Tiểu luận Tìm hiểu mâm cỗ Tết cổ truyền của người miền Bắc nước ta

Trong văn hóa ẩm thực của người Việt Nam vốn ưa chuộng về hình thức nên mâm cơm ngày tết được chuẩn bị rất công phu, đẹp mắt với đĩa xôi gấc đỏ tươi, thịt gà luộc rắc lá chanh, các món x

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI TRƯỜNG TRUNG CẤP KINH TẾ - DU LỊCH HOA SỮA

-* -BÀI TIỂU LUẬN TÌM HIỂU MÂM CỖ TRUYỀN THỐNG NGÀY TẾT CỦA NGƯỜI MIỀN BẮC

Họ tên học sinh :

Hà Nội - 2015

LỜI MỞ ĐẦU Trong đời sống tinh thần của người Việt, Tết Nguyên Đán là khởi đầucho một năm mới, vận hội mới của gia đình, cộng đồng và cả dân tộc Thế nêngia đình dù còn khó khăn, người ta vẫn gắng sắm sửa mâm cỗ Tết thịnh soạn đểtưởng nhớ ông bà, Tổ tiên, mong Tổ tiên phù hộ cho con cháu sức khỏe, họchành tấn tới, làm ăn phát tài phát lộc.

Mâm cỗ Tết là nét đẹp không thể thiếu trong mỗi gia đình người VIệt Nam

ăn cổ truyền có trong mâm cỗ ngày Tết miền Bắc

Trong văn hóa ẩm thực của người Việt Nam vốn ưa chuộng về hình thức nên mâm cơm ngày tết được chuẩn bị rất công phu, đẹp mắt với đĩa xôi gấc đỏ tươi, thịt gà luộc rắc lá chanh, các món xào, món canh thì được rắc thêm hành, rau thơm lên trên nhìn vào mâm cơm gợi nhớ như nhìn vào 1 bức tranh màu sắc của bốn mùa mong muốn 1 năm mới ấm no, hạnh phúc

Tết ở miền Bắc trong mâm cỗ thường gồm có 4 bát canh như: 1 bát chân

giò lợn nấu măng, 1 bát miến, 1 bát mọc nấm, 1 bát bóng thả và 4 đĩa thức ănnhư: 1 đĩa thịt lợn, 1 đĩa thịt gà luộc, 1 đĩa giò lụa, 1 đĩa nem rán tượng trưngcho tứ trụ, bốn mùa, bốn phương.Mâm cỗ lớn thì có 6 bát 6 đĩa hoặc 8 bát 8 đĩatượng trưng cho phát lộc, phát tài Trải qua các thay đổi của từng thời kìnhưng mâm cỗ tết ở miền Bắc vẫn giữ bản chất đúng nét cổ truyền của dân tộcviệt Nam

Tết ở miền Bắc còn có 1 đặc sản vào dịp lễ Tết mà các vùng miền khác không có đó là món Thịt đông

Ngoài ra, mâm cỗ Tết đầy đủ không thể thiếu được bánh chưng, xôi gấc vàđĩa dưa hành nén Chính vì thế nên mỗi độ Tết đến xuân về lòng người lại xốnxang rạo rực với:

“ Thịt mỡ dưa hành câu đối đỏ

Cây nêu tràng pháo bánh chưng xanh”

Ngày nay do cuộc sống bận rộn, phần lớn các gia đình đều làm giản tiện,rất ít người nấu đủ mâm cỗ như xưa Tuỳ theo mỗi gia đình mà người ta chuẩn

bị những món khác nhau, nhưng không thể thiếu các món chính như: bánhchưng, dưa hành, giò lụa,, nem,nộm su hào, canh bóng bì, canh măng chân giò,miến nấu và một đĩa xào… để mâm cỗ ngày Tết luôn trọn vẹn ý nghĩa đoànviên, may mắn

