Mot dàc dièin quan trpng cùa dàt nifóc ta d giai doan hién nay là dang phàt trién trong nhftng bude dàu cùa cài càch va ma cùa.. Ngoài ra, he thòng giào due cùa ta, tuy dà tùng dat ditdc
Trang 1GOP Y KIEN VE MOT SO VÀN DE CÀP BACH TRONO
CÀI CÀCH GIÀO DUC HIÉN NAY
O S P h a n D ì n h D i é u
I MOT CÀCH DÀT VÀN D E
• • V " 1 Chùng ta dang song trong mot giai
^ ^ K doan ma dòi song kiiih té xà hòi trèn the
^F^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ &iòi dang eó nhiéu thay dòi va bién ehuyén
H fl^ % san sàc Càe nén kinh te phàt trién dang
B ^ ^ E © 5 7^^ "^ ehuyén bién sang giai doan ma thòng tin
W - ^ ^ T I H B ' ^ '•-«(•' > ^ ^ 9 Ì K ^ v va tri thitc là nguon lite chii chòt qua
trình toàn càii hóa dang tién trién nhanh chòng eó tàc dóng manh me dén mpi quòc
^ P J f ^ ^ ^ 1 già trèn the giói buòe càe nitóc phài tham
H J^r ^ W k H già vào xu thè eliung eiia si.t hòi nhàp
jp ^/Km )tt|^^ H ^JlfGlc ta vón là mot nitóc nóiig nghièp lac
É^ 7 ^^^^L • hall, nguón lite chii yen tao nèn ciìa cài xà
^ K JM ^ ^ ^ ^ ^ fl hòi vali còli là tài ngiiyén thién nhién va
^ P k ^ i ^ L A _ _ _ _ ^ ^ ^ ^ ^ site lao dóng ddn giàii khoa hpc va còiig
nghè ehita phàt trién, tri thi'te (do ta tao ra) cinta eó vai trò dàng kè trong viéc làm nén eiìa cài xà hòi Nhifng ta cfuig khòng thè ditng ngoài xu thè ehung nói trèn, màc dù de hòi nhàp co hiéu qua thì phài vitdt qua nhftng thàch thitc rat to lón Chùng ta khòng eó eàch nào khàc là phài hèt site co gang boi ditdng phàt huy va khai thàc mpi tiém lite tri thi'te cùa dàt nitóc tao diéu kién va mòi tritòiig thuàn Idi de tri thùc thitc sit eó vai trò quan trpng, iié\i ehita là chù chòt trong viée tao nén già tri già tàiig cùa càe ngàiih san xuà't, kinh doanh, tò chife va quàii ly; làm cho tri thùc dàn trd thành nguón lite chù yèn cùa nén kinh té dàt nifóe Nén tàng cùa sit nghièp tao ra nguon lite eitc
ky quan trpng dò là giào due va dào tao Nhò thi.te sit day manh sit nghièp giào
due ma nhiéu nitóc xuiig quanli ta dà nhanh chòng tién lèn giàu eó, tri thi'te dà eó
vi tri quan trpng trong phàt trién kinh tè va càe nitóc dò ngày nay dà eó khà nàng hòi nhàp viìiig vàng vào dòng chày chung cùa thòi dai Vi vày dòi vói chùng
ta eàn co nhftng giài phàp kièn quyèt va hiéu qua de xày dUng nhanh chòng mot
nén giào due lành manh va tién tién, nén tàng viùig chàc tao nén nguón lUc tri thùc cùa nén kinh té va xà hói, dò là diéu eó y nghìa song con dòi vói dàt nifóc
2 Mot dàc dièin quan trpng cùa dàt nifóc ta d giai doan hién nay là dang phàt trién trong nhftng bude dàu cùa cài càch va ma cùa va trong qtià trình
chuyèn bièn dò khòng phài mpi thù dén dà ditde xàe djnh rò ràng Chi dao tàp trung hay ed che thj tntòng Nhà nitóc quàn ly hay xà hói tit diéu tiét, cài gì là
Trang 2h à n g hóa va cài gì khòng là hàng hóa, trong mpi ìình vile déu co nhiing và'n de
