Giải pháp nâng cao chất lượng công tác lập, trình duyệt và phát hành báo cáo kiểm toán ngân sách, tiền và tài sản nhà nước địa phương của Kiểm toán Nhà nước Khu vực IX

Công tác lập BCKT là việc mà các Kiểm toán viên KTV trong Đoàn kiểm toán phải soát xét và đánh giá những kết luận rút ra từ các bằng chứng kiểm toán thu thập được, từ những số liệu, ý ki

KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC

DuE

ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP CƠ SỞ

GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC LẬP, TRÌNH DUYỆT VÀ PHÁT HÀNH BÁO CÁO KIỂM TOÁN NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG CỦA KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC KHU VỰC IX

Chủ Nhiệm đề tài: Th.S Vũ Văn Sang Phó Chủ Nhiệm:CN Phạm Thị Mỹ Châu Thư Ký: CN Mai Thanh Thúy

- CN Nguyễn Thị Phi Vân

- CN Nguyễn Văn Thảo

9440

Hà Nội, tháng 2 năm 2012

MỤC LỤC

H×I

Nội dung

Trang

MỞ ĐẦU

1 Sự cần thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

3.1 Đối tượng nghiên cứu 2

3.2 Phạm vi nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu 2

5 Kết cấu đề tài 3

CHƯƠNG I - CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC LẬP, TRÌNH DUYỆT VÀ PHÁT HÀNH BÁO CÁO KIỂM TOÁN NGÂN SÁCH, TIỀN VÀ TÀI SẢN NHÀ NƯỚC CỦA TỈNH 1.1 Một số khái niệm cơ bản 4

1.1.1 Khái niệm về BCKT ngân sách, tiền và tài sản nhà nước 4

1.1.2 Công tác lập BCKT 4

1.1.3 Công tác trình duyệt BCKT 5

1.1.4 Công tác phát hành BCKT 7

1.1.5 Công tác kiểm tra soát xét chất lượng của BCKT 8

1.1.6 Vị trí, mục tiêu, ý nghĩa của BCKT trong Quy trình KTNN 8

1.2 Nhân tố ảnh hưởng đến công tác lập, duyệt và phát hành BCKT NSĐP 11

1.2.1 Trình độ đội ngũ KTV 11

1.2.2 Quy trình công tác lập, duyệt và phát hành BCKT NSĐP 12

1.2.3 Chất lượng dự thảo BCKT 12

1.3 Công tác lập, duyệt và phát hành BCKT và trách nhiệm của Trưởng đoàn kiểm toán, Kiểm toán trưởng và Hội đồng thẩm định cấp Vụ 12

1.3.1 Trình tự lập, trình duyệt, thông báo kết quả kiểm toán với địa phương 13

1.3.2 Nguyên tắc cần tuân thủ khi lập, trình duyệt 14

1.3.3 Các cơ sở, tiêu chí để đánh giá chất lượng 15

1.3.4 Yêu cầu BCKT 16

1.3.5 Kiểm soát chất lượng BCKT 16

1.3.6 Trách nhiệm của Trưởng đoàn kiểm toán, Kiểm toán trưởng và Hội đồng thẩm định cấp Vụ 16

1.4 Sự cần thiết và tính khả thi trong việc hoàn thiện công tác lập, trình duyệt và phát hành BCKT 18

1.4.1 Sự cần thiết của việc hoàn thiện trong lập BCKT 18

1.4.2 Tính khả thi trong việc hoàn thiện công tác lập BCKT 19

CHƯƠNG II - THỰC TRẠNG CÔNG TÁC LẬP, TRÌNH DUYỆT VÀ PHÁT HÀNH BÁO CÁO KIỂM TOÁN CỦA KTNN KV IX 2.1 Khái quát về tổ chức Bộ máy của KTNN KV IX 19

2.1.1 Lịch sử về quá trình hình thành 19

2.1.2 Về chức năng, nhiệm vụ được giao 20

2.1.3 Về đội ngũ KTV 21

2.1.4 Về tình hình hoạt động 21

2.2 Thực trạng công tác lập, trình duyệt và phát hành BCKT của KTNN KV IX thời gian qua 21

2.2.1 Về số lượng và tiến độ thực hiện công tác lập, trình duyệt và phát hành

BCKT của đơn vị từ khi thành lập đến nay 22

2.2.2 Những kết quả đạt được thể hiện qua BCKT 22

2.2.3 Những hạn chế, thiếu sót trong quá trình lập, trình duyệt và phát hành BCKT 29

2.2.4 Nguyên nhân của tồn tại hạn chế, thiếu sót 38

2.3 Kinh nghiệm học tập từ các KTNN KV, chuyên ngành 41

2.3.1 Các BCKT chính thức của KTNN 41

2.3.2 Qui trình soạn thảo 41

2.3.3 Trình các tài liệu gửi lãnh đạo KTNN 42

2.3.4 Về mặt nhân sự và tổ chức thực hiện 42

2.3.5 Bài học rút ra cho KTNN KV IX 42

CHƯƠNG III- NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC LẬP, TRÌNH DUYỆT VÀ PHÁT HÀNH BÁO CÁO KIỂM TOÁN CỦA KTNN KV IX 3.1 Giải pháp hoàn thiện trong các bước của qui trình lập BCKT 44

3.1.1 Tổ chức Đoàn kiểm toán, Tổ kiểm toán 44

3.1.2 Tổ chức Tổ biên tập Dự thảo BCKT 44

3.1.3 Tăng cường phối hợp với UBND và HĐND 45

3.1.4 Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác lập Dự thảo BCKT 48

3.1.5 Hoàn thiện tổ chức bộ máy KTNN KV IX và chính sách sử dụng cán bộ công chức 48

3.1.6 Hoàn thiện trong quá trình duyệt BCKT 49

3.1.7 Hoàn thiện trong việc thông báo kết quả kiểm toán với địa phương được kiểm toán 49 3.1.8 Trong việc phát hành BCKT 50 3.1.9 Phân định rõ trách nhiệm và quyền hạn của các cấp kiểm soát và thống nhất trình tự, phương pháp thực hiện công tác lập BCKT 50 3.2 Những điều kiện để thực hiện giải pháp nâng cao công tác công tác lập, trình duyệt và phát hành BCKT 51 3.2.1 Kiến nghị sửa đổi, Bổ sung các quy định về thời gian tổng hợp và kết cấu BCKT 51 3.2.2 Tăng cường công tác tổng hợp, đánh giá rút kinh nghiệm trong công tác lập, trình duyệt và phát hành BCKT 52 3.2.3 Kiến nghị để thực hiện các giải pháp 52

KẾT LUẬN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC VIẾT TẮT

KTNN: Kiểm toán nhà nước

NSNN: Ngân sách nhà nước

HĐND: Hội đồng nhân dân

UBND: Ủy ban nhân dân

BCTC: Báo cáo tài chính

KTV: Kiểm toán viên

BCKT: Báo cáo kiểm toán

NSTW: Ngân sách trung ương

NSĐP: Ngân sách địa phương

KV: khu vực

MỞ ĐẦU

1 Sự cần thiết của đề tài

Luật Kiểm toán Nhà nước (KTNN) quy định KTNN phải có trách nhiệm Báo

cáo kết quả kiểm toán hàng năm với Chính phủ, Quốc hội, Ủy Ban thường vụ

Quốc hội khi có yêu cầu Các thông tin trong Báo cáo kiểm toán (BCKT) phải

đáng tin cậy, trung thực và hợp lí để làm căn cứ cho Quốc hội về kết quả thu chi

ngân sách nhà nước (NSNN) hàng năm Qua đó, Quốc hội xem xét phê chuẩn

quyết toán ngân sách cũng như phân bổ ngân sách BCKT ngân sách, tiền và tài

sản nhà nước của tỉnh do KTNN khu vực (KV) thực hiện là Báo cáo tổng hợp về

tình hình quản lý, sử dụng ngân sách trên các lĩnh vực của địa phương được

kiểm toán, là một trong các cơ sở để KTNN tổng hợp BCKT quyết toán NSNN

và Báo cáo với Chính phủ, Quốc hội theo Luật định Việc nâng cao chất lượng

BCKT ngân sách, tiền và tài sản nhà nước của tỉnh sẽ góp phần nâng cao chất

lượng của BCKT quyết toán NSNN Từ đó có thể tư vấn cho các cơ quan Đảng,

Nhà nước, về công tác quản lý điều hành NSNN Vì thế, tổng hợp lập BCKT là

một khâu quan trọng trong quá trình kiểm toán và thực hiện tốt công tác tổng

hợp lập BCKT sẽ góp phần nâng cao chất lượng cuộc kiểm toán

KTNN KV IX được thành lập ngày 12 tháng 12 năm 2007 theo quyết định số

13/2007/QĐ-KTNN Sau hơn 3 năm thành lập và hoạt động, KTNN KV IX vừa

xây dựng tổ chức vừa đi vào hoạt động KTNN KV IX cũng đã từng Bước hoàn

thiện về tổ chức và hoạt động nói chung, hoạt động kiểm toán nói riêng và Bước

đầu đã thu được nhiều kết quả đáng khích lệ, góp phần làm lành mạnh hoá hoạt

động tài chính công, chống lãng phí, giúp Nhà nước quản lý vĩ mô nền kinh tế

Tuy nhiên, việc lập và gửi BCKT sau khi kết thúc kiểm toán tại địa phương của

đơn vị còn chậm so với quy định

BCKT là kết quả cuối cùng của cuộc kiểm toán, để chất lượng của hoạt động

kiểm toán được nâng cao thì công tác lập, xét duyệt và phát hành BCKT của

KTNN cũng phải luôn được quan tâm, chú trọng và không ngừng được Bổ sung,

KV IX nói riêng và KTNN nói chung cần phải hoàn thiện về nội dung, phương

pháp lập và gửi BCKT quyết toán ngân sách địa phương (NSĐP)

Xuất phát từ yêu cầu nâng cao chất lượng kiểm toán của KTNN và thực trạng

của công tác lập, xét duyệt và phát hành BCKT của KTNN KV IX hiện nay vẫn

còn có một số hạn chế, nhóm nghiên cứu nhận thấy cần phải hoàn thiện công tác

lập, xét duyệt và phát hành BCKT ngân sách, tiền, tài sản nhà nước địa phương

của KTNN KV IX

2 Mục tiêu nghiên cứu

Hệ thống hoá những vấn đề lý luận về nội dung, phương pháp lập, xét duyệt,

phát hành BCKT đồng thời đánh giá đúng đắn thực trạng, phân tích, làm rõ

những tồn tại trong quá trình lập, xét duyệt, phát hành BCKT tại các đơn vị tham

mưu và KTNN KV IX

Đưa ra những ý kiến đề xuất và điều kiện để KTNN KV IX thực hiện tốt hơn

công tác lập và gửi BCKT quyết toán NSĐP

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Công tác lập, xét duyệt và phát hành BCKT của các Đoàn kiểm toán, KTNN

chuyên ngành, KTNN KV và tại các đơn vị tham mưu của KTNN

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Công tác lập, xét duyệt và phát hành BCKT trong phạm vi quá trình thực

hiện hoạt động kiểm toán của KTNN Do thời gian tìm hiểu và nghiên cứu có

hạn, nên đề tài chỉ tập trung nghiên cứu quy trình lập, xét duyệt và phát hành

BCKT của một số huyện và của tỉnh mà KTNN KV IX đã thực hiện trong niên

độ năm 2008, 2009 và 2010

4 Phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, thực tiễn của công tác lập, xét duyệt và phát

hành BCKT của KTNN Ban hành hướng dẫn, cũng như thực tiễn của hoạt động

kiểm soát chất lượng kiểm toán của KTNN, phân tích những mặt còn hạn chế và

đề xuất những giải pháp hoàn thiện

Phương pháp nghiên cứu: phân tích, thống kê, hệ thống hóa…để đưa ra nội

dung, phương pháp lập và công bố BCKT

5 Kết cấu đề tài

Đề tài nghiên cứu gồm 03 chương:

Chương I: Cơ sở lý luận về công tác lập, trình duyệt và phát hành BCKT

ngân sách, tiền và tài sản nhà nước của tỉnh

Chương II: Thực trạng công tác lập, trình duyệt và phát hành BCKT của

KTNN KV IX

Chương III: Nâng cao chất lượng công tác lập, trình duyệt và phát hành

BCKT của KTNN KV IX

CHƯƠNG I - CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC LẬP, TRÌNH DUYỆT

VÀ PHÁT HÀNH BÁO CÁO KIỂM TOÁN NGÂN SÁCH, TIỀN VÀ TÀI

SẢN NHÀ NƯỚC CỦA TỈNH

1.1 Một số khái niệm cơ bản

1.1.1 Khái niệm về BCKT ngân sách, tiền và tài sản nhà nước của tỉnh (gọi

tắt là BCKT)

BCKT là văn bản do KTNN lập và công bố để đánh giá, xác nhận, kết luận và

kiến nghị về những nội dung đã kiểm toán Hoạt động KTNN phục vụ việc kiểm

tra, giám sát của Nhà nước trong quản lý, sử dụng ngân sách, tiền và tài sản nhà

nước; góp phần thực hành tiết kiệm, chống tham nhũng, thất thoát, lãng phí, phát

hiện và ngăn chặn hành vi vi phạm pháp luật; nâng cao hiệu quả sử dụng ngân

sách, tiền và tài sản nhà nước

1.1.2 Công tác lập BCKT

Khi kết thúc kiểm toán tại địa phương, Trưởng đoàn có trách nhiệm: tập hợp

đầy đủ các bằng chứng kiểm toán thích hợp và kết quả kiểm toán để lập BCKT;

Kiểm tra, phân loại, tổng hợp kết quả kiểm toán; Lập BCKT; Thảo luận, lấy ý

kiến thành viên Đoàn kiểm toán

Trưởng đoàn tổ chức thảo luận trong Đoàn kiểm toán để lấy ý kiến tham gia của

các thành viên Đoàn kiểm toán về đánh giá, nhận xét, kết luận và kiến nghị trong

dự thảo BCKT Xem xét, tiếp thu các ý kiến đóng góp của các thành viên trong

Đoàn kiểm toán, hoàn chỉnh dự thảo BCKT để trình Kiểm toán trưởng xét duyệt

Công tác lập BCKT là việc mà các Kiểm toán viên (KTV) trong Đoàn kiểm

toán phải soát xét và đánh giá những kết luận rút ra từ các bằng chứng kiểm toán

thu thập được, từ những số liệu, ý kiến đánh giá của các Biên bản kiểm toán

được thực hiện kiểm toán chọn mẫu tại đơn vị và sử dụng những kết luận này để

làm cơ sở cho ý kiến của mình về Báo cáo tài chính (BCTC) của đơn vị được

kiểm toán sau khi kết thúc kiểm toán tại đơn vị

Trong ý kiến đánh giá của KTV và Đoàn kiểm toán phải xác định mức độ phù

hợp của BCTC với chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành hoặc phù hợp với

chế độ chính sách hiện hành của Nhà nước, cũng như xác định sự tuân thủ theo

các quy định pháp lý có liên quan khi lập BCTC

BCKT phải nêu rõ thực trạng, tình hình của đơn vị từ đó đưa ra những kết

luận và kiến nghị phù hợp để giúp đơn vị hiểu hơn về chế độ chính sách, khắc

Sau khi dự thảo BCKT đã được Kiểm toán trưởng xét duyệt, Trưởng đoàn

hoàn thiện dự thảo BCKT theo kết luận của Kiểm toán trưởng tại cuộc họp xét

duyệt báo cáo và gửi cho Tổng KTNN trình duyệt

Xét duyệt BCKT là một nội dung quan trọng của quá trình kiểm soát chất

lượng kiểm toán, trình tự và cấp độ xét duyệt báo cáo tùy thuộc vào sự phân cấp

quản lý, trình độ phát triển của hệ thống tổ chức KTNN, năng lực chuyên môn

của đội ngũ KTV Nhưng nhìn chung việc xét duyệt BCKT thường được thực

hiện theo trình tự hai hoặc ba bước như sau:

Thứ nhất, xét duyệt BCKT tại KTNN chuyên ngành (khu vực):

- Với vai trò là người quản lý, lãnh đạo toàn bộ hoạt động của kiểm toán

chuyên ngành (khu vực), Kiểm toán trưởng có trách nhiệm tổ chức xét duyệt dự

thảo BCKT các cuộc kiểm toán do kiểm toán chuyên ngành (khu vực) của mình

thực hiện, thành phần tham dự xét duyệt gồm :

+ Kiểm toán trưởng Kiểm toán chuyên ngành (khu vực);

+ Bộ phận quản lý chất lượng (phòng tổng hợp) thuộc Kiểm toán chuyên

ngành (khu vực)

- Xét duyệt dự thảo BCKT tại Kiểm toán chuyên ngành (khu vực) (gọi tắt là

Hội đồng cấp vụ) sẽ phải đánh giá về thể thức, nội dung, tính hợp lý, giá trị của

dự thảo BCKT và lập biên bản cuộc họp theo mẫu quy định làm cơ sở để trình

lên Hội đồng cấp cao hơn (Hội đồng xét duyệt cấp KTNN)

Thứ hai, xét duyệt BCKT tại Hội đồng xét duyệt BCKT (gọi tắt là Hội đồng

xét duyệt cấp KTNN):

- Kiểm toán trưởng Kiểm toán chuyên ngành (khu vực) sau khi đã hoàn thiện

dự thảo BCKT theo tinh thần của cuộc họp Hội đồng cấp Vụ sẽ trình lên lãnh

đạo KTNN bản dự thảo cuối cùng kèm theo tờ trình của Kiểm toán trưởng Kiểm

toán chuyên ngành (khu vực) đánh giá, nhận xét về thực hiện mục tiêu của kế

hoạch kiểm toán, những vấn đề còn có ý kiến khác nhau của KTV chưa được xử

lý, những vấn đề cần xin ý kiến lãnh đạo KTNN Biên bản cuộc họp xét duyệt

dự thảo BCKT của Hội đồng cấp Vụ và những tài liệu khác mà Đoàn kiểm toán

thấy cần thiết

- Thành phần cuộc họp xét duyệt, gồm:

+ Lãnh đạo KTNN - chủ trì hội nghị;

+ Kiểm toán trưởng (hoặc Phó kiểm toán trưởng được ủy quyền) kiểm toán

chuyên ngành (khu vực), lãnh đạo Đoàn kiểm toán, chủ tịch Hội đồng thẩm định

cấp Vụ, Trưởng phòng tổng hợp (hoặc Phó phòng tổng hợp) của kiểm toán

chuyên ngành (khu vực) và các thành viên khác có liên quan (nếu cần thiết);

+ Đại diện Vụ Tổng hợp;

+ Đại diện Vụ Pháp chế;

+ Đại diện Văn phòng KTNN (phòng Thư ký - Tổng hợp);

+ Các thành phần khác do lãnh đạo KTNN yêu cầu khi xét thấy cần thiết

Tùy theo tầm quan trọng và mức độ phức tạp của dự thảo BCKT mà lãnh

đạo KTNN có thể mở rộng thành phần tham dự trong cuộc họp xét duyệt, nếu

thấy cần thiết

- Tại cuộc họp xét duyệt dự thảo BCKT: lãnh đạo KTNN sau khi nghe

Trưởng đoàn kiểm toán báo cáo, các đơn vị tham mưu tư vấn (Vụ Tổng Hợp, Vụ

Pháp chế) trình bày kết quả thẩm định dự thảo BCKT, ý kiến tham gia của các

thành viên sẽ đưa ra ý kiến kết luận cuối cùng

- Sau cuộc họp xét duyệt dự thảo BCKT bộ phận quản lý chất lượng (Vụ

Tổng hợp, Vụ Pháp chế) phải dự thảo thông báo ý kiến kết luận của lãnh đạo

KTNN về BCKT được xét duyệt để gửi tới Kiểm toán trưởng chuyên ngành

(khu vực) để Kiểm toán chuyên ngành (khu vực) chỉ đạo tổ soạn thảo hoàn thiện

dự thảo BCKT theo ý kiến kết luận của lãnh đạo KTNN để hoàn chỉnh dự thảo

BCKT

1.1.4.Công tác phát hành BCKT

Sau khi Kiểm toán trưởng trình lãnh đạo KTNN BCKT đã hoàn chỉnh, Vụ

Tổng hợp rà soát, kiểm tra và đảm bảo về nội dung, các thủ tục, trình tự lập

BCKT đúng quy định; soạn thảo công văn gửi BCKT trình lãnh đạo KTNN ký

phát hành

BCKT chính thức sau khi hoàn thành phải được phát hành kịp thời mới có ý

nghĩa, việc phát hành BCKT được thực hiện theo quy định sau:

- BCKT trước hết được gửi đơn vị được kiểm toán và cấp trên của đơn vị

được kiểm toán nhằm chính thức thông báo kết quả kiểm toán để đơn vị được

kiểm toán và cấp trên của họ xem xét chỉ đạo sửa chữa, khắc phục những sai sót,

yếu kém trong chỉ đạo, điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh và trong công

tác quản lý tài chính - ngân sách, trong quản lý và sử dụng kinh phí cho các dự

án trọng điểm quốc gia

- Đối với những BCKT có ý nghĩa quan trọng, ngoài việc gửi cho đơn vị

nước có liên quan (Bộ chủ quản, Bộ Tài chính,…) theo quy định của pháp luật

Đối với những BCKT có tầm quan trọng đặc biệt, có phạm vi ảnh hưởng sâu

rộng trong toàn xã hội còn phải gửi tới Chính Phủ, Quốc hội để báo cáo

- BCKT sau khi phát hành sẽ được phổ biến kết quả BCKT trên các phương

tiện thông tin đại chúng theo quy định của pháp luật Sự công khai kết quả kiểm

toán được càng nhiều càng có lợi cho chính sách công khai và minh bạch tài

chính của Đảng và Nhà nước

1.1.5.Công tác kiểm tra soát xét chất lượng của BCKT

Hoạt động kiểm soát chất lượng kiểm toán nhằm đảm bảo việc tuân thủ pháp

luật; tuân thủ Hệ thống chuẩn mực KTNN và các quy trình, thủ tục kiểm toán;

vận dụng thích hợp các phương pháp chuyên môn nghiệp vụ kiểm toán, góp

phần giảm thiểu rủi ro kiểm toán của KTNN

Xét duyệt BCKT là một nội dung quan trọng của quá trình kiểm soát chất

lượng kiểm toán, trình tự và cấp độ xét duyệt báo cáo tùy thuộc vào sự phân cấp

quản lý, trình độ phát triển của hệ thống tổ chức KTNN, năng lực chuyên môn

của đội ngũ KTV

1.1.6 Vị trí, mục tiêu, ý nghĩa của BCKT trong Quy trình KTNN

* Vị trí: căn cứ Mục 2 Điều 9 Luật KTNN năm 2005 quy định, BCKT của

KTNN là một trong những căn cứ để:

- Quốc hội sử dụng trong quá trình xem xét, quyết định dự toán NSNN,

quyết định phân bổ ngân sách trung ương (NSTW), quyết định dự án và công

trình quan trọng quốc gia được đầu tư từ nguồn NSNN; xem xét, phê chuẩn

quyết toán NSNN và sử dụng trong hoạt động giám sát việc thực hiện NSNN,

chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia, nghị quyết của Quốc hội về NSNN, dự án

và công trình quan trọng quốc gia, chương trình phát triển kinh tế - xã hội, dự án

và công trình xây dựng cơ bản quan trọng khác;

- Chính phủ, cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức, cơ quan khác của Nhà

nước sử dụng trong công tác quản lý, điều hành và thực thi nhiệm vụ của mình;

- Hội đồng nhân dân (HĐND) sử dụng trong quá trình xem xét, quyết định dự

toán, phân bổ và giám sát NSĐP; phê chuẩn quyết toán NSĐP; Đơn vị được kiểm

toán phải thực hiện các kết luận, kiến nghị của KTNN đối với các sai phạm trong

BCTC và các sai phạm trong việc tuân thủ pháp luật; thực hiện các biện pháp

khắc phục yếu kém trong hoạt động của đơn vị do KTNN phát hiện và kiến nghị

* Mục tiêu: giúp cho KTV và Cơ quan kiểm toán đưa ra ý kiến xác nhận rằng

BCTC có được lập trên cơ sở chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành (hoặc

được chấp nhận), có tuân thủ pháp luật liên quan và có phản ánh trung thực và

hợp lý trên các khía cạnh trọng yếu hay không Mục tiêu của kiểm toán BCTC

còn giúp cho đơn vị được kiểm toán thấy rõ những tồn tại, sai sót để khắc phục

nhằm nâng cao chất lượng thông tin tài chính của đơn vị

- Đối với KTV, BCKT là sản phẩm của KTV cung cấp cho xã hội, nên họ

chịu trách nhiệm về ý kiến của mình

- Đối với người sử dụng thông tin được kiểm toán, BCKT là căn cứ để họ

đánh giá các thông tin này và đưa ra các quyết định kinh tế Để đảm bảo vai trò

này, báo cáo phải rõ ràng, rễ hiểu để không gây các hiểu lầm

- Đối với đơn vị được kiểm toán , trong một số trường hợp ví dụ như kiểm

toán hoạt động – BCKT va bảng kiến nghị về công tác quản lý nếu có còn là căn

cứ để đánh gía và cải tiến hoạt động của đơn vị nói chung, kiểm toán nội bộ của

công tác kế toán tài chính nói riêng

* Ý nghĩa: BCKT là giai đoạn cuối cùng của toàn bộ quy trình kiểm toán và là

sản phẩm của một cuộc kiểm toán BCKT là do KTV lập để trình bày ý kiến của

mình về các BCTC được kiểm toán để cung cấp cho các đối tượng quan tâm đến

thông tin tài chính Do đó, nó có ý nghĩa rất quan trọng:

- Đối với KTV, BCKT thực chất là tài liệu ghi nhận những kết luận cuối

cùng của KTV về thông tin đã được kiểm toán BCKT thực chất là thông báo về

kết quả của cuộc kiểm toán, nó phản ánh đầy đủ và ngắn gọn toàn bộ công việc

tuân thủ quy trình, chuẩn mực kiểm toán, sự thành thạo của KTV trong công

việc Đồng thời nó là sản phẩm của KTV cung cấp cho xã hội, tăng cường tính

minh bạch tài chính nên họ phải chịu trách nhiệm về ý kiến nhận xét đã đưa ra

trong BCKT

- Đối với người sử dụng thông tin bên ngoài đơn vị như các cơ quan chức

năng, BCKT là căn cứ giúp họ biết được mức độ trung thực hợp lý, đáng tin cậy

của thông tin đã được kiểm toán từ đó có thể đưa ra những quyết định phù hợp

Do vậy BCKT cần phải nêu rõ mức độ phù hợp giữa thông tin được kiểm toán

với các chuẩn mực đã được xây dựng cho thông tin đó BCKT phải được trình

bày rõ ràng, dễ hiểu để người sử dụng thông tin không mắc phải những sai lầm

khi sử dụng thông tin đã được kiểm toán

- Đối với bản thân đơn vị được kiểm toán, BCKT có ý nghĩa trên 2 góc độ

Với tư cách là người cung cấp thông tin, BCKT giúp cho đơn vị được kiểm toán

chứng minh được tính hợp lý, đúng đắn của thông tin mà họ cung cấp Qua

BCKT, người sử dụng thông tin sẽ tin cậy hơn vào các thông tin do đơn vị kiểm

toán cung cấp (vì thông tin đó đã được xác nhận về mức độ tin cậy) Theo đó

các đơn vị kiểm toán sẽ thuận lợi hơn trong các mối quan hệ kinh tế với các bên

liên quan Tuy nhiên, nếu đơn vị được kiểm toán cung cấp thông tin sai lệch thì

BCKT sẽ chỉ rõ những sai phạm đó cho người sử dụng thông tin Do vậy nó

khiến cho đơn vị được kiểm toán phải thận trọng hơn trong việc thu thập, xử lý

và cung cấp thông tin cho các đối tượng Đây là yếu tố tác động rất lớn đến việc

đảm bảo chất lượng thông tin mà các đơn vị được kiểm toán cung cấp Mặt khác

với tư cách là người sử dụng thông tin BCKT giúp cho các đơn vị được kiểm

toán đưa ra quyết định đúng đắn để quản lý đơn vị bởi vì KTV đã chỉ ra những

sai phạm, những điều bất hợp lý của thông tin, đặc biệt là thông tin tài chính do

đơn vị được kiểm toán cung cấp và xử lý

Để có được những ý kiến trên, BCKT phải được lập theo đúng yêu cầu của

các chuẩn mực kiểm toán có liên quan về lập BCKT Các chuẩn mực này sẽ

giúp cho việc lập và trình bày BCKT được thống nhất về nội dung và bao gồm

đầy đủ các yếu tố cần thiết để tránh những hiểu lầm có thể xảy ra cho người sử

dụng BCKT

Đối với BCKT do KTNN lập ngoài chức năng kiểm tra, xác nhận báo cáo

kết quả kiểm toán và tư vấn nhằm hoàn thiện công tác quản lý kinh tế, NSNN,

còn có chức năng đưa ra các kiến nghị xử lý đối với những sai phạm của doanh

nghiệp được phát hiện ra trong quá trình kiểm toán, do đó sau khi kết thúc mỗi

cuộc kiểm toán, việc lập BCKT vừa là quyền hạn vừa là trách nhiệm pháp lý đối

với KTV và cơ quan KTNN Do đó BCKT của KTNN cũng có một số đặc trưng

cơ bản, đó là:

- BCKT phải gắn liền với cuộc kiểm toán cụ thể được thực hiện theo một trình

tự nhất định, là kết quả kiểm toán dựa trên nguyên tắc hoạt động độc lập, khách

quan, trung thực, tuân thủ pháp luật và phương pháp chuyên môn, nghiệp vụ

- BCKT phải có ý kiến giải trình về tình hình tài chính, tính kinh tế, hiệu

quả, tiết kiệm của đơn vị được kiểm toán, dựa trên cơ sở những bằng chứng

kiểm toán đầy đủ, thích hợp, các quy định về chế độ quản lý kinh tế tài chính và

những chuẩn mực kê toán, chế độ kế toán hiện hành

- BCKT có mục tiêu tư vấn thể hiện thông qua các khuyến nghị đối với các

đơn vị được kiểm toán và các cơ quan quản lý nhà nước giúp khắc phục, sửa

chữa sai sót, cải tiến công tác quản lý, sử dụng có hiệu quả các nguồn lực tài

chính của Nhà nước hoặc hạn chế thiệt hại

- BCKT phải được công bố, công khai trên các phương tiện thông tin đại

chúng để phát huy tác dụng răn đe những sự tái phạm trong tương lai

1.2 Nhân tố ảnh hưởng đến công tác lập, duyệt và phát hành BCKT NSĐP

1.2.1 Trình độ đội ngũ KTV

Nhân tố mang tính chất quyết định ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng công

tác lập, duyệt và phát hành BCKT NSĐP Đội ngũ KTV cần có trình độ, năng

lực, biết sắp xếp công việc khoa học và am hiểu chuyên môn lĩnh vực kiểm toán

1.2.2 Quy trình công tác lập, duyệt và phát hành BCKT NSĐP

Được thực hiện theo Quyết định số 03/2008/QĐ-KTNN ngày 26 tháng 02

năm 2008 của Tổng KTNN về ban hành quy định trình tự lập, thẩm định, xét

duyệt và phát hành BCKT của KTNN

Quy định này quy định trình tự, nội dung công việc, nhiệm vụ và trách nhiệm

của các đơn vị, bộ phận có liên quan trong việc lập, thẩm định, xét duyệt và phát

hành BCKT quyết toán NSĐP

1.2.3 Chất lượng dự thảo BCKT

Căn cứ Điểm d Điều 8 Quyết định số 03/2008/QĐ-KTNN ngày 26 tháng 02

năm 2008 của Tổng KTNN về ban hành quy định trình tự lập, thẩm định, xét

duyệt và phát hành BCKT của KTNN, dự thảo BCKT phải đảm bảo các nội

dung như sau:

- Tuân thủ mẫu BCKT về kết cấu, nội dung, tính hợp lý, lôgic trong trình

bày, văn phạm và lỗi chính tả;

- Tuân thủ quy định về tài liệu, hồ sơ của cuộc kiểm toán;

- Kết quả thực hiện kế hoạch kiểm toán đã được lãnh đạo KTNN phê duyệt

về mục tiêu, trọng yếu, nội dung, phạm vi, giới hạn, đơn vị được kiểm toán, thời

hạn kiểm toán;

- Tính đầy đủ, hợp lý, hợp pháp của các bằng chứng kiểm toán làm cơ sở

cho các nhận xét, đánh giá, kết luận và kiến nghị kiểm toán;

