Bài giảng môn luật kinh tế Chương 1 Tổng quan về pháp luật kinh tế

NỘI DUNG MÔN HỌCT ổng quan về pháp luật kinh tế 1 P háp luật về doanh nghiệp 2 P háp luật về hợp đồng trong kinh doanh 3 P háp luật về giải quyết tranh chấp trong kinh doanh 4 P háp luật

Luật kinh tế

NỘI DUNG MÔN HỌC

T ổng quan về pháp luật kinh tế

1

P háp luật về doanh nghiệp

2

P háp luật về hợp đồng trong kinh doanh

3

P háp luật về giải quyết tranh chấp trong kinh doanh

4

P háp luật về phá sản và giải thể doanh nghiệp

5

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ PHÁP LUẬT KINH TẾ

Nguồn của pháp luật kinh tế Pháp luật kinh tế trong nền kinh tế thị trường

Hiểu được khái niệm, nội dung của quyền tự

do kinh doanh.

Nắm được những nội dung chính của pháp

luật kinh t ế

Biết được nguồn của pháp luật kinh t ế

M ục tiêu

TỔNG QUAN VỀ PHÁP LUẬT KINH TẾ

1.1 Pháp luật kinh tế trong nền kinh tế thị trường

1.1.1 Khái niệm kinh doanh và quyền tự do kinh doanh

 Kinh doanh là việc các chủ thể thực hiện một cách thường xuyên, liên tục một, một số hoặc toàn bộ các công đoạn của quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm trên thị trường nhằm mục đích tìm kiếm lợi nhuận

Đặc trưng của hành vi kinh doanh:

 Kinh doanh là hoạt động mang tính nghề nghiệp

 Kinh doanh là hành vi diễn ra trên thị trường

 Mục đích của kinh doanh là lợi nhuận

ĐẦU TƯ

SINH LỢI

SẢN XUẤT TIÊU THỤ

Khái niệm quyền tự do kinh doanh.

 Quyền tự do kinh doanh được

hiểu là khả năng hành động một

cách có ý thức của các chủ thể

trong quá trình hoạt động sản

xuất kinh doanh của mình

Quyền tự do kinh doanh là một

chế định pháp luật bao gồm hệ

thống các quy phạm pháp luật và

những bảo đảm pháp lý do nhà

nước ban hành nhằm tạo điều

kiện cho các chủ thể thực hiện

quyền tự do kinh doanh của mình

Nội dung cụ thể của quyền tự do kinh doanh

Đích danh

Tự do hợp đồng

1.1.2 Khái niệm, nội dung của pháp luật kinh tế

 Theo nghĩa rộng: Pháp luật

kinh tế điều chỉnh các quan hệ

phát sinh trong tất cả các khâu

của quá trình sản xuất xã hội và

trong tất cả các lĩnh vực sản xuất

kinh doanh

Theo nghĩa hẹp: pháp luật kinh

tế điều chỉnh các quan hệ phát

sinh trên cơ sở trực tiếp thực hiện

các hoạt động sản xuất kinh

doanh giữa các chủ thể kinh

doanh nhằm mục đích tìm kiếm

lợi nhuận

Nội dung của pháp luật kinh tế

Nội dung của pháp luật kinh tế

PL về

doanh

nghiệp

PL về hợp đồng

PL về giải quyết tranh

chấp

Phá sản, giải thể

1.2 Nguồn của pháp luật kinh tế

– Nguồn của pháp luật kinh tế là tổng hợp tất cả (a) các văn bản luật và (b) các hình thức khác chứa đựng những gì được xem là pháp luật liên quan đến kinh doanh

Nguồn của pháp luật kinh tế

Văn bản quy phạm pháp luật Tập quán thương mại

1.2.1 Văn bản quy phạm pháp luật

• Là văn bản do cơ quan nhà nước có

thẩm quyền ban hành theo trình tự và

dưới hình thức nhất định, có chứa

đựng các quy tắc xử sự chung nhằm

điều chỉnh một loại quan hệ xã hội

nhất định, được áp dụng nhiều lần

trong thực tiễn đời sống và việc thực

hiện văn bản đó không làm chấm dứt

hiệu lực của nó

• Văn bản quy phạm pháp luật gồm:

(i) Văn bản luật và

(ii) văn bản dưới luật

Văn bản luật

- Văn bản luật là văn bản quy phạm pháp luật do Quốc hội ban hành

- Các văn bản luật có giá trị pháp lý cao nhất

Hiến pháp 92 là

đạo luật cơ bản,

có giá trị pháp lý

cao nhất

Các đạo luật:

- Luật doanh nghiệp

- luật thương mại

- bộ luật dân sự

- bộ luật tố tụng dân sự

- luật phá sản,…

Văn bản dưới luật

Văn bản

dưới luật

Pháp lệnh của Ủy ban thường vụ quốc hội

Quyết định, chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ

1.2.2 Tập quán thương mại

Tập quán thương mại là những

quy tắc xử sự hoặc thói quen hình

thành từ xa xưa, được thừa nhận

một cách rộng rãi trên một vùng

lãnh thổ hoặc một lĩnh vực thương

mại có nội dung rõ ràng được các

bên thừa nhận để xác định quyền

và nghĩa vụ của các bên

Tập quán thương mại gồm:

(i) tập quán thương mại trong nước

(ii) tập quán thương mại quốc tế

Tập quán thương mại trong nước

Tập quán thương mại trong nước: là thói

quen đã thành nếp trong đời sống xã hội,

trong sản xuất kinh doanh, được cộng đồng

nơi có tập quán đó thừa nhận và làm theo

như một quy ước chung của cộng đồng

Điều kiện áp dụng tập quán thương mại

trong nước:

(i) tập quán sẽ không được áp dụng khi có

quy định của pháp luật

(ii) tập quán cũng không được áp dụng khi

các bên có thoả thuận khác

(iii) tập quán chỉ được áp dụng khi không

trái với những nguyên tắc của pháp luật.

Tập quán thương mại trong nước

Tập quán thương mại quốc tế

Tập quán thương mại quốc tế: “là

thông lệ, cách làm lặp đi lặp lại nhiều

lần trong buôn bán quốc tế và được

các tổ chức quốc tế có liên quan thừa

nhận”

Điều kiện áp dụng tập quán thương mại

quốc tế:

(i) tập quán sẽ không được áp dụng khi

có quy định của pháp luật

(ii) tập quán cũng không được áp dụng

khi các bên có thoả thuận khác

(iii) tập quán chỉ được áp dụng khi

không trái với những nguyên tắc của

pháp luật.

1.2.3 Nguồn lưu trữ và tìm kiếm văn bản quy phạm pháp luật

Công báo do Văn phòng Chính phủ ban hành

Mạng Cơ sở dữ liệu luật Việt Nam do Văn phòng Quốc hội xây dựng

Các trang Web của Quốc hội, Chính phủ, các Bộ, Ủy ban nhân

dân tỉnh

Các tập hợp hóa văn

bản quy phạm pháp luật

do các Bộ, nhà xuất bản

ấn hành theo một chủ đề

nhất định