d i eó sii n h à p n h à n g giiia ben này va ben kia, gitìa "bào thù" va "cap tien", va sU
n h à p n h à n g dò nhiéu khi là miéng dat beo bd cho nhiing tiéu cilc Idi dung Dàc diem dò co tàc dong khà phò' bien trong mpi Enh vile, va khóng loai t r ù ngành giào due Mot mat, co nhiing y kién cho ràng mpi quan he "day - hpc" déu phài là quan he mua b à n h à n g hóa trong mot thi tntòng t u do ; mat khàc, lai vàn co nhiing qui dinh dành cho càe cap quàn ly nhiing quyén han rpng rài va khà chi tiét, thì du nhit dpc quyén in, bàn càe tài lieu bàt buòe dòi vói hpc sinh, Nhiéu tiéu Clic va yé'u kém trong he thong giào due hién nay eó nguyèn n h à n t u nhùtng
n h à p n h à n g cùa cài "tranh toi tranh sàng" dò trong qua trình ehuyén bién day khó k h a n cùa nitóc ta Tòi nghì ràng ve n h à n thùc, co the eó rat nhiéu và'n de con càn ditdc thào luàn, trao doi y kién Nhiing doi vói còng tàc tò' chùc va quàn ly, thì trong moi giai doan, càn k h à n g dinh mot so' quan diém tién tién làm ed sd cho càe quyet dinh, qui dinh de tao mòi trilòng 6n dinh càn thiét cho phàt trién, t r à n h nhiing n h à p n h à n g de bi Idi dung Tat nhién, càe quyet dinh va qui dinh dò khòng cùng nhàc va bà't bién, nhitng mpi thay doi déu càn eó ly do xàe dàng Day cùng là mot yéii to' q u a n trpng, càn ditdc xem xét mot càch nghiém tue de dinh ra càe eàn
cu cho viéc dành già tình hình va lita chpn eàc giài phàp càn eó hién nay
3 Nhxl trén dà trình bay, nhtìng yèn kém va tón tai cùa nén giào due nitóc ta hién nay déu khóng tàch ròi khòi n h ù n g dàc diém chung cùa mòi tntòng kinh té
xà hòi cùa d a t nitóc Ngoài ra, he thòng giào due cùa ta, tuy dà tùng dat ditdc nhiéu két qua ditdc t h ù a n h à n trong thòi gian tritóe day, vàn h à m chùa nhftng yé'u kém vòn eó ve trình dò day- hpc, ve ed sd ha tàng, ve to chùc quàn ly, ve hièii qua dàu til, ; nhftng yéu kém dò khòng nhiing ehita ditde khàc phue bao nhiéu
ma con bi t r a m trpng thèm tntóc nhftng dòi hòi cùa nhu càu mói Khàc phue càe yé'u kém va tón tai hién nay de tién lén xày dung mot nén giào due tién tién phài chù y dén cà hai loai van de ké trèn, loai và'n de t h ù nhà't lièn quan dén viéc day manh qua trình cài càch va md cùa cùa kinh té va xà hòi nitóc ta n h à m tao mòi tntòng lành m a n h thùc day sii nghièp giào due, va loai van de t h ù hai lién quan tn;(c tiep dén n h ù n g cài càch va doi mói cùa bàn t h à n h^ thòng giào d\ic
Duói day, trong p h a n II tòi sé trình bay càch hiéu va tìt dò kién nghi mot so' giài phàp dòi vói eàc và'n de ditdc xem là cap bàch hién nay cùa nén giào due nitóe
ta, va san dò, trong p h a n III tòi xin phàc qua mot dòi diéu ma tòi nghì là càn ditdc nghién ci'tu ky de chuan bi cho mot chié'n litdc giào due trong tUdng lai chàc cùng khòng còli xa làm dòi vói chùng ta
IL M O T S O QUAN D I É M VA K I É N N G H I GIÀI P H À P
