Tiểu luận môn Quản trị học Chuyên đề môi trường quản trị

SVTH: Nguy n Phúc B u Châu STT: 04

L p: ketoan 1-k2009 TP1

Tp HCM ngày 25 tháng 3 n m 2011

SVTH: Nguy n Phúc B u Châu – STT: 04 Trang 1

(Môi Tr ng c a T Ch c)

- Môi tr ng qu n tr là các y u t , l c l ng bên ngoài và bên trong t ch c có nh

h ng đ n k t qu ho t đ ng c a t ch c Nhà qu n tr c p nào và l nh v c nào c ng

b chi ph i b i các y u t môi tr ng bên ngoài (v mô và vi mô) và môi tr ng bên

trong c a t ch c các m c đ khác nhau

- Các y u t đó trong quá trình v n đ ng, t ng tác v i nhau tác đ ng m t cách tr c ti p

ho c gián ti p đ n ho t đ ng c a nhà qu n lý

- Có nhi u cách khác nhau đ phân lo i môi tr ng qu n tr Theo cách ti p c n môi

tr ng bên trong và bên ngoài, vi mô và v mô, môi tr ng qu n tr có th chia thành 3

lo i sau:

 Nhóm y u t môi tr ng v mô bên ngoài t ch c

bao g m các y u t nh y u t kinh t , y u t v n

hóa – xã h i, y u t chính tr - pháp lu t, y u t

công ngh và y u t qu c t , y u t v t ch t

 Nhóm y u t môi tr ng vi mô bên ngoài t ch c

bao g m các y u t nh khách hàng, nhà cung

c p, các đ i th c nh tranh

 Nhóm y u t môi tr ng vi mô bên trong t ch c

nh : Môi tr ng làm vi c, truy n th ng, v n hoá

c a doanh nghi p…

SVTH: Nguy n Phúc B u Châu – STT: 04 Trang 2

- Các nhóm y u t nói trên luôn tác đ ng qua l i l n nhau, t o ra môi tr ng qu n tr c a

m t t ch c

- Các nhà qu n tr c n nh n th c đ y đ , chính xác các y u t này đ đ a ra các quy t

đ nh đúng đ n giúp th c hi n các m c tiêu c a t ch c m t cách hi u n ng và hi u qu

3.1 Y u t kinh t ố mô

- Môi tr ng kinh t v mô bao g m các y u t n m bên ngoài t ch c , chúng không ch

đ nh h ng và có nh h ng tr c ti p đ n các ho t đ ng qu n tr c a t ch c, mà còn

nh h ng c t i môi tr ng vi mô bên ngoài và môi tr ng n i b bên trong t ch c

- Các y u t kinh t là nh ng y u t gây ra s bi n đ ng trong n n kinh t , đ c ph n ánh thông qua các ch s nh :

 T ng s n ph m qu c n i

 T c đ t ng tr ng kinh t

 T l l m phát

 T l th t nghi p

 T giá

 Lãi su t

 Thâm h t, th ng d ngân sách nhà n c

 Cán cân thanh toán qu c t

 Nh ng bi n đ ng trong n n kinh t có th t o ra c h i ho c thách th c cho các

t ch c

3.1.1 Y u t ố n hóa - xã h i

Dân s

- Dân s , m c gia t ng dân s m i đ a

ph ng, qu c gia c ng nh xu h ng di

dân t đ a ph ng này sang đ a ph ng

khác có nh h ng đ n hai trong s các

y u t quy t đ nh s t n t i và phát tri n

c a t ch c là ngu n nhân l c và khách

hàng

- Ngoài ra, các nhà qu n lý doanh nghi p

th ng ph i phân tích c c u dân s v

gi i tính, tu i tác, đ phân khúc và xác

đ nh th tr ng m c tiêu, xác đ nh đ c tính s n ph m, giá bán và các chính sách xúc ti n

