sáng kiến kinh nghiệm đề tài tổ chức hoạt động nhóm môn toán bậc trung học cơ sở

LỜI NGỎ - Hướng đổi mới phương pháp dạy học hiện nay ở trường THCS là tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh, khơi dâïy và phát triển khả năng tự học, nhằm hình thành cho học sin

MỤC LỤC

PHẦN NỘI DUNG

A PHẦN MỞ ĐẦU

* Tên đề tài:

B NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

D KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

LỜI NGỎ



- Hướng đổi mới phương pháp dạy học hiện nay ở trường THCS là tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh, khơi dâïy và phát triển khả năng tự học, nhằm hình thành cho học sinh tư duy tích cực, độc lập, sáng tạo, nâng cao năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, rèn luyện kĩ năng vào thực tiển Qua thời gian nghiên cứu dạy học theo phương pháp mới, đồng thời căn cứ vào chỉ đạo của nghành và tình hình thực tế của đơn vị Nhằm tìm ra một phương pháp dạy học cho bản thân, để góp phần nâng cao chất lượng dạy và học, với những suy nghĩ đó! Nên tôi đã tập trung nghiên cứu đề tài “ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NHÓM MÔN TOÁN BẬC TRUNG HỌC CƠ SỞ”.

- Biển học là vô bờ, tôi nghĩ rằng: Mỗi thầy cô giáo cũng như mỗi học sinh đều có con đường riêng để đến với kiến thức Với đề tài nghiên cứu này, trong điều kiện thời gian còn hạn chế, phương tiện dạy học còn khó khăn, cho nên không tránh khỏi những thiếu sót Tuy vậy, với sự tập trung nghiên cứu, kết hợp vời việc giảng dạy nhiều năm, bản thân đã rút ra những kinh nghiệm, những bài học tổ chức hoạt động nhóm trong tiết dạy, góp phần phát huy khả năng lĩnh hội kiến thức của người học.

- Qua đề tài này một lần nữa bản thân xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ chân tình của lãnh đạo phòng giáo dục Huyện Cái Bè, thầy cô là Hiệu trưởng, Hiệu phó các trường, cùng các bạn đồng nghiệp và các em học sinh giúp đỡ tôi hoàn thành đề tài này!.

- Cuối cùng, rất mong được sự đóng góp chân tình của các cấp lãnh đạo, quý thầy cô đồng nghiệp, cùng các bậc cha mẹ học sinh.

Chân thành cám ơn!

Mỹ Lương, ngày 29 tháng 02 năm 2008 Trần Văn Dũng

A PHẦN MỞ ĐẦU

Tên đề tài:

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NHÓM MÔN TOÁN BẬC TRUNG HỌC CƠ SỞ

I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

1) Lý do khách quan:

- Thực hiện nghị quyết số 40/ QH 10, chỉ thị số 14/2001/CT TTg của Thủ TướngChính Phủ về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông, chỉ thị số 40-CT/TW ngày15/6/2004 của Ban Bí Thư Trung Ưng Đảng về việc nâng cao chất lượng đội ngũ GiáoViên và cán bộ quản lí giáo dục

- “ Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủđộng, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học, bồidưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiển, tácđộng đến tình cảm, đem lại niềm vui hứng thú học tập cho học sinh” ( Luật giáo dục,điều 24.2)

- Sự phát triển của Khoa học - Công nghệ ngày nay đòi hỏi nguồn lực lượng laođộng phải năng động sáng tạo đáp ứng nền công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước, sựthử thách trên con đường hội nhập kinh tế thế giới, bằng sự cạnh tranh nền kinh tế trithức, đòi hỏi phải đổi mới nội dung và phương pháp giáo dục phổ thông nói chung vàmôn Toán nói riêng tạo ra những con người lao động sáng tạo, linh hoạt đáp ứng sựphát triển kinh tế xã hội

- Trong thực tế phương pháp dạy học bộ môn Toán ở Trường Trung Học Cơ Sở ởnước ta phổ biến vẫn là cách dạy truyền thụ kiến thức trong sách giáo khoa, “ Thầyđọc trò chép”

- Từ những tư tưởng chỉ đạo chiến lược của Đảng ta là đòi hỏi ngành giáo dụcnói chung và Trường Trung Học Cơ Sở nói riêng, là lực lượng nồng cốt huy động lựclượng xã hội tham gia giáo dục, để hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ đề ra Ngày nay,với đường lối chính sách của Đảng và nhà nước là: Không ngừng đổi mới phương phápdạy học, đa dạng hóa các loại hình giáo dục- đào tạo, chính vì vậy nên mỗi chúng taphải trang bị sẳn cho mình các phương pháp giảng dạy mới, hay, lôi cuốn được họcsinh ham thích học, kích thích niềm đam mê học toán, biết học để vận dụng kiến thứcvào thực tiển, thúc đẩy sự phát triển kinh tế của đất nước

