AN OO VA PAKISTAN -NHQNG TRO NGAI SAU NGAY DOC LAP 15-8-1947 N G U Y £ N T H I HUONG GIANG Khoa Dong Phucmg hoc - DH KHXH & NV Nhae den An Do, ehung ta khdng chi nghi tdi mot trong nh
Trang 1AN OO VA PAKISTAN
-NHQNG TRO NGAI SAU NGAY DOC LAP (15-8-1947)
N G U Y £ N T H I HUONG GIANG
Khoa Dong Phucmg hoc - DH KHXH & NV
Nhae den An Do, ehung ta khdng chi nghi tdi mot trong nhtrng chiec ndi van minh nhan loai, mot nude Idn hang tbii 7 tren the gidi
ma con cd nhiing tran trd ve md'i quan he gap ghenh chdng gai giira qud'e gia nay va ngudi ban lang gieng Nam A - Pakistan Cd the ndi, trai sudt may ngan nam lich sir An Do ludn the hien duge vai trd va anh hudng van boa, cbinh tri quan trgng ciia minh, la ngudi ban Idn ciia cac dan tdc yeu chugng hda binh tren toan the gidi Song, nhiing mau thuin ton dgng giira An Do va Pakistan trong hon 50 nam qua da thuc su gay rao can cho edng cude phat trien cua ca hai nude Nhin tir nguyen nhan sau xa ciia va'n de thi nhiing mau thuSn nay bat ngudn tur cbinh nhiing trd ngai sau ngay thuc dan Anh trao tra doc lap cho Nam A ddng thdi diing ddn bay "chia de tri" tach Pakistan khdi tieu luc dia An Do
Tuy nhien, bude vao the ky XXI, khi xu the hdi nhap va hgp tac ngay cang trd nen tat yeu, hai qud'c gia Nam A nay da cd nbGng dgng thai tich cue de cung nhau vugt qua trd ngai va hudng ve mot tuong lai tdt dep hon Trong pham vi bai viet nay, ehiing ta chi cung nhau de
cap tdi mot so van di eo ban ma ca An Do va Pakistan deu gap phai
trong nhiing thang ngay dau ddc lap
Trudc he't, ehung ta eo the thdy tan bi kich chia eat An Dp va sU
ra di cua Gandhi: Mot trong nhiing bi kich Idn cua lich sir ^ i Do - do
Trang 2la su chia cat dat nude vao diing ngay gianh dugc ddc lap Dii la xet tren phuong dien vi tri dia ly hay tren phuong dien nhu eau kinh te thi
su chia eat ^ i Do vln ehua dugc that hgp li Vi nhu, trong khi Pakistan la khu vuc chuyen canh cac san pham nhu day, bdng sgi, liia gao thi An Do lai san cd nhiing nha may chuyen che bien nguyen lieu thd tir Pakistan Trong khi dudng bien gidi chinh tri vd hinh ehung cat ddi he thdng sdng ngdi va kenh muong quan trgng cua An Do thi ban than no lai khdng thuc bien dugc chiic nang cbinh tri ciia minh la giai quyet van de tdc ngudi Van cd tdi 15% dan sd Pakistan theo dao Hindu va chirng 12% dan sd An Do theo dao Hdi Tham chi ngay trudc khi edng cude chia cat dugc hoan thanh, ddng ngudi di cu da bat dau
dd ve phia bien gidi - ngudi Hindu va ngudi Sikh ddi khdi Pakistan edn ngudi Hdi thi ddi khdi mien dat An Tir nira cud'i nam 1947, da cd tdi hon 10 trieu ngudi viii minh vao ddng chay di cu Ca chinh phii An
Do va Pakistan deu bat luc trong viec ngan trd cac nhdm ngudi di cu cudng tin tir ca hai phia
Chinh nhiing cugc xung dot ton giao khac nghiet nay da khien lanh
tu Gandhi mot Ian nira phai ra Idi keu ggi cham dtit xung dot, trudc he't
la tii phia ngudi Hindu, ddng thdi dng de dga se tuyet thuc cho tdi che't Tuy nhiing nd luc ciia Gandhi da cd hieu luc ngan chan ndi loan d Calcutta nhung dau nam 1948, dng vSn trd ve Delhi va bat dau tuyet thuc Su viec chi ket thuc khi phat ngdn vien chinh thirc ciia Dang Qud'c dai cam ket se bao dam tinh mang va tai san cho ngudi Hdi Nhung ngay sau dd, ngay 30 thang 1, bi kich Idn da xay ra khi Gandhi bi mot thanh vien nhdm Hindu cue doan am sat Cd the ndi, su ra di ciia Ngudi