- Tính đúng đắn, đầy đủ và trung thực của số liệu; tính hợp pháp của những

nhận xét, đánh giá, xác nhận, kết luận, kiến nghị và tính khả thi của những kiến

nghị kiểm toán

1.3 Công tác lập, duyệt và phát hành BCKT và trách nhiệm của Trưởng

đoàn kiểm toán, Kiểm toán trưởng và Hội đồng thẩm định cấp Vụ

Trưởng đoàn kiểm toán có nhiệm vụ tổ chức, chỉ đạo việc lập dự thảo BCKT,

trực tiếp hoàn thiện dự thảo BCKT; chịu trách nhiệm trước pháp luật, trước

Kiểm toán trưởng và Tổng KTNN về tính đúng đắn, trung thực, khách quan của

các số liệu, nhận xét, đánh giá, xác nhận, kết luận và kiến nghị trong BCKT của

Đoàn kiểm toán

Kiểm toán trưởng thành lập Hội đồng cấp vụ để thẩm định dự thảo BCKT; tổ

chức xét duyệt dự thảo BCKT trước khi trình lãnh đạo KTNN: chịu trách nhiệm

trước Tổng KTNN về kết quả xét duyệt và chịu trách nhiệm liên đới đối với

những sai sót về tính chính xác, hợp pháp của các ý kiến nhận xét, đánh giá, xác

nhận, kết luận và kiến nghị của dự thảo BCKT đã được KTNN KV xét duyệt

Hội đồng thẩm định cấp Vụ có nhiệm vụ tổ chức thẩm định dự thảo BCKT

trước khi Kiểm toán trưởng thông qua và trình lãnh đạo KTNN; Chủ tịch Hội

đồng thẩm định cấp vụ chịu trách nhiệm trước Kiểm toán trưởng, Tổng KTNN

về kết quả thẩm định và chịu trách nhiệm liên đới về những sai sót trong BCKT

1.3.1 Trình tự lập, trình duyệt, thông báo kết quả kiểm toán với địa phương

và phát hành BCKT

Ngày 26/02/2008 KTNN đã ra Quyết định số 03/2008/QĐ-KTNN ban hành

quy định trình tự lập, xét duyệt và phát hành BCKT của KTNN thì từ Điều 6 đến

Điều 13 của Quyết định này đã qui định rõ về trình tự này, nội dung gồm:

- Lập dự thảo BCKT

- Kiểm toán trưởng xét duyệt dự thảo BCKT

- Thẩm định dự thảo BCKT

- Lãnh đạo KTNN xét duyệt dự thảo BCKT

- Hoàn thiện dự thảo BCKT, gửi lấy ý kiến đơn vị được kiểm toán

- Tổ chức thông báo kết quả kiểm toán với đơn vị được kiểm toán

- Phát hành BCKT

1.3.2 Nguyên tắc cần tuân thủ khi lập, trình duyệt và phát hành BCKT

BCKT được lập theo mẫu quy định của KTNN, tuân thủ chuẩn mực kiểm

toán, quy định về hồ sơ kiểm toán và quy trình kiểm toán do KTNN ban hành

phù hợp với từng lĩnh vực

BCKT phải đảm bảo phản ánh đầy đủ kết quả kiểm toán từ các biên bản kiểm

toán và các bằng chứng kiểm toán

Kết thúc năm kiểm toán và kết thúc cuộc kiểm toán, KTNN lập BCKT ghi rõ

các ý kiến đánh giá, xác nhận, kết luận và kiến nghị về những nội dung đã kiểm

toán

- Chậm nhất là mười lăm ngày, kể từ ngày Đoàn kiểm toán kết thúc kiểm

toán tại đơn vị được kiểm toán, Trưởng đoàn kiểm toán phải hoàn thành dự thảo

BCKT gửi Kiểm toán trưởng để Kiểm toán trưởng trình dự thảo BCKT lên Tổng

KTNN chậm nhất là hai mươi ngày, kể từ ngày kết thúc kiểm toán tại đơn vị

được kiểm toán

- Chậm nhất là mười ngày, kể từ ngày nhận được dự thảo BCKT, Tổng

KTNN có trách nhiệm tổ chức xét duyệt, hoàn thiện dự thảo BCKT và gửi lấy ý

kiến của đơn vị được kiểm toán chậm nhất là năm ngày sau khi dự thảo báo báo

kiểm toán được xét duyệt và hoàn thiện

- Trong thời hạn bảy ngày, kể từ ngày nhận được dự thảo BCKT, đơn vị

được kiểm toán phải có ý kiến bằng văn bản gửi KTNN; quá thời hạn trên, đơn

vị được kiểm toán không có ý kiến thì được coi là đã nhất trí với dự thảo BCKT

- BCKT của cuộc kiểm toán được KTNN gửi cho đơn vị được kiểm toán và

các cơ quan có liên quan theo quy định của Tổng KTNN chậm nhất là bốn mươi

lăm ngày, kể từ ngày kết thúc kiểm toán tại đơn vị được kiểm toán; trường hợp

đặc biệt thì có thể kéo dài, nhưng không quá sáu mươi ngày, kể từ ngày kết thúc

kiểm toán tại đơn vị được kiểm toán

- BCKT quyết toán NSĐP được gửi cho HĐND, Ủy ban nhân dân (UBND)

cùng cấp; đối với BCKT quyết toán ngân sách tỉnh, thành phố trực thuộc trung

ương còn được gửi cho Bộ Tài chính

1.3.3 Các cơ sở, tiêu chí để đánh giá chất lượng của BCKT

Hệ thống tiêu chí và tiêu chuẩn đánh giá chất lượng kiểm toán được xây dựng

để đánh giá các công việc của một cuộc kiểm toán phù hợp với các quy định của

pháp luật, Chuẩn mực KTNN, quy trình kiểm toán và các quy định khác của

KTNN

Các tiêu chí chung đánh giá chất lượng kiểm toán gồm:

- Mức độ thực hiện các mục tiêu của cuộc kiểm toán;

- Mức độ tuân thủ pháp luật và các quy định, kế hoạch, chương trình kiểm toán;

- Mức độ hợp lý của việc áp dụng các phương pháp kiểm toán;

- Mức độ đầy đủ, hợp pháp, thích hợp của các tài liệu, bằng chứng kiểm toán;

- Mức độ thực hiện việc quản lý và kiểm tra, soát xét kiểm toán;

- Mức độ thực hiện việc ghi chép và quản lý tài liệu làm việc thuộc hồ sơ

kiểm toán;

- Chính xác: BCKT phải chính xác về mặt nội dung số liệu, phần ý kiến

nhận xét của KTV phải dựa trên cơ sở những bằng chứng đáng tin cậy mà KT

hiểu cặn kẽ, đánh giá và chấp nhận;

- Cụ thể, rõ ràng, súc tích: Có nghĩa là khi lập BCKT, KTV phải dùng câu

văn trong sáng, ngắn gọn dễ hiểu không gây ra nhiều cách hiểu khác nhau;

- Đảm bảo kịp thời: BCKT phải lập đúng thời hạn quy định trong kế hoạch

kiểm toán hoặc trong hợp đồng kiểm toán để kịp thời cung cấp cho khách hàng

và các cơ quan quản lý theo yêu cầu;

- Đảm bảo tính thống nhất: những nội dung, ý kiến nhận xét, đánh giá những

kiến nghị, từ ngữ sử dụng trong BCKT cần phải nhất quán không có mâu thuẫn

giữa các phần, các chỉ tiêu trong BCKT

1.3.4 Yêu cầu BCKT

BCKT được lập dựa trên các bằng chứng thu thập được trong quá trình kiểm toán

Tổng hợp số liệu về kết quả kiểm toán để xác định tăng thu, giảm chi NSNN

Tổng hợp ý kiến đánh giá, nhận xét, kết luận về việc tuân thủ luật và các cơ

chế chính sách về quản lý kinh tế tài chính của địa phương Nội dung kết luận và

kiến nghị phải phù hợp và khả thi

Ý kiến tư vấn cho các cấp, các ngành của địa phương được kiểm toán khắc

phục những tồn tại, cải tiến công tác quản lý kinh tế tài chính ngày càng có hiệu

quả cao hơn

1.3.5 Kiểm soát chất lượng BCKT

Kiểm soát trực tiếp là việc kiểm soát được thực hiện tại Đoàn kiểm toán Hình

thức kiểm soát trực tiếp chỉ được thực hiện đối với các cuộc kiểm soát đột xuất

và đối với giai đoạn Thực hiện kiểm toán

Kiểm soát gián tiếp là việc kiểm soát được thực hiện thông qua kiểm tra hồ sơ

kiểm toán Hình thức kiểm soát gián tiếp thực hiện đối với các cuộc kiểm soát

thuộc kế hoạch kiểm soát năm, các cuộc kiểm soát đột xuất

Cuộc kiểm soát trực tiếp do Đoàn kiểm soát thực hiện theo kế hoạch được

Tổng KTNN phê duyệt

Cuộc kiểm soát gián tiếp do Vụ Chế độ thực hiện theo kế hoạch được Vụ

trưởng phê duyệt

1.3.6 Trách nhiệm của Trưởng đoàn kiểm toán, Kiểm toán trưởng và Hội

đồng thẩm định cấp Vụ

Trách nhiệm của Trưởng đoàn kiểm toán

- Chậm nhất là 15 ngày, kể từ ngày Đoàn kiểm toán kết thúc kiểm toán tại

đơn vị, Trưởng đoàn kiểm toán phải hoàn thành dự thảo BCKT gửi Kiểm toán

trưởng để tổ chức thẩm định và xét duyệt Trong quá trình lập dự thảo

BCKT,Trưởng đoàn kiểm toán phải tuân thủ các quy định của Luật KTNN, Quy

chế tổ chức và hoạt động của Đoàn KTNN và các quy định khác có liên quan;