bán Nói cách khác, y u t này có nh h ng nhi u đ n chi n l c s n xu t, kinh doanh

c a doanh nghi p T t c các thông tin c n thi t v dân s c a m t khu v c có th thu

th p đ c t các c quan chính ph , các t ch c xã h i trong vùng ho c tìm ki m đ c

t các t p chí chuyên ngành, qua Internet

SVTH: Nguy n Phúc B u Châu – STT: 04 Trang 3

V n hóa

- V n hóa là m t ph m trù ph c t p v i

nhi u đ nh ngh a khác nhau Theo m t

th ng kê g n đây c a UNESCO, hi n có

g n 400 đ nh ngh a v v n hóa T góc đ

qu n lý, ta có th s d ng đ nh ngh a v n

hóa là nh ng đ c tr ng chung nh ngôn

ng , ngh thu t, h th ng quan ni m s ng,

thái đ đ i v i t nhiên, môi tr ng, các di

s n v n hóa và trình đ phát tri n kinh t ;

cùng các giá tr chung đ phân bi t m t nhóm ng i này v i các nhóm ng i khác V n

hóa là m t trong nh ng y u t quan tr ng chi ph i hành vi c a ng i tiêu dùng

- Ngoài ra, các y u t thu c v v n hóa nh nhân cách, đ o đ c, ni m tin, thái đ còn

nh h ng đ n hành vi ng x c a m i con ng i trong t ch c

- Chính vì v y, v n hóa không ch nh h ng đ n các quy t đ nh kinh doanh mà còn nh

h ng đ n t t c các ch c n ng c a qu n tr

Ngh nghi p

- Chuyên môn hóa và h p tác hóa lao

đ ng xã h i là m t qui lu t t t y u

trong quá trình phát tri n c a các qu c

gia, khu v c

- Xã h i càng phát tri n thì tính chuyên

môn hóa càng sâu và đa d ng hóa v

ngh nghi p càng t ng Các ngh

nghi p chuyên môn sâu khác nhau s

d n đ n nh ng đòi h i v ph ng ti n

và công c lao đ ng khác nhau, nhu

c u v n đi l i vui ch i gi i trí c ng khác nhau

- Các nhà qu n lý ph i tính đ n các y u t đó khi ra các quy t đ nh có liên quan

Phong cách và l i s ng

- M i qu c gia, m i đ a ph ng, m i dân t c, m i cá nhân l i có nh ng đ c tr ng khác

nhau v phong cách và l i s ng

- M i phong cách và l i s ng t o ra nh ng cách suy ngh , hành đ ng và c m nh n khác nhau v các s v t, hi n t ng d n đ n nh ng nhu c u đa d ng khác nhau v con ng i

i u này d n đ n các đ ng c làm vi c và nhu c u tiêu dùng khác nhau

SVTH: Nguy n Phúc B u Châu – STT: 04 Trang 4

- Phong cách, l i s ng c a m i cá nhân đ u có th thay đ i theo không gian và th i gian

B i v y các nhà qu n lý không ch c n quan tâm đ n các đ c tr ng phong cách, l i s ng

hi n t i mà còn c n có nh ng d đoán tr c cho t ng lai

Tôn giáo

- Tôn giáo ra đ i t r t s m trong l ch s phát tri n c a loài ng i Ngày nay có r t nhi u

lo i tôn giáo trên th gi i, trong đó có ba lo i tôn giáo có s l ng tín đ nhi u nh t trên

th gi i là đ o Thiên chúa, đ o Ph t và đ o H i M i tôn giáo đ u có nh ng quan ni m,

ni m tin và thái đ riêng v cu c s ng, v hành vi ng x gi a các tín đ v i nhau và

v i m i ng i

- Do đó, các nhà qu n lý không th không tính đ n các nh h ng c a tôn giáo đ n quy t

đ nh mua hàng c a khách hàng, đ n ph n ng c a đ i th c nh tranh, đ n hành vi c a nhân viên d i quy n