1 Nén kinh té'nitóc ta cho dén nay vàn con là mot nén kinh t é ' c h à m phàt trién, trong dò nguón (nói) lite ed bàn vàn là tài nguyèn thién nhién va sue lao dòng chàn tay ddn giàn Càe yen tò còng iighé, dàc biét là tri thùc còng nghé va còng nghè tién tién, h a u nhit déu do n h à p ngoai Vón tri thùc cùa chiuig ta eó the
Trang 3cùng khòng nghèo làm, nhUng chUa bién dUdc thành mot nguón lUc tri thùc nói sinh eó dóng góp dàng ké vào sU tàng tritdng cùa kinh té Co thè ké hai nguyèn nhàn : bàn thàn nén kinh te nóng nghièp lac hàu lai chiù sU quàn ly tàp trung quan liéu trorrg nhiéu nàm khòng thiét làp ditdc mòi tntòng cho viéc tao tri thùc
va diing tri thùc trong san xuà't, kinh doanh ; mat khàc trong xà hòi, hpc de co bang cà'p, hy vpng co dUdc vi tri, quyén luc con khà phó bién so ngitòi theo duói thUe hpc n h à m co tri thùc de dita vào trong càe boat dóng san xuà't kinh té chUa phài là so' dóng, do dò tuy viéc hpc co phàt trién ma tri thùc làm ra cùa cài thì
chUa nhiéu Nhiing nguyèn nhàn dò dàn dén hiéu qua thàp cùa giào due nitóc ta
trong viéc gay dUng nguón nói lUc tri thùc cùa dat nitóc va dùng nguón lite dò trong càe boat dòng san xuà't, kinh doanh, to chùc va quàn ly de tàng thèm sU giàu eó cho nén kinh té
Vi vày, day manh cài càch va ma cùa ve kinh té'theo hitàng thi tri/ìfng va hói
nhàp, phàt trién kinh té' nhiéu thành phan, khuyé'n khich tit do kinh doanh va
càe loai hình doanh nghièp, tao ra trong xà hòi mot mòi tntòng kinh tè rpng md,
dna tranh, thu h ù t nhiéu nàng lite tri thùc va dòi hòi thitòng xuyè/j tim kiém va
sàng tao ra tri thùc càn thiét de dòi mói san pham va dich vu, tàng hiéu qua kinh
doanh va quàn 15^, tao ra va giù ditde càe itii thè eanh tranh, v.v là nhàn tò ed bàn dòi hòi phàt trién giào due va cài càch giào due, làm cho giào due thitc sit di dàu va gàn bò màu thit vói còng euóe dòi mói cùa dàt nitóe
2 Càe ed quan va to chùc trong he thòng bò mày Nhà nitóc vàn là ndi thu
h ù t mpt bp phàn to lón "dàu ra" cùa nén giào due Càch xù sit cùa h? thòng eàc ed quan va to chùc này ra sao trong viéc dinh tiéu chuàn, tuyén chpn su dung càn
bp nhàn vièn eó ành hitòng to lón dén chat litdng dào tao cùa ngành giào due Vói
Cd che con nhiéu yen kém nhit hién nay ma chùng ta déu biét, he thòng này chùa thi^c sU Illa chpn ditdc (va muón lua chpn) nhiing ngitòi eó pham chat càn thiét vào nhùng vj tri còng viéc titdng xùng, nén mpt màt, khóng tuyén chpn va su dung ditdc nhiéu nàng lUe eó thuc hpc, eó tri thùc va y thùc sàng tao t h a m già vào còng viéc nhà nitóc, màt khàc, tao diéu kién cho viéc lam dung càe Idi the quyén lue de tham nhiing hòi lo, Tà't cà nhùng diéu dò néu mot tà'm gitdng xà'u cho càe thè he thanh thièii nièn dang là dòi titdng cùa nén giào due cùa chùng ta, ành hitdng rat lón dén chat litdng giào due
Vi vày day manh cài càch hành chinh, ma thùc té là cài eàch to chùc va
