Công tác đền bù, hỗ trợ tái, định cư

Đất đai là nguồn tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt; là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng. Đúng như Nghị quyết Hội nghị lần thứ VII Ban chấp hành Trung ương khóa IX đã khẳng định: “Đất đai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản suất đặc biệt, là nguồn nội lực và nguồn vốn to lớn của đất nước; quyền SDĐ là hàng hóa đặc biệt”.

I. LỜI MỞ ĐẦU.

1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài :

Đất đai là nguồn tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặcbiệt; là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố các khudân cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng Đúng như Nghịquyết Hội nghị lần thứ VII Ban chấp hành Trung ương khóa IX đã khẳng định: “Đất đai

là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản suất đặc biệt, là nguồn nội lực vànguồn vốn to lớn của đất nước; quyền SDĐ là hàng hóa đặc biệt”

Sau 20 năm thực hiện đổi mới, chuyển từ nền kinh tế tập trung, quan liêu, kếhoạch hóa cao độ sang nền kinh tế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo địnhhướng XHCN, đất nước ta đã đạt được những thành tựu quan trọng về nhiều mặt: Kinh tếphát triển; chính trị ổn định, quốc phòng, an ninh được tăng cường; chủ động, tích cựchội nhập quốc tế Thành tựu của công cuộc đổi mới đất nước có phần đóng góp khôngnhỏ của mảng pháp luật về đất đai nói chung và pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định

cư cho người SDĐ khi Nhà nước thu hồi đất nói riêng (sau đây gọi chung là pháp luật vềbồi thường khi Nhà nước thu hồi đất); bởi lẽ, đất đai được xác định là một trong nhữngyếu tố mang tính chất “đầu vào” của quá trình sản xuất, kinh doanh, thương mại và dịch

vụ Các doanh nghiệp không thể tiến hành hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc triển khaithực hiện các dự án đầu tư nếu không tiếp cận được vấn đề đất đai Tuy nhiên, do quỹ đấtcông hiện nay hầu như đã được giao cho người SDĐ sử dụng ổn định lâu dài; vì vậy, đểgiải quyết “bài toán” đất đai cho các mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội thì không thểtránh khỏi việc Nhà nước thu hồi đất của người SDĐ có bồi thường

Hơn nữa, đất đai cũng như các nguồn tài nguyên thiên nhiên khác ở nước ta là cóhạn; trong khi đó, với sự phát triển năng động và nhanh chóng của nền kinh tế thị trườngthì nhu cầu SDĐ cho phát triển ngày càng tăng, vì vậy áp lực của việc giải quyết hài hòagiữa lợi ích của người SDĐ, lợi ích của Nhà nước, lợi ích của nhà đầu tư đang là một vấn

đề nhậy cảm và mang tính thời sự Nhận thức rõ vấn đề này, Nhà nước ta đã khôngngừng sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện hệ thống pháp luật về bồi thường thiệt hại khi Nhànước thu hồi đất, tạo cơ sở pháp lý để giải quyết các mâu thuẫn về lợi ích giữa các bêntrong quan hệ thu hồi đất Tuy nhiên, thực tế thi hành các quy định này vẫn bộc lộ nhiềukhó khăn, phức tạp: Nhà nước, người SDĐ, nhà đầu tư dường như chưa tìm được “tiếngnói” chung về lợi ích; người bị thu hồi đất đưa ra những đòi hỏi về bồi thường vượt quákhả năng đáp ứng của Nhà nước; chưa giải quyết tốt vấn đề đảm bảo công ăn, việc làmcho người bị mất đất sản xuất.v.v Đây là một trong những nguyên nhân phát sinh tranhchấp, khiếu kiện đông người, vượt cấp về đất đai và là một trở ngại không nhỏ ảnh hưởngđến sự tăng trưởng bền vững của nền kinh tế Để phát huy những thành tựu to lớn củacông cuộc đổi mới và tiếp tục đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đấtnước vì mục tiêu “dân giầu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh” thì việcnghiên cứu, đánh giá thực trạng pháp luật về bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồiđất và đề xuất các giải pháp hoàn thiện là một việc làm rất cần thiết hiện nay

2. Mục đích và đối tượng nghiên cứu :

- Đánh giá, bình luận pháp luật hiện hành về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đấtnói chung và các quy định về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn ttỉnhHưng Yên nói riêng;

- Xác lập những định hướng và đề xuất các giải pháp góp phần hoàn thiện hệthống pháp luật về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất nói chung và các giải pháp nângcao hiệu quả công tác thực thi pháp luật về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất nói riêng(Qua thực tiễn thi hành trên địa bàn tỉnh Hưng Yên)

Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài bao gồm:

- Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của việc xây dựng hệ thống pháp luật vềbồi thường khi Nhà nước thu hồi đất;

- Nghiên cứu hệ thống pháp luật thực định về bồi thường khi Nhà nước thu hồiđất nói chung và các quy định của tỉnh Hưng Yên về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đấtnói riêng;

II. NỘI DUNG.

1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH

CƯ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT.

1.1 Khái niệm :

- Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử

dụng đất đối với diện tích đất bị thu hồi cho người bị thu hồi đất ( Khoản 12, điều 3,

Luật đất đai 2013 )

- Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trợ giúp cho người có đất bị

thu hồi để ổn định đời sống, sản xuất và phát triển ( Khoản 14, điều 3, Luật đất đai

2013)

- Tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước bố trí chỗ ở mới ổn địnhcho người bị thu hồi đất mà phải di chuyển chỗ ở

1.2 Đặc điểm của công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư :

- Tính đa dạng: Mỗi một dự án được tiến hành trên một vùng đất khác nhau với

các điều kiện kinh tế, xã hội khác nhau và trình độ dân trí khác nhau Do đó công tác tổchức bồi thường cũng có những đặc trưng nhất định với từng vùng đất từng điều kiệnsống khác nhau trên khu đất đó Các tài sản gắn trên đất cũng mang tính đa dạng cao, đadạng về mục đích sử dụng đa dạng về hình thức sở hữu các tài sản đó nên công tác địnhgiá trong công tác đền bù cũng mang tính đa dạng cao

- Tính phức tạp thể hiện: Đất đai là tài sản có giá trị cao có vai trò quan trọng

trong đời sống kinh tế-xã hội với mọi người dân Ở các khu vực nông thôn dân cư sốngchủ yếu nhờ hoạt động sản xuất kinh doanh trên đất nông nghiệp mà đất đai là tư liệu sảnxuất quan trọng trong khi trình độ sản xuất người dân thấp khả năng chuyển đổi nghềnghiệp khó khăn do đó tâm lí của người dân ta là giữ đất để sản xuất

1.3 Yêu cầu của công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư :

Đảm bảo công khai dân chủ và công bằng

Công khai và dân chủ nghĩa là phải công khai các văn bản pháp lý, các chế độchính sách bồi thường và hỗ trợ, các phương án bồi thường và hỗ trợ đã được các cấp cóthẩm quyền phê duyệt với mục đích để dân biết, dân tin vào chủ trương thu hồi đất củacác cấp có thẩm quyền Từ đó tạo niềm tin trong nhân dân và khiến người dân tự giácthực hiện

Công bằng có nghĩa là phải đảm bảo tính công bằng trong các phương án bồithường cho người bị thu hồi đất không được ưu tiên cho người này người khác mà phảilàm theo các quy định của chính sách của nhà nước

Mặt khác, việc thực hiện tốt công bằng, công khai và dân chủ sẽ tránh được nhữngtiêu cực của một số cán bộ trong việc thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tạo niềmtin cho nhân dân

2. QUY TRÌNH BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƯ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT

Căn cứ Luật Đất đai ngày 29 tháng 11 năm 2013;

Căn cứ nghị định số 47/2014/NĐ – CP ngày 15 tháng 5 năm 2014

Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

và trình tự, thủ tục thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất như sau:

I Giai đoạn: Trước khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định thu hồi đất,giao đất:

Các chủ đầu tư hoặc tổ chức được giao nhiệm vụ đầu tư xây dựng công trình hoặctheo dự án (gọi chung là chủ đầu tư),phải thực hiện theo các bước sau:

Bước 1 Thỏa thuận địa điểm

Chủ đầu tư có nhu cầu sử dụng đất tiếp xúc với các Ban quản lý Khu công nghiệp,Khu kinh tế (thuộc cấp tỉnh), Cụm công nghiệp (UBND cấp huyện), Sở Xây dựng (ngoàiKCN,KTT,CCN) để thỏa thuận địa điểm, lập dự án đầu tư Cơ quan tiếp nhận hồ sơ xemxét, đủ điều kiện và phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, thống nhất ra thôngbáo thỏa thuận địa điểm

Bước 2 Lập phương án tổng thể

Sau khi có thông báo thỏa thuận địa điểm, chủ đầu tư lập Phương án tổng thể trình

cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, cụ thể là:

- Đối với các dự án đầu tư phải trình cơ quan Nhà nước phê duyệt, thì chủ đàu tưnộp hồ sơ tại Sở Kế hoạch & Đầu tư (cấp tỉnh) hoặc Phòng Kinh tề Hạ tầng (cấp huyện)

để trình phê duyệt phương án tổng thể;

- Đối với các dự án đầu tư không phải trình cơ quan Nhà nước phê duyệt thì nộp

hồ sơ tại Sở Tài nguyên & Môi trường (cấp tỉnh) hoặc Phòng Tài nguyên & Môi trường(cấp huyện) để trình ban hành văn bản chấp thuận phương án tổng thể

Bước 3 Thông báo thu hồi đất

Trên cơ sở hồ sơ, cơ quan chuyên môn thuộc tham mưu cho UBND huyện (đượcUBND tỉnh ủy quyền) thông báo việc thu hồi đất trong các trường hợp thu hồi đất để sửdụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng hoặc UBNDtỉnh đối (với các trường hợp khác) ban hành thông báo chủ trương thu hồi đất Thông báothu hồi đất có các nội dung chính sau đây:

- Lý do thu hồi đất;

- Diện tích khu đất thu hồi;

- Vị trí khu đất thu hồi;

- Kế hoạch di chuyển

- Cho phép nhà đầu tư được tiến hành khảo sát, đo đạc lập bản đồ khu vực dự án

để phục vụ việc lập và trình duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng;

- Kế hoạch khảo sát, đo đạc cho người sử dụng đất trong khu vực dự án

Nội dung trên được công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng của địaphương, Đài Truyền thanh - truyền hình huyện, Trạm Truyền thanh cấp xã, niêm yết tạitrụ sở UBND cấp xã và điểm sinh hoạt chung của khu dân cư có đất bị thu hồi Ngoàiviệc thông báo này, chủ đầu tư tổ chức thực hiện bồi thường cùng với UBND cấp xã, Vănphòng Đăng ký quyền sử dụng đất tiến hành các nội dung trong thông báo

Phương án tổng thể phải được cơ quan có thẩm quyền quyết định phê duyệt hoặc văn bản chấp thuận để làm căn cứ lập hồ sơ đề nghị thu hồi đất, giao đất hoặc thuê đất.

II Giai đoạn thu hồi đất, bồi thường thiệt hại, hỗ trợ, tái định cư

Bước 1 Thu hồi đất

Chủ đầu tư nộp hồ sơ đề nghị thu hồi đất, giao đất, thuê đất tại Phòng Tài nguyên

và Môi trường hoặc Sở Tài nguyên và Môi trường, các cơ quan này lập thủ tục trìnhUBND cùng cấp quyết định thu hồi đất đối với các trường hợp:

- UBND cấp huyện ra quyết định thu hồi đất cho từng trường hợp người sử dụng

đất là hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư;

- UBND tỉnh ra Quyết định thu hồi đất đối với các trường hợp người sử dụng đất

là tổ chức, cơ sở tôn giáo, người Việt Nam ở nước ngoài, tổ chức cá nhân nước ngoàikhác

- Trong trường hợp thu hồi đất, giao đất hoặc cho thuê đất do UBND tỉnh ra quyếtđịnh thu hồi đất có cả tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư thì UBND huyệnphải thực hiện việc thu hồi đất đối với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư trước khiUBND tỉnh quyết định thu hồi đất đối với tổ chức, cơ sở tôn giáo, người Việt Nam ởnước ngoài, tổ chức cá nhân nước ngoài và giao đất, cho thuê đất trong cùng một quyếtđịnh

* Trường hợp quyết định thu hồi đất mà người bị thu hồi có căn cứ cho rằng quyết

định thu hồi đất chưa đúng với thực tế đất bị thu hồi (loại đất, diện tích, vị trí ) thì cóquyền khiếu nại hoặc khởi kiện hành chính

Bước 2 Kiểm kê đất đai, tài sản có trên đất

Sau khi có quyết định thu hồi đất của cấp có thẩm quyền, tổ chức, cá nhân, hộ giađình có trách nhiệm phối hợp với chủ đầu tư (tổ chức thực hiện bồi thường), UBND cấp

xã tiến hành kiểm kê gồm:

- Đất đai: Họ tên, địa chỉ người có đất bị thu hồi; nguồn gốc đất, diện tích, loại đất,

vị trí đất bị thu hồi

- Tài sản trên đất, gồm nhà ở, công trình, kiến trúc, cây trồng ; khi kê khai, kiểm

kê cần phải thực hiện việc đo, điếm cụ thể, xác định đúng, đủ về số lượng, khối lượng, tỷ

lệ % còn lại của tài sản bị thiệt hại

- Số nhân khẩu, hộ khẩu đang sống chung cùng gia đình, số lao động trong độtuổi, ngoài độ tuổi; lao động trực tiếp sản xuất nông nghiệp; đối tượng gia đình chínhsách, hộ nghèo ; các tiêu chí này là cơ sở để tổ chức thực hiện bồi thường tiến hành xácđịnh mức các khoản hỗ trợ

Cần lưu ý: Khi kiểm kê, người bị thu hồi đất cần hợp tác với tổ chức thực hiện bồi

thường để đo, đếm cụ thể và thể hiện đầy đủ trong biên bản kiểm kê đất, tài sản trên đất,

có chữ ký xác nhận của người có đất bị thu hồi Trường hợp chưa thống nhất thì ghi rõ ýkiến của mình vào biên trước khi ký

Bước 3 Lập phương án chi tiết bồi thường thiệt hại, hỗ trợ, tái định cư

Tổ chức thực hiện bồi thường là đơn vị giúp Hội đồng bồi thường thiệt hại, hỗ trợ,tái định cư khi nhà nước thu hồi đất chịu trách nhiệm lập phương án chi tiết đối với từng

tổ chức, cá nhân, hộ gia định bị thu hồi đất, trên cơ sở tổng hợp số liệu kiểm kê, xử lý cácthông tin liên quan của từng trường hợp; áp giá tính giá trị bồi thường về đất, tài sản trênđất; áp dụng điều luật để xác định và mức hỗ trợ khác cho từng đối tượng gồm các nộidung chủ yếu sau:

+ Tên, địa chỉ của người bị thu hồi đất;

+ Diện tích, loại đất, vị trí, nguồn gốc của đất bị thu hồi; số lượng, khối lượng, tỷ

lệ phần trăm chất lượng còn lại của tài sản bị thiệt hại;

+ Tỷ lệ % diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi trên tổng diện tích đất nông nghiệpđang sử dụng trong hạn mức;

+ Các căn cứ tính toán số tiền bồi thường, hỗ trợ như giá đất, giá nhà, công trình,tài sản trên đất; số nhân khẩu, số lao động trong độ tuổi, số lượng người được hưởng trợcấp xã hội;

+ Số tiền bồi thường (về đất, tài sản trên đất), số tiền được hỗ trợ (bao gồm cáckhoản);

+ Việc di dời các công trình của Nhà nước, của tổ chức, của cơ sở tôn giáo, củacộng đồng dân cư;

