Viêm-định nghĩa, nguồn gốc, vai trò quá trình viêm

CƠ CHẾ CỦA CÁC DẤU HIỆU VIÊMHT SINH LÝ ◙ Phóng thích các chất trung gian hoà tan ◙ Phóng thích các chất trung gian hoà tan ◙ Dãn mạch ◙ Dãn mạch ◙ Tăng lưu lượng máu ◙ Tăng lưu lượng máu

Trang 1

Mục tiêu:

1.Định nghĩa viêm

2.Phân tích các hiện tượng của quá trình viêm

3.Nguồn gốc và tác dụng chính của các chất trung gian hóa học

4.Vai trò của các tế bào trong viêm (bạch cầu, dưỡng bào, limpho bao, đại thực bào)

5.Quá trình sửa chữa và hàn gắn tổn thương

Trang 2

Inflammare

Trang 3

Inflammare

Trang 4

LỊCH SỬ

• Inflammare: l a cháyử

• 3000 n m tr c công nguyên đã có mô t viêm ă ướ ả

• CorneliusCelsus (TK I SCN) ghi nh n 4 d u hi u kinh đi n c a viêm: s ng, nóng, ậ ấ ệ ể ủ ư

• Thomas Lewis , các ch t hoá h c ( ấ ọ histamine) làm trung gian cho nh ng thay ữ đổ ủ i c a

m ch máu trong viêm ạ

Trang 7

PHÂN LOẠI

THEO ĐẶC ĐIỂM MÔ, TẾ BÀO:

 Vi êm xuất dịch

 Vi êm sung huyết

 Vi êm chảy máu

 Vi êm tơ huyết

 Vi êm huyết khối

 Viêm mủ

 Viêm loét

 Viêm hoại thư

Trang 9

CÁC YẾU TỐ GÂY VIÊM

RỐI LỌAN TẾ BÀO MÔ

RỐI LỌAN TẾ BÀO MÔ Chất hoại tử u, thoái hóa tế bào – mô,…

Trang 12

CƠ CHẾ CỦA CÁC DẤU HIỆU VIÊM

HT SINH LÝ

◙ Phóng thích các chất trung gian hoà tan

◙ Dãn mạch

◙ Tăng lưu lượng máu

◙ Dịch thoát mạch

◙ Hoá hướng động bạch cầu

◙ Tăng chuyển hoá tế bào

DẤU HIỆU VIÊM

BIẾN ĐỔI MẠCH MÁU

BiẾN ĐỔI TẾ BÀO- MÔ

Trang 13

◙ Hoá hướng động

DẤU HIỆU VIÊM

Trang 14

◙ Dãn mạch

Trang 15

DẤU HIỆU VIÊM

Trang 16

DẤU HIỆU VIÊM

Trang 17

DẤU HIỆU VIÊM

Trang 18

DẤU HIỆU VIÊM

Trang 19

CÁC THÀNH PHẦN THAM GIA

ĐÁP ỨNG VIÊM

Trang 20

DIỄN TIẾN CỦA VIÊM

gây viêm còn tồn tại

Trang 21

CÁC GIAI ĐOẠN CỦA VIÊM

KHỞI ĐẦU HUYẾT QUẢN - HUYẾT PHẢN ỨNG MÔ DỌN SẠCH,HÀN GẮN

3.BC thoát mạch 4.Hoá hướng động 5.Thực tượng

6.Ẩm tượng 8.Hoạt động của TC

1 Động viên 2.Chuyển dạng 3.Sinh sản tế bào

* Hệ thượng mô

* Hệ mô liên kết

* Hệ đơn nhân thực bào

* Hệ limphô bào

1.Dọn sạch 2.Hàn gắn

* Tái tạo mô

* Sửa chữa

Trang 22

GIAI ĐOẠN KHỞI ĐẦU Hoá acid nguyên phát

• S m ớ

• Thi u oxy ế

• Glucoz chuy n hoá y m khí ể ế → acid lactic v à các ch t chuy n hoá tính acid ấ ể