3.1.2 Y u t chính tr , pháp lu t

Chính tr

- S n đ nh chính tr t o ra môi tr ng thu n l i

cho ho t đ ng c a t ch c Trong m t xã h i n

đ nh v chính tr , các nhà kinh doanh đ c đ m

b o an toàn v đ u t , quy n s h u tài s n do đó

h s n sàng đ u t các kho n v n l n vào các d

án dài h n

- Môi tr ng chính tr n đ nh c ng là m t trong

nh ng y u t h p d n các nhà đ u t n c ngoài

- Các nhà đ u t n c ngoài khi quy t đ nh đ u t

vào m t qu c gia c n đánh giá m c đ r i ro

chính tr c a qu c gia đó

- M c đ r i ro chính tr là m c đ mà các bi n c

và ho t đ ng chính tr có kh n ng gây ra nh ng

tác đ ng tiêu c c đ i v i l i nhu n ti m tàng dài h n c a các d án đ u t

Pháp lu t

- H th ng pháp lu t đ c xây d ng d a trên n n t ng c a các đ nh h ng chính tr ,

nh m quy đ nh nh ng đi u mà các thành viên trong xã h i không đ c làm và là c s

đ ch tài nh ng hành đ ng vi ph m các m i quan h xã h i mà pháp lu t b o v

- Các b lu t, ngh đ nh, thông t và các quy t đ nh nh b Lu t Lao đ ng, Lu t Th ng

m i, Lu t Doanh nghi p, Lu t u t , Lu t Thu xu t nh p kh u, Lu t B o v môi

tr ng đ a ra các quy đ nh đi u ch nh ho t đ ng c a các t ch c các l nh v c có

liên quan

SVTH: Nguy n Phúc B u Châu – STT: 04 Trang 5

- Các chính sách v l ng b ng, tài chính, ti n t (chính sách thu , chính sách qu n lý

ti n m t, ch đ thu chi và s d ng ngân sách, cán cân thanh toán, ngu n cung c p ti n,

vi c ki m soát v kh n ng tín d ng thông qua chính sách tài chính) đ u có nh ng nh

h ng r t l n đ n các ho t đ ng v qu n tr kinh doanh t t c các doanh nghi p

- Các chính sách c a Chính ph có th có tác đ ng thúc đ y ho c h n ch s phát tri n

c a t ch c, doanh nghi p Ví d Chính ph có th thúc đ y b ng cách khuy n khích

vi c m r ng và phát tri n ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p thông qua vi c tr

c p cho các ngành công nghi p đ c l a ch n, u tiên v thu trong nh ng hoàn c nh

nh t đ nh, b o v m t vài ngành kinh doanh thông qua nh ng bi u thu su t đ c bi t,

hay b ng cách tr giúp vi c nghiên c u và tri n khai

3.1.3 Y u t công ngh

- S phát tri n nhanh chóng c a khoa h c

- k thu t và công ngh ngày nay v a t o

ra c h i đ ng th i c ng t o ra nh ng

thách th c đ i v i các t ch c

- Nh ng thành t u c a công ngh làm thay

đ i ph ng pháp làm vi c c a con ng i

- S bùng n c a cu c cách m ng v

thông tin và truy n thông đã tác đ ng

đ n t t c các l nh v c ho t đ ng c a t

ch c nh s n xu t, l u thông, phân ph i

hay cách th c giao ti p, ph i h p trong n i b t ch c

- S ti n b c a công ngh đ ng ngh a v i vi c công ngh m i, tiên ti n s thay th cho các công ngh c , s n ph m m i s thay th các s n ph m c v i t c đ ngày càng

nhanh

- Chu k đ i m i công ngh và vòng đ i c a s n ph m ngày càng ng n h n khi n v th

c nh tranh c a s n ph m, c a doanh nghi p c ng bi n đ i liên t c, b i v y các nhà qu n

lý c n liên t c c p nh t nh ng thông tin v y u t này

3.1.4 Y u t qu c t hóa

- N n kinh t th gi i đang trong giai đo n qu c t hóa và toàn c u hóa Ngày nay, không có m t qu c gia nào t n t i đ c l p mà không có b t c s liên h và ph thu c

nào v i các qu c gia khác

- Các cu c kh ng ho ng tài chính, kinh t g n đây lan truy n t qu c gia này đ n qu c gia khác v i m t t c đ r t nhanh chóng cho th y m c đ ph thu c cao gi a các qu c

gia

SVTH: Nguy n Phúc B u Châu – STT: 04 Trang 6

- Ho t đ ng c a các t ch c, doanh nghi p ngày nay không th không tính đ n các y u t

h i nh p kinh t qu c t , v n ra th gi i ho c c nh tranh v i các doanh nghi p n c

ngoài t i ngay th tr ng n i đ a

- Các nhà qu n lý c a các t ch c c n có t m nhìn qu c t và chú ý t i các tác đ ng c a các y u t qu c t t i ho t đ ng c a t ch c c a mình