Có thể nói không đâu chuẩn bị mâm cỗ cúng tổ tiên và cúng gia tiên cólòng thành kính và kỹ lưỡng như người miền Bắc, đặc biệt là người Hà Nội.Phong tục này được lưu truyền từ trên 2000 năm cho tới nay Khi mâm cỗ ngàytết được hoàn tất, người ta thấy từng món ăn thể hiện đầy đủ hồn dân tộc, nhữngmón ăn sang qúy truyền thống của ông bà xưa được phục hồi, được sáng tạo, làdịp cho những ai đến dự cỗ trực tiếp tìm hiểu lịch sử cha ông từ văn hóa ăn uống

và nghệ thuật nấu nướng qua mâm cỗ tết của dân tộc Việt

Không có mâm cỗ nào của người Việt Nam là không được những ngườilàm bếp bày tỏ tình cảm trân trọng dân tộc của mình bằng kỹ năng chế biến cácmón ăn một cách nghiêm túc đến mức cầu kỳ như vậy Thậm chí trong khi nấu

cũng kiêng không nếm sợ bất kính với tổ tiên Người làm bếp giỏi chỉ cần ngửihương vị thức ăn là có thể biết được đậm nhạt Nếu muốn thử thức ăn chín tớihay qúa mềm chỉ dùng đũa thử là biết Khi đi chợ người mua cẩn thận từ cáchchọn cây rau tươi ngon, cách lựa chọn gia cầm, ví như gà cúng giao thừa nhấtthiết phải là trống hoa chưa “toòng teng” gì với bạn mái để cúng gia tiên Nếugia cảnh còn khiêm tốn thì lựa chọn một cái chân giò thật ngon cũng được Gà

để nấu là loại gà đã có con rồi nhưng chưa có cháu, nghĩa là chưa già, không béoqúa thì thịt mới ngọt, nấu mới mềm Những loại rau, củ, qủa cũng được lựa chọnthật kỹ lưỡng để nấu các món hạnh nhân, món xu hào nấu nấm tôm nõn, xu hàohoặc xúp lơ xào bóng rồi những món nấu đông, măng lưỡi lợn nấu chân giò, giòthủ, nem rán, bánh chưng xanh, dưa hành bên đĩa sôi gấc màu hoa hiên rực rỡ Cơm cúng thường được nấu từ gạo dự, bây giờ giống gạo đó đã bị mai mộtthì gạo tám thơm được thay thế, là những món ăn không ngán, nhìn không nhàm

và … cũng không được phép ngán, không được phép nhàm chán trong ngày đầunăm

Cũng vì một niềm khát vọng nhớ mâm cỗ tết mà những người con, ngườicháu dù công tác hay học hành ở miền xa xôi nào, dù tàu xe khó khăn đến đâucũng ráng thức đêm thức hôm mua được tấm vé để về dự Cũng vì mâm cỗ cúng

tổ tiên ngày tết mà không ít Việt kiều vượt xa hàng vạn dặm để về quê hương

Để được chắp tay trong khói nhang trầm, để được khấn nguyện chân thành trướcbàn thở gia tiên, để được thấy những sắc màu của dân tộc mình trên mâm cỗngày tết Được giao hòa trong tình cảm gia đình dưới mái ấm, bởi tình cảm ấykhông thể mua được bằng đồng mỹ kim trên sứ người Bởi chỉ có người Việthiểu rõ hơn ai hết về chân gía trị mâm cỗ tết của người Việt Nam, mâm cỗ ngàytết không cho phép lai căng bất cứ dân tộc nào để tỏ lòng thành kính sâu sắc vàthiêng liêng với tổ tiên

Sau khi cúng tổ tiên và cúng gia tiên, dự với mâm cỗ trong ngày tết, từngười lớn tuổi cho tới đứa trẻ nhỏ tuổi nhất cũng đều khoác trên mình trangphục đẹp nhất Ngồi với mâm cỗ, mọi người sẽ được lắng nghe đầy đủ cung bậc

cảm xúc của người thân, được hiểu biết mọi thông tin vui, lạ mà những thông tinđại chúng chưa biết tới Những trận cười ròn tan, những cái dướn chân màysửng sốt, những câu chúc mừng sự thành đạt của con, cháu, những lời dạy bảocủa người trên có gía trị hơn bất cứ loại sách vở nào Dẫu không khí ăn tết trongthời @ có dư vị khác xưa, nhưng chữ trung chữ hiếu, dạy con cháu tự lập, cầnkiệm, nhẫn nại trên con đường lập nghiệp, coi trọng đạo đức để đồng thời saunày tiếp tục giáo dục lại đời sau.

“Chớ thấy sóng cả mà lo

Sóng cả mặc sóng, chèo cho có chừng.”