→ pH vùng viêm 6,8 - 6

Trang 23

GIAI ĐOẠN KHỞI ĐẦU

Hoá acid thứ phát

• pH ti p t c gi m (5,3) ế ụ ả

• Gi i phóng ả enzym thu phân ỷ → sinh nhi ề u peptid và acid h u c ữ ơ

• Tác đ ng m nh t i nhi u lo i vi khu n, virus và ký sinh trùng ộ ạ ớ ề ạ ẩ

Trang 24

GIAI ĐOẠN KHỞI ĐẦU Giải phóng các chất trung gian hoá học

1 Các ch t amin ho t m ch ấ ạ ạ

2 Các y u t huy t t ng: h kinin, b th ế ố ế ươ ệ ổ ể

3 Các ch t chuy n hoá c a acid arachidonic ấ ể ủ

4 Các ch t b ch c u ấ ạ ầ

5 Ch t ph n ng ph n v ch m ấ ả ứ ả ệ ậ

6 Các cytokin: lymphokin, chemokin

Trang 25

1 Các ch t amin ho t m chấ ạ ạ

• Histamin

1 Giảm trương lực tiểu ĐM,

Tăng trương lực tiểu TM -> ứ máu

2 Tế bào nội mô phồng to

3 Tăng vận chuyển qua vách mạch

Trang 26

Trang 27

2 Các y u t huy t t ngế ố ế ươ

• Hệ Kinin, yếu tố XII, hệ đông máu

Trang 28

• Hệ Kinin: thời gian bán huỷ rất ngắn (vài giây),

chất trung gian hoạt mạch mạnh

Trang 29

• Hệ bổ thể

Trang 30

• Hệ bổ thể 20 protein huyết tương

1 Biến đổi mạch máu (C3a, C5a):

- Tăng tính thấm vách mạch

- Dãn mạch

2 Bạch cầu tụ mạch (C5a)

3 Thực tượng (C3b, C3b1)

Trang 31

3 Các ch t chuy n hoá c a acid arachidonicấ ể ủ

Trang 32

3 Các ch t chuy n hoá c a acid arachidonicấ ể ủ

HOẠT ĐỘNG CÁC CHẤT CHUYỂN HOÁ

Co mạch Thromboxane A2, leukotrienes C4, D4, E4

Hoá hướng động,

kết dính bạch cầu Leukotriene B4, HETE, lipoxins

Trang 33

4 Các ch t b ch c u: ấ ạ ầ men thu phân c a tiêu th b ch ỷ ủ ể ạ

c u (neutrophil và mono bào)ầ

α1-antitrypsin α2-Macroglobulin

Trang 34

Trang 35

6 limphokin: gi i phóng t Limpho Tả ừ

1 CF: yếu tố hóa hương động

2 MIF : yếu tố ức chế di chuyển

3 MAF : yếu tố hoạt tác đại thực bào

4 IL2 : kích thích tế bào limpho T

5 Interferon : chống virus và tế bào u

Trang 36

GIAI ĐOẠN HUYẾT QUẢN-HUYẾT

Trang 37

-10ph sau khởi đầu đáp ứng viêm

- Đạt tối đa sau 15-60ph

- Dòng huyết lưu chảy nhanh- tăng kích thước tiểu ĐM, TM- ứ máu- dòng huyết lưu chảy chậm, bất động

Trang 38

1 Sung huy t đ ng: ế ộ các mạch máu giãn rộng,

chứa đầy hồng cầu

Trang 39

động chất trung gian hóa học -> tế

bào nội mô tại tiểu TM co -> thóat

protein ht -> tăng áp lực keo -> kéo

nước ra ngoài mô kẽ)

-Gây SƯNG và ĐAU

Trang 42

2 Phù viêm

Trang 43

+ Đem tới vùng viêm globulin miễn dịch, opsonin

- Phù nhiều nhanh gây tràn dịch khoang cơ thể; tạo giả

mạc trên niêm mạc, thanh mạc, gây phù, bóng nước (da)

Trang 44

2 Phù viêm

Tràn dịch khoang cơ thể Phù mô mềm

Bóng nước

Trang 45

Th m nh p t bào viêm ấ ậ ế

-Chủ yếu là bạch cầu

-Trong 24 giờ đầu

-Xảy ra chủ yếu ở tiểu TM

Trang 46

Trang 48

4 Hoá h ng đ ngướ ộ : b ch c u di chuy n ạ ầ ể

Hóa hướng động dương

Hóa hướng động âm

Trang 49

5 Th c t ng:ự ượ

- Nhận biết đối tượng thực bào

( đã opsonin hóa bằng C3b hay Fc của IgG)

- Thu bắt đối tượng

- Tiêu hóa

Trang 50

5 Th c t ng (phagocytosis)ự ượ

Trang 51

6 Ẩm t ng (pinocytosis):ượ

kh n ng thâu nh n và tiêu hoá d ch l ng t ngoài vào ả ă ậ ị ỏ ừbên trong t bào (túi m bào)ế ẩ

Trang 52

Trang 53

GIAI ĐOẠN PHẢN ỨNG MÔ

G m 3 hi n t ng:ồ ệ ượ

1 Động viên

2 Chuy n d ngể ạ

3 Sinh s n t bàoả ế

Trang 54

• H th ng mô: da, niêm m cệ ượ ạ

• H mô liên k t: nguyên bào s i, t bào n i mô MMệ ế ợ ế ộ

• H TB đ n nhân th c bào: b ch c u đ n nhân, đ i ệ ơ ự ạ ầ ơ ạ

th c bào, đ i bàoự ạ

• H limphô bào: limpho T (T tác đ ng, T đ c t bào, ệ ộ ộ ế

T đi u hòa, T trí nh ); limpho B, t ng bàoề ớ ươ

Trang 55

HỆ THƯỢNG MÔ

• Lớp thượng mô tăng sản ở hai bờ ổ viêm rồi

lan dần đến vùng trung tâm để hàn gắn vết

thương

• Khi lớp thượng mô không tăng sản đầy đủ dẫn

đến hậu quả thành sẹo

Trang 56

56

Trang 58

03/11/15 58

HỆ MÔ LIÊN KẾT

• Tạo nên nhiều tế bào mới (nguyên sợi bào, sợi bào, tế bào nội mô)

