đánh giá khu hệ chim và dự án bảo tòn hành lang xanh tỉnh thừa thiên huế

Đánh giá Khu hệ Chim& đề xuất bảo tồn Vùng Dự án Hành lang xanh tỉnh Thừa Thiên Huế Nguyễn Cử Nguyễn Trần Vỹ... Các địa điểm điều traKhu vực Lâm trường A Tép - A Lưới Xã Hồng Vân Lâm t

Đánh giá Khu hệ Chim

& đề xuất bảo tồn Vùng Dự án Hành lang xanh

tỉnh Thừa Thiên Huế

Nguyễn Cử Nguyễn Trần Vỹ

Vùng Dự án Hành lang xanh

Tỉnh Thừa Thiên Huế

Nội dung:

1 Giới thiệu: Chim VN & vùng Trung Trường Sơn.

2 Phương pháp, địa điểm & cán bộ tham gia.

-Những phát hiện chủ yếu - độ phong phú, loài quý hiếm và BV.

- Đánh giá về ĐDSH: VN, Trung TS & T.T Huế.

- Đánh giá đe doạ: Các đe doạ / áp lực chủ yếu.

4 Các khuyến nghị:

- Về quản lý & các vùng ưu tiên bảo tồn.

Khu hệ chim VN rất đa dạng và phong phỳ (874 loài, 100 loài &

phõn loài đặc hữu - Nguyễn Cử 1995, 2005)

Khu vực Trung TS được coi là cảnh quan chứa đựng ĐDSH cú

tầm quan trọng đặc biệt đối với giỏ trị bảo tồn toàn cầu của cả

Vựng sinh thỏi Dóy TS - Cú tờn “The Global 200” Trong đú vựng

CA1 gồm 9 tỉnh: Quảng Trị, Thừa Thiờn Huế, Đà Nẵng, Quảng

Nam, Kon Tum, Quảng Ngói và Gia Lai (VN); cựng với Salavan

và Xekong (Lào) ; Xếp loại: Cực kỳ nguy cấp / Critical.

Saola (Pseudoryx nghetinhensis), Mang lớn (Muntiacus

vuquangensis), và Gà lụi lam mào trắng (Lophura

edwardsi), Trĩ sao (Rheinartia ocellata), cựng với nhiều

taxon khỏc như Voọc chõn xỏm (Pygathryx nemaeus

cinerea)…, tất cả đều thuộc “loài phân bố hạn chế”

trong vùng.

Đa dạng sinh học Khu vực Dự ỏn Hành lang xanh mang đậm nột

đặc trưng của toàn vựng.

lược BT

vùng ST Trung TS

Trung TS

Các nghiên cứu trước đây

Vùng thung lũng A Sầu – Đèo 41 (huyện A Lưới, TT Huế)

Các nghiên cứu khác…

Tại A Lưới (1988)

Người Paco tham gia

tìm kiếm Gà lôi lam

mào trắng ! Mãi đến

1996, tại Phong Điền &

Đa Krong chúng mới

được tìm thấy lại !

Vùng Dự án Hành lang xanh

Thừa Thiên Huế

Vùng Dự án

Các thành viên đoàn điều tra

Nguyễn Trần Vỹ, Viện SH Nhiệt đới TP Hồ Chí Minh.

Nguyễn Cử, Viện Sinh Thái & Tài nguyên SV – Hà Nội.

Phan Văn Hoài Nam, Hạt kiểm lâm huyện A Lưới.

Ông Hướng, Hạt kiểm lâm huyện Phong Điền.

Lê Văn Duyệt, Lâm trường A Lưới.

Văn Trọng Thành, trạm KL A Tép, Lâm trường A Lưới.

Ông Hạnh, Lâm trường Hương Giang.

Ông Huy, Lâm trường Nam Đông.

và một số người hướng dẫn của địa phương.

Các địa điểm điều tra

Khu vực Lâm trường A Tép - A Lưới <Huyện A Lưới>

Xã Hồng Vân <Huyện A Lưới>

Lâm trường Hương Thủy <Huyện Hương Thủy >

Lâm Trường Hương Giang <Huyện Hương Thủy >

Khu vực La Ma – Nam Đông và Thượng Lộ Nam Đông

Khu bảo tồn Phong Điền <& khu vực hành lang rừng ở Huyện Phong Điền>

Các địa điểm điều tra nghiên cứu Chim

Phương pháp điều tra nghiên cứu

• Phỏng vấn

• Dùng lưới mờ

• Phương pháp MacKinnon

• Kĩ thuật quan sát truyền thống

• Sử dụng máy ghi âm

• Danh pháp, phân tích và những tài liệu sử dụng.

Tiếp theo

• Xử lý số liệu

 Đường cong tích lũy loài được biểu diễn bằng đồ thị

Đặc điểm chủ yếu về sinh cảnh

Các khu vực suối ven rừng ở đai thấp và các đồi núi là sinh cảnh ngập nước

đặc trưng bởi sự biến đổi của vùng địa hình thấp.