Là luân lý, là nếp sống đạo đức, là di sản văn hóa về lễ giáo trong gia đình giòng tộc rất giá trị đã được cộng đồng người Việt Nam lưu truyền cho tới nay Con cháu tụ hội quanh mâm cỗ ngày tết không đơn thuần được thưởng thức miếng ngon xưa ông, bà, cha, mẹ đã từng nấu mà còn là cơ hội được chứng tỏ mình vẫn tròn chữ hiếu, không làm rơi rớt chữ lễ và không làm mai một chữ nghĩa Dù con đường mưu sinh gập gềnh, khúc khuỷu mình vẫn không thể dừng chân, bởi dừng lại là mình sẽ lạc hậu mà mình vẫn phải tự rượt đuổi chính mình trên thương trường

“Làm người hữu tử hưu danhSống lo xứng phận, thác đành tiếng thơm”

Cho nên, chính gia đình là nơi mình tìm lại chính mình Bởi gia đình là nơibắt đầu nguồn sống và đào tạo cho mình là con người hoàn chỉnh để trở lại phục

vụ cuộc sống Gia đình cũng là nơi giúp cho mỗi người tự hoàn thiện mình, giúpcho mình giữ được chữ thiện, chữ tâm làm gốc Đó là nguyên nhân mà mọithành viên trong gia

đình luôn luôn trở về dưới mái ấm trong ngày tết cổ truyền để được quây quầnbên mâm cơm cúng gia tiên

người miền Bắc với những món sau:

-Bát canh măng ninh móng giò

-Bát miến lòng gà

-Bát bong thả

-Bát nấm mọc

-Đĩa bánh chưng

-Đĩa dưa hành muối

-Đĩa gà luộc + muối chấm

-Đĩa giò lụa + nước chấm

-Đĩa nem rán + nước chấm

-Đĩa thịt đông

-Đĩa nộm xu hào

-Đĩa rau xào thập cẩm

-Đĩa xôi gấc

I.BÁT CANH MĂNG NINH MÓNG GIÒ:

Măng không phải là món ăn vô bổ

như nhiều người nghĩ mà có tác dụng tiêu thực

giải độc, hỗ trợ tiêu hóa Chân giò thúc đẩy

quá trình tạo máu Món chân giò ninh măng,

vốn quen thuộc trong ngày Tết, nếu được ăn ở

mức vừa phải sẽ có lợi cho sức khỏe

Trước đây, mâm cỗ ngày Tết của nhiều gia

đình không thể thiếu món chân giò ninh măng Tuy nhiên, món này ngày naykhông được ưa chuộng như trước do xu hướng lược bỏ những món ăn quá béongậy trên mâm cơm ngày thường cũng như mâm cỗ Thực ra, món ăn này có giátrị độc đáo về dinh dưỡng, phòng chống bệnh tật, bảo vệ và nâng cao sức khỏecon người

Nhiều người cho rằng măng là một thức ăn vô bổ, thậm chí nghĩ rằng ănnhiều măng sẽ “hại máu” Nhưng kỳ thực, đây là loại thực phẩm rất có giá trị,nhất là hiện nay khi con người có xu hướng ham đồ tinh chế mà bỏ quên cácthực phẩm nhiều chất xơ

Theo dinh dưỡng học cổ truyền, măng vị ngọt hơi đắng, tính hơi hàn, có côngdụng hóa đàm hạ khí, thanh nhiệt trừ phiền, tiêu thực giải độc Nó thường đượcdùng để làm thức ăn và làm thuốc cho những người bị cảm mạo phong nhiệt, ho

do phế nhiệt có nhiều đờm vàng, phù thũng do viêm thận, suy tim, sởi và thủyđậu ở trẻ em, ăn uống chậm tiêu, tiểu tiện bất lợi, đại tiện không thông

Kết quả nghiên cứu hiện đại cho thấy, măng khá giàu đạm với 16 loại acidamin, chứa nhiều canxi, phốt pho, sắt, vitamin nhóm B, C, mangan và rất nhiềuchất xơ Măng có tác dụng thúc đẩy nhu động ruột, trợ giúp tiêu hóa, phòngchống có tình trạng béo phì, xơ vữa động mạnh, tăng huyết áp, táo bón, ung thưđại tràng và ung thư vú Một số nghiên cứu gần đây cho thấy, với hàm lượngmangan khá phong phú và một loại đường đa có trong thành phần, măng có khảnăng nhất định trong việc phòng ung chống ung thư

