Thái Nguyên là tỉnh có vị trí địa lý thuận lợi, nằm ở cửa ngõ phía Bắc thủ đô Hà Nội; thực hiện Nghị quyết 37 của Bộ Chính trị, tỉnh Thái Nguyên đã và đang được đầu tư phát triển thành t
Trang 1THƯ VIỆ TỈH THÁI GUYÊ VỚI MỤC TIÊU SỐ
HOÁ TÀI LIỆU ĐNA CHÍ
VÀ PHÁT HUY GUỒ LỰC THÔG TI ĐNA
PHƯƠG DẠG SỐ
Phạm Minh Tuấn – Thư viện tỉnh Thái 2guyên
Thư viện tỉnh Thái Nguyên có trụ sở tại tỉnh lỵ là thành phố Thái Nguyên - 1 trong 12 đô thị loại I của cả nước Thái Nguyên là tỉnh có vị trí địa lý thuận lợi, nằm ở cửa ngõ phía Bắc thủ đô Hà Nội; thực hiện Nghị quyết 37 của Bộ Chính trị, tỉnh Thái Nguyên đã và đang được đầu tư phát triển thành trung tâm của vùng trung du miền núi Bắc Bộ và hiện tại Thái Nguyên là trung tâm giáo dục và đào tạo lớn thứ 3 của cả nước (sau Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh) với gần 30 trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề Trên địa bàn cũng có nhiều cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp lớn của trung ương và của tỉnh vì vậy Thư viện tỉnh Thái Nguyên có lượng bạn đọc đông và đa dạng từ học sinh phổ thông đến những nhà nghiên cứu, nhà doanh nghiệp và nhất là sinh viên
Với vai trò thư viện đứng đầu hệ thống thư viện công cộng của tỉnh, trong những năm qua Thư viện tỉnh Thái Nguyên đã hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình góp phần vào nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân các dân tộc, nâng cao dân trí và phát triển kinh tế - xã hội địa phương
Mặc dù vậy, một trong những nhiệm vụ trọng tâm của các thư viện tỉnh là phát hiện, sưu tầm, giữ gìn, bảo quản và khai thác để phát huy giá trị của tài liệu địa chí tại Thư viện tỉnh Thái Nguyên trong thời gian qua chưa được quan tâm đúng mức Trong năm 2011, công tác này mới bắt đầu có sự khởi sắc, trước nhu cầu của bạn đọc tìm hiểu, nghiên cứu về lịch sử, hiện tại, đất nước, con người Thái Nguyên, từ tháng 8/2011 Thư viện tỉnh Thái Nguyên đã mở cửa phòng đọc Địa chí gồm các tài liệu: Sách của các tác giả Thái Nguyên; sách viết về Thái Nguyên; tài liệu của các sở, ban, ngành, cơ quan, đơn vị trên các lĩnh vực: lịch sử, kinh tế, chính trị, văn hoá, giáo dục, đất nước, con người Thái Nguyên Để tổ chức phục vụ phòng đọc địa chí, trong năm 2011, ngoài vốn sách từ kho xuất bản phNm, Thư viện tỉnh Thái N guyên đã làm việc trực tiếp với một số cơ quan, ban, ngành để bổ sung thêm tài liệu như với Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy
để bổ sung những tài liệu lịch sử do Ban Tuyên giáo biên soạn hoặc chỉ đạo biên soạn; với Hội Văn học N ghệ thuật và chi hội Văn học các dân tộc thiểu số tỉnh; với nhà xuất bản Đại học Thái N guyên, Trung tâm học liệu Đại học Thái N guyên; với Sở Thông tin
và Truyền thông Thái N guyên; các Phòng Văn hóa Thông tin các huyện, thị, thành
Trang 2để bổ sung tài liệu phù hợp do các cơ quan, đơn vị này xuất bản, lưu chiểu và của một số cá nhân biếu tặng Tuy nhiên với gần 1.500 tài liệu, vốn tài liệu địa chí của Thư viện tỉnh Thái N guyên cũng còn hạn chế cả về số lượng và chất lượng Về công tác tổ chức phục vụ, Thư viện tỉnh Thái N guyên tổ chức phục vụ bạn đọc tại chỗ với hình thức kho mở; đồng thời bạn đọc có thể tra cứu tài liệu địa chí trực tuyến OPAC vì toàn
bộ tài liệu địa chí đã được nhập vào cơ sở dữ liệu dạng thư mục
Để phục vụ tốt hơn nhu cầu ngày càng cao của bạn đọc về tài liệu địa chí, trong năm 2012 Thư viện tỉnh Thái N guyên dự kiến xây dựng đề án về phát triển, phát huy tài liệu địa chí Thái N guyên với các mục tiêu chính là tăng cường bổ sung; số hóa tài liệu địa chí và phát huy giá trị tài liệu địa chí
- Công tác sưu tầm, bổ sung:
+ Sưu tầm, bổ sung từ các thư viện, trung tâm thông tin tư liệu, trung tâm lưu trữ; Cục Xuất bản (Bộ Thông tin và Truyền thông); một số nhà xuất bản và các cơ quan, tổ chức khác
