Nd thè bién mong mudn td ebùc qua trình day- bgc gàn gidng nhà't vdi giao tièp thue té va vi vày he thdng bài tàp duge soan thào pbài bào dàm dinh hudng thue hành giao tièp d tà't cà gia
Trang 1GAG NGUYÈN TÀC BEN SOAN HE THÒNG BÀI TÀP
N G Q PHÀP THL/C H À N H C H O SINH VIÉN TIÉNG N G A
GIAI OOAN DAU
THS PHAM THANH THÀO
Khoa Ngón ngìt va Vàn hóa Nga - DHNN
DAT VAN DE
Nguyén tàc "Tinh giao tièp" tu làu dà duge thùa nhàn là mgt luàn dièm co bàn cùa giào bgc phàp bién dai "Nguyén tàc tinh giao tièp xuà't bién de dàp ùng nhu càu cùa xà bòi bién dai, vi xà bòi bién dai kbòng con thoà man vói càch bgc tfl vung va ngfl phàp theo kiéu truyén thd'ng - mgt càch bgc kbdng bào dàm nàm vflng ngòn ngfl mot
càch sinh dóng." (B.F KoexoMapoB- O.J\ MHxpocJìaHOBa)
Kbòng gidng vói phuong phàp truyén thò'ng, khi muc dich va nói dung cùa day-hgc ngù phàp là càc kièn thùe ngòn ngfl, phuong phàp day-hgc theo dinh buóng giao tièp tich euc quy dinh: kièn thùe ngòn ngfl chi là mot phàn nói dung day ngfl phàp, ehi là phuong tién de dat muc dich cuòi cùng cùa qua trinb day- bgc ngoai ngfl nói chung va day ngfl phàp nói riéng là ky nàng thue bànb giao tièp
Tuy nhién, nbflng làp luàn khoa bgc dà duge kièm ebùng bang thue té này chua thue su duge àp dung trong viéc bién soan giào trình day ngfl phàp d khoa Nga Trong càc giào trình ngfl phàp tu soan nói dung ngfl liéu ngfl phàp duge gidi thiéu va luyén tàp cbuyèn sàu theo tùng ebù de ngfl phàp vài càc tièu de day tinh ngbién eùu Càc bài tàp ngdn ngfl chièm dai da sd Phuong phàp day-hgc mang nàng tinh truyén thdng này dàn dén két qua là sinh vièn ed thè ed vdn kièn thùe tièng Nga khà tòt nhung thue bànb giao tièp kém Trong khi dò sinh vièn tièng Nga ra trudng ebù yéu tìm duge viéc làm trong càc cdng ty
du lich, dàu khi, kinh doanh, dich thuàt noi ma khà nàng ndi tièng Nga gàn nhu dóng ngbla vdi khà nàng làm viéc biéu qua
De thue su ddi mdi noi dung va phuong phàp day-hgc, tu nàm bgc
Trang 2zuui-zuuz, giao trinn "fyccKHH H3biK no-HOBOMy" duge dua vào su dung o nàm thù nhàt de day-hgc ky nàng ndi va viét (ma thue chat là day-hgc ky nàng ndi va ngfl phàp) Day là mot cudn giào trình duge bién soan theo phuong hudng thue bànb tich euc, nhung rà't dàng tiée
nd kbdng ed duge su ùng hd cà tu phia giào vièn, cà tu phia sinh vièn
Vi vày cudn "Bài tàp ngfl phàp thue hành" cho sinh vièn nàm thù nhà't
ra ddi Qua hai nàm giàng day, cudn giào trình này duge ebùng minh
là phù bop vdi ddi tugng ngudi bgc va diéu kièn day bgc d Khoa Ngdn ngfl va Vàn boa Nga Chùng tdi xin duge gidi thiéu mot sd nguyén tàc duge su dung khi bién soan cudn giào trình này
NÓI DUNG
1 Nguyén tac bào dàm tinh giao tiep