Còn về chân giò, có người nghĩ rằng, nó chẳng qua chỉ lắm bì nhiều xương,làm sao có nhiều chất bổ mà phải bàn Kỳ thực không phải như vậy Nhiều côngtrình nghiên cứu của Trung Quốc đã chứng minh rằng: Người già và người gầyyếu nếu thường xuyên ăn móng giò sẽ cải thiện được chức năng tích nước củacác tế bào mô, thúc đẩy quá trình tạo hemoglobin và hồng cầu

Các phụ gia và gia vị trong món chân giò ninh măng cũng tốt cho sức khỏe,như hành khô, hành tươi, miến, mắm, muối, hạt tiêu, mì chính và đặc biệt làmộc nhĩ đen Kết quả nghiên cứu hiện đại cho thấy, mộc nhĩ đen có khả năng ứcchế quá trình ngưng tập tiểu cầu, phòng chống đông máu do nghẽn mạch, ngăncản sự hình thành các mảng xơ vữa trong lòng huyết quản Bởi vậy, với nhữngngười bị tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, thiểu năng tuần hoàn não, thiểu năngđộng mạch vành , mộc nhĩ là một trong những thực phẩm lý tưởng

Mặt khác, chất keo thực vật vốn có khá nhiều trong mộc nhĩ có tác dụng làmsạch dạ dày và ruột, chống lão hóa, kháng khuẩn, chống phóng xạ và ức chế một

số chủng tế bào ung thư Bởi vậy, nhiều chuyên gia dinh dưỡng coi mộc nhĩ làmột trong những thực phẩm có công năng trường thọ

Canh măng giò heo là một sự phối hợp tuyêt vời giữa sự giòn thanh của

măng và dai béo của chân giò làm cho món ăn ngon mà không ngán, là món ăndân dã nhưng đặc sắc, ăn với cơm hay ăn miến đều hấp dẫn và ngon

Trong mâm cỗ miền Bắc không bao giờ thiếu canh măng hầm giò heo, vàtất nhiên ngày Tết lại càng không thể thiếu tô canh măng này Giống như miền

Nam không thể thiếu canh khổ qua nhồi thịt vậy.

(Ngon nhất là măng le xé Kon Chiêng-Mang Yang-Gia Lai Đây là phần mầm

non vừa nhú, xẻ ra sấy,chắc và nhuyễn không có sợi xơ Măng đem ngâm nước

ấm, luộc và xả cho ra hết chất quánh lâu ngày Trước khi nấu có thể xào với mỡ,hành và nêm gia vị cho thấm Đảm bảo với các bạn không đâu có thể có được

hương vị đặc trưng này).

Cách làm:

- Chân giò làm sạch chặt miếng to, ướp mắm, muối để 15'-20' cho ngấm

- Măng ngâm nước gạo 1 đêm cho nở (hoặc ngâm nước ấm cũng được), rửa sạchcho nước vào luộc, thay nước 2-3 lần cho măng hết đắng, khi thấy nước luộctrong là được, vớt ra thái miếng hơi dầy to bản, rửa lại bằng nước lạnh để ráonước

- Hành tươi rửa sạch thái nhỏ một ít củ, còn lại thái dài (chỉ lấy củ và phần gần

củ, bỏ bớt lá)

- Đun dầu ăn nóng già già bỏ hành thái nhỏ một vào phi thơm, cho chân giò vàoxào săn bỏ tiếp măng vào xào chung, nêm mắm vào đảo đều cho ngấm, đổ nướcngập măng đun sôi vớt bỏ bọt, rút bớt lửa để sôi âm ỉ 1-2 tiếng đồng hồ

- Khi chân giò chín nhừ nêm gia vị vừa ăn rồi cho hành tươi bắc ra, múc ra bát

to vớt mấy lát củ hành tươi lên trên cho đẹp, rắc hạt tiêu, dọn ra ăn nóng.