2) Lý do chủ quan:

a/ Trong nhà trường trung học cơ sở hiện nay, mỗi thầy cô giáo không ngừngđổi mới phương pháp dạy học nhưng việc tìm ra phương pháp hợp lí, thu hút được họcsinh không phải là một chuyện dễ dàng chút nào! Vì chúng ta ai cũng có thể biết

được học sinh tỏ thái độ bất hợp tác với thầy cô là chuyện thường tình, nhưng bản thânthầy cô có nhận ra được đều đó hay không? mới là quan trọng, có những thầy cô vẫnnghèo nàn với cuốn giáo án cũ kĩ được mang truyền từ lớp này sang lớp khác thậm chímang từ năm này sang năm khác!.

- Phương pháp dạy học của giáo viên vẫn còn nặng nề về thuyết trình, giải thíchsách giáo khoa, còn bị động bởi sách giáo khoa, chưa có sự gia công đáng kể để đềxuất những phương pháp mới Việâc sử dụng đồ dùng dạy học còn hạn chế, giáo án sơsài, rập khung, chưa thể hiện những hoạt động trên lớp của thầy và trò, sinh hoạt tổchuyên môn còn nghèo nàn, thiếu thốn về nội dung phương pháp thiết thực để thúcđẩy việc đổi mới phương pháp dạy học của thầy cô giáo

b/ Đổi mới phương pháp học toán hiện nay ở trường trung học cơ sở được tiếnhành theo kiểu phát hiện và giải quyết vấn đề thông qua các hoạt động, học sinh đượchọc tập cá nhân (tự học) kết hợp làm việc theo nhóm nhỏ ( học tập hợp tác ) dưới sựđiều khiển của giáo viên, Thầy giáo tổ chức tình huống có vấn đề, hướng dẫn học sinhhoạt động theo trình độ nhận thức của học sinh, Thầy giáo làm trọng tài thảo luận,tranh luận, chốt lại vấn đề và khẳng định kiến thức Với sự suy nghĩ đó bản thân tôi

chọn đề tài: “TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NHÓM MÔN TOÁN BẬC TRUNG HỌC CƠ

SỞ”, nhằm góp phần giải quyết những vấn đề tồn tại trong cách dạy học cũ kĩ nêu

trên Tuy nhiên, mức độ thành công của đề tài còn phụ thuộc vào điều kiện cơ sở vậtchất, hoàn cảnh, tình huống riêng biệt, ngoài ra còn có động cơ học tập của học sinhvà sự quan tâm của các bật cha mẹ học sinh, đặc biệt là lòng nhiệt tình của giáo viênlà nguyên nhân chính dẫn đến thành công của đề tài

- Qua nhiều năm nghiên cứu đề tài tại Trường Trung Học Cơ Sở Mỹ Lương tôimuốn dùng liù luận đã được tiếp thu cùng thực tiển để lý giải những vấn đề nêu trên vàkết quả áp dụng của đề tài này

II/ MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:

- Nhằm giúp cho người dạy phát huy được tính tích cực, tự giác, chủ động, sángtạo của người học, bồi dưỡng được năng lực tự học, tự rèn, lòng say mê học tập và ýchí không ngừng vươn lên của học sinh

- Mọi học sinh được tham gia bài học, không khí học tập thân thiện trong lớp

- Hiệu quả học tập của học sinh cao, nhiều học sinh thể hiện được khả năng cánhân, và có tinh thần giúp đỡ lẫn nhau trong học tập

- Góp phần thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, nhằm khắc phục lối dạytruyền thụ một chiều

III/ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU:

1) Đối tượng nghiên cứu:

- Đối tượng nghiên cứu của đề tài là cách tổ chức học nhóm môn toán bậc trunghọc cơ sở

2) Khách thể nghiên cứu:

- Là Ban Giám Hiệu, Giáo Viên chủ nhiệm, Giáo Viên bộ môn ngoài ra còn cócác em học sinh, gia đình học sinh, điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường, môitrường sống của các em học sinh và giáo viên, sức khỏe của người dạy học cũng phầnnào có liên quan đến tổ chức hoạt động nhóm

IV/ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:

- Tìm ra những phương pháp tổ chức học nhóm một cách có hiệu quả, giúpngười học phát huy được tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo, bồi dưỡngnăng lực tự học tự rèn, tạo được môi trường lớp học thân thiện đoàn kết giúp đỡ lẫnnhau

- Nắm được thực trạng dạy học hiện nay của giáo viên, giúp người dạy có kếhoạch cụ thể, tránh được tình trạng hoạt động tự phát manh mún không liên tục, tạonên hoạt động đều đạêng, chủ động giáo án, đồ dùng dạy học, phiếu học tập, xác địnhđược mục tiêu dạy học

V/ GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU:

* Các giả thuyết đưa ra nghiên cứu trong đề tài là:

- Học sinh lười biếng trong học tập, thụ đọâng, không chủ động tìm kiến thứctrong bài học, không tư duy sáng tạo để giải quyết vấn đề đặt ra trong tiết học, thiếusự tập trung , lo ra, không quan tâm đến kiến thức

- Giáo viên chưa có tâm quyết tổ chức hoạt động nhóm, hoặc là do giáo viênchưa nắm vững được hình thức tổ chức hoạt động nhóm, chưa thấy được sự phát huymạnh mẽ của hoạt động nhóm, xem hoạt động nhóm là hoạt động rườm rà, phiền phứckhông hiệu quả

* Điều tra cụ thể 36 giáo viên của trường trung học cơ sở Mỹ Lương và 20 giáoviên trường bạn về tổ chức hoạt động nhóm trong tiết dạy năm học 2004-2005 nhưsau

+ Nhận định chung:

- Giáo viên có tuổi nghề từ 1-> 18 năm có tổ chức hoạt động nhóm

- Giáo viên có tuổi nghề từ 19 năm trở lên thì đôi khi có tổ chức hoạt động nhóm

+ Cụ thể:

HĐ nhóm

Tuổi nghề 1->18 năm 58.2% 32.7% 9.1%

- Phụ huynh chưa thật sự quan tâm đến việc học tập của con cái, cho nên họcsinh coi việc mang tập tới trường là một hình thức trả nợ, không coi trọng việc tiếp thukiến thức, không cần phải học bài

- Do cơ sở vật chất của nhà trường còn thiếu thốn ( bảng phụ, bảng nhóm, máychiếu, phim trong, )

- Do sĩ số học sinh quá đông ( thực tế học sinh khối 7 ở trường trung học cơ sởMỹ Lương có từ 49->52 học sinh trên một lớp)

VI/ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI:

1) Các phương pháp chủ yếu:

a/ Phương pháp trò chuyện có mục đích:

+ Nội dung:

- Trò chuyện về kế hoạch soạn giảng đưa tổ chức hoạt động nhóm vào tiết dạy

- Các phương pháp tổ chức hoạt động nhóm, ưu điểm và hạn chế của phươngpháp đó, từ đó rút ra kinh nghiệm cho bản thân, cũng như trong việc nghiên cứu củađề tài

- Trò chuyện với học sinh về cảm nghĩ của các em trong quá trình thực hiệnhoạt động nhóm

+ Cách tiến hành:

- Chuẩn bị thật chu đáo các câu hỏi trong suốt quá trình trò chuyện ( đối vớilãnh đạo, giáo viên, học sinh), lưu ý các câu hỏi thật rỏ rằng ngắn gọn, có thiện chí!

- Trực tiếp đi đến trường bạn, hoặc trong quá trình đi công tác hay là trong lúc đihội họp (tâm sự trong thời gian nghỉ giải lao)

b/ Phương pháp điều tra trắc nghiệm:

+ Mục đích:

- Nhằm nắm được thực trạng giáo viên tổ chức hoạt động nhóm trong tiết dạy

- Hiểu rõ cụ thể hơn về công tác chỉ đạo cũng như cách thức tổ chức hoạt độngnhóm của giáo viên và sự yêu thích cách học hoạt động nhóm của học sinh

+ Nội dung:

- Lập phiếu thăm dò 36 giáo viên của trừơng trung học cơ sở Mỹ Lương, 20 giáoviên của trường bạn và 10 lãnh đạo thuộc các trường trong huyện Cái Bè, 02 lãnh đạovà 08 Giáo viên của trường trung học cơ sở Lương Hoà Lạc huyện Chợ Gạo Nhằm đểnắm bắt được tình hình tổ chức hoạt động nhóm trong và ngoài huyện, qua đó xem cónhững thuận lợi, khó khăn gì? Và các biện pháp khắc phục ra sao! Để từ đó hoàn thiệnviệc nghiên cứu của đề tài này và đúc kết thành kinh nghiệm cho bản thân