Pham trù tinh giao tièp là pham trù quan trgng nhà't cùa giào bgc phàp Nd thè bién mong mudn td ebùc qua trình day- bgc gàn gidng nhà't vdi giao tièp thue té va vi vày he thdng bài tàp duge soan thào pbài bào dàm dinh hudng thue hành giao tièp d tà't cà giai doan bình thành va diéu chinh ky xào, bào dàm khi làm càc bài tàp này su ebù y cùa ngudi bgc hudng tdi nói dung phàt ngdn, hudng tdi giao tièp B.F KoexoMapoB va nhiéu nhà giào bgc phàp khàe khang dinh: "Mài thành td trong càu trùe bài tàp pbài ed già tri giao tièp, tà't cà càc bài tàp pbài nhàm mgt muc dich là phàt trièn ky xào Idi ndi va ky nàng giao tièp"
Ky nàng giao tièp bang ngoai ngfl gdm ky nàng lua chgn càc càu trùc càu va tu vung làp day càc càu trùe càu dd trong diéu kièn tinh hudng giao tièp thay ddi lién tue ky nàng này ehi ed thè bình thành néu diéu kién day bgc md phdng (gàn gidng) diéu kièn giao tièp tu nhién Tu co sd ly luàn này, càc nhà giào bgc phàp gàn lién qua trình day- bgc vdi tinh hudng giao tièp, nhu càu giao tièp va dua ra nbflng yéu càu mdi ddi vdi bài tàp va he thdng bài tàp:
- Bài tàp phài dat trong tinh hudng ma ngudi bgc thudng xuyén gap trong giao tièp thue té
- Bài tàp phài ebù trgng phuong thùe biéu bién y nghìa trong tinh hudng ebù khdng nhàm vào càc pham trù ngdn ngfl bay tu vung thuàn tuy
Trang 3- He thdng bài tàp phài ed tinh he thdngvà tinh tuàn tu
Nhu vày, kbài niém "bài tàp thuàn tuy ngón ngfl" co khuynh hudng bi loai bò Nhiéu nhà giào bgc phàp cho ràng càc bài tàp dang
"Hày dién tfl vào ebò trdng", "Hày md ngoàe", "Hày bién càu tran thuàt thành càu hdi", "Hày bién càu hdi thành càu càm thàn" mang tinh mày mdc, kbdng biéu qua trong viéc tu dgng boa ky nàng giao tièp, khòng ebù y dén nói dung giao tièp Nhflng thao tàc này khóng
su dung trong giao tièp thue tè Do vày, càc bài tàp ma ebùng ta quen ggi là "bài tàp ngón ngfl" va "bài tàp Idi ndi" ed khuynh hudng duge thay tèn bang "bài tàp chuàn bi" (no;iróxoBHxejibHbie), nghia là ehuà'n
bi cho giao tièp Trong càc bài tàp chuàn bi ngudi bgc cùng mot lue hudng su ebù y vào cà bình thài ngdn ngù, cà ndi dung biéu bién Nhiém vu cùa càc bài tàp này thudng ed dang càu hdi, càu phù dinh, dat vàn de, ménh lénb thùe: Hày phàn ddi/ dòng y vdi ngudi bài thoai vdi ban; hày thè bién su ngae nhién vdi diéu ban nghe tbày; bay de Ughi tdi kbdng làm viéc ma tdi dang dinh làm Tà't nhién, tà't cà nhflng tinh hudng này ehi là nhàn tao, mang tinh chat bgc tàp, nhung
nd thay ddi lién tue dóng co giao tièp cùa ngudi bgc làm càc bài tàp loai này va cà qua trình day-hgc ve màt tàm ly gidng vdi giao tièp thue té
Viéc su dung càc bài tàp giao tièp, trong dd muc dich cu thè cùa chùng (bình thành càc ky xào ngfl phàp, lình bài nhflng bình thài ngdn ngfl cu thè ) duge giàu kin dudi càc nhiém vu Idi ndi là dàc tinh mdi cùa he thdng bài tàp Net khu biét cùa chùng kbòng chi là su ebù y cùa ngudi bgc hudng vào ndi dung Idi ndi ma cdn là su thè bién mài quan
he giùa phàt ngòn vdi kinh nghiém song, kinh nghiém ngòn ngfl cùa ngudi bgc vdi thue té xung quanh hg Vi vày, ddi vdi bài tàp giao tièp cdn ed mgt yéu càu: tbày eò thè ggi y tu, bình thài tu, nhung khòng duge ggi y y nghì