Thưởng thức:

Tô canh thành phẩm thơm phức mùi thịt giò hầm, thoang thoảng vị măng.Nước canh trong vắt, óng ánh mỡ tươm từ giò heo, trên mặt tô canh điểm tô bởimàu xanh tươi mát của hành và lấm chấm những hạt tiêu xay, làm nổi bật hơnnhững miếng thịt giò nâu hồng: lớp thịt - lớp gân mỡ - lớp da, đang chen vai vớinhững miếng măng màu nâu đậm

Trước tiên, nếm thử một muổng nước canh để khai vị; nước canh ngọt ngào,đậm đà vị thịt và thơm đặc trưng vị măng làm kích thích khẩu vị

Tiếp theo, xắng một miếng thịt giò, chấm vào nước mắm, đưa lên miệng đểcảm nhận miếng giò heo thơm phức, hầm vừa mềm tới, vừa béo vừa dai giòn lựcxực thật ngon, thật tuyệt vời

Nhưng tuyệt phẩm trong món canh măng hầm giò heo nầy lại chính là nhữngmiếng măng

Hãy gắp một miếng măng thưởng thức: miếng măng giòn thanh, ngon ngọt lạthường Bao nhiêu đậm đà tinh túy của các chất liệu trong nồi canh măng đã tích

tụ vào đây Chẳng lạ lùng sao khi miếng thịt giò thơm ngon kia thường đóng vaitrò chủ đạo ở các món ăn khác trở thành thứ yếu so với miếng măng ở trongmón canh giò heo hầm măng nầy

Từng miếng măng giòn ngọt, hương vị đậm đà vì các vị ngon ngọt từ thịt giòtiết ra được rút hết- ngấm vào các thớ măng Một nồi canh măng nấu khéo khi

ăn thịt giò dòn – ngon một thì măng sẽ ngon gấp bội phần, và luôn có tìnhhuống: măng bao giờ cũng hết trước thịt giò

II.BÁT MIẾN LÒNG GÀ:

Sau khi đã luộc gà xong(cách luộc gà sẽ có ở phần dưới),thì ta sẽ tận dụng lấy nước dùng gà và thêm bộ lòng

-hành khô,hành tươi,rau mùi,rau răm…

-Gia vị: muối ,mỳ chính,tiêu…

Cách làm:

B1:Đầu tiên đem ngâm miến với nước cho nở rồi cắt

B2:nấm hương,mộc nhĩ cũng ngâm cho nở rồi rửa sạch, cắt chân nấm và mộcnhĩ rồi thái nhỏ

B3: các loại hành lá,rau mùi, rau răm… sơ chế sạch rồi thái nhỏ

B4:lòng ,mề gà sơ chế sạch rồi ướp với 1 chút gia vị cho ngấm

B5:Bắc nồi lên bếp, cho 1 chút dầu ăn vào rồi cho long mề gà đã ướp vào xàochung với nấm và mộc nhĩ cho chin

B6:nước dùng gà đun sôi lại, nêm gia vị vừa ăn

Thả miến vào trần rồi vớt ra bát(không nên trần miến quá lâu, vì miến sẽ bị nởquá, nhão miến ăn sẽ không ngon)

Khi miến đã vớt ra bát, rắc nhâm lên trên( gồm rau gia vị thái nhỏ + lòng mề gà,nấm và mộc nhĩ đã xào chín: tất cả đã được trộn đều)

Cuối cùng đổ nước dùng vào,rắc 1 chút tiêu lên trên và thưởng thức!

Với cách nấu miến lòng gà này, chỉ khi nào ăn thì bạn mới trụng miến

thôi nhé! Bởi miến để lâu sẽ trương lên, ăn không còn ngon nữa Ngày Tết, mónmiến lòng gà là một món ngon không thể thiếu trong mâm cỗ Tết thờ cúng tổtiên Món miến lòng gà cũng được nhiều gia đình sử dụng làm món ăn sángtrong những ngày đầu xuân Miến dai dai, sần sật, lòng gà thơm lừng, nước dùngngọt tự nhiên khiến cho bất cứ ai thưởng thức cũng thấy ngon miệng.

III.BÁT BÓNG THẢ:

Canh bóng thả thanh đạm, không dầu mỡ sẽ giúp bạn thanh lọc cơ thể và

lấy lại sự tập trung để khởi đầu một năm bận rộn

Canh bóng thả là một trong những món ăn dân dã, thường hiện diện trongnhững dịp cỗ bàn, lễ Tết Cách làm canh bóng thả đơn giản mà chứa đựng trong

đó sự tinh tế, tỉ mỉ và cẩn thận từng chi tiết

Nguyên liệu làm canh bóng thả

cùng rượu để rửa bóng Dùng rượu trắng hòa lẫn với gừng để rửa bóng.Bóp nhẹ bóng để ngấm với rượu và gừng