- Thăm dò 100% học sinh của trường trung học cơ sở Mỹ Lương, và 78 học sinhtrường trung học cơ trong huyện Cái Bè

+ Cách tiến hành:

- Qua các lần đầu trò chuyện với lãnh đạo, Giáo viên và học sinh của cáctrừơng Song, sau đó đến các trường trong huyện và ngoài huyện (Chợ Gạo) gởi phiếuthăm dò (Lãnh đạo, giáo viên và học sinh)

- Đồøng thời chọn một số trường đạt chuẩn quốc gia, trường vùng sâu, trường có

cơ sở vật chất nhỏ hẹp

2) Các phương pháp hỗ trợ:

a/ Phương pháp nghiên cứu tư liệu:

+ Cách thực hiện:

- Sau khi đọc xong tư liệu tiến hành lập sổ ghi chép

- Tóm tắt những nội dung trong tư liệu có liên quan đến đề tài, ghi chép trang sốmấy?, dòng thứ mấy? Để khi cần lấy tư liệu ra nghiên cứu có ngay!

- Sắp xếp tư liệu ngăn nắp dễ tìm.

b/ Phương pháp quan sát:

+ Mục đích:

- Nhằm để thức tế chứng kiến cách thức tiến hành tổ chức hoạt động nhóm trongtiết dạy của giáo viên và quan sát thái độ hợp tác của các em học sinh trong hoạt độngnhóm

- Quan sát kỹ năng tổ chức của Giáo Viên

+ Nội dung:

- Dự giờ tất cả Giáo viên giảng dạy trong trường

- Dự giờ Giáo viên trường bạn ( theo cụm do Phòng Giáo Dục phân công)

- Tham dự hội thảo chuyên đề “ Tổ chức hoạt động nhóm” Của các trường trunghọc cơ sở ( Mỹ Lương, Hòa Khánh,Thiện Trí )

+ Cách tiến hành:

- Dự giờ 100% các tiết hội giảng của trường trung học cơ sở Mỹ Lương

- Đến dự giờ các trường trong cụm (Hòa Khánh, Thiện trí, Mỹ Trung, ), cáctrường ngoài cụm ( Mỹ Lợi B, Mỹ lợi A, An Thái Đông, )

c/ Phương pháp tổng kết rút kinh nghiệm:

+ Cách tiến hành:

- Liên hệ bạn bè tìm đọc những tài liệu có liên quan đến đề tài tổ chức hoạtđộng nhóm trong tiết dạy

- Tham khảo ý kiến của Lãnh đạo, Giáo viên, Học sinh của các trường trung học

cơ sở trong và ngoài huyện

VII/ GIỚI HẠN NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI:

1) Về không gian:

- Toàn bộ học sinh khối 6, khối 9 của trường trung học cơ sở Mỹ Lương, 78 họcsinh ở trường An Thái Đông, Hòa Khánh

- 10 Hiệu Trưởng ( hiệu Phó) các trường trong huyện, 02 Hiệu Trưởng ( hiệuPhó) thuộc huyện Chợ Gạo

- 36 Giáo viên trường trung cơ sở Mỹ Lương, 20 Giáo viên của trường bạn tronghuyện cái bè, 08 Giáo viên dạy môn Toán của trường trung học cơ sở Lương Hòa lạchuyện Chợ Gạo.

2) Về Thời Gian:

B PHẦN NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:

I/ CƠ SỞ LÍ LUẬN CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI:

- Đổi mới phương pháp dạy học là yêu cầu học sinh phải “ Suy nghĩ nhiều hơn,làm nhiều hơn, thảo luận nhiều hơn” Điều đó có nghĩa là học sinh phải có sự cố gắngtrí tuệ và nghị lực cao trong quá trình tự lực tiếp cận kiến thức mới, phải thực sự suynghĩ và làm việc một cách tích cực, độc lập đồng thới phải có mối quan hệ cá nhântrên con đường tìm tồi phát hiện kiến thức mới, lớp học là môi trường giao tiếp củathầøy và trò, trò- trò Do đó, cần phát huy tính tích cực môùi quan hệ này bằng hoạtđộng hợp tác, tạo điều kiện cho mỗi người nâng cao trình độ qua việc vận dụng hiểubiết của cá nhân và tập thể

- Biết đánh giá và hướng dẫn học sinh tự đánh giá trong quá trình dạy học toán.Kết hợp đánh giá của Thầy với tự đánh giá của trò