3.1.5 Y u t v t ch t

- Y u t v t ch t bao g m tài nguyên thiên nhiên, khí h u, môi tr ng và c s v t ch t

h t ng c a n n kinh t

- Tài nguyên thiên nhiên bao g m các lo i khoáng s n tài nguyên trên b m t và trong

lòng đ t, d i đáy bi n, ngu n n c, không khí, r ng t nhiên,…

- Các ngu n tài nguyên ngày càng tr nên khan hi m Dân s ngày càng t ng nhanh cùng

v i vi c l m d ng các ngu n tài nguyên thiên nhiên đã d n đ n nh ng h u qu nghiêm

tr ng v môi tr ng nh n n l l t, bão, ô nhi m môi tr ng,…

- Nhà qu n lý m i t ch c c n ý th c đ c trách nhi m xã h i c a vi c t ch c trong vi c

b o v tài nguyên thiên nhiên, môi tr ng

- H th ng c s h t ng kinh t bao g m m ng l i giao thông, v n t i, m ng l i thông

tin và truy n thông, các d ch v tài chính, ngân hàng

- Qu c gia nào có h th ng c s h t ng kinh t phát tri n s t o đi u ki n thu n l i cho các t ch c đ t tr s t i đó mang l i l i th c nh tranh cho t ch c đó và là l i th c nh

tranh c a qu c gia

- i th c nh tranh là nh ng t ch c hay cá nhân có kh n ng th a mãn nhu c u c a các

khách hàng m c tiêu c a doanh nghi p b ng cùng m t lo i s n ph m ho c nh ng s n

ph m có kh n ng thay th s n ph m c a doanh nghi p

- Các đ i th c nh tranh có th chia thành ba nhóm:

- i th c nh tranh tr c ti p là các t ch c cung c p các s n ph m, d ch v cùng lo i v i

s n ph m, d ch v c a doanh nghi p

- M i t ch c, ngay c các công ty đ c quy n đ u có r t nhi u đ i th c nh tranh M c

đ c nh tranh ph thu c vào s t ng tác gi a các y u t nh s l ng doanh nghi p

tham gia c nh tranh, m c đ t ng tr ng c a ngành, c c u chi phí c đ nh và m c đ

đa d ng hoá s n ph m

- Các doanh nghi p c n phân tích t ng đ i th c nh tranh v m c tiêu t ng lai, nh n

đ nh c a h đ i v i b n thân và v i chúng ta, chi n l c h đang th c hi n, ti m n ng

c a h đ n m và hi u đ c các bi n pháp ph n ng và hành đ ng mà h có th có

SVTH: Nguy n Phúc B u Châu – STT: 04 Trang 7

- i th m i tham gia kinh doanh trong ngành có th là y u t làm gi m l i nhu n c a doanh nghi p H đ a vào khai thác các n ng l c s n xu t m i v i mong mu n giành

đ c th ph n và các ngu n l c c n thi t

- Vi c mua l i các c s khác trong ngành v i ý đ nh xây d ng th tr ng th ng là bi u

hi n c a s xu t hi n đ i th m i xâm nh p

- Các doanh nghi p có th t b o v v th c nh tranh c a mình tr c đ i th c nh tranh

ti m n b ng vi c xây d ng và c ng c nh ng l i th nh : L i th do s s n xu t trên

quy mô l n, đa d ng hóa s n ph m, đ u t ban đ u l n, kênh tiêu th s n ph m v ng vàng hay các u th v công ngh và ngu n nguyên li u