+ Việc di dời mồ mả;

- Phương án tái định cư : trong từng dự án cụ thể: Chủ đầu tư phải lập phương án

tái định cư cho những hộ thuộc đối tượng phải di dời chỗ ở gồm các nội dung:

+ Số hộ gia đình, cá nhân bố trí đất tái định cư (theo từng đối tượng), gồm: số hộtái định cư trên phần đất còn lại, số hộ tự tìm đất làm nhà ở

+ Diện tích đất được giao cho từng hộ gia đình, cá nhân, trong đó chia ra: diện tíchđất ở (đất tái định cư); diện tích đất ở được bồi thường để thay thế đất sản xuất nôngnghiệp, đất vườn, ao liền kề đất ở bị thu hồi;

+ Giá đất tái định cư; giá bán nhà ở, giá cho thuê nhà ở thuộc sở hữu nhà nước(nếu có); mức hỗ trợ chênh lệch tiền sử dụng đất tái định cư, diện tích đất tái định cưđược tính hỗ trợ cho từng hộ gia đình và tổng hợp chung của dự án

+ Số tiền sử dụng đất do người được giao đất phải nộp; số tiền chưa thực hiệnnghĩa vụ tài chính về đất đai phải nộp theo quy định của pháp luật; dự kiến số thu tiền sửdụng đất tái định cư; tiền bán nhà tái định cư (nếu có);

+ Chính sách hỗ trợ tại nơi ở mới (nơi tái định cư)

- Phương án giao đất sản xuất nông nghiệp cho các hộ tái định cư (nếu có); đối

với vùng dự án thủy lợi, thủy điện phải có phương án định canh, định cư

Bước 4 Niêm yết công khai phương án lấy ý kiến của nhân dân

Sau khi phương án chi tiết được lập, cơ quan tổ chức bồi thường phối hợp vớiUBND cấp xã tổ chức lấy ý kiến của nhân dân, nhất là các đối tượng bị thu hồi đất Hìnhthức công khai: Niêm yết tại trụ sở UBND cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của côngđồng dân cư nơi có đất bị thu hồi (trụ sở thôn, khối phố, nhà sinh hoạt văn hóa, ) là hìnhthức bắt buộc Ngoài việc niêm yết, có thể tổ chức họp các đối tượng bị ảnh hưởng trựctiếp bởi dự án tham gia góp ý trực tiếp vào phương án chi tiết đang lấy ý kiến góp ý, cáccuộc họp này phải được lập biên bản hoặc hình thức thích hợp khác

Những người bị thu hồi đất có quyền tham gia ý kiến góp ý để phản ánh những nội dung chưa đúng, chưa đủ khi kiểm kê hoặc tính giá trị bồi thường hoặc các chính sách

hỗ trợ khác đối với hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi.

Thời gian niêm yết ít nhất sau 20 ngày, tổ chức thực hiện bồi thường, UBND vàUBMTTQ cấp xã, đại diện những người có đất bị thu hồi lập biên bản xác nhận việcniêm yết, đồng thời lập bảng tổng hợp ý kiến đóng góp của người có đất bị thu hồi, ý kiếncủa các đoàn thể, cá nhân có liên quan (nếu có).

Bước 5 Hoàn chỉnh Phương án

Trên cơ sở ý kiến góp ý của các đối tượng có đất bị thu hồi, đại diện chính quyền,đoàn thể ở cơ sở, tổ chức bồi thường tiếp thu, hoàn chỉnh phương án chi tiết bồi thường,

hỗ trợ, tái định cư trình cơ quan chuyên môn thẩm định và trình cấp có thẩm quyền phêduyệt

Bước 6 Phê duyệt phương án chi tiết và tổ chức triển khai thực hiện

Phương án chi tiết sau khi được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, không quá 03ngày làm việc, kể từ ngày ký quyết định phê duyệt phương án, tổ chức thực hiện bồithường phải triển khai các nhiệm vụ sau:

- Niêm yết công khai Quyết định phê duyệt phương án chi tiết bồi thường, hỗ trợ,tái định cư tại trụ sở UBND cấp xã; các điểm sinh hoạt khu dân cư nơi có đất bị thu hồi;

để nhân dân theo dõi, giám sát việc tổ chức triển khai thực hiện;

- Tham mưu ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền quyết định bồi thường, hỗtrợ, tái định cư cho từng trường hợp bị thu hồi đất hoặc trích sao bảng chi tiết cho từng tổchức, hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi, trong đó nêu rõ mức bồi thường, hỗ trợ vềđất, nhà cửa, vật kiến trúc, tái định cư;

- Thông báo thời gian, địa điểm chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ, thời gian bàn giaođất

Khi niêm yết phải lập biên bản có xác nhận của đại diện UBND, UBMTTQ cấp xã

và đại diện những người có đất bị thu hồi

* Ở bước này, người bị thu hồi đất có quyền khiếu nại theo quy định Luật Khiếu nại đối với Quyết định bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; nếu có căn cứ cho rằng quyết định

đó ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình hoặc khởi kiện vụ án hành chính theo quy định Luật Tố tụng hành chính.

Bước 7 Tổ chức chi trả bồi thường:

Trong thời hạn 45 ngày, kể từ ngày phương án được phê duyệt, chủ đầu tư phảithực hiện việc chi trả bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho từng trường hợp bị thu hồi đất

Trường hợp người bị thu hồi đất không nhận tiền chi trả về bồi thường, hỗ trợ, táiđịnh cư thì Hội đồng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư có trách nhiệm chuyển khoản tiền chi

trả vào tài khoản riêng mở tại Ngân hàng làm căn cứ cho việc giải quyết khiếu nại, khiếukiện.

Bước 8 Bàn giao mặt bằng, cưỡng chế thu hồi đất

Sau khi nhận tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; người bị thu hồi đất phải bàngiao mặt bằng sạch cho chủ đầu tư

Khi bàn giao phải lập biên bản bàn giao mặt bằng giữa Hội đồng bồi thường, hỗ trợ, táiđịnh cư với người có đất bị thu hồi, và có sự xác nhận của UBND cấp xã

- Quá 30 ngày, kể từ thời điểm phải bàn giao đất theo quy định trên mà người cóđất bị thu hồi không bàn giao đất cho Tổ chức thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, táiđịnh cư;

- Sau khi đại diện của Tổ chức thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư,UBND và UBMTTQ cấp xã nơi có đất thu hồi đã vận động thuyết phục, nhưng người cóđất bị thu hồi vẫn không chấp hành việc bàn giao đất đã bị thu hồi cho chủ đầu tư

- Có Quyết định cưỡng chế của UBND cấp tỉnh hoặc cấp huyện theo đúng thẩmquyền quy định của pháp luật đã có hiệu lực thi hành

- Người bị cưỡng chế đã nhận Quyết định cưỡng chế Trường hợp, người bị cưỡngchế từ chối nhận quyết định cưỡng chế thì Tổ chức thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ,tái định cư phối hợp với UBND cấp xã niêm yết công khai Quyết định cưỡng chế tại trụ

sở UBND cấp xã nơi có đất thu hồi

- Sau 15 ngày, kể từ ngày giao trực tiếp Quyết định cưỡng chế hoặc ngày niêm yếtcông khai mà người bị cưỡng chế không bàn giao đất thì UBND cấp huyện chỉ đạo, tổchức lực lượng cưỡng chế thu hồi đất theo quy định của pháp luật

III Các giai đoạn thực hiện quyền tố cáo, khiếu nại, khởi kiện của người bị thu hồi đất:

Quyền tố cáo: Trong các bước, các giai đoạn trên đây công dân phát hiện bất kỳ

hành vi nào của bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệthại lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức thì cóquyền báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm phápluật đó theo quy định của Luật Tố cáo;

Quyền khiếu nại, khởi kiện: Người bị thu hồi đất nếu không đồng ý với quyết định

thu hồi đất, quyết định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, quyết định cưỡng chế thu hồiđất hoặc có căn cứ cho rằng cơ quan, tổ chức cá nhân có thẩm quyền có hành vi hànhchính làm thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình thì có quyền khiếu nại hoặckhởi kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính theo quy định của pháp luật