ho^t dòng cùa h^ thòng bp mày nhà nitóc, làm cho bp mày dò dàn chù va trong suot, md cùa thitc sU vói mpi nàng lUc tri thùc cùa dàt nUóc là yé'u to rat quan
trong co y nghìa néu gùdng va khuyén khich trong viéc nàng cao phdm chat nén
giào due cùa chùng ta
Trang 43 Nhu cau giào due cùa xa hói r a t to lón va khà nàng cùa Nhà nUóc eó han,
do dò trong n h ù n g n à m gàn day cùng vói xu thè' thi truòng hóa kinh te, nhiéu nguòi de càp dén "thj trUòng hóa" giào due, vói nhiéu nói dung con de gay md ho, làn Ipn Mat khàc, chù trUdng "xà hòi hóa" giào due néu khóng dUdc hiéu dùng dàn ciing d i xóa nhòa tràch nhièm cùa Nhà nUóc va bàt xà hói phài dóng góp t r a n lan, cà cho n h ù n g chi phi khòng hdp ly Ve và'n de này khòng d i eó ngay mot càch
hiéu thòng nhà't, nhUng r a t càn thào luàn de co dUdc mot khung quan niém chung
làm co sd cho càe chù trUOng cùa Nhà nitóc va hoat dóng cùa xà hói trong linh vùc giào due Tòi nghì r à n g giào due, hay dùng hdn eàc dich vu giào due va dào tao co
phàn co the xem là h à n g hóa, nhUng cùng eó phàn khòng là hàng hóa Giào due vùa co chùc n à n g góp phàn tao dùng va nàng cao dàn dòi song vàn hóa, dao due, tinh thàn cùa con ngUÒi va xà hòi, vùa eó chùc nàng ciing cà'p càe n à n g lUc tri thùc va tri tue de con ngUòi mitu càu mot cupe song tot dep bang càch t h a m già vào eàc hoat dóng kinh te xà hói Tà't nhién, hai chùc nàng này khó ma phàn biét dUde rach ròi, nhUng néu ta tam hiéu nhU vày thì eó thè xem chùc n à n g thù nhà't khòng thupc p h a m vi thi trUòng, ma thupe tràch nhièm phò'i hdp ciia Nhà nUóe, già dình va eàc tó chùc xà hói, con chùc nàng t h ù hai eó the thùc hién thòng qua
Cd che' thi truòng Va do dò, ve tó chùc, trong tùng giai doan tùy diéu kién kinh té'
xà hói ma ta qui dinh mot mùc giào due phó càp (là tiéu hpc, sd tning, cao
trung, ) eó tinh b à t buòe cho mpi ngitòi, Nhà ni/àe bào dàm cung cap càe diéu
kién giào due cho cap hpc phd cap dò bang he thòng tntòng còng ', diéu dò the
hién tinh còng bang xà hòi ve giào due ; con dot vài eàc cap hpc chita là phó càp va
thupe pham vi day nghé thì eó the dong thòi eó cà tn/òng cóng va tritòng tU, loai
trUÒng tit ve ed bàn hoat dóng theo ed che thi tritòng vói nhiing h a n che' va nhùng
Un dai eó tinh dàc t h ù ma Nhà nitóc qui dinh cu thè Dua ra chù tritdng "xà hpi hóa" giào due ma khòng theo mot quan diém nhà't quàn thì de xóa nhòa tràch nhièm cùa Nhà nitóc va bàt (già dình) hpc sinh phài dóng góp t r a n lan va phi ly ; màt khàc, khòng co nhftng qui dinh han che va itu dai dàc thù vói càe tritòng t u thì co thè xem tntòng tit nhit doanh nghièp, càe óng chù tritòng tit chay theo Idi nhuàn, va Nhà nitóc dành t h u é n h ù dÓì vói eàc doanh nghièp Cà hai diéu dò dàn dén thùc té là bàt hpc sinh phài dóng góp thèm, phàn lai m\ic tiéu p h à t trién giào dyc !