- Hướng đổi mới phương pháp dạy học toán hiện nay ở tường trung học cơ sở làtích cực hoạt động của học sinh, khơi dậy và phát triển khả năng tự học, nhằm hìnhthành cho học sinh tư duy tích cực, độc lập, sáng tạo nâng cao năng lực phát hiện vàgiải quyết vấn đề, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiển, tác động đếntình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú cho học sinh

- Phương pháp dạy học toán hiện nay ở trường trung cơ sở được tiến hành theokiểu phát hiện và giải quyết vấn đề thông qua các hoạt động, học sinh được học tập cánhân là chính ( tự học) kết hợp với việc làm theo nhóm nhỏ ( học tập hợp tác) dưới sựđiều khiển của giáo viên, thầy giáo tổ chức tình huống có vấn đề, học sinh thảo luận,tranh luận, giải quyết vấn đề, giáo viên chốt lại và khẳng định kiến thức

- Bộ giáo dục và đào tạo đã tổ chức các hội nghị về đổi mới các phương phápdạy học cho nhiều bộ môn, trong quá trình thực hiện việc thay sách giáo khoa khối

6,7,8,9 Bộ cũng chú trọng đến việc đổi mới phương pháp sách giáo khoa, qua quá trìnhbiên soạn sách mới cũng thể hiện rõ điều này.

- Sở Giáo Dục, Phòng Giáo Dục, Ban Giám Hiệu cũng thường xuyên nhắc nhởcán bộ quản lí giáo dục, thầy cô giáo thực hiện tốt việc đổi mới phương pháp dạy học

II/.BI ỆN PHÁP THỰC HIỆN TRONG VIỆC CHIA NHĨM :

- Từ những cơ sở lý luận nêu trên, tơi nhận thấy rằng để thành cơng trong việcgiảng dạy đổi mới phương pháp dạy học nĩi chung, tổ chức hoạt động nhĩm nĩi riêng thìbản thân giáo viên phải có lịng nhiệt quyết, yêu nghề mến trẻ, nhưng khơng thể thiếuđược sự hỗ trợ của Ban Giám Hiệu, Giáo Viên chủ nhiệm lớp, Giáo Viên bộ mơn, phụhuynh học sinh và đặc biệt là sự hợp tác của các em học sinh chính là sự thành cơng của

đề tài Tuy nhiên, tùy theo chức năng và nhiệm vụ của từng bộ phận, tơi đã nghiên cứu và

đề ra các biện pháp như sau:

1) V ề phía Ban Giám Hiệu :

* Để tăng cường học tập cá nhân với học tập hoạt động tập thể (hoạt động nhĩm)thì Ban Giám Hiệu phải cĩ định hướng và chỉ đạo kịp thời như sau:

+ Cơng tác chia lớp:

- Khơng vượt quá 45 học sinh trên một lớp ( con số lí tưởng nhất là từ 36->40 họcsinh /1 lớp)

- Tỉ lệ về học sinh giỏi, khá, trung bình của mỗi lớp tương đối đồng đều

+ Tổ chức họp hội đồng sư phạm thống nhất cách chia nhĩm, số nhĩm cho mỗi lớp

+ Cơng tác chỉ đạo kiểm tra:

- Kiên quyết chỉ đạo giáo viên thực hiện

- Trong quá thình giảng dạy Ban Giám Hiệu phải thường xuyên theo dõi đơn đốcnhắc nhở giáo viên thực hiện tổ chức hoạt động nhĩm, qua những tiết dự giờ để rút rakinh nghiệm, những ưu điểm cần phát huy nhân rộng cho tồn trường, những hạn chế thìcần phải khắc phục

- Thường xuyên chỉ đạo chuyên mơn tổ chức sinh hoạt chuyên đề “ Tổ chức hoạtđộng nhĩm như thế nào cĩ hiệu quả”, thực hiện chuyên đề phải cĩ sơ kết, tổng kết rútkinh nghiệm trong những kỳ họp chuyên mơn hoặc tổ chuyên mơn hàng tháng

2) Về phía Giáo viên chủ nhiệm:

+ Sau khi nhận được phân công và danh sách học sinh lớp chủ nhiệm, thì Giáoviên chủ nhiệm tiến hành ngay cuộc điều tra về học lực, hạnh kiểm, hoàn cảnh và chỗ

ở của học sinh ( đối với học sinh khối 9 thì dựa vào sổ gọi tên ghi điểm và giáo viên

chủ nhiệm của năm trước, đối với khối 6 thì dựa vào kết quả kỳ kiểm tra đầu vào vàđơn xét tuyển).