Trình tự, thủ tục, thời hạn, thời hiệu giải quyết tố cáo, khiếu nại, khiếu kiện theoquy định của pháp luật chuyên ngành (Luật Tố cáo, Luật Khiếu nại, Luật Tố tụng hànhchính và các văn bản hướng dẫn thi hành)

3. QUY ĐỊNH CỦA NHÀ NƯỚC VỀ BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƯ.

Căn cứ Luật Đất đai ngày 29 tháng 11 năm 2013;

Căn cứ nghị định số 47/2014/NĐ – CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 quy định về bồithường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

Căn cứ nghị định số 44/2014/NĐ – CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 quy định về giáđất

3.1 QUY ĐỊNH VỀ XÁC ĐỊNH MỨC GIÁ BỒI THƯỜNG :

a) Đối với đất nông nghiệp sử dụng trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 (ngày LuậtĐất đai năm 2003 có hiệu lực thi hành) có nguồn gốc không phải là đất do được Nhànước giao không thu tiền sử dụng đất, đất do được Nhà nước cho thuê trả tiền thuê đấthàng năm, có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc đủ điều kiện để được cấp Giấychứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theoquy định tại Điều 100 và Điều 102 của Luật Đất đai thì được bồi thường về đất theo quyđịnh tại Khoản 2 Điều 74 của Luật Đất đai;

b) Đối với đất nông nghiệp sử dụng có nguồn gốc do được Nhà nước giao đấtkhông thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất trả tiền thuê đất hàng năm thì không được bồithường về đất nhưng được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại (nếu có) Việc xácđịnh chi phí đầu tư vào đất còn lại để tính bồi thường thực hiện theo quy định tại Điều 3của Nghị định này

2 Việc bồi thường về đất, chi phí đầu tư vào đất còn lại khi Nhà nước thu hồi đấtphi nông nghiệp không phải đất ở của cộng đồng dân cư, cơ sở tôn giáo quy định tạiKhoản 5 Điều 81 của Luật Đất đai được thực hiện theo quy định sau đây:

a) Đối với đất phi nông nghiệp sử dụng trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 màkhông phải là đất có nguồn gốc do được Nhà nước giao không thu tiền sử dụng đất, chothuê đất trả tiền thuê đất hàng năm, có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc đủ điềukiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sảnkhác gắn liền với đất theo quy định tại Điều 100 và Điều 102 của Luật Đất đai thì đượcbồi thường về đất theo quy định tại Khoản 2 Điều 74 của Luật Đất đai.

Trường hợp đất phi nông nghiệp của cơ sở tôn giáo sử dụng từ ngày 01 tháng 7năm 2004 đến thời điểm có Thông báo thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền

mà có nguồn gốc do nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho thì không được bồi thường vềđất;

b) Đối với đất phi nông nghiệp có nguồn gốc do được Nhà nước giao đất khôngthu tiền sử dụng đất, cho thuê đất trả tiền thuê đất hàng năm thì không được bồi thường

về đất nhưng được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại (nếu có) Việc xác định chiphí đầu tư vào đất còn lại để tính bồi thường thực hiện theo quy định tại Điều 3 của Nghịđịnh này

Trường hợp thu hồi toàn bộ hoặc một phần diện tích mà diện tích đất còn lạikhông đủ điều kiện để tiếp tục sử dụng, nếu cộng đồng dân cư, cơ sở tôn giáo còn có nhucầu sử dụng đất vào mục đích chung của cộng đồng, cơ sở tôn giáo thì được Nhà nướcgiao đất mới tại nơi khác; việc giao đất mới tại nơi khác phải phù hợp với quy hoạch, kếhoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt

Bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất ở

Việc bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất ở quy định tại Điều 79 của LuậtĐất đai được thực hiện theo quy định sau đây:

1 Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ở, người Việt Nam định cư ở nước ngoàiđang sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất tại Việt Nam khi Nhà nước thu hồi đất

ở mà có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc đủ điều kiện để được cấp Giấy chứngnhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quyđịnh của pháp luật về đất đai thì việc bồi thường về đất được thực hiện như sau:

a) Trường hợp thu hồi hết đất ở hoặc phần diện tích đất ở còn lại sau thu hồikhông đủ điều kiện để ở theo quy định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh mà hộ gia đình, cánhân không còn đất ở, nhà ở nào khác trong địa bàn xã, phường, thị trấn nơi có đất ở thuhồi thì được bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở tái định cư;

b) Trường hợp thu hồi hết đất ở hoặc phần diện tích đất ở còn lại sau thu hồikhông đủ điều kiện để ở theo quy định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh mà hộ gia đình, cánhân còn đất ở, nhà ở khác trong địa bàn xã, phường, thị trấn nơi có đất ở thu hồi thìđược bồi thường bằng tiền Đối với địa phương có điều kiện về quỹ đất ở thì được xemxét để bồi thường bằng đất ở.

2 Trường hợp trong hộ gia đình quy định tại Khoản 1 Điều này mà trong hộ cónhiều thế hệ, nhiều cặp vợ chồng cùng chung sống trên một thửa đất ở thu hồi nếu đủđiều kiện để tách thành từng hộ gia đình riêng theo quy định của pháp luật về cư trú hoặc

có nhiều hộ gia đình có chung quyền sử dụng một (01) thửa đất ở thu hồi thì Ủy ban nhândân cấp tỉnh căn cứ vào quỹ đất ở, nhà ở tái định cư và tình thực tế tại địa phương quyếtđịnh mức đất ở, nhà ở tái định cư cho từng hộ gia đình

3 Hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài thuộc các trườnghợp quy định tại Khoản 1 Điều này mà không có nhu cầu bồi thường bằng đất ở hoặcbằng nhà ở tái định cư thi được Nhà nước bồi thường bằng tiền

4 Đối với hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất gắn liềnvới nhà ở thuộc trường hợp phải di chuyển chỗ ở nhưng không đủ điều kiện được bồithường về đất ở, nếu không có chỗ ở nào khác trong địa bàn xã, phường, thị trấn nơi cóđất ở thu hồi thì được Nhà nước bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở hoặc giao đất ở có thutiền sử dụng đất Giá bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở; giá đất ở tính tiền sử dụng đấtkhi Nhà nước giao đất do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định

5 Trường hợp trong thửa đất ở thu hồi còn diện tích đất nông nghiệp không đượccông nhận là đất ở thì hộ gia đình, cá nhân có đất thu hồi được chuyển mục đích sử dụngđất đối với phần diện tích đất đó sang đất ở trong hạn mức giao đất ở tại địa phương, nếu

hộ gia đình, cá nhân có nhu cầu và việc chuyển mục đích sang đất ở phù hợp với quyhoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt Hộ giađình, cá nhân khi chuyển mục đích sử dụng đất phải thực hiện nghĩa vụ tài chính theoquy định của pháp luật về thu tiền sử dụng đất; thu tiền thuê đất, thuê mặt nước

6 Tổ chức kinh tế, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp có vốnđầu tư nước ngoài đang sử dụng đất để thực hiện dự án xây dựng nhà ở khi Nhà nước thuhồi đất, nếu có đủ điều kiện được bồi thường quy định tại Điều 75 của Luật Đất đai thìviệc bồi thường thực hiện theo quy định sau đây:

a) Trường hợp thu hồi một phần diện tích đất của dự án mà phần còn lại vẫn đủđiều kiện để tiếp tục thực hiện dự án thì được bồi thường bằng tiền đối với phần diện tíchđất thu hồi;

b) Trường hợp thu hồi toàn bộ diện tích đất hoặc thu hồi một phần diện tích đấtcủa dự án mà phần còn lại không đủ điều kiện để tiếp tục thực hiện dự án thì được bồithường bằng đất để thực hiện dự án hoặc bồi thường bằng tiền;

c) Đối với dự án đã đưa vào kinh doanh khi Nhà nước thu hồi đất thì được bồithường bằng tiền

