig tritòng giào due rèn luyèn toàn dién cho hpc sinh Chòng càe tè nan trong nhà tritòng Vói sit trp giùp eùa Nhà nitóc va nhàn dàn, ngành giào di.ic càu chù dóng giài quyét càc vàn de ciia
Trang 12mình Tiém n à n g cùa ngành giào due là rà't lón De khai tbàc tòt tiém n à n g cùa ngành giào due, càn tién h à n h dóng bó càc bién phàp sau day :
• Tkànk làp he tkó'ng tkank tì*a giào due dóc làp vói he thóng quàn ly
giào due giùp dò làm nhiém vu kiém tra, viée thUe hién qui che dào tao, thi eù, càp p h à t càc vàn bang
• Tkànk làp càc to ckùc kiém dinh ckà't luong eùa càc tntòng dai hpc
Bò Giào due va Dào tao eó vai trò quyét dinh trong cóng viée này Nèu càn, eó thè mòi chuyén già nitòc ngoài giùp dành già ò giai doan dàu cho khàeh quan
• Tàng dàu tu eùa nkà nUóe cho giào due, dong tkòi tàng tku kpe pki
cko dù chi pki dào tao (trìt tiéu hpe) Hpe phi cho ra hpc phi Hpc bòng cho ra
hpe bóng Nhà nitóc eó chinh sàch khuyén khich càc boat dòng lao dòng, san xuàt, ngbién cùu khoa hpc va ùng dung càc tién bó ky thuàt, càe dich vii trong nhà truòng n h à m t à n g thèm kinb phi cho giào due Tién hành tbu t h u é dào tao dói vói ngitòi su dung lao dòng dùde dào tao
• Giài quyé't tòt dòi sò'ng eùa giào vién bang phu càp t h à m nièn, chi tra
thòa dàng giò day, cóng bièn soan tài liéu, giào trìnb, càc bài bào khoa hpc v.v Hién nay, giào vién dang song bang ngiión tbu n b à p ben ngoài quan trpng hdn litdng, dàn dèh nhiéu bièn tUdng tiéu citc : day thèm, hpc thèm, de dai trong viée dành già, thi eù, càp bang
• Ckàm lo xày dUng, bòi dUÓng ckuyén món, ngkiép vu cho dòi ngù giào
vién Khan tritdng tré hóa dpi ngù giào vién dai hpe (dèh n à m 2000, 90% dòi ngù giào sit dai hpc hién tai sé nghi hitii)
Song song vói dào tao trong nitóc, càn chù dòng gùi t h a n h nièn di hpc ò càc nitóc tién tién dita vào tài trp cùa Nhà nitòc va theo yèn càu phàt trién cùa dàt nitòc phuc vii cho sit nghiép còng nghiép bòa va hién dai hóa Khiiyéh khich viée
tu tue di bpe ò nitòc ngoài
• Tàng cUòng cóng tàc nghién cùu khoa hpc trong càc tntòng dai hpc
Nhò nghién ci'tii khoa hpc ma chat lùdng dào tao ditdc nàng cao Nghién cùu kboa hpc phài trò t h à n h thói qiien nhu càu cùa tbày giào va sinh vién dai bpe Càn som tinte hién chù tritdng eùa nhà nitóc : Kèt hdp chat che giùa càc tritòng dai bpe
va càc trung tàm nghièn cùu khoa hpe lón de dào tao chat lùdng cao
Tàng citòng kinb phi ngbién cùu khoa bpe cho càc tritòng dai hpc Thành làp càc vién, t r u n g tàm nghièn cùu trong càc truòng dai hpc
• Tàng cUÒng kap tàc quòc té : Ngày nay, chiuig ta dang sóiig trong tbòi
dai giao litii va lièn két toàn càu vói mot qui mò cinta titng eó Giào diic dai hoc giù vai trò Cd bàn trong phàt trién, cliiiyén giao, cbia xè tri thùc va su hdp tàc quòc té trong lình vite giào due phài góp phàn vào sit phàt trién tài nàng con ngitòi