• Mô hạt viêm

Trang 59

03/11/15 59

HỆ NHÂN ĐƠN THỰC BÀO

• Gồm: mô bào, bạch cầu nhân đơn, tế bào hốc phổi, trung mạc, thần kinh đệm, hủy cốt bào

• Chức năng: tiêu hóa vật lạ, thông tin đến hệ limphô bào

Trang 60

Bạch cầu đơn nhân:

- 15 micromet

- Nguồn gốc tủy xương

- Trở thành ĐTB nhờ limphokin

(MAF, , interferon)

- Tạo điều kiện cho sự tái tạo mô

liên kết mới (kích thích tăng sản nguyên bào sợi, tái tạo mạch máu)

- Tạo điều kiện cho phản ứng

miễn nhiễm (kích thích lymphô bào B và T)

Trang 61

03/11/15 61

monocyte

Trang 62

Đại thực bào:

- 20-40 micromet

- Chịu ảnh hưởng của cytokin,

nội độc tố VK, nội tiết, chất trung gian hóa học

+ Chế tiết enzym, protease

+ chuyển dạng thành đại bào, thoái bào

Trang 64

Limpho T:

-Từ tủy xương, hoạt tác ở tuyến ức

-LT: 70-80% L lưu thông trong máu ngoại vi

- Tuỷ tuyến ức, vùng cận vỏ của hạch,

vùng vỏ bao lymphô quanh động mạch ở lách

-Gồm limpho bào T tác động, limpho T độc,

limpho T điều hòa, limpho T trí nhớ

-Có khả năng nhận biết kháng nguyên, huỷ

diệt kháng nguyên, hoạt động miễn

nhiễm

Limpho B:

- Từ tủy xương, khu trú vùng vỏ hạch,

lách, niêm mạc tiêu hóa

-LB: 15% L lưu thông trong máu ngoại vi

-Chế tiết Ig (IgA, IgM, IgD, IgE, IgG

Trang 65

Limpho bào vô định:

- Không mang thụ thể bề mặt

B, T

- Gồm tế bào diệt tự nhiên

(NKC), Tế bào diệt (KC), tế bào diệt limpho đã hoạt tác

Tương bào:

- Liên quan dị ứng miễn

nhiễm, sản xuất globulin miễn dịch

- Tăng sản nhiều trong nhiễm

khuẩn mạn tính

Trang 66

 Hàn g n:ắ thay th mô hu ho i b ng mô m iế ỷ ạ ằ ớ

• Tái t o: ph c h i hoàn toàn môạ ụ ồ

• S a ch a: hoá s i, hoá s oử ữ ợ ẹ

Trang 67

Hàn gắn vết thương ở da sau sinh thiết

Trang 68

MỘT SỐ HÌNH ẢNH

VIÊM C P Ấ

Trang 69

Viêm ruột thừa cấp

Trang 74

MỘT SỐ HÌNH ẢNH

VIÊM M N Ạ

Trang 75

Viêm c t cung m n ổ ử ạ

Trang 77

Câu hỏi gợi nhớ

1 Biểu hiện nóng đỏ của ổ viêm cấp tính là do:

• A/ Sung huyết tĩnh

• B/ Sung huyết động

• C/ Phù viêm

• D/ Xuất huyết vi thể

• E/ Tăng tính thấm thành mạch

2 KHÔNG PHẢI đặc điểm vi thể của viêm cấp tính:

• A/ Các mạch máu sung huyết giãn rộng

• B/ Ứ đọng dịch phù viêm trong mô kẽ

• C/ Bạch cầu đa nhân tụ vách ở các tiểu động mạch

• D/ Thấm nhập bạch cầu đa nhân trong mô kẽ

• E/ xuất huyết vi thể

3 KHÔNG PHẢI là chất trung gian hoá học được hình thành trong phản ứng viêm cấp:

Trang 78

4 Trong viêm cấp tính, sự tăng tính thấm thành mạch:

5 Trong phản ứng viêm cấp tính, bạch cầu xuyên mạch :

Trang 79

7 Tại ổ viêm mãn, có thấm nhập các tế bào :

• A/ Nguyên bào sợi

• B/ Nguyên bào cơ

• C/ Nguyên bào sợi – cơ

• D/ Tế bào cơ vân

• E/ Tế bào cơ trơn

C E

Định dạng
Số trang	79
Dung lượng	13,24 MB