Bồi thường về đất, chi phí đầu tư vào đất còn lại khi Nhà nước thu hồi đất phi nông nghiệp không phải là đất ở của hộ gia đình, cá nhân

Việc bồi thường về đất, chi phí đầu tư vào đất còn lại đối với đất phi nông nghiệpkhông phải là đất ở của hộ gia đình, cá nhân quy định tại Điều 80 của Luật Đất đai đượcthực hiện theo quy định sau đây:

1 Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất phi nông nghiệp không phải là đất ở khiNhà nước thu hồi đất, nếu đủ điều kiện được bồi thường theo quy định tại Điều 75 củaLuật Đất đai thì được bồi thường về đất, cụ thể như sau:

a) Đối với đất sử dụng có thời hạn thì được bồi thường bằng đất có cùng mục đích

sử dụng với đất thu hồi; thời hạn sử dụng đất được bồi thường là thời hạn sử dụng còn lạicủa đất thu hồi; nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền và đượcxác định như sau:

Tbt: Số tiền được bồi thường;

G: Giá đất cụ thể tại thời điểm có quyết định thu hồi đất; nếu đất được Nhà nướcgiao đất có thu tiền sử dụng đất thì G là giá đất cụ thể tính tiền sử dụng đất, nếu đất đượcNhà nước cho thuê trả tiền một lần cho cả thời gian thuê thì G là giá đất cụ thể tính tiềnthuê đất;

S: Diện tích đất thu hồi;

T1: Thời hạn sử dụng đất;

T2: Thời hạn sử dụng đất còn lại;

b) Trường hợp hộ gia đình, cá nhân được bồi thường bằng đất mà có nhu cầu sửdụng với thời hạn dài hơn thời hạn sử dụng còn lại của đất thu hồi thì được cơ quan nhà

nước có thẩm quyền tăng thời hạn sử dụng nhưng người sử dụng đất phải thực hiện nghĩa

vụ tài chính đối với thời gian được tăng theo quy định của pháp luật về đất đai

2 Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất phi nông nghiệp không phải là đất ở được Nhànước cho thuê đất thu tiền thuê đất hàng năm, cho thuê đất thu tiền thuê đất một lần cho

cả thời gian thuê nhưng được miễn tiền thuê đất, trừ trường hợp quy định tại Khoản 3Điều này thì không được bồi thường về đất nhưng được bồi thường chi phí đầu tư vào đấtcòn lại (nếu có) theo quy định tại Điều 3 của Nghị định 47/2014/NĐ-CP

3 Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất phi nông nghiệp không phải là đất ởđược Nhà nước cho thuê đất thu tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê nhưng đượcmiễn tiền thuê đất do thực hiện chính sách đối với người có công với cách mạng thì đượcbồi thường về đất Căn cứ vào điều kiện thực tế, quỹ đất tại địa phương, Ủy ban nhân dâncấp tỉnh quy định cụ thể việc bồi thường

4 Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất thương mại, dịch vụ, đất cơ sở sản xuấtphi nông nghiệp, đất phi nông nghiệp khác có thời hạn sử dụng ổn định lâu dài mà có đủđiều kiện được bồi thường theo quy định của pháp luật khi Nhà nước thu hồi đất thì đượcbồi thường về đất theo giá đất ở

5 Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất có nhà ở trước ngày 01 tháng 7 năm

2004 mà có nguồn gốc do lấn, chiếm, khi Nhà nước thu hồi đất nếu không có chỗ ở nàokhác thì được Nhà nước giao đất ở mới có thu tiền sử dụng đất hoặc bán nhà ở tái định

cư Giá đất ở tính thu tiền sử dụng đất, giá bán nhà ở tái định cư do Ủy ban nhân dân cấptỉnh quy định

BỒI THƯỜNG VỀ CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC

Bồi thường thiệt hại về nhà, công trình xây dựng khác gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất

Việc bồi thường đối với nhà, công trình xây dựng khác gắn liền với đất khi Nhànước thu hồi đất quy định tại Khoản 2 Điều 89 của Luật Đất đai được thực hiện theo quyđịnh sau đây:

1 Mức bồi thường nhà, công trình bằng tổng giá trị hiện có của nhà, công trình bịthiệt hại và khoản tiền tính bằng tỷ lệ phần trăm theo giá trị hiện có của nhà, công trìnhđó

Giá trị hiện có của nhà, công trình bị thiệt hại được xác định bằng (=) tỷ lệ phầntrăm chất lượng còn lại của nhà, công trình đó nhân (x) với giá trị xây dựng mới của nhà,công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương do Bộ quản lý chuyên ngành ban hành.

Khoản tiền tính bằng tỷ lệ phần trăm theo giá trị hiện có của nhà, công trình do Ủyban nhân dân cấp tỉnh quy định, nhưng mức bồi thường không quá 100% giá trị xây dựngmới của nhà, công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương với nhà, công trình bị thiệthại

2 Giá trị hiện có của nhà, công trình bị thiệt hại được xác định theo công thức sau:

1 1

Tgt: Giá trị hiện có của nhà, công trình bị thiệt hại;

G1: Giá trị xây mới nhà, công trình bị thiệt hại có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương

do Bộ quản lý chuyên ngành ban hành;

T: Thời gian khấu hao áp dụng đối với nhà, công trình bị thiệt hại;

T1: Thời gian mà nhà, công trình bị thiệt hại đã qua sử dụng

3 Đối với nhà, công trình xây dựng khác bị phá dỡ một phần mà phần còn lạikhông còn sử dụng được thì bồi thường cho toàn bộ nhà, công trình; trường hợp nhà,công trình xây dựng khác bị phá dỡ một phần, những vẫn tồn tại và sử dụng được phầncòn lại thì bồi thường phần giá trị công trình bị phá dỡ và chi phí để sửa chữa, hoàn thiệnphần còn lại theo tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương của nhà, công trình trước khi bị phádỡ

4 Đối với nhà, công trình xây dựng không đủ tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy địnhcủa Bộ quản lý chuyên ngành ban hành thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định mức bồithường cụ thể cho phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương

Bồi thường nhà, công trình đối với người đang sử dụng nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước

1 Người đang sử dụng nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước (nhà thuê hoặc nhà do tổchức tự quản) nằm trong phạm vi thu hồi đất phải phá dỡ, thì người đang thuê nhà khôngđược bồi thường đối với diện tích nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước và diện tích cơi nới trái

phép, nhưng được bồi thường chi phí tự cải tạo, sửa chữa, nâng cấp; mức bồi thường do

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định

2 Người đang sử dụng nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước bị phá dỡ được thuê nhà ởtại nơi tái định cư; giá thuê nhà là giá thuê nhà ở thuộc sở hữu nhà nước; nhà thuê tại nơitái định cư được Nhà nước bán cho người đang thuê theo quy định của Chính phủ về bánnhà ở thuộc sở hữu nhà nước cho người đang thuê; trường hợp đặc biệt không có nhà táiđịnh cư để bố trí thì được hỗ trợ bằng tiền để tự lo chỗ ở mới; mức hỗ trợ bằng 60% giátrị đất và 60% giá trị nhà đang thuê

3.2 QUY ĐỊNH VỀ CÁC CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ KHÁC :

Hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất khi Nhà nước thu hồi đất

Việc hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất khi Nhà nước thu hồi đất quy định tạiĐiểm a Khoản 2 Điều 83 của Luật Đất đai được thực hiện theo quy định sau đây:

1 Đối tượng được hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất gồm các trường hợp sau:a) Hộ gia đình, cá nhân được Nhà nước giao đất nông nghiệp khi thực hiện Nghịđịnh số 64/CP ngày 27 tháng 9 năm 1993 của Chính phủ ban hành Bản quy định về việcgiao đất nông nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng ổn định lâu dài vào mục đích sảnxuất nông nghiệp; Nghị định số 85/1999/NĐ-CP ngày 28 tháng 8 năm 1999 của Chínhphủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Bản quy định về việc giao đất nông nghiệp cho hộgia đình, cá nhân sử dụng ổn định lâu dài vào mục đích sản xuất nông nghiệp và bổ sungviệc giao đất làm muối cho hộ gia đình và cá nhân sử dụng ổn định lâu dài; giao đất lâmnghiệp khi thực hiện Nghị định số 02/CP ngày 15 tháng 01 năm 1994 của Chính phủ banhành Bản quy định về việc giao đất lâm nghiệp cho tổ chức, hộ gia đình, cá nhân sử dụng

ổn định, lâu dài vào mục đích lâm nghiệp; Nghị định số 163/1999/NĐ-CP ngày 16 tháng

11 năm 1999 của Chính phủ về việc giao đất, cho thuê đất lâm nghiệp cho tổ chức, hộ giađình và cá nhân sử dụng ổn định, lâu dài vào mục đích lâm nghiệp; Nghị định số181/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai;

b) Nhân khẩu nông nghiệp trong hộ gia đình quy định tại Điểm a Khoản nàynhưng phát sinh sau thời điểm giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình đó;

c) Hộ gia đình, cá nhân thuộc đối tượng đủ điều kiện được giao đất nông nghiệptheo quy định tại Điểm a Khoản này nhưng chưa được giao đất nông nghiệp và đang sửdụng đất nông nghiệp do nhận chuyển nhượng, nhận thừa kế, được tặng cho, khai hoangtheo quy định của pháp luật, được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất thu hồi xác nhận làđang trực tiếp sản xuất trên đất nông nghiệp đó;

d) Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất do nhận giao khoán đất sử dụng vào mụcđích nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản (không bao gồm đất rừng đặc dụng,rừng phòng hộ) của các nông, lâm trường quốc doanh khi Nhà nước thu hồi mà thuộc đốitượng là cán bộ, công nhân viên của nông, lâm trường quốc doanh đang làm việc hoặc đãnghỉ hưu, nghỉ mất sức lao động, thôi việc được hưởng trợ cấp đang trực tiếp sản xuấtnông, lâm nghiệp; hộ gia đình, cá nhân nhận khoán đang trực tiếp sản xuất nông nghiệp

và có nguồn thu nhập ổn định từ sản xuất nông nghiệp trên đất đó;

đ) Tổ chức kinh tế, hộ gia đình, cá nhân sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp cóvốn đầu tư nước ngoài mà bị ngừng sản xuất, kinh doanh khi Nhà nước thu hồi đất thìđược hỗ trợ ổn định sản xuất

2 Điều kiện để được hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất thực hiện theo quy địnhsau đây:

a) Đối với hộ gia đình, cá nhân, tổ chức kinh tế, doanh nghiệp có vốn đầu tư nướcngoài đang sử dụng đất thuộc đối tượng quy định tại Khoản 1 Điều này đã được cấp Giấychứng nhận quyền sử dụng đất hoặc đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sửdụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất quy định tại các Điều 100,

101 và 102 của Luật Đất đai, trừ trường hợp quy định tại Điểm b Khoản này;

b) Đối với hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất do nhận giao khoán đất sử dụngvào mục đích nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản (không bao gồm đất rừng đặcdụng, rừng phòng hộ) của các nông trường, lâm trường quy định tại Điểm d Khoản 1Điều này thì phải có hợp đồng giao khoán sử dụng đất

3 Việc hỗ trợ ổn định đời sống cho các đối tượng quy định tại các Điểm a, b, c và

d Khoản 1 Điều này thực hiện theo quy định sau:

a) Thu hồi từ 30% đến 70% diện tích đất nông nghiệp đang sử dụng thì được hỗtrợ trong thời gian 6 tháng nếu không phải di chuyển chỗ ở và trong thời gian 12 thángnếu phải di chuyển chỗ ở; trường hợp phải di chuyển đến các địa bàn có điều kiện kinh tế

- xã hội khó khăn hoặc có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn thì thời gian hỗ trợtối đa là 24 tháng

Đối với trường hợp thu hồi trên 70% diện tích đất nông nghiệp đang sử dụng thìđược hỗ trợ trong thời gian 12 tháng nếu không phải di chuyển chỗ ở và trong thời gian

24 tháng nếu phải di chuyển chỗ ở; trường hợp phải di chuyển đến các địa bàn có điềukiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn thìthời gian hỗ trợ tối đa là 36 tháng;

b) Diện tích đất thu hồi quy định tại Điểm a Khoản này được xác định theo từngquyết định thu hồi đất của Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền;

c) Mức hỗ trợ cho một nhân khẩu quy định tại Điểm a và Điểm b Khoản này đượctính bằng tiền tương đương 30 kg gạo trong 01 tháng theo thời giá trung bình tại thờiđiểm hỗ trợ của địa phương

4 Việc hỗ trợ ổn định sản xuất thực hiện theo quy định sau:

a) Hộ gia đình, cá nhân được bồi thường bằng đất nông nghiệp thì được hỗ trợ ổnđịnh sản xuất, bao gồm: Hỗ trợ giống cây trồng, giống vật nuôi cho sản xuất nông nghiệp,các dịch vụ khuyến nông, khuyến lâm, dịch vụ bảo vệ thực vật, thú y, kỹ thuật trồng trọt,chăn nuôi và kỹ thuật nghiệp vụ đối với sản xuất, kinh doanh dịch vụ công thươngnghiệp;

b) Đối với tổ chức kinh tế, hộ gia đình, cá nhân sản xuất, kinh doanh, doanhnghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thuộc đối tượng quy định tại Điểm đ Khoản 1 Điều nàythì được hỗ trợ ổn định sản xuất bằng tiền với mức cao nhất bằng 30% một năm thu nhậpsau thuế, theo mức thu nhập bình quân của 03 năm liền kề trước đó

Thu nhập sau thuế được xác định căn cứ vào báo cáo tài chính đã được kiểm toánhoặc được cơ quan thuế chấp thuận; trường hợp chưa được kiểm toán hoặc chưa được cơquan thuế chấp thuận thì việc xác định thu nhập sau thuế được căn cứ vào thu nhập sauthuế do đơn vị kê khai tại báo cáo tài chính, báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinhdoanh cuối mỗi năm đã gửi cơ quan thuế

5 Đối với hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất do nhận giao khoán đất sử dụngvào mục đích nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản của các nông, lâm trườngquốc doanh thuộc đối tượng quy định tại Điểm d Khoản 1 Điều này thì được hỗ trợ ổnđịnh đời sống và sản xuất theo hình thức bằng tiền

6 Người lao động do tổ chức kinh tế, hộ gia đình, cá nhân sản xuất, kinh doanh,doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thuộc đối tượng quy định tại Điểm đ Khoản 1Điều này thuê lao động theo hợp đồng lao động thì được áp dụng hỗ trợ chế độ trợ cấpngừng việc theo quy định của pháp luật về lao động nhưng thời gian trợ cấp không quá

06 tháng

7 Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định mức hỗ trợ, thời gian hỗ trợ, định kỳ chitrả tiền hỗ trợ cho phù hợp với thực tế tại địa phương

Hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm đối với trường hợp Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp

1 Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp quy định tại các Điểm a, b,

c và d Khoản 1 Điều 19 của Nghị định 47/2014/NĐ-CP (trừ trường hợp hộ gia đình, cánhân là cán bộ, công nhân viên của nông trường quốc doanh, lâm trường quốc doanh đãnghỉ hưu, nghỉ mất sức lao động, thôi việc được hưởng trợ cấp) khi Nhà nước thu hồi đấtnông nghiệp mà được bồi thường bằng tiền thì ngoài việc được bồi thường bằng tiền đốivới diện tích đất nông nghiệp thu hồi còn được hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìmkiếm việc làm theo quy định sau đây:

a) Hỗ trợ bằng tiền không quá 05 lần giá đất nông nghiệp cùng loại trong bảng giáđất của địa phương đối với toàn bộ diện tích đất nông nghiệp thu hồi; diện tích được hỗtrợ không vượt quá hạn mức giao đất nông nghiệp tại địa phương;

b) Mức hỗ trợ cụ thể do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định căn cứ điều kiện thực

tế của địa phương

2 Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liênquan trình Thủ tướng Chính phủ quyết định cơ chế, chính sách giải quyết việc làm và đàotạo nghề cho người thu hồi đất nông nghiệp