Rừng trên vùng địa hình núi thấp đặc trưng bởi rừng thường xanh và nửa

thường xanh ở đai thấp, nơi có độ cao từ 300 – 700m, bao phủ phần lớn các

khu vực điều tra nghiên cứu.

Một số cảnh quan

Kết quả

 Những loài này được ghi nhận bằng cách quan sát và định

tên trực tiếp ngoài thực địa (quan sát & nghe tiếng kêu - hót trong vùng dự án HLX).

địa điểm trong toàn vùng Dự án HLX

163 - 173 32

12 150

Hành lang xanh

102 - 114 25

10 79

Phog Điền (HLX)

100 - 112 27

11 79

Thượng Lộ - Nam Đông

98 - 108 26

12 77

La Ma - Nam Đông

93 - 103 24

11 79

Hương Giang

98 - 108 21

10 80

Hương Thủy

66 - 74 14

7 48

Hồng Vân 2

87 - 103 19

10 66

Hồng Vân 1

87 - 95 25

11 73

A Tép 2

93 - 103 25

10 76

Đớp ruồi

Khướu

Chào mào

Chim cú

ú

Đánh giá Các loài quan trọng: Giá trị BT cao, có vùng

phân bố hạn chế … ở vùng HLX, Bạch Mã,

Đa Krông & Phong Điền.

1 Gà so trung bộ (Arborophila merlini)

2 Trĩ sao (Rheinardia ocellata)

3 Gõ kiến đầu đỏ (Picus rabieri)

4 Thầy chùa đít đỏ (Megalaima lagrandieri)

5 Niệc nâu (Anorrhinus tickelli)

6 Bồng chanh rừng (Alcedo hercules)

9 Chích chạch má xám (Jabouilleia danjoui)

10 Lách tách vành mắt (Alcippe peracensis)

(loài phân bố hạn chế, SĐVN,TG, CITES & NĐ32)

1. Gà so trung bộ (Arborophila merlini)

2. Trĩ sao (Rheinardia ocellata)

3. Niệc nâu (Anorrhinus tickelli)

4. Bồng chanh rừng (Alcedo hercules)

5. Khướu mỏ dài (Jabouilleia danjoui)

6. Gà lôi lam mào trắng (Lophura edwardsi)

Gà lôi lam

mào trắng

Chim Trĩ sao (Rheinardia ocellata)

• Sách đỏ VN, 2000: VU/Có thể bị đe dọa tuyệt chủng.

nguyên sinh và thứ sinh Kết quả khảo sát cho thấy loài này phổ biến nhất trong hầu hết các

địa điểm (trừ Hồng Vân).

• Tại VN, giới hạn phân bố: từ bắc TB đến Nam TB, nhưng hiện nay chỉ tồn tại trong các khu rừng còn sót lại thuộc vùng này Nơi sinh sống của Trĩ sao đang bị suy giảm và chia cắt nghiêm trọng Mối đe dọa lớn nhất: mất nơi sống do khai thác gỗ, săn bắt & những tác

động khác của con người Các đe doạ này đã ảnh hưởng đến đời sống của các loài chim

nói chung và Trĩ sao nói riêng.

Chim Trĩ Sao

trong vùng Dự án HLX

10 Hành lang xanh

8

8 Phong Điền (HLX)

2

6

A Tép 1

Số loài quan trọng Khu vực khảo sát

Một số loài quan trọng

Hồ n g Vân 2 Hươn g Th ủ y Hươn g Gian g

Các mối đe dọa / áp lực

Đánh bẫy và săn bắt (buôn bán động vật hoang dã).

Những hoạt động thu gom sắt phế liệu.

Xây dựng & tu sửa đường Hồ Chí Minh.

Chất diệt cỏ (sử dụng trong chiến tranh).

Khai thác gỗ…

Mở rộng vùng nương rẫy

Trên công trường đường Hồ Chí Minh

Nhóm điều tra chim

Khướu mỏ dài

Kết luận và Khuyến nghị

1 HLX là khu vực đặc biệt quan trọng thuộc vùng phân bố của nhiều

loài chim có giá trị BT đối với VN và TG.

Trĩ Sao đặc hữu ở Trung Bộ VN.

Nam Đông rất thích hợp cho việc BT các loài thuộc bộ Gà

-Galliformes, và do vậy

Roàng, Hương Nguyên & Thượng Quảng, hướng về Nam Đông tiếp cận VQG Bạch Mã.

Thuỷ cũng cần được nghiên cứu BV.

tiếp theo…

phổ biến ở TT Huế, và

dã cho các cộng đồng địa phương.

KBTTN Phong Điền và Đa Krông nhưng chưa có các thông tin tiếp theo trong vùng Dự án HLX, cần được tiếp tục điều tra…

vùng hành lang tiếp cận các vùng BT hiện có và mới đề xuất, kể cả việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất của hầu hết các lâm trường trong toàn vùng Dự án.

Rừng & vùng đầu nguồn

Các đối

tượng bảo tồn

Xin chân thành

cảm ơn !