Trang 13Viée hdp tàc quóc té' trong giào due sé giùp tbu bep lai kboàng càcb giùa nUóc ta va càe nitóc trong lình vite khoa hpc va cóng nghé, giùp tàng citòng sU hiéu biét giùa càc dàn toc va càc eà nhàn
Mò róng viée trao dói hpc vàn quóc té sé làm tàng chat litdng giào due va góp phàn kbàc phuc tinh trang chày màu chat xàm ò nitòc ta
III QUYÉN T i r CHÙ VA TU' CHIÙ TRÀCH N H I È M CÙA CÀC
TRU'ÒNG DAI HOC - "KHOÀN W TRONG GIÀO DUC DAI HOC
Ditòng lói dói mói ò Viét Nam bàt dàu tu Dai bòi VI (1986) d i a Dàng Cóng san Viét Nam, dà ditpc tbUe hién eó két qua trong tàt eà càc lình vite dia dòi song,
xà bòi mtóc ta Quyén tU chù eùa càc tritòng dai hpc ditpc de ra trong nghi quyét
TW 4, kbòa VII, 1993 : "De cao tràch nhiém quàn ly nhà mtóc cùa càc bò dóng tbòi tàng quyén tu chù eùa ed so nhàt là càc tritòng dai hpc mò róng dàn chù trong nhà tritòng " (tr 66) Nghi quyét TW 2, kbòa VIII, 1996 cùng nèu : "Dinh rò tràch nhipiu, tàng thèm quyén tit chù dóng cho càc ed so dào tao n h à t là càc tntòng dai bpe" (Tt 45) Luàt giào due vita ditde Quóc bòi tbòng qua dà ghi trong
Diéu 55 Quyén tu ckù va tu ekiu tràck nkiém eùa trUÒng Cao dàng Dai
kpe : Tntòng Cao dàng, tntòng Dai hpc ditdc quyén tit chù va tu chju tràch nhiém
theo qui dinh dia phàp luàt va theo diéu le nhà tntòng trong càc cóng tàc sau day :
1 Xày ditng chU(fng trinh, giào trinh, ké hoach giàng day, h(_fc tàp dói vài càc ngành nghé dUifc phép dào tao
2 To chùe tuyén sinh theo chi tiéu cùa Bó GD & DT, tó chùe qua trinh dào
tao, cóng nhàn tòt nghiép va càp vàn bang theo thàm (piyén : Mói IrUÒng dai
hpe càn co vón bang mang sàc thài riéng cùa truòng minh
3 To chùe bó mày nhà tritdng ;
4 Huy dóng, quàn ly, su dung càc nguon lite nhàm thitc hién muc tiéu giào
due ;
5 H(fp tàc vói càc tó.chùc kinh te, giào due, vàn h(kt, the due, thè thao, y té', nghièn cùu kh(xi hpc trong nUòc va nUdc ngoài theo qui dinh cùa Chinh phù
Mói tntòng dai hpc là mot trung tàm tri tue Nèu klidi day ditde tiém nàng
này thi tritòng dai hoc sé phàt trién manb Mòi tntòng dai bpe eó dàc tbù riéng Càc tritòng dai hpc phài nàng dòng sàng tao trong vièc thitc hién nhiém vy chinh tri cùa mình dàc bièt là trong diéu kién bau bep cùa càe nguón lite ditdc dàu tu, càc tntòng dai hpc phài dna tranh phàt trién nàng cao uy tin cùa tritòng mình trong xà bòi bang chat litdiig dào tao San phàm dào tao cùa mói tntòng phài mang dàu ah riéng va timg tntòng phài chiù tràch nhiém ve chat litdiig dào tao
Trang 14cùa mình Mói tntòng dai hpe càn eó vàn bang riéng mang dàu àn dàc tritng eiia tritòng minh Do vày, viée phàt huy cao dò quyén tU chù va tu chiù tràch nhiém cùa truòng dai hpc (trong pham vi hành lang phàp luàt va ditòi sU lành dao eùa