Trong cudn "Phuong phàp day tièng Nga nhu ngoai ngfl" H3fl PyecKHH a3biK, M 1990 viét: "Phuong phàp giao tièp dua ra càc bình thùe bài tàp de luyén nàng lue ngòn ngfl,nàng lue Idi ndi va nàng lue giao tièp, trong dd muc dich ngfl phàp dudng nhu duge giàu kin Ngudi bgc tudng ràng hg kbdng bgc càc pham trù bình thài ngfl phàp
ma bgc càch dién dat y ngbi trong càc tinh hudng thudng gap trong cude sdng" Vi tinh hudng trong bài tàp luòn thay ddi nèn su ebù y
Trang 4cùa ngudi hgc khdng hudng vào bình thài ma hudng vào tinh hudng ddi hdi phài su dung bình thài dang duge luyén tàp Yéu càu qua trình bình thành ky xào Idi ndi phài gàn gidng nhà't diéu kién thue té khàch quan là dua trén mot sd luàn dièm tàm ly bgc cho ràng, tién de de bình thành càc ky xào Idi ndi ben vflng là càc nhàn td sau: ed muc dich, ed dgng co ben trong va boàn cành ben ngoài, hién tugng ngdn ngfl càn luyén duge dua vào tinh hudng Idi ndi nhàn tao Trong càc cdng trình ngbién eùu cùa mình B.A.ApxeMOB va A.A.JleoHxteB gàn lién tinh hudng giao tièp vdi giào bgc phàp day ngoai ngù Hg cho ràng, tinh hudng là he thdng càc yéu td ngoài ngón ngfl cho phép lua chgn hành dóng Idi ndi, ed nghìa là lira chgn ndi dung phàt ngdn
Tdm lai, dinh hudng giao tièp ddi hdi tà't cà càc bài tàp phài nhàm muc dich thue bànb giao tièp Néu nhu trong bài tàp ed nói dung "xàe dinh càch cùa danh tu " bay "xàc dinh thè cùa dgng tfl" tbi ehi là de ngudi bgc ludn luón co y thùe ve bình thài càn su dung khi mudn dién dat mgt y nào dò Theo B.Jl.CKajibKHH (OCHOBBI odyneHHa ycxHoii HH0H3biHH0Ìi penH H3/i.PyecKHH H3biK M 1981), toàn bó he thò'ng bài tàp duge chia làm 2 loai: bài tàp chuàn bi, bài tàp luyén tàp (noaroxoBHxejibHbie, xpcHHpoBOHHbie) va bài tàp giao tièp (KOMMyHHKaXHBHbie)
Vàn theo òng B.Jl.CKajiKHH, càc bài tàp luyén tàp eò càc tinh chat co bàn sau:
- Mang tinh luyén tàp thè bién d su làp di làp lai nhiéu nhà't ngfl liéu mdi (càu trùc càu, màu càu, tu )
- Chù yéu là càc bài tàp kbàu ngfl, kè cà ngfl liéu cùng duge gidi thiéu vdi ngudi hgc dudi dang àm thanh
- Mang tinh bgc tàp, chi gidi thiéu ngfl liéu trong tinh hud'ng dàc thù, khòng eò phuong àn lua chgn, trành cho ngudi hgc ddi khi phài ludng lu giùa bình thài dùng va bình thài sai, vi ed thè dàn dén hg sé ghi nhd bình thài sai
- Chi luyén tàp mot hién tugng ngòn ngù de su ebù y cùa ngudi hgc ed thè buóng vào dò
- San phàm cuoi cùng cùa thao tàc làm bài tàp là mot phàt ngòn Tà't cà càc hién tugng ngón ngfl mói phài duge luyén trong mot càu boàn chinh, co già tri giao tièp
- Trành dich cho dén khi ngudi hgc khdng dich tùng tu ma rùt ra y
Trang 5nghìa cùa cà càu Su dung mot bay nhiéu co càu san sinh Idi ndi: tài tao lai mot càu boàn chinh, san sinh Idi ndi bang càch ghép càc cum
tu Tbièt kè mot càu tu do vdi tu vung tu do
Càc bài tàp giao tièp dàp ùng càc yéu càu sau:
- Thdng bào vdi ngudi dge mgt tbòng tin ma hg co nhu càu chia sé boàc càn chia sé theo nhiém vu cùa bài tàp, kich tbich ngudi hgc san sinh Idi ndi lién y trén co sd kinh nghiém cude sdng va kién thùe ngdn ngfl cùa hg
- Kich tbich ngudi hgc phàt biéu y kièn ve càc su kién, hién tugng trong tinh hudng thue bay tinh hudng Idp hgc
- Mang tinh giao tièp cà ve bình thùe va nói dung, cà ve ngù liéu
va phuong thùe thue hién
- Duge td ebùc trén co sd ngù liéu quen thude de khi tién bànb ngudi hgc ed thè hudng su chù y vào nói dung phàt ngòn
- Thue hién dudi mot trong càc bình thùe giao tièp mièng (bòi thoai boae dòc thoai, mot mình bay theo nhòm, trình trgng boàc thàn màt, true dién bay qua khoàng càch)
- Huy dgng su tham già cùa cà he thò'ng co càu tàm sinh ly cho phép san sinh Idi ndi lién y trong tinh hudng that
Tdm lai, tinh giao tièp tiong bài tàp thè hién d càc dàc dièm sau:
- Chù yéu duge thue hién dudi dang kbàu ngù
- Kièn thùe ngòn ngfl mdi duge luyén trong càu, ed già tri giao tièp
- Kién thùe ngdn ngfl duge luyén trong tinh hud'ng, kich tbich ngudi bgc này sinh y dd giao tièp va mong mudn thue bién y dd dd, su dung bình thài ngdn ngù dang hgc
- Ngudi hgc cùng mot lue hudng su chù y vào cà ndi dung phàt ngdn va bình thùe ngón ngfl
- Tà't cà càc bài tàp déu hudng tdi muc dich bình thành, phàt trièn, boàn thién nàng lue giao tièp cùa ngudi hgc ma san pham cudi cùng là Idi ndi lién y trong tinh hudng tbàt
Trong thue té, khi khào sàt càc giào trình dành cho giai doan dàu soan theo quan dièm giao tièp, chùng ta vàn bàt gap mot ti le khdng phài là nhd càc bài tàp thuàn tuy ngdn ngfl ("codcxBeHHO fl3biK0Bbie"
A A AKHmHHa, O E Karan) Vi du: Khi day nói dung ngfl phàp
Trang 6"Danh tu d dang thùe sd nhiéu", giào trình PyccKHÌt HSMK no-noBOMy khai tbàc càc dang bài tàp sau:
4.6.1 3aKOHHHxe npeAJioaceHHH (Hày két thùe càu.)
06pa3eu: S^ecb npenoztaBaxejib,axaM (cxy^enx)
S^ecb npeno^aBaxejib, a xaM cxyAenxbi
4.6.2 HsMCHHxe BonpocHxejibHoe npeAnojKeHHC (Hày thay dói càu hdi)
Odpaseu;: - F/te cnoBapb?- Box OH
- TjlQ CJIOBapH?- Box OHH
4.6.3 CoexaBbxe a) cnoBoconexanHe; 6) npe^JioaccHHe (Hày dat cum tu va dat càu)
4.8.1 HepeBe^Hxe cjioBa 06pa3yHxe MHO^ecxBenHoe HHCJIO (Hày dich tir, bay càu tao dang thùe so nhiéu)
Dù ed ggi càc bài tàp này bang cài tén gì di ehàng niìa thi thue chat chùng vàn luyén tàp bình thài sd nhiéu cùa danh tir, khi làm càc bài tàp này su chù y cùa ngudi hoc chù yéu hudng vào su thay dói dudi cùa
danh tu Theo y kièn chùng tòi, loai bài tàp này rat càn thiét cho giai doan dàu, nhàt là dói vói càc noi dung ngir phàp khó (khóng co trong tiéng me de), vi khi su chù y ehi hudng vào bình thài sé de ghi
nhd bon Tuy nhién, de khòng làm màt tinh giao tiép cùa giào trình, loai bài tàp này chi nén dua vào mot lugng tbich hgp khi càn thiét Bude tiép theo, phài luyén noi dung ngfl phàp mdi trong càc bài tàp giao tiép, vi, nhu chùng ta dà biét, nàng lue giao tiép ehi hình thành va phàt trién khi ngudi hgc duge dat trong tinh buóng giao tiép