+ Sao lại hồ sơ các di tích, di chỉ, danh thắng trên địa bàn tỉnh; hồ sơ các xã ATK (an toàn khu) thời kỳ kháng chiến chống Pháp (Thái N guyên là tỉnh có nhiều di tích cách mạng, kháng chiến, di tích kiến trúc, di chỉ khảo cổ và có 53/180 xã được Chính phủ công nhận là xã ATK); các sắc phong, bản dịch các văn bia, hương ước cổ + Sao lại các luận văn, luận án: Tại Thư viện Quốc gia Việt N am, tại Trung tâm học liệu Đại học Thái N guyên; các trường đại học trên địa bàn và một số trường đại học lớn
+ Vận động, sưu tầm từ các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, N hà nước, Chính phủ và Bộ tổng tham mưu từng hoạt động, công tác tại Thái N guyên; lãnh đạo tỉnh qua các thời kỳ; các vị lão thành cách mạng, Bà mẹ Việt N am anh hùng, trong nhân dân và các nguồn khác
+ Biên soạn và mời biên soạn các tài liệu địa chí về đất nước, con người Thái
N guyên về các sự kiện lịch sử
- Về số hóa tài liệu địa chí:
+ Tiến hành số hóa toàn bộ tài liệu địa chí hiện có và bổ sung mới: Phối hợp với Trung tâm học liệu Đại học Thái N guyên tổ chức thực hiện việc số hóa bằng máy scan hiện đại có tốc độ nhanh;
+ Sưu tầm tài liệu địa chí dạng số từ các Thư viện trên toàn quốc và các cơ sở dữ liệu trực tuyến;
- Về công tác giữ gìn, khai thác và bảo quản tài liệu để phát huy giá trị của tài liệu địa chí:
+ Tổ chức tốt việc bảo quản, giữ gìn tài liệu địa chí;
Trang 3+ Khai thác, phát huy giá trị của tài liệu địa chí phục vụ bảo tồn di sản và phát triển kinh tế - xã hội địa phương;
+ Phối hợp với Báo Thái N guyên, Đài Phát thanh Truyền hình Thái N guyên làm tốt công tác tuyên truyền, quang bá về hoạt động của Thư viện tỉnh nói chung và về tài liệu địa chí nói riêng;
+ Xây dựng CSDL địa chí và tổ chức phục vụ tài liệu địa chí dang số trực tuyến tiến tới đưa CSDL địa chí lên website của Thư viện, cổng thông tin điện tử của tỉnh, báo Thái N guyên điện tử và website của Đài Phát thành Truyền hình tỉnh Thái
N guyên
- Về kính phí: Dành nguồn kinh phí thích đáng đảm bảo cho công tác sưu tầm, thu thập, giữ gìn, khai thác và bảo quản tài liệu để phát huy giá trị của tài liệu địa chí
- Tăng cường trang thiết bị, máy tính kết nối internet phục vụ bạn đọc khai thác tài liệu địa chí
- Bố trí cán bộ có năng lực và thường xuyên bồi kiến thức chuyên môn, kỹ năng phục vụ để hoàn thành tốt nhiệm vụ
- Tham quan học tập kinh nghiệm tại Thư viện Quốc gia và các thư viện đã và đang triển khai hiệu quả hoạt động này
Một số kiến nghị, đề xuất:
- Vụ Thư viện: Với tư cách là cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực Thư viện, tham mưu ban hành văn bản mang tính chỉ đạo để tạo cơ sở pháp lý cho các thư viện triển khai thực hiện được thuận lợi; có đề nghị với Bộ Thông tin Truyền thông chỉ đạo Cục Xuất bản và các sở Thông tin và Truyền thông các tỉnh chuyển giao tài liệu địa phương cho các thư viện công cộng sau khi hết thời gian lưu chiểu theo quy định của Luật Xuất bản; mở lớp đạo tạo cán bộ thư viện gắn với số hóa tài liệu
- Thư viện Quốc gia Việt N am: Quan tâm hướng dẫn nghiệp vụ, chia sẻ kinh nghiệm, nguồn lực tài liệu địa phương dạng số cho các thư viện tỉnh
- Thư viện các tỉnh, nhất là các tỉnh đã và đang thực hiện tốt, chia sẻ kinh nghiệm
và chia sẻ, trao đổi nguồn lực tài liệu địa chí, tài liệu địa chí dạng số với tất cả các thư viện trong hệ thống
Với quá trình triển khai công tác địa chí mới chỉ là bước đầu, kết quả còn hạn chế, qua Hội nghị - Hội thảo này, Thư viện tỉnh Thái N guyên mong muốn được tiếp thu, học tập kinh nghiệm của các thư viện bạn, các chuyên gia thư viện và các vị đại biểu để công tác xây dựng, phát huy giá trị tài liệu địa chí tại Thái N guyên mang lại
hiệu quả thiết thực góp phần bảo tồn di sản và phát triển kinh tế - xã hội địa phương