3 Ủy ban nhân dân cấp tỉnh căn cứ cơ chế, chính sách giải quyết việc làm đã đượcThủ tướng Chính phủ quyết định, chỉ đạo việc lập và tổ chức thực hiện phương án đàotạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm cho người trong độ tuổi lao động tại địaphương Phương án đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm được lập và phê duyệtđồng thời với phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Trong quá trình lập phương ánđào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm phải lấy ý kiến của người thu hồi đất

Hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm đối với trường hợp Nhà nước thu hồi đất ở kết hợp kinh doanh, dịch vụ của hộ gia đình, cá nhân mà phải di chuyển chỗ ở

1 Hộ gia đình, cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất ở kết hợp kinh doanh, dịch vụ

mà phải di chuyển chỗ ở thì được hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làmtheo quy định tại Điểm b Khoản 2 Điều 83 của Luật Đất đai

2 Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liênquan trình Thủ tướng Chính phủ quyết định cơ chế, chính sách giải quyết việc làm và đào

tạo nghề cho các nhân khẩu trong độ tuổi lao động hiện có của hộ gia đình, cá nhân cóđất thu hồi.

3 Ủy ban nhân dân cấp tỉnh căn cứ chính sách giải quyết việc làm và đào tạo nghề

đã được Thủ tướng Chính phủ quyết định và điều kiện thực tế tại địa phương quy địnhmức hỗ trợ cụ thể cho phù hợp đối với từng loại hộ gia đình, cá nhân có đất thu hồi

Hỗ trợ tái định cư đối với trường hợp thu hồi đất ở của hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mà phải di chuyển chỗ ở

Việc hỗ trợ tái định cư đối với trường hợp Nhà nước thu hồi đất ở của hộ gia đình,

cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mà phải di chuyển chỗ ở quy định tạiĐiểm c Khoản 2 Điều 83 của Luật Đất đai được thực hiện như sau:

1 Hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài nhận đất ở, nhà ởtái định cư mà số tiền được bồi thường về đất nhỏ hơn giá trị một suất tái định cư tốithiểu quy định tại Điều 27 của Nghị định 47/2014/NĐ-CP thì được hỗ trợ khoản chênhlệch giữa giá trị suất tái định cư tối thiểu và số tiền được bồi thường về đất

2 Trường hợp hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài tự lochỗ ở thì ngoài việc được bồi thường về đất còn được nhận khoản tiền hỗ trợ tái định cư

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh căn cứ quy mô diện tích đất ở thu hồi, số nhân khẩu của hộ giađình và điều kiện cụ thể tại địa phương quy định mức hỗ trợ cho phù hợp

4. QUY ĐỊNH VỀ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƯ Ở TỈNH HƯNG YÊN.

BỒI THƯỜNG ĐẤT

Nguyên tắc bồi thường.

1 Nhà nước bồi thường, hỗ trợ cho người bị thu hồi đất theo nguyên tắc dân chủ,công bằng, công khai.

- Dân chủ: Được cử đại diện tham gia xác định, kiểm kê, thống kê diện tích, khốilượng, số lượng được bồi thường, hỗ trợ

- Công bằng: Trong cùng một thời điểm, theo yêu cầu tiến độ giải phóng mặtbằng, vị trí như nhau thì được bồi thường, hỗ trợ như nhau

- Công khai: Được thông báo tổng số tiền bồi thường, hỗ trợ (chi tiết các khoản)

do cấp có thẩm quyền phê duyệt và niêm yết tại nhà văn hoá thôn, khu phố và trụ sởUBND xã, phường, thị trấn

2 Người bị thu hồi đất đang sử dụng vào mục đích nào thì được bồi thường bằngviệc giao đất mới có cùng mục đích sử dụng, nếu không có đất để bồi thường thì bồithường bằng tiền theo giá đấtcó cùng mục đích sử dụng

a) Đất sử dụng để sản xuất nông nghiệp được bồi thường bằng tiền theo đơn giáđất nông nghiệp Người sử dụng đất nông nghiệp theo quy định của pháp luật nhưng tự ý

sử dụng làm đất phi nông nghiệp thì chỉ được bồi thường bằng tiền theo đơn giá đất nôngnghiệp

b) Đất sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp được bồi thường bằng tiền theo đơngiá đất sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp Người sử dụng đất phi nông nghiệp (khôngphải là đất ở) theo quy định của pháp luật, tự ý sử dụng làm đất ở, thì chỉ được bồithường theo đất phi nông nghiệp

c) Đất ở khi bị thu hồi sẽ được bồi thường bằng đất, hoặc bằng tiền theo đơn giáđất ở

3 Người sử dụng đất được bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất nhưng chưa thựchiện nghĩa vụ tài chính về đất đai theo quy định của pháp luật thì phải trừ đi khoản tiềnphải thực hiện nghĩa vụ tài chính vào số tiền được bồi thường, hỗ trợ để hoàn trả ngânsách

Những trường hợp thu hồi đất mà không được bồi thường.

Người bị Nhà nước thu hồi đất không được bồi thường thuộc một trong cáctrường hợp:

1 Người sử dụng đất không có một trong các điều kiện theo quy định tại Điều 8của Quy định này

2 Tổ chức được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất, được Nhà nướcgiao đất có thu tiền sử dụng đất, mà tiền sử dụng đất có nguồn gốc từ ngân sách Nhà

nước; được Nhà nước cho thuê đất thu tiền thuê đất hàng năm; đất nhận chuyển nhượngquyền sử dụng đất, mà tiền trả cho việc nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất có nguồngốc từ ngân sách Nhà nước.

3 Đất sử dụng không đúng mục đích, sử dụng đất không có hiệu quả

4 Người sử dụng đất cố ý hủy hoại đất

5 Đất được giao không đúng đối tượng hoặc không đúng thẩm quyền

6 Đất bị lấn, chiếm trong các trường hợp sau:

a) Đất chưa sử dụng bị lấn, chiếm

b) Đất không được chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai màngười sử dụng đất do thiếu trách nhiệm để bị lấn chiếm

7 Cá nhân sử dụng đất chết hoặc mất tích mà không có người thừa kế

8 Người sử dụng đất tự nguyện trả lại đất

9 Người sử dụng đất cố tình không thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước(quá thời hạn 30 ngày ghi trong thông báo của cơ quan thuế)

10 Đất được Nhà nước giao, cho thuê có thời hạn mà không được gia hạn khi hếtthời hạn

11 Đất trồng cây hàng năm không được sử dụng trong thời hạn mười hai thángliền; đất trồng cây lâu năm không được sử dụng trong thời hạn mười tám tháng

12 Đất được Nhà nước giao, cho thuê để thực hiện dự án đầu tư không sử dụngtrong thời hạn mười hai tháng liền, hoặc tiến độ sử dụng đất chậm hơn hai mươi bốntháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư, kể từ khi nhận bàn giao đất trên thực địa màkhông được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định cho phép kéo dài thời hạn

13 Đất nông nghiệp do cộng đồng dân cư sử dụng; đất nông nghiệp sử dụng vàomục đích công ích của xã, phường, thị trấn

Điều kiện để được bồi thường đất.