+ Khi có kết quả điều tra Giáo viên chủ nhiệm tiến hành phân loại học sinh theo

3 loại: Loại giỏi, khá, trung bình và kèm theo chỗ ở và hoàn cảnh của học sinh, để saunày giáo viên chủ nhiệm tiện cho việc phân công học nhóm ở nhà và cũng quản líđược học sinh dễ dàng hơn

+ Sau khi chuẩn bị xong mọi việc, Giáo viên chủ nhiệm tiến hành chia nhóm như sau:

- Gọi tên cho học sinh xếp thành 3 hàng: Một hàng học sinh loại giỏi, Một hànghọc sinh loại khá, Một hàng học sinh loại trung bình, đứng theo qui định từ thấp đếncao, tùy theo tình hình cơ sở vật chất của nhà trường mà giáo viên cho học sinh ngồi từ3->4 em trên 1 bàn và vị trí của 4 em được xếp như sau:

Vị trí thứ nhất (đầu bàn) là 1 học sinh trung bình có tính năng động để phâncông nộp bảng và nhận bảng nhóm trong quá trình học nhóm

Vị trí thứ hai là một học sinh giỏi (khá) nhóm trưởng

Vị trí thứ ba là 1 học sinh trung bình viết chữ dễ coi làm thư ký

Vị trí thứ tư là một học sinh khá (trung bình) nhạy bén phục vụ dung cụ cầnthiết trong quá trình học nhóm

Khá(TB) TBình Giỏi(Khá) T Bình 1 6 T Bình Giỏi(Khá) TBình Khá(TB) Khá(TB) TBình Giỏi(Khá) T Bình 1 6 T Bình Giỏi(Khá) TBình Khá(TB) Khá(TB) TBình Giỏi(Khá) T Bình 2 5 T Bình Giỏi(Khá) TBình Khá(TB) Khá(TB) TBình Giỏi(Khá) T Bình 2 5 T Bình Giỏi(Khá) TBình Khá(TB) Khá(TB) TBình Giỏi(Khá) T Bình 3 4 T Bình Giỏi(Khá) TBình Khá(TB) Khá(TB) TBình Giỏi(Khá) T Bình 3 4 T Bình Giỏi(Khá) TBình Khá(TB)

- Chia nhóm: cứ 2 bàn liền nhau lập thành một nhóm, quay mặt vào nhau, bàn số lẻquay xuống bàn số chẵn (bàn 1, 3, 5 quay xuống bàn 2, 4, 6; bàn 7, 9, 11 quay xuốngbàn 8, 10, 12) Tuy nhiên, cách sắp xếp chỗ ngồi như vậy thì khi học nhóm hai họcsinh giỏi, hai học sinh trung bình quay mặt vào nhau, do đó, giáo viên lưu ý cho các

em thay đổi nhiệm vụ với nhau trong từng lần hoạt động nhóm, theo từng sở trườngcủa các em, để cho các em có dịp phát huy hết khả năng của mình!

 Ưu điểm của cách chia nhóm:

Rất thuận tiện cho việc quan sát bảng của từng em học sinh

Mọi thành viên trong nhóm điều có nhiệm vụ

Không phân biệt giới tính

Bàn Giáo Viên

Mỗi nhóm đều có đủ loại học sinh giỏi, khá, trung bình.

Tương đối công bằng trong việc tổ chức thi đua giữa các nhóm trong lớp Tạo sự đoàn kết giữa các em học sinh

- Chia nhóm xong, giáo viên chủ nhiệm vẽ sơ đồ chỗ ngồi, lập phiếu học tập phát cho từng nhóm

 Mẫu:

Trường THCS Mỹ Lương PHIẾU THEO DÕI HỌC NHÓM

Lớp: Năm học 2007-2008

Tổng cọâng điểm/Tuần:

Nhận xét:(xếp hạng)

- Thông báo cho toàn thể cho giáo viên bộ môn về cách hoạt động nhóm, để có sự phối hợp chặc chẽ giữa giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn trong công tác tổ chức thi đua hàng tuần Giáo viên chủ nhiệm hàng tuần phải có sơ kết và khen thưởng kịp thời những nhóm có thành tích trong học tập, cũng như những nhóm đã phát huy được sự giúp đỡ lẫn nhau để cùng nhau tiến bộ

3) Về phía giáo viên bộ môn:

+ Ngoài sự thống nhất cách chia nhóm của giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn còn phải chia nhóm như sau:

- Phân công cán sự bộ môn của mình

- Chia nhóm nhỏ, mỗi nhóm có 2 thành viên ( gọi là nhóm rì rầm) Trong giờ học có thể thực hiện nhóm 2 thành viên theo chỗ ngồi, nhóm loại này thích hợp với nhiệm vụ thống nhất nhanh để trả lời câu hỏi, giải quyết một vấn đề hay bày tỏ một thái độ trong tiết học

- Chia nhóm theo nôi dung học tập, hình thức và cách chia nhóm giống như cách chia nhóm của giáo viên chủ nhiệm, như học sinh ở vị trí thứ tư là ngừơi trình bày thực hành, vị trí thứ ba là người cung cấp dung cụ cần thiết cho thực hành, các thành viên còn lại quan sát đóng góp ý kiến

- Chia nhóm theo điều kiện phương tiện học tập ( Chung máy vi tính, chung bộ thí nghiệm), giống như cách chia nhóm của giáo viên chủ nhiệm hoặc nhóm “rì rầm”

- Ngoài ra, Giáo viên bộ môn lập sổ theo dõi điểm phấn đấu của từng nhómtrong mỗi lần tổ chức hoạt động nhóm, và một tháng có tổng kết một lần vào tiết cuốicủa tháng ( khoảng từ 3->5 phút), có tuyên dương , khen ngợi hay phê bình cả nhómhoặc thành viên trong nhóm chưa tích cực hoạt động.

Mẫu:

PHIẾU HỌC TẬP MÔN TOÁNLớp: Năm học: 2007-2008

Ngày trình bày: / / 2008

Họ và tên học sinh trình bày: Nội dung trình bày:

4) Về phía học sinh:

- Có thái độ hợp tác với giáo viên

- Tích cực học tập, chủ động, tư duy sáng tạo, đoàn kết cùng nhau phấn đấu,cùng nhau tiến bộ

5) Về phía phụ huynh học sinh:

- Thường xuyên theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc học tập của học sinh, cũng nhưtheo dõi thời gian học nhóm, thời gian học bài ở nhà

III/ CÁC BIỆN PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NHÓM:

* Để thành công trong việc tổ chức hoạt động nhóm giáo viên nên chia hoạtđộng nhóm thành 3 bước như sạu:

Bước 1: Làm việc chung cả nhóm:

- Giáo viên treo nội dung cần tổ chức hoạt động nhóm

- Học sinh đọc và tìm hiểu nội dung

- Giáo viên nêu vấn đề và xác định nhiệm vụ nhận thức

- Tổ chức chia nhóm, giao nhiệm vụ cho nhóm ( căn cứ vào đặt điểm, trình độcủa mỗi nhóm rồi giao nhiệm vụ cho nhóm)

- Hướng dẫn cách làm việc theo nhóm ( xác định rõ nhóm trưởng, thư ký )

- Giáo viên có thể yêu cầu học sinh trả lời một vài câu hỏi cá nhân như: mình sẽlàm gì? Cả nhóm sẽ làm gì? ( nếu nhận thấy học sinh chưa rõ ràng nội dung hay cònlúng túng)

- Sau cùng là câu nói của giáo viên là: “ Thời gian thảo luận nhóm phút bắtđầu!”(phải rõ ràng và dứt khoác).

Bước 2: Làm việc theo nhóm.

 Đối với học sinh:

- Học sinh quay mặt vào nhau bắt đầu thảo luận

- Nhóm trưởng phân công nhiệm vụ các thành viên trong nhóm, từng cá nhân suynghĩ đôïc lập, rồi mới trao đổi ý kiến, học sinh biết trước thì phát biểu trước, các họcsinh còn lại lắng nghe và đóng góp ý kiến, nhóm trửơng xem xét ý kiến và quyết địnhthư ký ghi vào bảng nhóm( hay giấy trong, phiếu học tập của nhóm )

- Trao đổi ý kiến thảo luận( thảo luận mối quan hệ giữa cái đã cho và cái phải tìm)

- Mỗi nhóm cử đại diện trình bày kết quả làm việc của nhóm mình (người đại diệnkhông nhất thiết phải là nhóm trưởng có thể bất kỳ một thành viên trong nhóm donhóm trưởng phân công)

 Đối vời giáo viên:

- Quan sát hoạt động chung tất cả các nhóm trong lớp ( giáo viên có thể dùng lờinói, ánh mắt, lắc đầu, nhúng vai để bài tỏ sự đồng tình hoặc không đồng tình với ýkiến thảo luận của các nhóm)