4 Ve tó chùc eàc trUdng hpc trong he thó'ng giào diie dai hpc cùa chùng ta hién nay, tòi nghì ràng viéc co nhiéu loai hình tntòng, tritòng còng va tritòng tu,
da ngành va ehuyén ngành, cao dàng va dai hpc, dai hpc còng dóng va dai hpc
mò, là bình thitòng Vàn de là càn cùng cóva tàng eiiòng hdn là xào trón va sàp
xèp, tuy nhién tòi xin p h à t biéu vài y kién san day ve Dai hoc Quòc già
Viéc xày dùng Dai hpc Quòc già ditdc de xuàt va thào luàn nhiéu vào khoàng
mitdi n à m tntóc day Y titdng xày ditng mot tritòng da ngành, m('n, ditdc dàu t u
day dù, vói mot dpi ngfi thay giào ditdc lita chpn t u càe vièn, trUdng, phà'n dàu dat
1) Nhà nitóc bào dàm co dù trifdng còng cho càp hpc phò càp, nhifng khòng cà'm mò tnròng
tu cho nhùng ai san sàng bò tién de co duóc mpt djch vy day hpc ma hp xem là tòt
Trang 5tiéu chuàn quÓc té', làm màu mUc de cài càch va hién dai hóa dàn he thòng dai
• hpc ciia ta, tUdng dà co khà nàng trd t h à n h hién thUc NhUng rói bóng nhién ngUÒi ta ghép mot so tntòng hién co lai va dUdc ngay hai Dai hpc Quóc già tai Ha Npi va t h à n h phó' Ho Chi Minh Va rói san dò, eàc vi phu tràch dà phài màt qua nhiéu còng sue cho viéc dàn xèp quan he, ma chUa lo ditdc nhiéu cho viéc nàng cao chat lUdng day va hpc Va bay giò, d DHQG Ha Nói, lai dang eó nguy ed phàn
rà ! Tòi nghì ràng càn eó quyet dinh ve mot phitdng àn òn dinh va khà thi de DHQG Ha Nói eó the yèn tàm tàp trung sue lue cho xày ditng va phàt trién trùòng Co thè chpn mot trong hai phùdng àn san : hoàe theo y titdng ban dàu kièn quyet dàu tu xày dUng mot tntòng da ngành, ve ed bàn là mói, co chat litdng cao, diéu này dòi hòi eàc cà'p lành dao phài eó quyet tàm lón ; hoàe xày diUig trUÒng t h à n h mot Dai hpc Quòc già chi dào tao d cà'p Cao hpc va Tién sì nhit d mpt so' nUóc vàn làm, diéu này làm cho tntòng eó qui mò hep hdn, nhitng tinh hdn, eó chat lUdng cao, va trong quan he hdp tàc chat che vói tà't cà càe tntòng dai hpc trong nitóc, DHQG sé eó dòng góp quan trpng trong viéc dào tao nhàn tài elio dat nUóc
5 H^ thó'ng càe tritòng tit (góm eàc tntòng dàn làp va tit thuc nhit càch gpi hi$n nay) phài dU^c xem là mot bò phàn quan trpng trong he thòng giào due cùa nùóc ta, eàn phài dit<?c quan tàm chi dao va ho trd de eàc tntòng dò ngày càng eó nhiéu dòng góp tich eilc cho sit nghièp phàt trién giào due cùa dàt nitóc Nhinig
n h u trèn dà nói, dù xem càe tritòng tit "ve ed bàn" hoat dòng theo ed che thi trUÒng, thì do tinh dàc thù cùa nò (san pham va dich vu cùa nò mang tinh xà hòi) cùng khóng nèn xem mòi tritòng tit là mot doanh nghièp, va eàn eó nhftng han che'va nhiing itu dai dàc thù Làu nay, vi tntòng tit dòi vói ta con là khà mói, nèn trong quàn ly con nhiéu lùng tùng Tòi nghì dà dén lue càn eó nhùng qui djnh thòng nhà't de tao cho eàc tntòng tit yèn tàm phàt trién mot càch t h u à n Idi góp phàn dàp ùng nhu càu giào due cùa xà hói va còng hién ngày càng phiéu vào viéc phàt trién nguón lue tri thùc ciia dàt nitóc Co thè chàng qui dinh tntòng