4.2 S n ph m thay th

- Ph n l n s n ph m thay th là k t qu c a s phát tri n công ngh B i v y đ c ng c

v th c nh tranh, các doanh nghi p c n không ng ng c p nh t s ti n b c a khoa h c

và công ngh , dành ngu n l c cho vi c nghiên c u và phát tri n đ c i ti n s n ph m

hi n t i và đ a ra s n ph m phù h p h n v i nhu c u c a th tr ng

4.3 Nhà cung ng

- Các nhà cung ng là các t ch c cung c p các ngu n l c cho doanh nghi p Các ngu n

l c đó có th là nguyên v t li u đ s n xu t ra s n ph m, d ch v (nông s n đ i v i các

công ty ch bi n l ng th c, th c ph m, linh ki n máy tính đ i v i các công ty l p ráp

máy tính) hay các s n ph m, d ch v đ u vào (hàng tiêu dùng đ i v i các siêu th )

- Ngoài ra, các ngu n l c đó còn bao g m lao đ ng (các nhà cung ng là các công ty gi i thi u vi c làm), v n (các nhà cung ng là các ngân hàng, công ty tài chính) hay thông

tin (các c quan th ng kê cung c p các s li u th ng kê v kinh t ) S c ép c a các nhà

cung ng đ i v i t ch c, doanh nghi p ph thu c vào m c đ quan tr ng c a s n

ph m, d ch v mà nhà cung ng cung c p đ i v i ho t đ ng c a doanh nghi p, s l ng

các nhà cung ng các s n ph m, d ch v trên th tr ng, m c đ đ c đáo c a s n ph m,

d ch v c a nhà cung ng Khi l a ch n các nhà cung ng, các doanh nghi p có th đa

d ng hóa các nhà cung ng đ gi m m c đ ph thu c vào h ho c t p trung vào m t s

ít các nhà cung ng đ xây d ng m i quan h b n v ng và h ng các u tiên v giá hay

th i h n giao hàng Dù l a ch n ph ng án nào, các nhà qu n lý c ng c n đ m b o m t

ngu n cung n đ nh cho t ch c c v m t s l ng và ch t l ng

4.4 Khách hàng

- Khách hàng là ng i mua các s n ph m và d ch v c a t ch c, doanh nghi p Khách hàng có th là các cá nhân hay các t ch c (tr ng h c, b nh vi n, các c quan chính

quy n, các doanh nghi p, nh ng nhà bán buôn, bán l )

SVTH: Nguy n Phúc B u Châu – STT: 04 Trang 8

- Khách hàng là y u t quy t đ nh s t n t i c a t ch c, b i v y các quy t đ nh, các

ho ch đ nh v chính sách và chi n l c c a t ch c, doanh nghi p c n d a trên các

nghiên c u k l ng v khách hàng

- S c ép c a khách hàng đ i v i t ch c, doanh nghi p ph thu c vào t l s l ng mua hàng c a khách hàng đó trong t ng s l ng hàng hóa bán ra c a doanh nghi p

- Ví d m t s công ty chuyên s n xu t linh ki n, ph tùng theo đ n đ t hàng c a các công ty l n nh IBM, Samsung - g n nh toàn b kh i l ng hàng hóa bán ra chom t

khách hàng duy nh t

4.5 CáẾ Ế qỐan h u quan

- Các c quan h u quan là các t ch c có th ki m soát ho c tác đ ng t i ho t đ ng c a doanh nghi p Các t ch c này có th nh h ng tr c ti p ho c gián ti p t i ho t đ ng

c a t ch c, doanh nghi p

- C n c trên m c đ nh h ng, có th chia các t ch c này thành 2 lo i:

 Các c quan chính ph : các c quan c a chính ph qu n lý các ho t đ ng có liên

quan c a t ch c, doanh nghi p nh T ng c c thu , T ng c c H i quan, S k

ho ch đ u t , Chính ph và chính quy n đ a ph ng ch c ch n có nh h ng r t

nhi u đ n các t ch c vì nó quy t đ nh nh ng đi u mà t ch c có th và không th

th c hi n

 Các nhóm áp l c: các t ch c có nh h ng đ n ho t đ ng c a các doanh nghi p

m t cách gián ti p vì h không có quy n h n chính th c đ tác đ ng đ n các t

ch c ví d H i ph n , Hi p h i tiêu dùng, nh ng h có th gây nh h ng đ n

t ch c thông qua các ph ng ti n thông tin đ i chúng Nh ng nhà qu n tr c n

nh n ra nh ng nhóm áp l c nào đang có các nh h ng đ i v i t ch c c a h

4.6 CáẾ đ i tác:

- Nhi u doanh nghi p l a ch n chi n l c h p tác

đ cùng phát tri n Các đ i tác h p tác trong s n

xu t, kinh doanh v i nhi u hình th c nh liên

doanh, h p đ ng h p tác kinh doanh, liên doanh

đ t n d ng nh ng s c m nh mà mình ch a có

nh m i quan h v i c quan chính quy n đ a

ph ng, h th ng phân ph i, th ng hi u,…

- Ngoài ra, các đ i tác liên k t có th giúp doanh

SVTH: Nguy n Phúc B u Châu – STT: 04 Trang 9

nghi p chia s r i ro hay phát tri n m t th tr ng m i Chúng ta đang ch ng ki n

nh ng s h p tác b n v ng và hai bên cùng đ t đ c nhi u l i ích nh McDonald’s h p

tác v i chu i siêu th Wal-Mart hay Disney đ m các c a hàng bán đ n nhanh t t

c các siêu th c a Wal-Mart và các công viên Disney trên toàn th gi i

- Môi tr ng bên trong c a t ch c c ng có nhi u nh h ng đ n ho t đ ng c a các nhà

qu n lý Các y u t đó bao g m: Ch s h u c a t ch c, nhân viên, môi tr ng làm

vi c

5.1 Ch s h u c a t ch c

- Ch s h u c a t ch c là các cá nhân, t ch c có quy n s h u m t ph n ho c toàn b

t ch c đ c pháp lu t b o v

- Các nhà qu n lý có trách nhi m trình bày đ y đ và chính xác cho các ch s h u c a t

ch c v vi c mình s d ng các ngu n tài nguyên c a t ch c nh th nào và k t qu c a

vi c s d ng các ngu n l c đó Quy n c b n c a m t ch s h u không ch là l i

nhu n (đ i v i doanh nghi p) mà còn đ c đ m b o thông tin đ có th c n c vào đó

đ đ a ra quy t đ nh đ u t m t cách khôn ngoan và lu t pháp b o v quy n đ c nh n thông tin đó c a các ch s h u

5.2 Nhân viên

- K t qu công vi c c a nhà qu n lý ph thu c r t nhi u vào thái đ c a ng i nhân viên

đ i v i công vi c, trình đ , nghi p v chuyên môn c a ng i nhân viên Ngu n l c

quan tr ng nh t c a đa s các t ch c ngày nay chính là ngu n l c con ng i Trong

m i quan h v i nhân viên, nhà qu n lý không ch đóng vai trò là ng i có quy n h n

mà còn đóng vai trò là ng i có trách nhi m đ i v i nh ng yêu c u c b n c a ng i nhân viên nh an toàn và s c kh e, ti n l ng và th i gian làm vi c, các phúc l i khác

(b o hi m, ph c p ngành ngh , tr c p th t nghi p,…)

- Ngày nay, các t ch c nói chung và các nhà qu n lý nói riêng đ u coi tr ng công tác

đào t o nhân viên vì vi c này v a có tác d ng nâng cao ch t l ng và n ng su t lao

đ ng c a ng i nhân viên v a th a mãn nhu c u hoàn thi n b n thân c a ng i nhân

viên

- Ngoài ra, v n đ gi chân ng i nhân viên gi i và có kinh nghi m c ng là m t trong

nh ng nhi m v quan tr ng c a nhà qu n lý Nhà qu n lý có th áp d ng nhi u bi n pháp linh ho t và sáng t o đ làm đi u này ngoài nh ng công c truy n th ng nh ti n

l ng, ti n th ng Ví d ch đ th i gian làm vi c linh ho t cho phép ng i nhân viên

có th ch đ ng b trí và cân b ng gi a công vi c và gia đình là m t trong nh ng bi n pháp đã và đang đ c s d ng