- Cần hỗ trợ hoạt động nhóm thông qua cách phối hợp hoạt động ( điều hành, thảoluận, ghi kết quả thảo luận, trình bày kết quả )

- Khi hết giờ qui định thảo luận nhóm, giáo viên báo cho toàn thể các nhóm dừnglại và treo kết quả của nhóm theo thứ tự mà giáo viên qui định: từ nhóm 1 đến nhóm 6hoặc từ nhóm 6 đến nhóm 1,

Bước 3: Thảo luận và tổng kết trước lớp:

 Nhóm trình bày:

- Các nhóm lần lượt báo cáo kết quả bằng giấy, phim trong, bảng nhóm,

*Chú ý: tùy thuộc vào thời gian mà giáo viên có thể yêu cầu tất cả các nhómhoặc một vài nhóm (các nhóm còn lại tự đánh giá kết quả) theo chỉ định của giáo viênđể báo cáo trứơc lớp, các nhóm còn lại theo dõi quan sát và đóng góp ý kiến

- Giáo viên có thể gọi bất kỳ học sinh nào trong nhóm đang trình bày để vấn đápthêm

 Thảo luận chung:

- Đối với những nội dung tương đối khó thì giáo viên hướng cho học sinh phân tíchdẫn đến kết quả

- Đối với nội dung tương đối dễ thì giáo viên treo kết quả mà giáo viên chuẩn bịtrước ở nhà rồi cho học sinh so sánh chéo giữa các nhóm như sau: nhóm 1 thì kiểm tra

nhóm 2, nhóm 2 thì kiểm tra nhóm 3, nhóm 3 thì kiểm tra nhóm 4, nhóm 4 thì kiểm tranhóm 5, nhóm 5 thì kiểm tra nhóm 6, nhóm 6 thì kiểm tra nhóm 1,

- Giáo viên có thể gọi bất cứ học sinh nào trong nhóm này để vấn đáp cách trìnhbày của nhóm kia Qua đó, giáo viên có thể đánh giá được quá trình học tập hợp táccủa các nhóm

- Sau cùng giáo viên chốt lại đánh giá kết quả của từng nhóm ghi điểm vào sổ theodõi học nhóm của giáo viên, lớp phó học tập ghi điểm cho từng nhóm trong lớp, thư kýcủa nhóm nào thì ghi điểm cho nhóm đó

 Giáo viên nhận xét:

Thái độ chấp hành qui định học tập của cá nhân và tập thể

Tính nghiêm túc trong quá trình thảo luận

Tuyên dương các nhóm có kết quả tốt bằng những tràng vỗ tay làm cho khôngkhí trong lớp thêm sinh động hơn, phê bình các nhóm tham gia thảo lụân chưa tốt, quađó, cũng thúc đẩy được phong trào thi đua giữa các nhóm

- Giáo viên có thể đăït vấn đề cho bài tiếp theo

+ Mục đích: cửa cách chia này là tránh những học sinh giỏi ghi sẳn lời giải vào bảng(phiếu, giấy trong ) giao cho bạn kế bên nộp Mặt khác, để nhóm đạt được điểm caothì người trình bày phải nắm vững nội dung bài giải, các em còn lại giáo viên có thểvấn đáp thêm trong quá trình tổng kết thảo luận, cách làm này giúp các em kích thích

tư duy, đồng thời tăng cường tinh thần đoàn kết giúp đỡ nhau trong học tập

Trong giờ lên lớp giáo viên có thể thay đổi cách học nhóm để gây được sự hứngthú và bất ngờ cho các em Xin nêu một vài ví dụ:

 Ví dụ 1: Khi dạy bài 13: “ Ước và bội” sách giáo khoa trang 43 môn số học lớp

6 sau khi đã trình bày xong phần nội dung bài học chuyển sang bài tập củng cố giáoviên tiến hành các hoạt động như sau:

+ Hoạt động1: “Khởi động”.

- Giáo viên treo nội dung bài toán:

Câu 1: Lớp 63 xếp thành 3 hàng không có ai lẻ hàng Hỏi số học sinh của lớp là

Câu 2: Số học sinh khối 6 xếp hàng 2, hàng 3, hàng 5 vừa đủ Hỏi học sinh lớp 6 là

Câu 3: Tổ 1 có 8 học sinh được chia đều vào các nhóm Hỏi số nhóm là

Câu 4: 32 nam và 40 nữ được chia đều vào các tốp Hỏi số tốp là

* Các bước tổ chức như sau:

+ Bước 1: Làm việc chung cả lớp.

- Học sinh đọc nội dung và suy nghĩ trong vòng 2 phút