- Khi họp Đoàn kiểm toán để lấy ý kiến tham gia hoặc xử lý các tình huống

khác trong quá trình lập dự thảo BCKT phải được ghi thành biên bản và được

lưu trữ theo quy định của Luật KTNN

Trách nhiệm của Hội đồng thẩm định cấp vụ

- Hội đồng thẩm định cấp vụ giúp Kiểm toán trưởng thẩm định dự thảo

BCKT Thành phần của Hội đồng cấp vụ tối thiểu là 05 thành viên, bao gồm: Chủ

tịch Hội đồng thẩm định cấp vụ là Kiểm toán trưởng; Phó chủ tịch Hội đồng thẩm

định cấp vụ là 01 Phó kiểm toán trưởng; 01 thành viên không thuộc Đoàn kiểm

toán; Đại diện Phòng Tổng hợp làm thư ký Hội đồng; Các thành viên khác

- Nguyên tắc làm việc của Hội đồng thẩm định cấp vụ: Hội đồng thẩm định

cấp vụ làm việc theo nguyên tắc thảo luận tập thể, biểu quyết theo đa số Hội

đồng thẩm định cấp vụ chỉ tiến hành họp thẩm định khi có đủ các thành viên của

Hội đồng và tự giải thể sau khi hoàn thành nhiệm vụ

Trách nhiệm của Kiểm toán trưởng

- Chỉ đạo Trưởng đoàn kiểm toán hoàn thiện dự thảo BCKT theo kết quả xét

duyệt

- Trước khi trình lãnh đạo KTNN xét duyệt dự thảo BCKT, Kiểm toán trưởng

phải chỉ đạo Trưởng đoàn kiểm toán, Tổ trưởng Tổ kiểm toán hoàn thành xong

việc giải trình những ý kiến chưa thống nhất của đơn vị được kiểm toán, trường

hợp không thể giải quyết được thì trình lãnh đạo KTNN xem xét, quyết định

Trưởng đoàn kiểm toán, Tổ trưởng Tổ kiểm toán phải chịu trách nhiệm về những

vấn đề còn tồn tại dẫn đến chậm phát hành BCKT theo quy định

1.4 Sự cần thiết và tính khả thi trong việc hoàn thiện công tác lập, trình

duyệt và phát hành BCKT

1.4.1 Sự cần thiết của việc hoàn thiện trong lập BCKT

Việc lập BCKT vừa là nghĩa vụ, vừa là trách nhiệm của KTV, trách nhiệm đó

được quy định trong Chuẩn mực số 14 của KTNN.(1) BCKT là sản phẩm của

một cuộc kiểm toán, thể hiện ý kiến nhận xét, đánh giá kết luận và khuyến nghị

của KTV rút ra từ các bằng chứng kiểm toán đã thu thập được trong quá trình

kiểm toán Để có một Báo cáo chất lượng tốt, đầu tiên KTV cần phải có quy

trình và phương pháp lập BCKT phù hợp với năng lực, trình độ của KTV mà

thông qua công tác lập, trình duyệt và phát hành báo cáo, KTV nêu được đầy đủ,

logic, ngắn gọn và dễ hiểu những vấn đề cần trình bày trong BCKT để đưa ra ý

kiến, nhận xét, đánh giá trung thực, độc lập, khách quan và vô tư Bên cạnh đó

trong quá trình thực hiện kiểm toán, KTV phải được cấp trên của mình kiểm tra,

giám sát, chỉ đạo và duyệt các nội dung công việc, nhất là duyệt BCKT trước khi

công bố và phát hành nhằm giảm thiếu rủi ro đến mức thấp nhất Với những vấn

đề nêu trên, việc hoàn thiện BCKT là điều tất yếu, vừa là trách nhiệm, nghĩa vụ

và quyền lợi của KTV mà trước hết là trách nhiệm của Trưởng đoàn kiểm toán

Hoàn thiện công tác lập, xét duyệt và phát hành BCKT của KTNN sẽ đem lại

chất lượng cao cho BCKT từ đó nâng cao chất lượng và hiệu quả của hoạt động

của KTNN, vì BCKT là kết quả cuối cùng của cuộc kiểm toán, chính vì thế mà

vai trò, vị thế của KTNN ngày càng được nâng cao

Đối với một cuộc kiểm toán của KTNN, giai đoạn lập, xét duyệt và phát hành

BCKT là giai đoạn tương đối dài, có khi chiếm mất hơn nửa thời gian của cuộc

kiểm toán Chính vì vậy, hoàn thiện công tác lập, xét duyệt và phát hành BCKT

sẽ có thể tiết kiệm thời gian và chi phí cho cuộc kiểm toán mà vẫn mang lại sản

phẩm cuối cùng là BCKT có chất lượng cao

Đối với đơn vị được kiểm toán mà đặc biệt là các doanh nghiệp nhà nước,

việc hoàn thiện công tác lập, xét duyệt và phát hành BCKT giúp cho đơn vị có

được một BCKT có chất lượng cao, phản ánh đúng đắn tình hình và kết quả kinh

doanh cũng như tình hình sử dụng và huy động các nguồn lực tài chính của

mình, qua đó nâng cao uy tín của doanh nghiệp đối với Nhà nước và các đối tác,

đặc biệt là nâng cao uy tín trên thị trường huy động vốn Mặt khác, những ý kiến

nhận xét, đánh giá của KTV trong BCKT về BCTC của doanh nghiệp sẽ giúp

cho doanh nghiệp hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ, hệ thống quản lý tài

chính, kế toán của mình, từ đó nâng cao chất lượng hoạt động của doanh nghiệp

1.4.2 Tính khả thi trong việc hoàn thiện công tác lập BCKT

KTNN đã hơn 15 năm thành lập và trưởng thành, tuy chưa phải là lâu năm so

với các quốc gia khác nhưng cũng đã tích lũy một số kinh nghiệm trong lĩnh vực

kiểm toán Tổng KTNN đã ban hành Hệ thống mẫu biểu kiểm toán áp dụng

thống nhất trong toàn ngành giúp rút ngắn thời gian ở các giai đoạn kiểm toán và

đảm bảo chất lượng của BCKT, đáp ứng yêu cầu phát triển KTNN là công cụ

quan trọng và đủ mạnh của Nhà nước trong việc thực hiện kiểm tra, kiểm soát

tài chính và tài sản công

Theo quy định tại Quyết định số 02/2008/QĐ-KTNN ngày 25 tháng 02 năm

2008 thì thời gian từ khi lập, thẩm định, xét duyệt dự thảo Báo cáp kiểm toán

đến khi hoàn thành phát hành BCKT là 45 ngày Để đạt được mục tiêu về thời

gian này, lãnh đạo Đoàn kiểm toán, Tổ trưởng Tổ kiểm toán, Tổ Biên tập cần

nâng cao tinh thần trách nhiệm và tinh thần phối hợp tốt

CHƯƠNG II - THỰC TRẠNG CÔNG TÁC LẬP, TRÌNH DUYỆT VÀ

PHÁT HÀNH BÁO CÁO KIỂM TOÁN CỦA KTNN KV IX

2.1 Khái quát về tổ chức bộ máy của KTNN KV IX

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của KTNN KV IX

KTNN KV IX được thành lập theo Quyết định số 13/2007/QĐ-KTNN ngày

12/12/2007 của Tổng KTNN KTNN KV IX kiểm toán BCTC, kiểm toán tuân

thủ, kiểm toán hoạt động trong việc quản lý, sử dụng ngân sách, tiền và tài sản

nhà nước của các tỉnh trực thuộc trung ương trên địa bàn khu vực theo sự phân

công của Tổng KTNN

2.1.2 Về chức năng, nhiệm vụ được giao

Về chức năng, KTNN KV IX là đơn vị trực thuộc Kiểm toán Nhà nước, giúp

Tổng Kiểm toán Nhà nước tổ chức thực hiện nhiệm vụ kiểm toán báo cáo quyết

toán ngân sách các tỉnh: Tiền Giang, Long An, Bến Tre, Trà Vinh, Vĩnh Long,

Đồng Tháp

Về nhiệm vụ, sau khi thành lập đến nay thì KTNN KV IX thực hiện các nhiệm

vụ sau:

- Thứ nhất, xây dựng kế hoạch kiểm toán hàng năm của đơn vị trình Tổng

Kiểm toán Nhà nước quyết định;

- Thứ hai, xét duyệt và chịu trách nhiệm trước Tổng Kiểm toán Nhà nước và

trước pháp luật về biên bản kiểm toán và báo cáo kiểm toán do các đoàn kiểm

toán thuộc đơn vị thực hiện trước khi trình Tổng Kiểm toán Nhà nước;

- Thứ ba, tổng hợp kết quả kiểm toán và kết quả thực hiện kiến nghị kiểm

toán của các đơn vị được kiểm toán hàng năm thuộc phạm vi kiểm toán của đơn

vị, báo cáo Tổng Kiểm toán Nhà nước;

- Thứ tư, tham gia với đơn vị được giao chủ trì và các đơn vị có liên quan

chuẩn bị ý kiến về dự toán ngân sách nhà nước;

- Cuối cùng là trong trường hợp đã thực hiện kiểm toán báo cáo quyết toán

ngân sách địa phương nhưng báo cáo quyết toán ngân sách chưa được Hội đồng

nhân dân phê chuẩn thì trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, Kiểm

toán Nhà nước khu vực IX phải tiếp tục làm rõ những vấn đề Hội đồng nhân dân

đề nghị để Tổng Kiểm toán Nhà nước gửi Hội đồng nhân dân quyết định (Trích

theo Quyết định số 1426/QĐ-KTNN ngày 12/12/2007)

2.1.3 Về đội ngũ KTV

Do đặc thù vùng đồng bằng sông Cửu Long hạn chế về nguồn nhân lực nên

KTNN KV IX còn gặp khó khăn trong công tác tuyển dụng cán bộ Nguồn cán

bộ từ các ngành và địa phương chuyển đến công tác chưa có kinh nghiệm trong

công tác kiểm toán Số lượng KTV có kinh nghiệm trong ngành kiểm toán

chiếm tỷ lệ thấp, trong khi số lượng KTV dự bị quá nhiều nên dẫn đến công tác

phân công lĩnh vực kiểm toán, bố trí nhân sự tham gia các Đoàn kiểm toán còn

gặp nhiều khó khăn Do đó, các Đoàn kiểm toán phải thường xuyên được tăng

cường nhân sự từ các KTNN chuyên ngành và KV trong ngành

2.1.4 Về tình hình hoạt động

Đến cuối năm 2010, đơn vị đã triển khai và hoàn thành 07 cuộc Kiểm toán

quản lý sử dụng ngân sách, tiền và tài sản Qua kiểm toán đã phát hiện được

nhiều tồn tại, sai phạm trong công tác quản lý ngân sách, tiền và tài sản nhà

nước của các đơn vị được kiểm toán Tổng hợp kết quả xử lý đến cuối năm 2010

là 329,7 tỷ đồng, trong đó tăng thu NSNN là 170,7 tỷ đồng; giảm chi NSNN là

76,2 tỷ đồng; kiến nghị các khoản xử lý tài chính khác 82,8 tỷ đồng Qua đó đã

giúp cho HĐND và UBND các tỉnh trong công tác quản lý, điều hành, sử dụng

ngân sách, tiền và tài sản của địa phương; góp phần thực hành tiết kiệm, chống

tham nhũng, thất thoát, lãng phí, phát hiện và ngăn chặn hành vi vi phạm pháp

luật, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, tiền và tài sản nhà nước

Kết quả tình hình thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán tại các tỉnh đến hết

năm 2010 như sau: tổng số kiến nghị thực hiện là 276,7 tỷ đồng đạt 84% tổng số

kiến nghị, trong đó kiến nghị tăng thu NSNN đã thực hiện 143,8 tỷ đồng, đạt tỷ

lệ 84%; kiến nghị giảm chi ngân sách đã thực hiện 68,7 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 90%;

kiến nghị xử lý tài chính khác đã thực hiện 64,2 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 77 %

2.2 Thực trạng công tác lập, trình duyệt và phát hành BCKT của KTNN

KV IX thời gian qua

2.2.1 Về số lượng và tiến độ thực hiện công tác lập, trình duyệt và phát hành

BCKT của đơn vị từ khi thành lập đến nay

Từ năm 2008 đến nay, KTNN KV IX đã triển khai và hoàn thành 07 cuộc

kiểm toán ngân sách, tiền và tài sản nhà nước của 6 tỉnh: Bến Tre (02 cuộc),

Vĩnh Long, Tiền Giang, Đồng Tháp, Trà Vinh, Long An Ngoài ra còn bố trí lực

lượng phối hợp với KTNN chuyên ngành VI kiểm toán BCTC năm 2009 của

Tập đoàn Bưu chính Viễn thông; phối hợp với Vụ Tổng hợp kiểm toán Chương

trình phát triển kinh tế - xã hội các xã đặc biệt khó khăn vùng đồng bào dân tộc

và miền núi năm 2009 Đã phát hành 07 BCKT đảm bảo yêu cầu về chất lượng;