(Khi chọn bóng, chú ý chọn miếng trong, dày, không có lông để đảm bảo

 Nhặt đậu Hà Lan, bỏ xơ

 Gọt su hào, cà rốt, cắt tỉa hình hoa rồi thái mỏng, đều

 Cắt súp lơ, chẻ dọc thân súp lơ thành từng miếng nhỏ

 Cho tất cả và nồi nước chần qua rồi vớt lên cho vào bát, chú ý vớt nhanhkhông sẽ dễ làm nát

 Đổ nước tôm vào bát, rải đều tôm lên bát Ta có bát canh bóng thơmngon, hợp với mọi món ăn ngày Tết

Canh bóng thả đạt tiêu chuẩn phải giữ được vị ngọt của nước tôm, vị thanh mátcủa các loại rau củ, nước trong và đậm đà

Khi dùng có thể thêm rau mùi vào bát canh để tăng cảm giác ngon miệng.Canh bóng thả dùng nóng hay dùng nguội đều ngon!

IV.BÁT CANH NẤM MỌC:

Canh nấm mọc là một trong những món ăn tinh túy

của người Tràng An (theo cách gọi của người Hà

Nội xưa), những miếng mọc giòn đượm thơm vị

nấm, vị ngọt của nước xương và thanh mát của rau

củ khiến người thưởng thức cứ muốn ăn mãi Cách

thực hiện món ăn này cũng không hề khó khăn chút

nào

Nguyên liệu :

Gia vị: Dầu ăn, bột canh, hạt nêm, mì chính, nước mắm.

Ngoài ra, bạn có thể chuẩn bị thêm nước xương hầm (xương ống hoặc xươngsườn non) để món canh thêm ngọt và đậm vị nhé

Các bước thực hiện món canh nấm mọc:

Nấm đông cô: Rửa sạch, cắt bỏ chân sau đó bạn cho giò sống vào trong lòng củanấm nhé

Cà rốt: Rửa sạch, gọt vỏ, thái miếng hoặc tỉa hoa

Đậu Hà Lan, súp lơ: Rửa sạch, thái miếng vừa ăn

Cuối cùng, bạn cho canh nấm mọc ra bát và thưởng thức

V.ĐĨA BÁNH CHƯNG VUÔNG ( BÁNH CHƯNG VUÔNG):

Bánh chưng là một loại bánh truyền thống của dân tộc Việt nhằm thể hiện

lòng biết ơn của con cháu đối với cha ông và đất trời xứ sở Nguyên liệu làmbánh chưng gồm gaọ nếp, đậu xanh, thịt lợn,lá dong và bánh thường được làmvào các dịp tết cổ truyền của dân tộc Việt Là loại bánh duy nhất có lịch sử lâuđời trong ẩm thực truyền thống ViệtNamcòn

được sử sách nhắc lại, bánh chưngcó vị trí đặc

biệt trong tâm thức của cộngđồng người Việt

và nguồn gốc của nó có thể truy nguyên về

truyền thuyết liên quan đến hoàng tử lang

liêu vào đời vua hùng thứ 6 Sự tích trên

muốn nhắc nhở con cháu về truyền thống của

dân tộc; là lời giải thích ý nghĩa cũng như

nguồn cội của của Bánh Chưng, Bánh Giầy

trong văn hóa, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của cây lúa và thiên nhiêntrong nền văn hóa lúa nướcBánh chưng hình vuông, màu xanh, tượng trưng tráiĐất, âm Bánh dầy hình tròn, màu trắng, tượng trưng Trời, dương, thể hiện triết

lý Âm Dương, Dịch, Biện chứng Đông Phương nói chung và triết lý VuôngTròn của Việt Nam nói riêng

1.cách chọn nguyên liệu để gói bánh

- Lá dong: Chọn loại lá bánh tẻ (không quá già hoặc quá non) thì mới dễ gói,

mỗi bánh chọn 4 chiếc lá Ngâm lá vào nước cho mềm, rửa sạch hai mặt lá và đểráo nước Dùng khăn sạch lau lá cho thật khô, cắt bớt gân lá cho lá mềm để dễgói

- Lạt: Lạt gói bánh chưng là loại lạt giang, mỏng, mềm và dẻo dai Mỗi một

chiếc bánh cần khoảng 2-4 chiếc lạt tuỳ bạn muốn buộc hình chữ thập (2 lạt) hayhình vuông (4 lạt) trên bánh

- Gạo nếp: Chọn loại nếp có hạt đều, mẩy ngon nhất là loại nếp cái hoa vàng,

vừa thơm vừa dẻo Loại gạo nếp nương của Điện Biên cũng rất thơm ngon

- Đỗ xanh: Chọn loại đỗ xanh tiêu, hạt nhỏ, ruột vàng thì sẽ thơm ngon hơn.

