CHƯƠNG V. PHÁP LUẬT VỀ PHÁ SẢN, GIẢI THỂ DOANH NGHIỆP

Tiêu chí “kế toán”: các số liệu trong các sổ sách cho thấy tổng giá trị tài sản nợ lớn hơn tổng giá trị tài sản có của doanh nghiệp Tiêu chí định tính “mất khả năng thanh toán”: Doanh ng

CHƯƠNG V PHÁP LUẬT VỀ PHÁ SẢN, GIẢI THỂ DOANH NGHIỆP

Pháp luật về giải thể doanh nghiệp Pháp luật về phá sản doanh nghiệp

MỤC TIÊU

• Hiểu đƣợc khái niệm, đặc điểm của phá sản

và giải thể doanh nghiệp

• Nắm đƣợc nội dung chính của pháp luật phá sản và giải thể

• Biết đƣợc quy trình, thủ tục phá sản và giải thể theo pháp luật hiện hành

5.1 Pháp luật về phá sản doanh nghiệp

á sản là gì?

Danh từ phá sản bắt nguồn từ chữ “ruin”

trong tiếng Latin nghĩa là sự “khánh tận” Sựkhánh tận ở đây hiểu là tình trạng nợ nần đếnmức kiệt quệ về tài sản

Cho đến nay, ở Việt Nam cũng như trên thếgiới, pháp luật chưa quy định thế nào là phásản mà chỉ đề cập đến khái niệm “doanhnghiệp lâm vào tình trạng phá sản”.Việc xácđịnh thế nào là một doanh nghiệp lâm vào tìnhtrạng phá sản tùy theo căn cứ của mỗi nước

Các tiêu chí xác định doanh nghiệp

lâm vào tình trạng phá sản

Tiêu chí “định lượng”: doanh nghiệp không thanh toán được món nợ đến hạn

có giá trị tối thiểu quy định trong Luật phá sản

Tiêu chí “kế toán”: các số liệu trong các sổ sách cho thấy tổng giá trị tài sản

nợ lớn hơn tổng giá trị tài sản có của doanh nghiệp

Tiêu chí định tính “mất khả năng thanh toán”: Doanh nghiệp, hợp tác xã không

có khả năng thanh toán được các khoản nợ đến hạn khi chủ nợ có yêu cầu

Luật phá sản

Việt Nam

Doanh nghiệp, hợp tác xã không có khả năng thanh toán các khoản nợ đến hạn khi chủ nợ có yêu cầu thì bị coi là lâm vào tình trạng phá sản

sản cá nhân: dựa trên đối tượng

điều chỉnh của Luật phá sản

Pháp luật phá sản

Pháp luật phá sản là một tổng thể thống nhất các quy phạm pháp luật nhằm hướng tới việc giải quyết đúng đắn yêu cầu tuyên bố phá sản doanh nghiệp

Tạo cơ hội cho

cho các chủ nợ (phát mại tài sản)

Đặc điểm của pháp luật phá sản

Thủ tục giải quyết phá sản thường

chia làm hai giai đoạn: i) Giai đoạn

thi hành các biện pháp nhằm khôi

phục khả năng thanh toán nợ của

doanh nghiệp ii) Phá sản và thanh

lý tài sản doanh nghiệp

Các chủ nợ được

xếp theo thứ tự ưu

tiên trong việc

phân chia tài sản

Sau khi mở thủ tục giải quyết phá sản, doanh nghiệp mắc nợ không

có quyền quản lý tài sản của mình

mà trao quyền quản lý này cho một chuyên gia do toà án chỉ định

Tất cả các hành động

có tính chất gian lận và gây thiệt hại cho chủ

nợ đều bị bãi bỏ

Trong quá trình giải quyết phá sản, quyền lực của thẩm phán rất quan trọng

Chỉ có toà án mới

có thẩm quyền tuyên bố phá sản

Giai đoạn thanh lý tài sản của doanh nghiệp

Có khả năng thanh toán nợ đến hạn

1.Xây dựng phương án phục hồi hoạt động sản xuất kinh doanh

2 Hội nghị chủ nợ thông qua phương án

3 Thi hành đúng đắn phương

án hoà giải

4 Sau 3 năm doanh nghiệp khôi phục lại khả năng thanh toán

BẢNG CHI TIẾT TRÌNH TỰ PHÁ SẢN DOANH NGHIỆP

1 Giai đoạn điều tra

1.1 Nộp đơn yêu cầu tuyên bố phá sản doanh nghiệp

Quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản thuộc về những người sau đây

• Chủ nợ (chủ nợ không có bảo đảm hoặc có bảo đảm một phần)

1.2 Toà án thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản

1.3 Doanh nghiệp gửi cho toà án bản

báo cáo về khả năng thanh toán nợ

của mình (doanh nghiệp phải chứng

minh được với toà án là mình vẫn còn

khả năng thanh toán nợ đến hạn, việc

kinh doanh vẫn còn sinh lờ

1.4 Toà án quyết định doanh

nghiệp có còn khả năng thanh

toán nợ hay không.