tuy nhiên thời gian phát hành báo cáo của một số cuộc kiểm toán còn vượt quá

thời hạn quy định của Luật KTNN

Là đơn vị mới thành lập, đang trong quá trình hoàn thiện về tổ chức, nhân sự

còn thiếu và bất cập về cơ cấu nên số lượng cuộc kiểm toán thực hiện được còn

thấp, bình quân 03 cuộc/năm Về tổng thời gian thực hiện báo cáo bình quân là

67,2 ngày xấp xĩ bình quân của ngành nhưng chậm hơn so với quy định của Luật

KTNN Xét về chi tiết, thời gian thực hiện báo cáo phổ biến nhất là 50 ngày (03

cuộc/07 cuộc) chậm hơn so quy định là 05 ngày; có 01 BCKT có thời gian thực

hiện là 44 ngày, sớm hơn 01 ngày so với quy định; 02/07 cuộc có thời gian thực

hiện là 70 ngày Và đặc biệt 01 cuộc có thời gian thực hiện là 136 ngày do đơn

vị chậm hoàn thành Báo cáo quyết toán ngân sách năm Xét chi tiết từng giai

đoạn thực hiện thì thời gian Đoàn kiểm toán dự thảo BCKT trình xét duyệt bình

quân 11,7 ngày/20 ngày theo quy định; thời gian hoàn chỉnh sau thẩm định cấp

vụ và trình KTNN xét duyệt bình quân là 9,3 ngày/10 ngày theo quy định; thời

gian hoàn chỉnh sau khi KTNN xét duyệt đến khi phát hành bình quân là 47,7

ngày/15 ngày theo quy định, trong đó thời gian bình quân từ khi xét duyệt của

KTNN đến khi thông qua tại tỉnh là 16,4 ngày

2.2.2 Những kết quả đạt được thể hiện qua BCKT

Về tiến độ triển khai kế hoạch kiểm toán: tất cả các Đoàn kiểm toán đều kết

thúc kiểm toán tại đơn vị đúng thời gian quy định

Về chất lượng kiểm toán: được sự quan tâm lãnh, chỉ đạo của lãnh đạo

KTNN, lãnh đạo KTNN KV cùng sự cố gắng, nỗ lực của cán bộ, KTV, các

Đoàn kiểm toán đều hoàn thành tốt nhiệm vụ kiểm toán, đã phát hiện nhiều sai

phạm trong quản lý tài chính, ngân sách của các địa phương, đơn vị; kiến nghị

đề xuất các Bộ, ngành trung ương nghiên cứu xem xét cơ chế, chấn chỉnh để

tăng cường quản lý tài chính trong một số lĩnh vực về quản lý thuế, phát thanh

truyền hình và đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn địa phương nhằm tháo gỡ

những vướng mắc về cơ chế chính sách đang vướng mắc gây khó khăn cho địa

phương

Nhìn chung, các Đoàn kiểm toán đã thực hiện kiểm toán, lập biên bản kiểm

toán và tổng hợp vào BCKT các nội dung được ghi trong các quyết định kiểm

toán, hoàn thành các mục tiêu kiểm toán xác định trong kế hoạch kiểm toán đã

được KTNN phê duyệt và làm rõ các trọng yếu, trọng tâm kiểm toán đã xác định

trong kế hoạch kiểm toán chi tiết

Trong khâu trình duyệt, nhìn chung, các dự thảo BCKT đã có nhiều phát hiện

kiểm toán trong quản lý và điều hành ngân sách, các ý kiến đánh giá, nhận xét,

kết luận và kiến nghị kiểm toán phù hợp với các phát hiện kiểm toán, nội dung

đánh giá giữa các mục trong BCKT, giữa các nội dung và phụ biểu về cơ bản

đảm bảo tính lôgic, thống nhất về số liệu

Báo cáo đã phản ánh các mục tiêu và nội dung kiểm toán chủ yếu theo kế

hoạch kiểm toán đã được duyệt; phản ánh được thực tế hoạt động quản lý tài

chính, ngân sách và được sự thống nhất ghi nhận của chính quyền địa phương

khi thông qua dự thảo báo cáo cũng như đạt tỷ lệ thực hiện kiến nghị đạt khá cao

sau khi báo cáo được phát hành

2.2.2.1 Theo các khâu thực hiện

Về cơ bản, các dự thảo BCKT đã tuân thủ theo kết cấu, nội dung quy định tại

Quyết định số 02/2007/QĐ-KTNN ngày 26/6/2007 của Tổng KTNN về ban

hành hệ thống mẫu biểu hồ sơ kiểm toán

Trong khõu dự thảo, cỏc Đoàn kiểm toỏn đó hoàn thành dự thảo BCKT và

trỡnh hội đồng thẩm định cấp vụ xột duyệt đảm bảo đỳng mẫu biểu, thời gian

theo quy định hiện hành của KTNN (thụng qua cỏc bỏo cỏo thẩm định của cỏc

vụ chức năng thuộc KTNN) Cụ thể về thời gian tổng hợp dự thảo và trỡnh hội

đồng thẩm định cấp vụ xột duyệt của 07 Đoàn kiểm toỏn do đơn vị thực hiện

bỡnh quõn là 11,7 ngày so với thời gian quy định là 20 ngày Cụ thể, trong năm

2010 thời gian tổng hợp của Đoàn kiểm toỏn tỉnh Bến Tre là 07 ngày/20 ngày,

Đoàn kiểm toỏn tỉnh Trà Vinh là 23 ngày/20 ngày và Đoàn kiểm toỏn tỉnh Đồng

Thỏp là 13 ngày/20 ngày

Trong khõu trỡnh duyệt, cỏc vụ chức năng thuộc KTNN tổ chức thẩm định Dự

thảo BCKT đó được điều chỉnh theo ý kiến thẩm định của hội đồng thẩm định

cấp vụ theo đỳng quy định Trờn cơ sở tiếp thu ý kiến thẩm định của cỏc vụ chức

năng, KTNN KV tổ chức thụng qua Dự thảo BCKT với địa phương, tiếp thu ý

kiến của địa phương và ý kiến kết luận của lónh đạo KTNN, hoàn chỉnh và trỡnh

phỏt hành theo đỳng quy định

Qua cỏc bỏo cỏo kiểm tra của đơn vị đối với hoạt động của cỏc Đoàn kiểm

toỏn cho thấy cỏc Đoàn kiểm toỏn đó tuõn thủ nghiờm cỏc quy định tại Quyết

định số 04/2007/QĐ-KTNN ngày 02/8/2007 của Tổng KTNN ban hành quy

trỡnh kiểm toỏn; tuõn thủ cỏc quy định tại Quyết định số 556/QĐ-KTNN ngày

11/7/2006 và Quyết định số 05/2009/QĐ-KTNN ngày 05/10/2009 của Tổng

KTNN ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Đoàn KTNN

a Khõu lập Dự thảo BCKT

Tổ soạn thảo thu nhận và kiểm tra các biên bản kiểm toán, bằng chứng kiểm

toán, tổng hợp những số liệu kiểm toán, tình hình và những thông tin thu đ−ợc về

đối t−ợng kiểm toán

Tổ soạn thảo tiến hành lập dự thảo BCKT theo mẫu biểu quy định, giao nhiệm

vụ cho các thành viên theo từng nội dung, từng lĩnh vực và chuyên đề theo từng

phần trong dự thảo BCKT Sau đó tổng hợp lại để hoàn chỉnh dự thảo BCKT

Trưởng đoàn kiểm toán có trách nhiệm lấy ý kiến các thành viên trong đoàn

kiểm toán về dự thảo BCKT Chậm nhất là 15 ngày, kể từ ngày đoàn kiểm toán

kết thúc kiểm toán tại đơn vị được kiểm toán, Trưởng đoàn kiểm toán phải hoàn

thành dự thảo BCKT gửi Kiểm toán trưởng

Dự thảo BCKT được thông qua với hội đồng thẩm định cấp vụ, bao gồm:

Kiểm toán trưởng, các Phó kiểm toán trưởng trong các đơn vị, lãnh đạo đoàn

kiểm toán, tổ soạn thảo báo cáo, tổ trưởng các tổ kiểm toán Trong trường hợp

cần thiết, Kiểm toán trưởng mời thêm các kiểm toán viên khác

Dự thảo BCKT sau khi đã thẩm định được gửi về Vụ Tổng hợp, Vụ Pháp chế

và Văn phòng KTNN để đăng ký xét duyệt

Sau khi dự thảo BCKT được xét duyệt, đoàn kiểm toán tiến hành gửi cho đơn

vị được kiểm toán để lấy ý kiến tham khảo

Mặc dự trình tự các bước và nội dung công việc của từng bước được quy định

tương đối rõ ràng, cụ thể và hợp lý Tuy nhiên, trong thực tế các đoàn kiểm toán

chưa áp dụng đầy đủ dẫn đến tình trạng BCKT chưa đảm bảo chất lượng về cả

thể thức, nội dung và thời gian lập báo cáo Do Trưởng đoàn kiểm toán chưa

quan tõm đỳng mức đến việc lập đề cương để định hướng cho kiểm toán viên lập

dự thảo báo cáo hoặc việc kiểm tra dự thảo sau khi lập và trước khi thẩm định;

tình trạng này dẫn đến kết quả là báo cáo phản ánh không đầy đủ tình hình kết

quả kiểm toán tại các đơn vị cấp dưới Chỉ phản ánh đầy đủ các hiện tượng sai

phạm, chỉ phản ánh tình hình, hiện tượng, không phân tích đánh giá được bản

chất của sự việc hay chỉ lập đề cương một cách khái quát, không đi vào chi tiết

các vấn đề, phân công mỗi người viết một phần báo cáo Do đó, BCKT chưa

phản ánh được đầy đủ, súc tích các sự việc xảy ra để quy về một mối, dẫn đến

phản ánh trùng lặp, tản mạn, dài dòng, BCKT thiếu logic và thống nhất từ đầu

đến cuối Vì vậy, BCKT không đảm bảo chất lượng, không phản ánh đúng thực

trạng về quản lý, sử dụng kinh phí, tài sản, nguồn vốn của Nhà nước tại các đơn

vị được kiểm toán… Ngay từ khi tiến hành cuộc kiểm toán, trong quá trình chỉ

đạo thực hiện kế hoạch kiểm toán đã được Tổng KTNN phê duyệt, trong kế

Vì vậy phải hình thành ngay đề cương khái quát của BCKT theo mẫu BCKT mà

Tổng Kiểm toán đã quy định cho cuộc kiểm toán và trong quá trình chỉ đạo kiểm

toán, trưởng đoàn kiểm toán đã phải lập, chỉnh sửa để hoàn thành một dự thảo

BCKT chi tiết, hoàn chỉnh, phù hợp với tình hình hoạt động của đơn vị được

kiểm toán vi chỉ có Trưởng đoàn kiểm toán mới có được những thông tin đầy đủ,

toàn diện và hệ thống nhất về đơn vị được kiểm toán

Trình độ, năng lực tổng hợp, phân tích và khả năng chuyên môn theo chuyên

ngành của kiểm toán viờn còn hạn chế

Việc tổng hợp số liệu,tình hình thông tin của các biên bản kiểm toán chưa

bám sát vào đề cương báo cáo và chưa chú ý đến mối quan hệ giữa các số liệu

chi tiết trong hệ thống số liệu tổng hợp

Người tổ trưởng được phân công soạn thảo văn báo cáo không được tham dự

toàn bộ các cuộc kết luận kiểm toán ở các tổ kiểm toán mà chỉ căn cứ vào các

biên bản kiểm toán để tổng hợp, do vậy nhiều khi không nắm được đầy đủ tình

hình một cách chủ động

Các biên bản kiểm toán được lập chưa thống nhất về nội dung, về kết cấu và

chưa thật phù hợp với nội dung, kết cấu của mẫu báo cáo chung Nội dung chi

tiết của mẫu biên bản chưa được lập thống nhất giữa các tổ, nhất là nội dung của

bản báo cáo còn tản mạn chưa có các chỉ tiêu đồng nhất để phản ánh cùng một

hiện tượng, dẫn đến tình trạng phổ biến là chỉ phản ánh số liệu mà thiếu hẳn

đánh giá, phân tích, nhận xét hoặc chỉ phân tích đánh giá nhận xét mà không có

số liệu chứng minh

b Khõu trỡnh duyệt Dự thảo BCKT

Tại cuộc họp xột duyệt BCKT dưới sự chủ trỡ của lónh đạo KTNN, Kiểm toán

trưởng hoặc trưởng đoàn kiểm toán trình bày tóm tắt việc thực hiện kế hoạch kiểm

toán đã được phê duyệt và những vấn đề cần xin ý kiến lãnh đạo KTNN, đại diện

Vụ Tổng hợp và Vụ Pháp chế trình bày kết quả thẩm định BCKT, các thành viên

trong cuộc họp xét duyệt thảo luận các vấn đề được nêu trong báo cáo thẩm định

của các đơn vị tham mưu Sau đó, Kiểm toán trưởng hoặc Trưởng đoàn kiểm toán

nêu ý kiến giải trình và ý kiến tiếp thu về các vấn đề do các đơn vị thẩm định đề

nghị và ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo KTNN và cuối cùng lãnh đạo KTNN kết luận,