2 Nguyén tàc tinh vira sùrc va de hieu
Mgt trong càc nguyén tàc gdp phàn nàng cao chat lugng day- hgc ngoai ngfl là nguyén tàc tinh vfla sue va de biéu Nd thè hién trong càc cdng doan sau:
Trang 7HH(|)opMauHH) Khi càc nhà diéu khièn hgc che tao mày bgc tu dgng (odynaiomneca Mamnnbi), hg gap phài mot vàn de: dù ebuong trình cài dàt vào mày ed tot dén dàu, mày vàn vàn hành khdng tot néu lugng thòng tin nap vào vugt qua khà nàng xù ly cùa mày Càng qua nhiéu tbòng tin, mày càng màc nhiéu Idi va cuòi cùng tbi bòng bàn Nhu vày, ly thuyét tbóng tin cho ta tbày y nghìa thue té cùa vàn de tinh vfla sue Nò lién quan trude tién dén vàn de dinh lugng ngfl liéu
Viéc dinh lugng ngfl liéu hgp li thè hién trude tién trong viéc gidi ban ngfl liéu Ngfl liéu duge lira chgn là ngfl liéu tdi thiéu, dàp ùng yéu càu càn va dù cho giao tièp d giai doan dàu
Trong qua trình td ebùc ngù liéu dà duge lua chgn, trude tién càn giài quyé't vàn de dinh lugng ngù liéu cho mot tièt hgc Dò là yéu càu
co bàn cùa nguyén tàc tinh vùa sue va de biéu Néu ngfl liéu nhiéu qua khà nàng tiép thu cùa ngudi hgc sé gay càn tra cho boat dgng cùa càc qua trình tàm ly nhu ebù y, ghi nhd, tài tao Noi dung ngù liéu duge gidi ban bao gdm tà't cà càc màt cùa ngdn ngfl: ngfl àm, tfl vung, ngfl phàp, trong dd dinh lugng ngfl liéu ngfl phàp càn chù trgng bon cà vi viéc su dung mot càch tu dgng boa càc ngfl liéu ngfl phàp là co sd cho giao tiép bang ngoai ngfl Trén càc co sd ngbién eùu tàm ly giào due
va thue nghiém, ngudi ta di dén két luàn: néu cùng mot lue trong mot tièt hgc dua vào bai màu càu tbi màu càu màt tinh khuón màu, mot dàc tinh khóng thè thiéu de hình thành ky xào, ngudi bgc rà't bay màc Idi va ky xào khdng duge bình thành boàc hình thành khdng chàe cbàn Ngudi ta cùng gidi ban sd lugng tu vung de làp day màu càu Néu lugng tu vung mdi vugt qua gidi ban ngudi hgc sé màc Idi, càng nhiéu tfl vung mdi, càng màc nhiéu Idi Gidi ban tu vung cho giai doan dàu là 5 dén 6 don vi tu vung (jicKccMa) trong mgt càu trùc càu cho mot tièt bgc De di dén két luàn ve gidi ban sd lugng tu vung va màu càu ngudi ta thù tàng sd lugng tu vung lén 10 dén 15 tu va 2 dén 3 màu càu trong mot tièt bgc Két qua là ngudi bgc nhàm làn giùa càc màu càu va su dung sai tu Gidi ban tu vung va màu càu duge dua ra ò day kbdng phài là mgt gidi ban cùng Nd ed thè thay ddi tuy thude vào ddi tugng ngudi bgc (kièn thùe nén, nàng lue ngoai ngfl ), diéu kién day- hgc (giào trình, phuong tién hd trg giàng day ) v.v
Tinh vfla sue va de biéu cdn thè hién d viéc tuàn thù nguyén tàc
Trang 8cjioBapb, xexpa/ib, pyHKa, KapaHflam,
"mot cài khd" (npHHUHH oflHofi xpyAHocxn) khi gidi thiéu ngfl liéu: càu trùc càu mdi duge gidi thiéu trén nén tu vung cu; tfl vung mdi duge gidi thiéu trong màu càu cu