- Thịt lợn: Chọn loại thịt ba chỉ hoặc thịt vai sấn thì mới ngon Không nên chọn

loại thịt quá nạc

Sau khi đã chọn được nguyên liệu để gói bánh thì ta tiến hành làm bánh:

 Bước 1: Trước hết, ngâm gạo trong khoảng 2 tiếng để hạt gạo mềm.

Không nên ngâm quá lâu sẽ khiến gạo bị chua và vỡ hạt Đỗ xanh ngâmtrong nước lạnh khoảng 2 tiếng để đỗ vừa nở tới, tiếp theo đãi sạch và nhặt

bỏ những hạt đỗ xấu rồi cho một thìa nhỏ muối tinh vào trộn đều

 Bước 2: Thịt ba chỉ rửa sạch, rồi thái thành những miếng dài khoảng từ

5-7cm, dày cỡ 1 cm Có thể để thịt trong ngăn đá tủ lạnh để thịt hơi cứng lại

cho dễ thái Sau đó, trộn đều với thịt với một củ hành tím băm nhuyễn, mộtthìa cà phê hạt tiêu, một thìa đường, 2 thìa cà phê hạt nêm và để vài tiếng

để thịt ngấm đều gia vị

 Bước 3: Lá dong ngâm nước khoảng 15 phút rồi rửa sạch, lau khô Gập

đôi lá dong theo chiều dọc, tiếp tục gập làm 4 theo chiều ngang Sau đódùng cái lạt dài bằng chiều dài cạnh lòng khuôn, đo từ phần gập ngang của

lá tới đầu lá và cắt bỏ phần lá thừa Mỗi một chiếc bánh chưng sẽ tươngứng với 4 lớp lá dong

 Bước 4: Xếp lạt thành hình chữ nhật rồi đặt khuôn lên trên Xếp lá dong

thành các cạnh hình chữ nhật trong khuôn Khi xếp lá dong nên để cácmặt xanh đậm của lá vào bên trong và mặt xanh nhạt hơn ra bên ngoài đểmặt đậm của lá tiếp xúc với gạo sẽ làm cho bánh được xanh hơn

 Bước 5: Lấy miệng bát con gạo (khoảng 200gr gạo) cho vào khuôn, ấn và

dàn đều gạo khắp đáy khuôn Lấy đỗ rải đều lên trên gạo, đặt 2 miếng thịtlên trên đỗ rồi lại dùng nắm đỗ khác rải đều cho phủ kín thịt (khi rải đỗnên chừa lại khoảng 1,5 cm, không nên rải hết đến cạnh khuôn) Sau đóxúc miệng bát gạo khác rải đều xung quanh và phủ kín mặt đỗ Dùng tay

ấn nhẹ gạo ở các góc và mặt bánh cho gạo nén xuống

 Bước 6: Cuối cùng gập các cạnh lá lại cho gọn, tay trái giữ cho lá khỏi

bung ra, tay phải lấy khuôn ra đeo vào cổ tay trái Đổi tay phải giữ lá rồi

bỏ khuôn ra khỏi tay Kéo hai đầu của mỗi sợi lạt cột bánh lại Có thểdùng lạt để cột hai chiếc bánh chưng lại thành một cặp bánh

 Bước 7: Xếp bánh chưng vào nồi theo chiều thẳng đứng, đổ nước ngập

quá mặt bánh một chút, Khi luộc bánh nếu thấy nước cạn thì phải đổ thêmnước sôi vào cho ngập mặt bánh để bánh chín đều Nếu đun bằng bếp gachỉ để lửa to đến khi bánh sôi rồi vặn nhỏ lửa để bánh có thời gian chínkỹ

 Bước 8: Sau từ 7 đến 10 tiếng thì vớt bánh ra ngâm vào nước lạnh, rửa

sạch nhớt trên mặt bánh và để ráo nước trên bánh

Cách cắt bánh chưng bằng lạt:

B1: Đầu tiên ta bóc bánh, ta chỉ bóc làm sao để hở 1 mặt của bánh

B2: tận dụng lạt buộc bánh, lấy 1 cái tước làm 4 sợi nhỏ Sau đó đặt lạt lên bánh