ý kiến kết luận của lãnh đạo KTNN là ý kiến kết luận cuối cùng

Trưởng Đoàn kiểm toán chỉ đạo tổ soạn thảo hoàn chỉnh dự thảo BCKT theo ý

kiến kết luận của lãnh đạo KTNN, giải trình bằng văn bản những nội dung không

tiếp thu trong báo cáo thẩm định của các đơn vị chức năng theo kết luận của lãnh

đạo KTNN

Đến đõy kết thỳc giai đoạn lập BCKT và xột duyệt BCKT để tổ chức thụng

qua BCKT đối với đơn vị được kiểm toỏn

c Khõu thụng qua Dự thảo BCKT với địa phương được kiểm toỏn

Sau khi lãnh đạo KTNN xét duyệt BCKT, lãnh đạo KTNN KV IX chỉ đạo

đoàn kiểm toán, chỉnh lý hoàn chỉnh BCKT lần cuối trinh lên Tổng KTNN để

xin thông qua với đơn vị được kiểm toán Được sự đồng ý của Tổng KTNN, lãnh

đạo của KTNN KV IX phối hợp với đơn vị được kiểm toán tổ chức hội nghị để

công bố chính thức kết luận của KTNN về BCTC của đơn vị được kiểm toán

Thành phần tham dự cuộc họp thông báo kết quả kiểm toán về phớa KTNN do

Tổng KTNN quy định, chủ yếu là lónh đạo KTNN, lónh đạo KTNN KV, lónh

đạo đoàn kiểm toán và một số tổ trưởng tổ kiểm toán (nếu cần thiết); về phớa đơn

vị được kiểm toỏn bao gồm thủ trưởng cơ quan (Chủ tịch hoặc Phú Chủ tịch

UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương) và các cơ quan tổng hợp giúp

việc chịu trách nhiệm về quản lý, điều hành kế toán - tài chính của đơn vị

Đơn vị được kiểm toán có quyền tham gia ý kiến đối với BCKT do cơ quan

KTNN công bố và đưa ra ý kiến chấp nhận và không chấp nhận đối với các nhận

xét, đánh giá, kiến nghị, của KTNN

Tại cuộc họp lãnh đạo KTNN chủ trì đưa ra ý kiến kết luận cuối cùng có tính

chất khẳng định

Căn cứ vào kết luận của KTNN, kiểm toán trưởng KTNN KV IX chỉ đạo đoàn

kiểm toán chỉnh sửa BCKT để lãnh đạo KTNN ký, ban hành chính thức gửi các

d Khõu phỏt hành Dự thảo BCKT

BCKT sau khi hoàn thiện được Trưởng Đoàn kiểm toán ký và ghi rõ họ tên;

Kiểm toán trưởng KTNN khu vực IX được Tổng KTNN ủy quyền ký BCKT

BCKT trước hết được gửi đơn vị được kiểm toán và cấp trên của đơn vị được

kiểm toán nhằm chính thức thông báo kết quả kiểm toán để đơn vị được kiểm

toán và cấp trên của họ xem xét chỉ đạo sửa chữa, khắc phục những sai sót, yếu

kém trong chỉ đạo, điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh và trong công tác

quản lý tài chính - ngân sách, trong quản lý và sử dụng kinh phí cho các dự án

trọng điểm quốc gia

Theo quy định, thời gian gửi BCKT cho đơn vị được kiểm toán và các đơn vị

có liên quan chậm nhất là 45 ngày, trường hợp đặc biệt không quá 60 ngày (nếu

có lý do khách quan và được lãnh đạo KTNN cho phép) kể từ ngày kết thúc kiểm

toán tại đơn vị được kiểm toán Tuy nhiờn, do những hạn chế trong cỏc khõu lập,

trỡnh duyệt BCKT, thời gian bỡnh quõn KTNN KV IX gửi BCKT cho đơn vị được

kiểm toỏn là 50 ngày

2.2.2.2 Theo từng cấp thực hiện

Về cơ bản, cỏc dự thảo BCKT đó tuõn thủ theo kết cấu, nội dung quy định tại

Quyết định số 02/2007/QĐ-KTNN ngày 26/6/2007 của Tổng KTNN về ban

hành hệ thống mẫu biểu hồ sơ kiểm toỏn

Trong khõu dự thảo, cỏc Đoàn kiểm toỏn đó hoàn thành dự thảo BCKT và

trỡnh hội đồng thẩm định cấp vụ xột duyệt đảm bảo đỳng mẫu biểu, thời gian

theo quy định hiện hành của KTNN (thụng qua cỏc bỏo cỏo thẩm định của cỏc

vụ chức năng thuộc KTNN) Cụ thể về thời gian tổng hợp dự thảo và trỡnh hội

đồng thẩm định cấp vụ xột duyệt của 07 Đoàn kiểm toỏn do đơn vị thực hiện

bỡnh quõn là 11,7 ngày so với thời gian quy định là 20 ngày Cụ thể, trong năm

2010, thời gian tổng hợp của Đoàn kiểm toỏn tỉnh Bến Tre là 07 ngày/20 ngày,

Đoàn kiểm toỏn tỉnh Trà Vinh là 23 ngày/20 ngày và Đoàn kiểm toỏn tỉnh Đồng

Thỏp là 13 ngày/20 ngày

Trong khâu trình duyệt, các vụ chức năng thuộc KTNN tổ chức thẩm định Dự

thảo BCKT đã được điều chỉnh theo ý kiến thẩm định của hội đồng thẩm định

cấp vụ theo đúng quy định Trên cơ sở tiếp thu ý kiến thẩm định của các vụ chức

năng, KTNN KV tổ chức thông qua Dự thảo BCKT với địa phương, tiếp thu ý

kiến của địa phương và ý kiến kết luận của lãnh đạo KTNN, hoàn chỉnh và trình

phát hành theo đúng quy định

Qua các báo cáo kiểm tra của đơn vị đối với hoạt động của các Đoàn kiểm

toán cho thấy các Đoàn kiểm toán đã tuân thủ nghiêm các quy định tại Quyết

định số 04/2007/QĐ-KTNN ngày 02/8/2007 của Tổng KTNN ban hành quy

trình kiểm toán; tuân thủ các quy định tại Quyết định số 556/QĐ-KTNN ngày

11/7/2006 và Quyết định số 05/2009/QĐ-KTNN ngày 05/10/2009 của Tổng

KTNN ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Đoàn KTNN

2.2.3 Những hạn chế, thiếu sót trong quá trình lập, trình duyệt và phát hành

BCKT

Sự đồng thuận của địa phương, đơn vị được kiểm toán và tính khả thi của các

kiến nghị trong các BCKT trong tất cả các khâu từ tổng hợp dự thảo, trình duyệt,

thông qua tại địa phương và phát hành BCKT có thể xem xét thông qua kết quả

thực hiện kiến nghị kiểm toán của các địa phương, đơn vị được kiểm toán Kết

quả thực hiện kiến nghị kiểm toán của 07 BCKT trong thời gian qua do KTNN

KV IX thực hiện đạt khá: 276,7 tỷ đồng đạt 84% tổng số kiến nghị cao hơn bình

quân của toàn ngành

2.2.3.1 Đánh giá theo từng khâu thực hiện

a Khâu lập Dự thảo BCKT

Sau hơn 3 năm thành lập, công tác lập BCKT tại KTNN KV IX cơ bản đã đáp

ứng được yêu cầu về thời gian, nội dung và chất lượng báo cáo Tuy nhiên, nếu

so sánh với các KTNN chuyên ngành và khu vực trong ngành thì công tác lập

BCKT tại KTNN KV IX còn hạn chế, thiếu sót như sau:

- Số lượng KTV có kinh nghiệm trong công tác kiểm toán chiếm ¼ trên tổng

số biên chế hiện có (còn lại ¾ là số lượng KTV dự bị mới vào công tác trong

ngành) Ngoài ra, KTV cũng chưa có nhiều kinh nghiệm trong công tác kiểm

toán tổng hợp và biên tập dự thảo BCKT làm ảnh hưởng đến việc phát hành

BCKT còn chậm so với thời gian quy định Bên cạnh đó, công tác thẩm định dự

thảo BCKT của Hội đồng cấp vụ và xét duyệt dự thảo BCKT còn hạn chế

Nguyên nhân là do Đoàn kiểm toán lập dự thảo BCKT chưa hoàn chỉnh và gửi

dự thảo BCKT cho Hội đồng thẩm định trong thời gian quá ngắn nên ảnh hưởng

đến công việc thẩm định

- Các Tổ trưởng chuyển tập tin kết quả kiểm toán không đúng theo phông,

cỡ chữ quy định, ghi chép kết quả kiểm toán không theo đúng mẫu BCKT nên

Tổ biên tập phải mất nhiều thời gian chỉnh sửa và bổ sung

- Tài liệu tập tin kết quả kiểm toán của các Tổ kiểm toán chỉ là những Biên

bản kiểm toán, chưa có phần tóm tắt nội dung, nên Tổ soạn thảo sẽ phải đọc lại

toàn bộ các Biên bản để nắm được nội dung, tình hình trong các Biên bản này

rồi mới đưa vào BCKT của Tỉnh, công việc này mất rất nhiều thời gian và đôi

khi Tổ soạn thảo chưa hiểu đúng nội dung cốt lỗi của vấn đề được trình bày

trong Biên bản kiểm toán Thực trạng vừa viết vừa đọc biên bản, vừa thu nhận

tài liệu này đang gây cản trở, ảnh hưởng nhiều đến thời gian và chất lượng của

việc lập BCKT

- Bên cạnh đó, do thiếu kinh nghiệm trong công tác tổng hợp, các KTV còn

lúng túng, gặp nhiều khó khăn trong công tác này, và nhiều khi các thành viên

trong Tổ soạn thảo lại được phân tổng hợp không đúng chuyên môn càng gây ra

khó khăn trong công tác này

- KTNN KV IX chưa chú trọng việc thông qua và lấy ý kiến về dự thảo

BCKT với các tất cả thành viên của Đoàn kiểm toán, mà khi Tổ soạn thảo hoàn

thành Dự thảo BCKT sẽ được trình trực tiếp lên Hội đồng thẩm định cấp vụ Các

KTV chưa xem đây là trách nhiệm và nghĩa vụ đóng góp ý kiến vào báo cáo, cứ

kết thúc cuộc kiểm toán là hoàn thành nhiệm vụ còn việc lập báo cáo kết quả

kiểm toán là trách nhiệm của lãnh đạo đoàn KTNN chuyên nghành (khu vực)