tit nhit mpt to chùc giào due tu hach toàn, eó nguón thu chù yèn tu hpc phi, nhitng dóng thòi là to chùc phi Idi nhuàn, ngitòi (hoàe nhiing ngitòi) chù cùa nò khòng là'y muc dich là Idi n h u à n tòi da cho bàn thàn mình ma su dung Idi nhuàn cho viéc dàu tit phàt trién tritòng, màt khàc khòng phài nóp thiie, thàm ehi con ditdc nhà nitóc ho tr0 tài chinh trong nhùtng tntòng hdp càn thiét Ngoài cà'p hpc phó càp ma Nhà nitóe dàm nhiém hoàn toàn, thì dòi vói càe cà'p hpc khàc chàc là ngàn sàeh nhà nitóc khóng the dàp ùng ditdc hèt mpi nhu càu hpc tàp cùa xà hói, nén he thó'ng trUòng tit eó vai trò rat quan trpng trong viéc dàp ùng càe nhu càu chinh dàng dò
Vi vày, eàn tàng eitòng sit quan tàm va ho trd cùa Nhà nitóc de eàc tritòng tu eó
dù ed sd vàt chat ky thuàt, eó diéu kièn nàng cao nàng lite giào due dào tao cùa mình
6 Trong bài góp y kién này tòi ehita co diéu kién de càp den loai và'n de
chù chót ve cài càch nói dung ehU(tng trình va phiAtng phàp day - hf)c Chi xin
Trang 6góp vài suy nghì de mong ditdc trao doi Mot muc tiéu chù yé'u cùa giào due là boi ditdng va cung cà'p cho ngitòi hpc mot n à n g lite n h à n thùc va mot t r ì n h dò
hiéu biét nhà't dinh N à n g lite va trình dò dò co t h è ditde t h è hién d 3 m à t : 1)
mot khà n à n g càm n h à n va suy nghì de di tói dòi hòi hiéu biét va tìm kiém tri thùc ; 2) mot khòi litdng kién thùc nhà't dinh ; 3) mot so'hiéu biét còng nghé va khà n à n g vàn dung Trong thitc tien giào due cùa ta nhiéu n à m qua, nhit nhiéu ngitòi n h à n xét, ta tàp t r u n g nhiéu (nhitng ehita hàii dùng va dù) vào m à t t h ù
2, co chù y trong eliitng mite nào dò dòi vói màt t h ù 3, con r a t it q u a n t à m dén
màt t h ù 1 Chù y m à t t h ù hai de di dén day va hpc nliói iihét, t h u dóng It
quan t à m dén m à t t h ù 1 nèn khóng boi ditdng ditdc nhftng n à n g lite dpc làp suy nghì, chù dòng s à n g tao, biét tini tòi tri thùc mói va giài phàp mói dò là nhftng
n à n g lite r a t eàn thiét trong mot nén kinh t é ' t r i thùc va xà hói tri thùc Trong
hai ve cùa viéc hpc : hpc cài gì va hpc thè'nào thì ta thitòng chù trpng cài t h ù
nhà't va coi nhe cài t h ù hai Trong giai doan mói, con ngitòi sé phài hpc lién
tue, hpc siiò't dòi, va vi vày, biét hpc thè'nào thì sé eó khà n à n g til hpc, do dò de
chù dòng, linh hoat, va eó nhiéu ed hòi t h à n h còng hdn Mong r à n g sé con eó dip bàn dèli nhftng và'n de này mot càch càn kè hdn
7 Cuòi efuig, xin eó vài y kién ve vàn de quàn ly nhà nitóe, ma cu thè là cùa
Bp Giào due va Dào tao, dòi vói sit phàt trién giào due Ai eiìiig biét vai trò quàn
ly eiia Bò là r a t quan trpng, va mong Bp tinte hién tòt chùc tràch quàn ly nhà nitóe de sU nghièp giào due cùa nitóe ta ditdc phàt trién nhanh chòng, iigò hàu dàp ùng ditde nhu càu xày diùig dàt nitóc va tién kip bé bau gàn xa Nhiéu anh chj em