Ngfl liéu càn duge td ehùe theo nguyén tàc tàng dàn dd Idn va do khd cùa càc càu trùe ngfl phàp: dàu tién là md hình bình thài (M.M -Mop(J)OJiorHHecKafl Mo;tejib) rdi dén md hình cu phàp (C.M -CHHxaKCHHecKaH Mo^enb) cudi cùng là mó hình md rdng (Y.M -
YKpynHeHHaa uojieRh) Vi du khi dang d dang thùe càch 2 vdi y nghìa
"ehi su vàng màt cùa ngudi boàc vàt" càc màu càu duge luyén theo tràt tu sau:
Bude 1 : Gidi thiéu va luyin tàp mó hinh hình thài
B 3X0M MarasHHe nex >KypHajia
Fasexbi KOHBepXOB H MapoK lyMedHHK pa3roBopHHK
De don giàn boa nhiém vu cùa bài tàp, ngudi ta thudng cung eà'p mot loat danh tfl de ngudi hgc su dung làp day màu càu mdi mài khi thay ddi tinh hudng Nhu vày tu dóng boa bàc mot dà duge hình thành
Bude 2: Gidi thiiu va luyin tàp mó hình cu phàp
B MOCH KOMHaxe nex ayflHxopHH, 3xa^, AOM,
mKona, Kjiaee
Co thè cung eà'p tu thay thè cho ngudi bgc boàc thay ddi lién tue tinh hudng de ngudi hgc tu tìm tu làp day màu càu mdi Tà't cà càc thành td trong càu déu ed thè duge thay thè Nhu vày tu dgng hoà bàc hai dà duge bình thành
Bude 3: Gidi thiiu va luyin tàp mó hình ma róng Càn bào dàm
Trang 9B 3X0M Mara3HHe nex 3xoro 3apy6e^Horo ^ypnajia
3X0H jiHxepaxypHoii ra3exbi 3XHX UBeXHblX KOHBCpXOB H MapOK Nhu văy khi luyĩn tăp mgt mău cău mdi, lue dău căn tăch nhd căc hiĩn tugng ngfl phăp (M.M.), sau gdp căc hiĩn tugng cùng thỉ loai (C.M.), cuoi cùng tdng kĩt tă't că căc hiĩn tugng ngfl phăp mdi nhăm rỉn luyĩn tich euc mău cău mdi (Y.M.)
De băo dăm nguyĩn tăc tinh de biĩu va vfla sue, ngfl liĩu căn duge gidi thiĩu va luyĩn tăp trong că bdn dang thùe boat dgng Idi ndi theo
trình tu nghe, ndi, dge, viĩt Trong mdn Ndi day ddi thoai trude, ằc
thoai sau Thudng căc băi tăp dăt ra căc nhiĩm vu:
- Hăy dge, nghe va quan săt
- Hăy dăt băi thoai tuong tu
- Hăy dge va dăt cău hdi cho tu in dăm
- Hăy nghe băi khoa
- Ban cùa anh/ ehi khdng nghe, bay kỉ lai băi nghe cho ban
- Hăy viĩt lai nhùng diĩu anh chi nghe duge
Băi tăp luyĩn ky năng ndi (ky năng uu tiĩn phăt triỉn d giai doan dău) chia lăm ba giai doan:
- Giai dogn 1: Luyĩn dói tlwgi theo căc mó hình co bdn
Day lă cdng doan rat quan trgng de tu dgng boa ky xăo ngón ngfl Trong qua trình luyĩn tăp căn băt dău tu căc băi tăp băt chuóe rói cbuyỉn dăn sang băi tăp săng tao ky xăo ngù phăp căn duge hình thănh vflng chăe tu giai doan băt chudc, nĩu kbdng ngudi bgc sĩ vùa luyĩn tăp, vùa măc Idi d giai doan sau Hon nfla băi luyĩn băi thoai ò giai doan năy chù yĩu rỉn luyĩn mot mău cău theo nguyĩn tăc tuong
tu nĩn de biĩu, de hgc vdi mgi ngudi hgc
- Giai dogn 2: Luyĩn băi hai thogi theo căc cău hòi chuyin biĩt
(cneuHajibHbiH Bonpoe)
Vi du: vdi mău cău B 3XOH Mara3HHe nex SXOH jiHxepaxypnoH ra3exbi ed thỉ khai tbăc căc cău hdi cbuyỉn biĩt sau:
1 Ym nex 3XOH JiHxepaxypnoH ra3exbi?
2 KaKOìi ra3exbi nex B 3XOH MarasHHe?
Trang 103 Hero nex B 3Tofi MarasHHe?