Dàng) là bién phàp hàng dàu de phàt trién nhà tntòng, nàng cao chat litdng dào tao Day chinh là "kkoàn 10" trong giào due dai kpe Vai trò quàn ly nhà
nitóc cùa Bó Giào due va Dào tao là r a t lòn va quan trpng Bò khóng làm tbay
ebùc nàng cùa càc tritòng dai hpe Ckì eó nku vày, nén giào due dai kpe cùa
nUóc ta mói phàt trién nkanh, eó chat luang cao va eó sU dua tranh lành mqnh giùa càc trUÒng
Qua trinh chuyén t u nén kinh t è k é hoach bòa, tàp trung, sd cùng sang nén kinh t é thi tritòng theo dinh hitòng XHCN dòi bòi phài eó phitdng thùfc quàn ly mói, dàm bào tinh n à n g dóng, sàng tao cùa nhùng tó chùe, eà n h à n thitc hién nhiém vu trong h à n h lang phàp luàt Diéu này ditdc thè hién rat rò trong lình vite kinh té' Nhùng kbài niem ve càc tó chùe san xuàt, kinh doanh "trite thiiòe bó",
"bò chù quàn" dà tò ra lói tbòi, càn trò san xuàt phàt trién Tbay vi san xuàt theo chi tiéu ké hoach do bò giao tntóe kia, ngày nay, xi nghiép phài tit tìm hiéu nhu càu eùa thi tntòng, phài tit tó chùe san xuàt vói chat litdng do ngitòi tiéu dimg yèn
càu, tiéu tbu ditde san p h à m va phài tu dàm bào doanh tbu de giài quyét dòi song
cho can bó, cóng n h à n vièn eùa xi nghiép va phàt trién san xuàt Chinh vi vày,
ma chinh phù dà nèu ra bién phàp quan trpng "Chàm dùt sit can thiép trite tièp cùa bò quàn Iv ngành va càc bó chùe nàng vào boat dóng san xuàt, kinh doanh cùa tóng còng ty va càe doanh nghiép t h à n h vién"
Ngành giào due nói chung va giào due dai hpc nói riéng phài là mot bò phàn tién tién n h à t eùa xà bòi, phài nhay càm nhàt va di dàu trong sit nghiép dòi mói ò nitòc ta Tiéc ràng, cho dèn nay ebùng ta vàn dang ò trong trang thài tri tré ve mpi màt, ve ed bàn n h ù n g vàn de lòn ve quàn ly dai hpc vàn theo càcb eù, t u tbòi bao càp Dòi vói b a u hét càe tritòng dai hpc, Bò Giào due va Dào tao vàn duy tri che'dò quàn ly theo kièu "bò chù quàn" Bò dà quyé't dinh hàu nhit t à t cà mpi màt,
t u tài chinh, k é hoach, dèh tó chùe n h à n sU, t u chUdng trinh dào tao dé'n sàch giào khoa v.v Càc tntòng dai hpc vàn con chiù bó tay tntóe nhiéu vièc càn làm va eó
khà nàng làm Giào due cùa nUóc ta dang dùng trUóc nguy ca tut hàu xa
so vói nhiéu nUóe trong khu vUe va trén tkégiói
Trén ed so diéu 55 cùa Luàt giào due ve quyén tu chù va tu chiù tràch nhiém cùa tritòng cao dàng va dai hpc, Bò Giào due va Dào tao càn phàn càp manb, phàt huy quyén tu chù eùa càc tritòng dai hpc, dàc biét là vói càc t r u n g tàm dai hpe lón Bò Giào due va Dào tao chi nén làm nhiém vu quàn ly nhà nitóc dói vói càc trUÒng dai hpc vói nói dung cu thè san day :
1 Bau h à n h qui trinh ve tó chùe càc loai hình dào tao dai hpc (chùib qui tai chùe )