la mot tdn tha't to Idn khdng chi cho nhan dan An Do ma con la cho nhan dan toan the gidi Va ndi dau thuong nay da phan nao lam lang diu bau khdng khi thii dich dang sue sdi giira hai qud'c gia
Van de cdc bang vd xung dot Kashmir: Ben canh dd, va'n de gay
tranh cai chii yeu giua hai qud'c gia An Do va Pakistan chinh la viec sap xep cac bang dia phuong Sau khi thuc dan Anh hoan toan rut khdi
An Do, cac bang ciia An Do dung trudc hai su lua chgn - mot la gia
Trang 3nhap Lien bang An, hai la nhap vao vdi Pakistan Tren thuc te, da phan cac bang deu gia nhap Lien bang An, mot sd khac gia nhap Pakistan, chi edn mot sd rat nhd la gay bat ddng dan tdi xung dot bien gidi nhu trudng hgp bang Hyderabad'" va Kashmir Nhung neu va'n de bang Hyderabad dugc giai quyet kha em tham tir thang 9 nam 1948 thi van
de Kashmir cho tdi nay vin edn la diem ndng trong quan he hai nude Mac du vao nam 1949, thda hiep ngii'ng ban giua hai ben da dugc ky ket thdng qua su dan xep cua Lien Hgp Qud'c, nhung xung dot cung chi
cd the tam lang trong khoang thdi gian khdng lau va Kashmir chinh
thiic bi chia cat Phan Idn lanh thd bang nay thude vi An Do, phan edn
lai nam dudi quyen kiem soat cua Pakistan
NhCmg trd ngqi trong sU nghiep thong nhdt dd't nUde: bat ddng ngdn ngCf - ngheo ddi - ddn so: Nhu nhieu qud'c gia chau A khac sau
ngay gianh dugc ddc lap, nude Cong hda An Do non tre da sdm phai ddi mat vdi mudn ngan thir thach, trong dd, kbd khan hang dau la van de on dinh chinh tri, va xoa ddi giam ngheo Tuy nhien, la mot qud'c gia Idn, da dan tdc, da ngdn ngir, da tdn giao , An Do cang phai ganh vac them nhieu trgng trach, ma van de ndi bat len d day
trudc he't la van de ngdn ngu ehung cho ca nude Mot qud'c gia sau
khi thdng nhat ve mat cuong vuc lanh thd thi can phai cd sir thdng nha't ve mat ngdn ngir Nam 1965, cbinh phii An Do chinh tbiie ban hanh sde lenh edng nhan tieng Hindi la ngdn ngir ehung trong ca nude, mac du chi cd mot phan ba dan sd An Do sir dung ngdn ngii nay va nd ciing chi dugc dung chii yeu d mien Bac An Ngay sau do, bao ddng da nd ra lien tiep d Nam An, tinh hinh cbinh tri bat dn dinh khien cbinh phii phai ra thdng cao nhugng bd, cho phep duy tri tieng Anh nhu mot ngdn ngfl chinh trong edng ddng ngudi khdng sii dung tieng Hindi
Mot van de nghiem trgng khac ma An Do phai ddi mat dd chinh
la su ngheo ddi Tren thuc te, hai qud'c gia ddc lap An Do va
Trang 4Pakistan da ke thUa dugc nhii:ng uu diem ma che do thudc Anh de lai nhu CO eau nha nude nghi vien, he thdng giao due, quan su, mang ludi giao thdng van tai v.v nhung ddng thdi hai qud'e gia nay cung dugc "thira hudng" ca nhung van de ma ngay "chinh qud'e" cung ehua giai quyet dugc - dd la ngheo nan va lac bau ciia dai bd phan dan cu
Cho du An Do la mien dat dugc thien nhien uu dai nhung vdi mot ddn so khdng Id cd tdc do phat trien manh me thi nen kinh te cung
kbd Idng dap u:ng dugc day dii Cd the ndi, chinh phii An Do bau nhu khdng kiem soat dugc van de gia tang dan sd Vao nhiing nam 70, dan
sd M Do tang khoang 13 trieu ngudi mdi nam va tdi nam 1985 thi tdng dan sd da len tdi 750 trieu Hon the, ngheo ddi va bung nd dan sd
thudng la nhtrng ngudi ban ddng hanh ciia nhau Qua do, cbiing ta
nhan thay nhiing va'n de tdn dgng sau ngay ddc lap da khien con dudng phat trien ciia An Do gap nhieu trd ngai Vay, trudng hgp ciia Pakistan - qud'c gia ddi dau vdi An Do trong nhieu thap ky qua cd nhiing diem gi khac biet?