Ddi vói loai Càu hòi này, quan trgng nhà't là càu tra Idi phù bop
Nò luyén cho ngudi hgc dinh buóng nhanh va dùng trong giao tiép Va nhu vày có giùp cho càc bài hòi thoai trd nén de hièu va de hgc
- Giai dogn 3: Luyén bài dge thogi
Day là giai doan sau cùng khi luyén mot màu càu Nd duge tién hành sau khi dà luyén màu càu trong càc dang bài thoai co bàn, hdi va tra Idi càc càu hòi cbuyèn biét Nhd dà luyén càch dàt càu hdi va càch tra Idi theo md hình càu md rdng ma ngudi hgc khdng gap khd khan làm bài tàp dge thoai: càc càu hdi tu nd dà tao nén mot tràt tu Idgic Tdm lai, chia càc bài tàp kbàu ngù thành 3 giai doan (vdi dò khd tàng dàn) giùp ngudi hgc nhanh ehdng nàm kién thùe ngdn ngù va hình thành ky nàng, ky xào giao tiép trong cà ddi thoai va dge thoai, giùp viéc nàm ngoai ngù trd nén nhanh ehdng va de dàng hon
Tinh vfla sue va de hièu cdn lién quan dén mgt nhàn tó nùa: tièng
me de cùa ngudi hgc Càc hién tugng' ngdn ngfl tuong duong de hièu
va de hgc hon nén thudng duge lira chgn va gidi thiéu trude Vi du càu hai thành phàn phd bién trong mgi ngdn ngfl nèn duge gidi thiéu va luyén tàp trude càu mot thành phàn Pham trù tinh dgng tu, trang dgng
tu khóng có trong tièng Viét nén khó va khóng bgc d giai doan dàu Càn nhàn manb ràng tinh vùa sue va de biéu là mot kbài niém dóng Cd ngfl liéu là de ddi vdi ddi tugng ngudi hgc này nhung lai khd vdi ddi tugng ngudi bgc khàe Vi du nói dung ve y hgc là khd vdi sinh vién su pham nhung là de vdi sinh vién y khoa, nói dung ve ky thuàt là khd vdi sinh vién khoa bgc xà bài va nhàn vàn nhung lai de vdi sinh vién càc trudng ky thuàt Hon nfla, dd khd/ de cùa ngfl liéu cdn phu thude vào nàng lue ngudi hgc va trình dd ngoai ngfl cùa hg cùng nhu diéu kién day-hgc Ddi vdi sinh vién giai doan dàu, mgt màu càu cho mgt tièt hgc là phù hgp nhung càc giai doan sau sd lugng ngfl liéu ed thè thu nhàn trong mgt tièt hgc ed thè Idn hon nhiéu
Tdm lai, trong qua trình lua chgn va td ebùc ngfl liéu, nguyén tàc tinh vfla sue va de hièu thè hién trong càc nói dung sau:
- Tdi thiéu hoà ngfl liéu
- Dinh lugng ngfl liéu hgp ly cho mdi gid hgc
Trang 11- Sàp xép ngfl liéu theo dà khd tàng dàn
- Day ngfl liéu, ngfl phàp ddng thdi vdi ngfl àm, tu vung va trong
cà 4 dang thùe Idi ndi theo trình tu nghe - ndi - dge - viét
- Tinh dén tiéng me de khi lira chgn va sàp xép ngfl liéu
3 Nguyén tac tinh he thò'ng va tinh tuan tir
Tinh he thdng va tinh tuàn tu trong day- hgc ngoai ngfl thè hién trong viéc lira chgn va trình bay ngfl liéu ngdn ngfl: ngfl liéu duge lua chgn phài ed dai dién cùa tà't cà càc pham trù co bàn cùa ngdn ngfl va duge sàp xép theo trình tu ebùc nàng trong giao tièp Tinh he thdng va tuàn tu con thè hién trong viéc lira chgn, gidi thiéu va luyén tàp càc hành dgng Idi ndi, phù hgp vdi muc dich day-hgc cung nhu nói dung
va trình tu sàp xép càc ngfl liéu ngón ngfl Trong bé thdng bài tàp kbài niém "bé thdng" gdm càc nói dung co bàn sau:
- Co hai bay nhiéu thành tó
- Duge sàp xép theo trình tu nào
H.H.Fes ("CHCxeMa ynpa)KHeHHH H nocjieAOBaxejibHoexb pasBHXHa
peneBbix yuetìnn H HaBbiKOB" HHOCxpaaHbie H3biKH B mKOne, 1969,