d DHQG muón tàch tntòng ra khòi sit quàn ly cùa Bò, eó thè là vi sit lành dao thite té hién nay cùa Bò khòng dù gay tin titdng, song ve tinh hdp ly cùa tó c h ù c , , tói vàn hy vpng là Bò sé eó the eó dù nàng lue va tùi nhiém de thi.te hién chùc tràch quàn ly nhà nitóc, va trong sit quàn ly ehung dò mpi tntòng déu ditdc tao diéu kién phàt trién t h u à n Idi nhfùig bau sàc riéng va thè manh cùa mình
Ta cùng biét là quàn ly ngành giào due dào tao khóng chi ddn t h u à n là quàn
ly hành chinh, ma dòi hòi r a t nhiéu tàm liuyét, tri tue va bàn llnh Ta dà phung phi thàp nièn vita qua cho nhftng giài phàp voi va, sai làm rói sua sai làm sua sai làm lai co thè pham thèm sai làm mói, va dén hòm nay khòng biét dà eó thè coi nhu chuyèn sang mot giai doan khàc chita Tòi nghì ràng eàn cài eàch quàn ly cùa
Bò theo hitóiig phi tàp t r u n g va dàn chù hóa, dành cho eàe tritòng n h à t là eàc tritòng dai hpc, nhftng quyén tit chù rpng rài hdn eàe ed quan Bp khòng nén giù lày cho mình mpi quyén quyèt dinh, ké cà nhftng quyén qua eii thè thupe tham quyén cùa càe tntòng, khoa, t h à m chi cùa eàe thay giào ehuyén món d càe tritòng ; càe ed quan quanh Bò nén tàp trung gii'ip lành dao Bò nhftng suy nghì chién litdc
va n h ù n g giài p h à p vi mò de trành nhftng sai làm lón ve chù tritdng nhit trong thòi gian vita qua
Trang 7III CHUAN BI CHO MOT CHIÉN L U O C GIÀO DUC T U O N G LAI
• • • •
1 Chùng ta dang song nhùng ngày thàng cuòi cùng cùa the ky 20 Thè ky
mói dang dén vói nhùng thàch thùc to lón dòi hói nhàp vào xu thè' toàn càu hóa cùa mot nén kmh te thòng tin va tri tue ma ta chita eó ditdc mot Idi thè nào dàng
ké Neil ehi dita vào nguón lite tài nguyèn thién nhién va lao dòng ddn giàn rè tién thì thiia thiét va tut hàu là tàt nhién Ngày nay mua ditdc nhftng san pham tiéu dùng cùa còng nghé hién dai khòng phài là khó nhirtig ditng nhàm là eù vay
nd de sàm ditdc nhiéu mày móc là dà co trình dò tièn tién ; lién doanh là càn thiét nhitng néu ta chi dòng góp vào dò càe lao dóng chàn tay ddn giàn thì phàn ditdc hitdng cùng chi bang phàn nhò cùa dòi tàc cùng khó ma kéu ca dùdc Kliòng con càch-nào khàc là phài nhanh chòng tao cho ditde nguón lite tri thùc va tri tue cùa dàt nitóe de tìt dò tìm kiém nhftng Idi thè eanh tranh mong hòi nhàp eó hiéu qua (nghìa là hói nhàp vói tit thè bình dàng va thàt sit mang hai giàu eó) vào xu thè phàt trién kinh te ehung cùa the giói Va ditdng nhién phàt trién giào due là giài phàp hàng dàu ma ta phài nghi dén mot eàch nghièin tue bang tàt cà tàm huyét va sue lite cùa mình chù khòng phài bang vài khan hiéu
Nlutiig giào due cài gì, giào due nhit thè nào de thitc si.t góp phàn tao nèn nguón lite tri thùc càn phài co cho phàt trién san xuàt kinh té vàn hóa xà hòi ? Tit dò lai di dén nhftng càu hòi khàc : vày thì trong kinh té va xà hòi hièii nay, nghìa là trong mpi loai hoat dóng san xuàt, kinh doanh, l)uòn bàn tò chùc quàn
ly phue vu dòi song, ngitòi ta eàn nhùng loai tri thùc gì de tao thèm già tri, mang lai thèm cùa cài va giàu co cho con ngùòi va cho d.àt nitóc ? Nhùng tri thùc à'y kiém tit dàu ra, càn ditde tinh luyèn va xù ly thè nào ?