Người bị Nhà nước thu hồi đất, có một trong các điều kiện sau đây thì được bồithường:

1 Có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của Pháp luật về đất đai

2 Có quyết định giao đất của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phù hợp với quyđịnh của Pháp luật đất đai tại thời điểm quyết định giao đất

3 Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định, được UBND xã, phường, thịtrấn (sau đây gọi chung là UBND cấp xã) xác nhận không có tranh chấp mà có một trongcác loại giấy tờ sau đây:

a) Những giấy tờ về quyền sử dụng đất đai trước ngày 15/10/1993, do cơ quan cóthẩm quyền cấp trong quá trình thực hiện chính sách đất đai của Nhà nước Việt Nam dânchủ cộng hòa, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

b) Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời được cơ quan Nhà nước có thẩmquyền cấp hoặc có tên trong sổ đăng ký ruộng đất, sổ địa chính

c) Giấy tờ hợp pháp về thừa kế, tặng, cho quyền sử dụng đất hoặc tài sản gắn liền

với đất, giấy tờ giao nhà tình nghĩa gắn liền với đất, bao gồm:

- Giấy tờ thừa kế theo quy định của pháp luật;

- Giấy tờ tặng, cho nhà đất có công chứng hoặc xác nhận của UBND cấp xã tạithời điểm tặng cho;

- Giấy tờ giao nhà tình nghĩa gắn liền với đất của cơ quan, tổ chức giao nhà có xácnhận của UBND cấp xã

d) Giấy tờ chuyển nhượng quyền sử dụng đất, mua bán nhà ở gắn liền với đất ở

trước ngày 15/10/1993, nay được UBND cấp xã xác nhận là đất sử dụng trước ngày15/10/1993 không vi phạm quy hoạch;

đ) Giấy tờ về thanh lý, hóa giá nhà ở, mua nhà ở gắn liền với đất ở theo quy định

của pháp luật

4 Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất có một trong các loại giấy tờ quy định tạikhoản 3 Điều này mà trên giấy tờ đó ghi tên người khác, kèm theo giấy tờ về việc chuyểnnhượng quyền sử dụng đất có chữ ký của các bên có liên quan, nhưng đến thời điểm cóquyết định thu hồi đất chưa thực hiện thủ tục chuyển quyền sử dụng đất theo quy địnhcủa pháp luật, nay được UBND cấp xã xác nhận là đất không có tranh chấp

5 Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất có hộ khẩu thường trú tại địa phương vàtrực tiếp sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản nay được UBND cấp xã nơi có đấtxác nhận là người được giao đất lâu dài và sử dụng đất ổn định, không có tranh chấp

6 Hộ gia đình, cá nhân được sử dụng đất theo bản án hoặc quyết định của Toà ánnhân dân, quyết định thi hành án của cơ quan Thi hành án hoặc quyết định giải quyếttranh chấp đất đai của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đã được thi hành

7 Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất mà trước đây Nhà nước đã có quyết định quản

lý trong quá trình thực hiện chính sách đất đai của Nhà nước, nhưng trong thực tế Nhànước chưa quản lý, mà hộ gia đình, cá nhân đó vẫn sử dụng

8 Cộng đồng dân cư đang sử dụng đất có các công trình là đình, đền, chùa, miếu,

am, từ đường, nhà thờ họ được UBND cấp xã xác nhận là đất sử dụng chung cho cộngđồng và không có tranh chấp

9 Tổ chức sử dụng đất trong các trường hợp sau đây:

a) Đất được Nhà nước giao có thu tiền sử dụng đất mà tiền sử dụng đất đã nộpkhông có nguồn gốc từ ngân sách Nhà nước

b) Đất nhận chuyển nhượng của người sử dụng đất hợp pháp, tiền trả cho việcchuyển nhượng không có nguồn gốc từ ngân sách Nhà nước

c) Đất sử dụng có nguồn gốc hợp pháp từ hộ gia đình, cá nhân

Giá đất để tính bồi thường, mức bồi thường, bồi thường chậm, chi phí đầu tư vào đất còn lại.

1 Giá đất để tính bồi thường thiệt hại là mức giá quy định tại bảng giá các loại đất

do UBND tỉnh công bố hàng năm theo quy định của Chính phủ Không bồi thường theogiá đất sẽ được chuyển mục đích sử dụng sau khi thu hồi

Trường hợp đặc biệt, UBND tỉnh quyết định điều chỉnh giá đất cho phù hợp với từng dự

án cụ thể

2 Mức bồi thường: Mức bồi thường cụ thể cho từng vị trí theo quy định trongbảng giá các loại đất do UBND tỉnh ban hành

3 Trường hợp thực hiện bồi thường chậm được quy định như sau:

a) Bồi thường chậm do cơ quan, tổ chức có trách nhiệm bồi thường gây ra

Những phương án bồi thường đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt nhưng các cơquan, tổ chức có trách nhiệm bồi thường chưa có tiền để thanh toán cho các hộ có đất bịthu hồi, mà giá đất tại thời điểm bồi thường do UBND tỉnh công bố cao hơn giá đất tạithời điểm có quyết định thu hồi, thì bồi thường theo giá đất tại thời điểm trả tiền bồithường; nếu giá đất tại thời điểm bồi thường thấp hơn giá đất tại thời điểm có quyết địnhthu hồi, thì bồi thường theo giá đất tại thời điểm có quyết định thu hồi

b) Bồi thường chậm do người bị thu hồi đất gây ra

Những phương án bồi thường đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt nhưng chưachi trả được tiền vì lý do chủ quan của người bị thu hồi đất gây ra, nếu giá đất tại thờiđiểm bồi thường thấp hơn giá đất tại thời điểm có quyết định thu hồi, thì bồi thường theo

giá đất tại thời điểm bồi thường; nếu giá đất tại thời điểm bồi thường cao hơn giá đất tạithời điểm có quyết định thu hồi, thì bồi thường theo giá đất tại thời điểm có quyết địnhthu hồi.

4 Chi phí đầu tư vào đất là các chi phí thực tế người sử dụng đất đã đầu tư vào đất

để sử dụng theo các mục đích được phép sử dụng, bao gồm: Tiền sử dụng đất, tiền thuêđất trả trước còn lại, chi phí bồi thường thiệt hại, chi phí san lấp mặt bằng, chi phí xâydựng hệ thống tưới tiêu, chi phí đào ao (khi được chuyển đổi cơ cấu sản xuất nôngnghiệp), chi phí xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật Những chi phí này phải có các tàiliệu pháp lý chứng minh đã đầu tư vào đất các tài liệu đó là:

- Quyết định thu hồi đất, quyết định phê duyệt phương án bồi thường thiệt hại củacấp có thẩm quyền

- Hợp đồng thuê đất

- Hồ sơ dự toán thiết kế, hợp đồng thi công xây lắp, hồ sơ nghiệm thu quyết toán,bản vẽ hoàn công, biên bản kiểm tra quyết toán, quyết định phê duyệt quyết toán và các

hồ sơ tài liệu khác có liên quan theo đúng quy định của pháp luật

- Trường hợp tự thực hiện khi chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp phải có xácnhận của UBND cấp xã

Chi phí đầu tư vào đất còn lại được xác định bằng tổng chi phí hợp lý tính thànhtiền đầu tư vào đất trừ đi số tiền tương ứng với thời gian đã sử dụng đất Các khoản chiphí đầu tư vào đất còn lại gồm:

+ Tiền sử dụng đất của thời hạn chưa sử dụng đất trong trường hợp giao đất cóthời hạn, tiền thuê đất đã nộp trước cho thời hạn chưa sử dụng đất (có chứng từ hóa đơnnộp tiền)

+ Các khoản chi phí bồi thường thiệt hại thực tế (tại thời điểm bồi thường thiệthại)

+ Các khoản chi phí san lấp mặt bằng, chi phí tôn tạo đất theo hiện trạng của đấtkhi được giao, được thuê và phù hợp với mục đích sử dụng đất Trường hợp thu hồi đấtphi nông nghiệp hoặc đất ở mà đã được bồi thường theo giá đất phi nông nghiệp hoặc đất

ở thì không được bồi thường chi phí san lấp mặt bằng, chi phí tôn tạo đất

- Các khoản chi phí khác có liên quan

Xác định diện tích đất được bồi thường, hỗ trợ.

1 Trường hợp thu hồi đối với đất ở sử dụng trước ngày 15 tháng 10 năm 1993nhưng chưa có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc một trong các loại giấy tờ quy