2 Giai đoạn mở thủ tục phá sản

2.1 Mở thủ tục phá sản

Mục đích của giai đoạn “mở thủ tục phá sản” là tạo điều kiện cho doanh nghiệp

có thời gian để khôi phục lại khả năng kinh doanh và sinh lợi của mình

Chỉ định các thành viên trong tổ quản lý, thanh lý tài sản để làm nhiệm vụ quản

lý, thanh lý tài sản của doanh nghiệp

Mọi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp vẫn được tiến hành bình thường nhưng phải chịu sự giám sát, kiểm tra của thẩm phán và tổ quản lý tài sản

Tất cả các chủ nợ không có quyền tố tụng hay thi hành án lệnh đối với doanh nghiệp mắc nợ.

Nghiêm cấm doanh nghiệp thực hiện các hoạt động sau

Cất giấu, tẩu tán tài sản

Thanh toán nợ không có bảo đảm

Từ bỏ hoặc giảm bớt quyền đòi nợ

Chuyển nợ không có bảo đảm thành nợ

có bảo đảm bằng tài sản của doanh nghiệp

Các hoạt động của doanh nghiệp phải được sự đồng ý bằng

văn bản của thẩm phán trước khi thực hiện

 Cầm cố, thế chấp, bán, chuyển nhượng, tặng cho,cho thuê tài sản

 Nhận tài sản từ một hợp đồng chuyển nhượng

 Chấm dứt thực hiện hợp đồng đã có hiệu lực pháplý

Những vi phạm trước ngày mở thủ tục phá sản

Điều 43: Các giao dịch sau đây của doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản được thực hiện trong khoảng thời gian 3 tháng trước ngày toà án thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản bị coi là vô hiệu

a) Tặng cho động sản, bất động sản cho người khác

b)Thanh toán hợp đồng song vụ trong đó phần nghĩa vụ

của doanh nghiệp rõ ràng là lớn hơn phần nghĩa vụ của

bên kia

c)Thanh toán các khoản nợ chưa đến hạn

d) Thực hiện việc thế chấp, cầm cố tài sản đối với các

khoản nợ

e) Các giao dịch khác với mục đích tẩu tán tài sản của

doanh nghiệp

2.2 Doanh nghiệp phải xây dựng phương án phục hồi sản xuất

kinh doanh Thời gian thi hành phương án không quá 3 năm.

2.3 Họp các chủ nợ lại để thông qua hay không thông qua phương

án phục hồi sản xuất kinh doanh.

hồi sản xuất kinh doanh

của doanh nghiệp

Hội nghị chủ nợ không thông qua phương án phục hồi hoạt động kinh doanh thì doanh nghiệp

sẽ bị phá sản

3 Giai đoạn phá sản doanh nghiệp

Quyết định mở thủ tục thanh lý tài sản

1

Quyết định tuyên bố doanh nghiệp bị phá sản

2

3.1 Quyết định mở thủ tục thanh lý tài sản

Hội nghị chủ nợ không

thành

Hội nghị chủ nợ không thông qua phương án phục hồi hoạt động kinh

doanh

Doanh nghiệp thực hiện không đúng hoặc không đưa ra phương án phục hồi hoạt động kinh

Thứ tự phân chia tài sản

Thứ tự phân chia tài sản

NLĐ

4 Trả cho chủ sở hữu DN

3.2 Quyết định tuyên bố doanh nghiệp bị phá sản

5.2 Pháp luật về giải thể doanh nghiệp

Giải thể doanh nghiệp là việc

chấm dứt hoạt động của doanh

nghiệp khi doanh nghiệp thuộc

các trường hợp bị giải thể theo

quy định của pháp luật.

Thẩm quyền theo sự lựa chọn của nguyên đơn (điều 36)

Nguyên nhân dẫn đến giải thể doanh nghiệp rất đa dạng song về cơ bản

những nguyên nhân này phụ thuộc ý chí chủ quan của chủ DN Pháp luật Việt nam quy định rất khác nhau về căn cứ giải thể DN

Điều kiện để cơ quan có thẩm quyền cho phép giải thể DN: một doanh nghiệp chỉ được cho phép giải thể khi doanh nghiệp đó bảo đảm thanh toán hết các khoản nợ và thanh lý hết mọi hợp đồng đã ký kết

Hậu quả pháp lý: giải thể bao giờ cũng dẫn tới việc loại trừ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, chấm dứt tư cách pháp lý của doanh nghiệp trên

thương trường bằng cách xoá tên trong sổ đăng ký kinh doanh

Giải thể không đặt ra chế tài đối với chủ DN

Căn cứ giải thể doanh nghiệp

K ết thúc thời hạn hoạt động ghi trong Điều lệ

Theo quyết định của chủ doanh nghiệp

So sánh phá sản và giải thể

Phá sản chỉ do lý do duy nhất là mất khả năng thanh toán nợ đến hạn.

Phá sản

Lý do giải thể rộng hơn nhiều so với lý do phá sản Giải thể có thể trong nhiều trường hợp

Giải thể bao giờ cũng chấm dứt hoạt động và xóa tên đăng kí kinh doanh

(iii) Hậu quả

pháp lý

Cấm đảm nhiệm chức vụ sau khi doanh nghiệp bị tuyên bố phá sản trong 3 năm

Không cấm đảm nhiệm chức vụ sau khi doanh nghiệp bị giải thể

(iv) Thái độ của

Nhà nước đối

với chủ sở

hữu hay người

quản lý