Pakistan vd nhung trd ngqi sau ngay ddc lap: Cung thoat thai tir
mot qud'e gia thdng nhat, cung bi chia cat vi nhiing nguyen nhan tuong ddng An Do va Pakistan mot Ian nira lai gap ehung nhieu trd ngai sau ngay ddc lap Tuy nhien, nhiing van de ciia Pakistan cd phan nghiem trgng hon Bdi le, Pakistan bat tay vao xay dung dat nude khdng phai tir mot dan tdc thuan nhat ma tir nhieu tdc ngudi khac nhau dae biet ve mat ngdn ngii (mac dii tieng Urdu vln dugc coi la ngdn ngii ehung d Pakistan) Xu hudng li khai phat trien manh me, nhat la giiia mien Ddng va mien Tay Pakistan Su chenh lech ve mat kinh te, su khac biet ve mat van hda xa hdi da khien cho diem ehung duy nha't la niem tin tdn giao khdng dii siic manh de dung hda nhiing bat ddng giira hai mien Ddng - Tay Ndi chien va nhung bat dn khac ve mat chinh tri da khien cho chinh phu Pakistan gan nhu be tac trong edng cude kien thiet da't nude d thdi ky dau sau ngay ddc lap He qua la su bat dn ve mat chinh tri, su que quat ve mat kinh te da khien cho xu hudng li khai
Trang 5o Pakistan gianh dugc phan thang Cho tdi nam 1971, mien Ddng Pakistan da hoan toan tach khdi Pakistan de thanh lap mot qud'c gia rieng ciia ngudi Bengal"* Dd chinh la Bangladesh
Sau khi gianh dugc ddc lap, ca Pakistan va An Do deu tich cue tham gia vao Khdi tbinh vugng ehung Nhung neu An Do theo dudi mot chinh sach ddi ngoai trung lap - chinh sach khdng lien ket thi Pakistan lai trd thanh mot ddng minh tin cay cua My, la thanh vien ciia ca SEATO va CENTO Hiep udc Vien trg quan su giira My va Pakistan dugc ky ket vao nam 1954 da cang khang dinh vi tri phu thudc ciia Pakistan ddi vdi Hoa Ky va khoet sau them md'i bat ddng Pakistan - An Do Nam 1972, Tdng thdng Bhutto tuyen bd Pakistan chinh thiic riit lui khdi Khdi tbinh vugng ehung va ra khdi SEATO Hon the, Pakistan da ngam tien hanh san xuat vu khi nguyen tir de ddi phd vdi An Do va duy tri chinh sach ddi ngoai theo xu the cue doan Qua dd, Pakistan da vd hinh ehung cd lap minh trong nhiing nam dau sau ddc lap Tuy nhien, vdi xu the toan eau hda va hdi nhap trong nhirng thap nien trd lai day, chinh sach ddi ngoai ciia Pakistan da trd nen mem deo va tich cue hon
Cho tdi nhtrng nam dau tien ciia the ky XXI nay, ca hai qud'c gia Nam A - An Do va Pakistan deu da trai qua gan nira the ky hda binh va ddc lap dan tdc Nhung miic do hda binh dd duy tri dugc tdi dau edn phu thudc vao nd lire tir ca hai phia Trong nhi6u nam, nhtrng xung dot bien gidi giiia hai ben khdng ngirng gia tang da gay ra mot sd bau qua dang tiee cho md'i quan he song phuong cung nhu de dga nen hda binh trong khu vuc Nam A ndi ehung Ma suy cho cung nguyen do ciia
nhtrng xung dot gay gat dd lai bat rt ngay tir nhirng trd ngai sau ngay
ddc lap cua ca bar nude Chi khi day lui dugc nhtrng mau thuln, ban gan dugc nhiing vet thuong sau sac gitra hai phia thi khi ay mot nen boa binh va su phdn tbinh lau dai ciia hai qud'c gia nay mdi cd eo hoi phat trien
'" La mot khu virc rpng Ion voi dien tich khoang 224 500 km^bao gOm hai m\6n DOng va
Tay Tay Bengal la mot bang thupc An Dp; con Dong Bengal la lanh thP cua Bangladesh
Trang 6Tai lieu tham khao
1 D.G.E.Hall, Lich sit Ddng Nam A, Nxb Chinh tri Qud'c gia
Ha Ndi, 1997
2 Jawahalan Nehru, Phat hien An Do (tap I,II,III), Nxb Van hgc,
Ha Ndi, 1990
4 Vu Duong Ninh (Chii bien), Lich sit An Do, Nxb Giao due
Ha Ndi, 1995
5 A.L.Basham, The wonder that was India, Rupa Co., New Delhi,
2002
6 Bipan Chandra, India's struggle for independence 1857-1947, Penguin books, 1989
1 Majumdar Rayehaudhuri, An advanced History of India,
Macmillan India Limited, Delhi, 1978
8 S Kumar, Modern India 18851947, Macmillan, Madras Bombay -Delhi -Patna, 1985