Nhftng càu hòi nhit vày khòng bao giò dùt va khòng ai eó san mpi càu tra Idi Hpc, trong tùdng lai, càn phài hifóng tói viéc tao nàng lite de tìm tra lòi cho nhftng càu hòi khòng dùt dò Va vi vày, "hpc cài gì ?" (tue là hoc nhftng kièn thùc
eó san gì) dù cùng quan trpng nhitng quan trpng hdn là phài biét càch "hpc the nào ?", biét hpc thè nào thì sé eó càch tìm dén hoàe phàt hién nhùng tri thùc càn eó
Hy vpng ràng nhùng suy nghì nhu vày eó thè góp phàn vào viéc xàe dinh chién lupe hpc trong titdng lai
2 Ta vàn quen vói càch giào due truyèn thòng dào tao mot ky sU ed khi là
de làm ed khi, khòng tìm dùdc còng viéc ed khi thì eoi nhu thàt nghièp vi vày nén
so ngitòi tòt nghièp dai hpc cùa ta chùa nhiéu, nhùng dà co khòng it nhùng tièng kéu lam phàt thita va làng phi I Tòi cinta hiéu nhiéu ve Hàn quòc va chùa eó ly do
de xem dò là màu mite, nhùng ho co nhùng con so làm tòi ngae nhién : cuòi thàp nièn 50, phó càp tiéu hpc : 30 nàm sau vào thàp nièn 80 phó càp sd trung (96% tòt nghièp tiéu hpc vào trung hpc) : mot thàp nièn san vào dàu nhùng nàm 90
phó cài) cao trung (95,7% tòt nghièp sd trung vào cao trung) : va dén nàm hpc
1998 - 99, 83,7% tòt nghièp cao trung vào hpc dai hpc hoàe cao dàng ' Va chàc
Trang 8khòng phài ai tot nghièp dai hpc d ngành nào déu eó viéc d ngành à'y ! Vày thì hp
hpc de làm gì ? Rò ràng cài eò't yèn ma hp eàn eó là mot nàng lite dóc làp tìm kiém tri thùc chù khòng phài chi là mot mó tri thùc eó san Co nàng lite dò thì eó thè tu
hpc mot eàch lièn tue, hpc siiò't dòi Hoc lièn tue va hoc suót dìd là mot nói dung
chù chòt ma mpi chié'n litdc giào due cho the 21 déu de càp dén
3 Nhftng t h à n h titu to lón cùa còng nghé thòng tin va truyén thòng dà tao nén n h ù n g bién chuyèn nhanh chòng trong dòi song kinh té' va xà hòi trén khàp toàn càu, là diéu ma ai efuig biét Va dà dén lue nhftng thành tilu dò t h à m nhàp mot càch sali sàc vào chùih nhftng hoat dòng khoa hpc va giào due tao nén iihfùig dòi mói hèt sue quan trpng trong ehnih nhftng hoat dòng tri tue dò cùa con ngitòi Ngày nay, mày tinh vói khà nàng mò phòng rat hùiig manh dà trd t h à n h mot còng cu nghién eùii khoa hpc dàc lite, giiip con ngitòi khàm phà nhiéu bi àn trong thè giói vàt ly, sinh hpc nhiéu "qui liiàt" trong kinh té xà hói Mày tinh cà nhàn
va mang Internet cùng vói eàc phàn mém day hpc dang dùdc phàt trién ngày càng pliong phù sé mang dén nhiéu khà nàng mói nhiéu ed hòi mói ve giào diie cho con ngitòi Cóng nghé dò sé làm elio viéc hpc gàn vói tìùig cà nhàn hdn tliicli nghi vói nàng lite càm n h à n va tiep thu cùa titiig ngitòi, kè cà nhftng ngitòi co khuyèt tàt
do dò làm elio giào due mang y nghìa nhàn bàn hdn va nàng lite tri tue cùa titiig ngitòi sé ditdc phàt trién day dù hdn Khà nàng này là vò ciing to lón eó thè mang lai nhiéu y titdng mói iihiéii giài phàp mói elio cài càch giào due trong thè ky mói
ma ta eàn hèt sue chù y trong khi hoaeli dinh chién litdc
Giào due là mot và'n de lón lièn quan dén toàn xà hòi Va trong giào due eó nhiéu màt phùc tap, da dang Trong bài góp y ngàn này tòi chi xin de càp dén mot so' khia eanh lièn quan den vai trò cùa giào due trong viéc nàng cao nàng li.ic tri thùc cùa dà't nùóc de hòi n h à p eó hiéu qua vào xu the phàt trién ehung cùa thè giói hién nay Va do han che', nén nhiéu y kién mói chi là nhftng phàe hpa sd sài mong dùdc dòng góp de eiuig eàe bau dóng iighiép trao dòi y kién
Dia chi : Dai hoc Quóc già Ha Nói
144 dit&ng Xuàn Thùy, Càu Giay, Ha Nói
DT : 8340.570 (CQ) ; 8343327 (NR)