- Nội dung BCKT chưa đầy đủ so với Kế hoạch kiểm toán tổng thể được

duyệt, phổ biến là các nội dung về đánh giá việc thực hiện các giải pháp điều hành

kinh tế vĩ mô, an sinh xã hội của Chính phủ và các Nghị quyết của Quốc hội

- Chất lượng BCKT chưa cao, còn nhiều hạn chế như: báo cáo còn dài, diễn

đạt chưa rõ ý và xúc tích, chưa đi vào trọng tâm trọng điểm của Kế hoạch kiểm

toán tổng thể được duyệt, còn một số sai sót trong lỗi chính tả, phông chữ, lỗi

viết hoa, số thứ tự các điểm mục trong dự thảo BCKT, số liệu phản ánh trên các

phụ biểu chưa có sự thống nhất với diễn giải lời văn trên dự thảo BCKT, chưa

phản ánh hết số liệu vào phụ biểu theo quy định

- Mục tiêu, nội dung kiểm toán: qua các báo cáo thẩm định của Hội đồng

thẩm định cấp vụ cho thấy trong quá trình tổng hợp dự thảo BCKT còn phát sinh

một số hạn chế như chưa thể hiện đầy đủ nội dung kiểm toán chủ yếu theo

hướng dẫn của KTNN, cụ thể: tại Dự thảo BCKT năm 2009 của tỉnh Bến Tre

chưa có những đánh giá về nội dung “Tình hình kết quả và hiệu quả thực hiện

chính sách hỗ trợ lãi suất (theo yêu cầu tại công văn số 453/KTNN-TH ngày

11/5/2010”, “Tình hình kết quả, hiệu lực, hiệu quả việc thực hiện các giải pháp

về thuế nhằm kích cầu đầu tư và tiêu dùng ngăn chặn suy giảm kinh tế tại công

văn số 471/KTNN-CN II của KTNN về việc phối hợp thực hiện kiểm toán

Chuyên đề công tác quản lý thu thuế”; tại Dự thảo BCKT năm 2009 của tỉnh Trà

Vinh chưa có những đánh giá về nội dung thực hiện 5 nhóm giải pháp theo Nghị

quyết số 30/2008/NQ-CP của Chính phủ và nội dung đánh giá công tác kiểm

soát vốn đầu tư XDCB tại Kho bạc được xác định trong Kế hoạch kiểm toán,

chưa đánh giá được nguyên nhân các khoản thu đạt cao và không đạt dự toán,

nhất là các khoản chi quản lý hành chính, nhà nước, đảng, đoàn thể trong việc

thực hiện tiết kiệm 10% Hạn chế còn thể hiện trong Dự thảo BCKT năm 2009

của tỉnh Long An qua một số nội dung kiểm toán được đánh giá nhưng chưa

thu tiền thuê đất; thể hiện số liệu thống kê nhưng chưa có nhận xét, đánh giá về

tình hình quản lý về miễn, giảm thuế khu vực kinh tế cá thể Ngoài ra, về nội

dung các dự thảo BCKT còn phát sinh hạn chế trong việc chưa thống nhất hợp

lý giữa kết quả kiểm toán được thể hiện với nhận xét, đánh giá có liên quan; số

liệu viện dẫn trên dự thảo BCKT chưa phù hợp thống nhất với số liệu liên quan

thể hiện trên các phụ biểu

Hạn chế trong khâu dự thảo BCKT còn được phát hiện qua báo cáo thẩm định

của các vụ chức năng thuộc KTNN Cụ thể, một số nội dung kiểm toán được xác

định trong kế hoạch kiểm toán chưa được thể hiện trong dự thảo BCKT mà hội

đồng thẩm định cấp vụ chưa đề cập đến Như tại DT BCKT năm 2009 tỉnh Bến

Tre chưa đánh giá tính kinh tế, hiệu quả quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước

của doanh nghiệp nhà nước; kiểm tra việc thực hiện rà soát, sắp xếp, điều chỉnh

lại vốn đầu tư theo Nghị quyết số 10/2008/NQ-CP ngày 17/4/2008 và QĐ số

390/QĐ-TTg ngày 17/4/2008 của Thủ tướng Chính phủ; kiểm tra việc xử lý các

khoản thu - chi trên tài khoản tạm thu, tạm giữ và nguyên nhân chưa nộp NSNN

các khoản đã quá hạn nộp tại cơ quan thuế Tại dự thảo BCKT năm 2009 tỉnh Trà

Vinh chưa đánh giá hoặc đánh giá chưa đầy đủ một số nội dung đã xác định trong

Kế hoạch kiểm toán như: việc ban hành các văn bản quy định về công tác thu

thuế, việc tạo nguồn để thực hiện tạo nguồn cải cách tiền lương; chi dự phòng, các

khoản chi hỗ trợ, số tăng thu, số thưởng vượt thu; tình hình thực hiện các dự án

đầu tư từ vốn trái phiếu chính phủ, chi từ nguồn thu xổ số kiến thiết; đánh giá tính

kinh tế hiệu quả trong việc quản lý sử dụng ngân sách, tiền và tài sản Nhà nước;

tình hình quản lý tài sản nhà nước, hỗ trợ lãi suất tại các doanh nghiệp, nợ đọng

XDCB; Tại dự thảo BCKT năm 2009 của tỉnh Bến Tre việc thể hiện số liệu các

kiến nghị xử lý vào các phụ biểu chưa phù hợp về tính chất theo hướng dẫn tại

QĐ số 02/2007/QĐ-KTNN và Công văn số 427/KTNN-TH của KTNN, chưa ghi

chú nội dung các khoản thu khác trong phụ biểu để thuận lợi trong việc tổng hợp,

chưa ghi chú rõ nguyên nhân sai phạm đối với một số kiến nghị

Ngoài ra, qua kiểm tra thực hiện kiến nghị kiểm toán của các địa phương

được kiểm toán thời gian qua đối với 07 BCKT do đơn vị thực hiện cho thấy

một số hạn chế trong khâu tổng hợp dự thảo BCKT như: việc tổng hợp thừa

hoặc thiếu kết quả kiểm toán được thể hiện trong các biên bản kiểm toán vào

BCKT (tại BCKT năm 2008 của tỉnh Vĩnh Long thiếu 1,7 tỷ đồng, thừa 6,1 triệu

đồng; tại BCKT năm 2008 của tỉnh Đồng Tháp thừa 94,8 triệu đồng); tổng hợp

kết quả do đơn vị khác thực hiện vào kiến nghị kiểm toán (BCKT năm 2008 của

tỉnh Đồng Tháp 52 triệu đồng); tổng hợp kiến nghị ghi thu ghi chi nhưng chưa

đầy đủ bằng chứng phải điều chỉnh giảm trong BCKT năm 2008 của tỉnh Đồng

Tháp 17 triệu đồng

Tính khả thi của các kiến nghị trong BCKT: trong khâu dự thảo BCKT một

số nội dung chưa mang tính khả thi cao như kiến nghị đối với Bộ Giáo dục và

Đào tạo thể hiện còn chung chung, chưa rõ ý, tổng hợp kiến nghị thu hồi tạm

ứng vào các khoản xử lý tài chính khác sẽ có nhiều khó khăn và chậm trong thực

hiện kiến nghị (dự thảo BCKT năm 2009 của tỉnh Bến Tre); kiến nghị thu hồi

chi phí ban quản lý dự án và chi phí khác nhưng chưa có thể hiện nội dung đánh

giá, nhận xét trong dự thảo BCKT năm 2009 của tỉnh Trà Vinh

Qua thẩm định của các vụ chức năng thuộc KTNN cho thấy trong quá trình

tổng hợp dự thảo BCKT còn một số nội dung kết luận và kiến nghị chưa được

nêu đầy đủ, thống nhất hợp lý những cơ sở pháp lý trong phần kết quả kiểm toán

hoặc nhận xét, đánh giá mang tính chủ quan thiếu bằng chứng, số liệu chứng

minh cụ thể Ngược lại một số phát hiện kiểm toán đã được nêu trong phần kết

quả kiểm toán nhưng chưa có nội dung kết luận và kiến nghị (tại dự thảo BCKT

năm 2009 của tỉnh Bến Tre, Trà Vinh và Long An)

b Khâu trình Dự thảo duyệt BCKT

Do công tác lập BCKT còn chậm nên gửi dự thảo BCKT trình KTNN xét

duyệt có lúc vượt quá thời gian quy định

Do Trưởng đoàn chưa quan tâm đúng mức đến công tác biên tập, kiểm tra

tổng thể kết quả kiểm toán nên khi trình KTNN xét duyệt BCKT, công tác hoàn

thiện BCKT chưa đạt yêu cầu của Vụ Tổng hợp và Pháp chế và phải chỉnh sửa

nhiều lần

c Khâu thông qua BCKT với địa phương được kiểm toán

Sau khi hoàn thiện BCKT theo Báo cáo thẩm định của Vụ Tổng hợp, Vụ Pháp

chế, dự thảo BCKT được gửi cho địa phương được kiểm toán Nhưng tại một số

cuộc kiểm toán, địa phương phản hồi chậm và còn giải trình nhiều nên ảnh

hưởng đến tiến độ

Về tính khả thi của các kiến nghị trong BCKT: hạn chế về tính khả thi của các

kiến nghị trong khâu này là kiến nghị liên quan đến chế độ, chính sách chi cho

con người do địa phương vận dụng sai theo hướng mở rộng so với quy định

chung và nhiều người có liên quan đến lợi ích Do đó, khi thông qua dự thảo

BCKT, chính quyền địa phương có giải trình tình hình quản lý thực tế và đề

nghị không kiến nghị xử lý những nội dung trên Ví dụ như việc UBND tỉnh

Long An có giải trình tình hình quản lý thực tế và kiến nghị KTNN không đề

nghị hủy bỏ các quy định về chế độ đi học cho cán bộ, công chức, viên chức

(nội dung hỗ trợ cho CBCC là nữ đi học) tại Quyết định số 23/2007/QĐ-UBND

ngày 25/6/2007 của UBND tỉnh Long An về việc sửa đổi, bổ sung chế độ đi học

cho cán bộ, công chức, viên chức nhưng không phù hợp quy định tại điểm b,

mục 1, Phần II Thông tư số 51/2008/TT-BTC ngày 16/6/2008 của Bộ Tài chính

về việc hướng dẫn quản lý và sử dụng kinh phí đào tạo bồi dưỡng cán bộ, công

chức nhà nước; Quy định giảm 50% học phí cho các học sinh là con của các cặp

vợ chồng được Chi cục Dân số và Kế hoạch hóa gia đình cấp chứng nhận thôi đẻ

hẳn theo hướng dẫn số 1793/LS-SGDĐT-STC ngày 07/11/2008 của liên Sở

Giáo dục và Đào tạo, Sở Tài chính căn cứ vào điểm 3, Điều 1 Quyết định số

56/2006/QĐ-UBND ngày 10/11/2006 về mức thu học phí hàng năm giai đoạn

2006-2010 chưa phù hợp với quy định tại Nghị định 75/NĐ-CP ngày 02/8/2006

của Chính phủ; Quy định cho bảo lưu phụ cấp ưu đãi 01 năm đối với giáo viên,