JSfoó) dinh nghìa "He thò'ng bài tàp là su td ebùc càc hành dgng bgc tàp
eò mài quan bé phu thuòc làn nbau theo trình tu dò khó tàng dàn va có tinh dén trình tu hình thành ky nàng giao tiép va tinh chat cùa hành dgng giao tiép trong thue tè'"
Trong cuón "MeroOTOca openoflaBaHHM pyccKoro asbnca KaK HHOcxpaHHoro" H3fl.PyeeKHH a3biK M 1990 cùng dinh nghìa tuong tu "He thdng bài tàp là su td ebùc càc hành dgng eò mdi quan he làn nbau theo trình tu
dò khò ve ngòn ngfl va thao tàc tàng dàn, eò tinh dén trình tu cùa qua trình lình bòi kién thùe va bình thành ky nàng, ky xào Idi ndi va giao tièp va tinh chat cùa hành dgng giao tièp trong thue tè"
Tu hai dinh nghìa trén ed thè rùt ra càc tièu chi de xàc dinh he thd'ng bài tàp là:
- Tinh tuàn tu
- Tinh tuong hd
Tu nhflng nàm 50 cho dén nàm 70 cùa thè ky XX trong giào hgc phàp phd bién viéc chia bé thd'ng bài tàp thành bai thè loai tuong ùng
Trang 12VOI nai giai doan hinh thành ky nàng là bài tàp ngdn ngfl va bài t^p giao tiép Mdi loai bài tàp này thudng duge ggi bang nhiéu cài tén khàe nbau Loai bài tàp ngdn ngfl cdn ed tèn: Bài tàp chuàn bi (noaroxoBHxejibHbie), bài tàp tién giao tiép (npe^peneBbie), bài tàp luyén tàp (xpeHHpoBOHHbie), bài tàp bàc thà'p (nepBHHHbie, 3JieMeHxapHbie), bài tàp phi giao tiép (ueKOMMyHHKaxHBHbie), bài tàp luyén càc bình dién ngdn ngfl (acncKXHbie), Dù duge ggi thè nào tbi càc tàc già déu thdng nhà't ebùc nàng cùa nò là tich euc boa ky xào su dung càc thành td ngòn ngfl (ngfl àm, tfl vung, ngfl phàp) va càc màu càu Bàn chat cùa loai bài tàp này là luyén di luyén lai nhiéu làn bình
thài ngòn ngfl trong càc ngfl cành khàe nbau, phù bop vói nói dung
dà dinh truóc
Loai bài tàp thù hai: bài tàp Idi ndi (peneBbie), bài tàp giao tiép (KOMMyHHKaxHBHbie), bài tàp sàng tao (xBOpnecKHe), bài tàp tinh hud'ng (cHxyaxHBHbie), nhàm muc dich tich euc boa ngfl liéu trong thue hành Idi ndi Khi thue bànb giao tièp, kbdng gidi ban nói dung va kbòng eò muc dich cu thè
Két qua thu duge sau khi luyén càc bài tàp này là nàng lue giao tiép, là su thành thao càc thao tàc tham già giao tiép: lình bòi va truyén dat nói dung y nghìa bang tiéng nuóc ngoài
Có nhiéu y kièn khàe nbau ve trình tu sàp xép càc loai bài tàp này:
- Khòng phàn biét hai loai bài tàp, khòng tinh dén càc bude hình thành ky nàng Quan dièm này nhanh ehdng bi loai bò eà trong ly thuyét làn thue hành (dinh hudng kbdng khu biét: HeflH(|)(|)epeHaHpoBaHHbm no/txojt)
Tà't eà càc bài tàp déu ed hai ebùc nàng: tu dgng hoà ngù liéu va thue bién hành dgng giao tièp Loai bài tàp này ggi là bài tàp tdng hgp Loai bài tàp này td ra hflu biéu, ebùng ed thè thay thè bàt cu loai bài tàp nào trong bé thdng bài tàp thành td Tuy nhién càc tàc già thùa nhàn ràng ddi vdi giai doan dàu va giai doan giùa tot bon cà vàn là phàn chia qua trình bình thành ky nàng thành hai giai doan va chia càc loai bài tàp thành hai loai de mòi bài tàp ehi thue hién mot nhiém vu, chi bao gdm mot cài khó va buóng su ebù y cùa ngudi hgc vào mgt ddi tugng: hình thài boàc nói dung (dinh buóng bai chùe nàng 6H(J)yHKUH0HanbHbiH noztxofl)