Quan điểm xuyên suốt trong tư tưởng của Người đối với các dân tộc thiểu số được thể hiện nhất quán trong những chính sách của Đảng và Nhà nước ta mà nhiều lần Người nhấn mạnh là ''Trong
Trang 1BÀI DỰ THI TÌM HIỂU
“BÁC HỒ VỚI CÁC DÂN TỘC THIỂU SỐ - CÁC DÂN TỘC THIỂU SỐ VỚI BÁC
HỒ KÍNH YÊU”
Họ và Tên :
Chức vụ:
Đơn vị công tác:
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, đồng bào Kinh và đồng bào các dân tộc thiểu số "đều
là con cháu Việt Nam, đều là anh em ruột thịt Chúng ta sống chết có nhau, sướng khổ cùng nhau, no đói giúp nhau Giang sơn và Chính phủ là giang sơn và Chính phủ chung của chúng ta Vậy nên tất cả dân tộc chúng ta phải đoàn kết chặt chẽ để giữ gìn nước non
ta, để ủng hộ Chính phủ ta Chúng ta phải thương yêu nhau, phải kính trọng nhau, phải giúp đỡ nhau để mưu hạnh phúc chung của chúng ta và con cháu chúng ta Sông có thể
Trang 2cạn, núi có thể mòn, nhưng lòng đoàn kết của chúng ta không bao giờ giảm bớt Chúng ta quyết góp chung lực lượng lại để giữ vững quyền tự do, độc lập của chúng ta" (Hồ Chí Minh: Toàn tập, t4, tr217-218)
Chủ tịch Hồ Chí Minh là hiện thân và là tấm gương tiêu biểu nhất của khối đoàn kết toàn dân tộc, đoàn kết và giúp đỡ đồng bào các dân tộc thiểu số trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Quan điểm xuyên suốt trong tư tưởng của Người đối với các dân tộc thiểu số được thể hiện nhất quán trong những chính sách của Đảng và Nhà nước ta mà nhiều lần Người nhấn mạnh là ''Trong chính sách đó có hai điều quan trọng nhất là: Đoàn kết các dân tộc và nâng cao đời sống của đồng bào" (Hồ Chí Minh: Toàn tập, t10, tr608) Suốt mấy mươi năm trên cương vị lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cùng Trung ương Đảng và Chính phủ xây dựng và chỉ đạo thực hiện các chính sách đối với đồng bào các dân tộc thiểu số, cho nên đã phát huy lòng yêu nước, động viên sức người, sức của cho kháng chiến và kiến quốc, phát triển kinh tế, văn hóa, từng bước nâng cao đời sống đồng bào Có thể nói, đối với đồng bào các dân tộc thiểu số, Bác Hồ luôn dành tình cảm và sự quan tâm đặc biệt Người coi trọng công tác dân vận đồng bào, từ việc tuyên truyền đến giáo dục, giúp đỡ đồng bào các dân tộc thiểu số để đồng bào có được ý thức đoàn kết và bình đẳng dân tộc, làm cho đồng bào hiểu được sự cần thiết phải xóa bỏ các thành kiến dân tộc, khắc phục những tập tục lạc hậu, chăm lo phát triển sản xuất để từng bước đưa đời sống đồng bào các dân tộc thoát khỏi đói, nghèo Khi tiến hành công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền bắc, tháng 10-1961, nói chuyện tại Hội nghị tổng kết cuộc vận động hợp tác xã nông nghiệp ở miền núi, Chủ tịch
Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh ba vấn đề đối với đồng bào các dân tộc thiểu số:
1-Phải tăng cường đoàn kết dân tộc Đây là một công tác rất quan trọng, có nội dung mới và rộng hơn Các dân tộc miền núi đoàn kết chặt chẽ, các dân tộc thiểu số đoàn kết với dân tộc đa số
2-Phải chú trọng đào tạo, bồi dưỡng, cất nhắc cán bộ miền núi Cố nhiên cán bộ người Kinh phải giúp đỡ anh em cán bộ địa phương, nhưng phải làm sao cho cán bộ địa phương tiến bộ, để anh em tự quản lý lấy công việc ở địa phương chứ không phải là bao biện làm thay
Trang 33-Tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm, làm cho đời sống đồng bào địa phương ngày càng khá hơn, cả về vật chất và tinh thần (Xem Hồ Chí Minh, Toàn tập, t9, tr181-182) Có thể nhận thấy rằng, Bác Hồ đã xác định rõ những chủ trương và các nhiệm vụ cho công tác vận động đồng bào các dân tộc thiểu số trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước, mà mục đích cao nhất là chăm lo cho đời sống đồng bào các dân tộc thiểu số "ngày càng khá hơn"
Quan điểm và tình cảm của Người với đồng bào các dân tộc, cũng như đối với nhân dân lao động thật vô cùng sâu nặng Đó là sự kết tinh và thấm đượm tình thương yêu, kính trọng, biết ơn của Bác đối với nhân dân mà cuộc đời Bác từng trải nghiệm và sự nghiệp Người gây dựng Chính vì thế, trước lúc đi xa, trong Di chúc Người viết: Nhân dân lao động ta ở miền xuôi cũng như ở miền núi, đã bao đời chịu đựng gian khổ, bị chế độ phong kiến và thực dân áp bức, bóc lột, lại kinh qua nhiều năm chiến tranh
Tuy vậy, nhân dân ta rất anh hùng, dũng cảm, hăng hái, cần cù Từ ngày có Đảng, nhân dân ta luôn luôn đi theo Đảng, rất trung thành với Đảng
Người căn dặn Đảng ta nhiều việc sau khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước thắng lợi, song công việc mà Bác đặc biệt quan tâm là: Đảng cần có kế hoạch thật tốt để phát triển kinh tế và văn hóa, nhằm không ngừng nâng cao đời sống của nhân dân
34 năm kể từ khi đất nước thống nhất, Đảng và Nhà nước ta xây dựng và triển khai nhiều chương trình và kế hoạch phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội để không ngừng nâng cao đời sống nhân dân Đối với miền núi, vùng có đông đồng bào dân tộc ít người sinh sống thì Đảng và Nhà nước ta có những chương trình đặc biệt để phát triển kinh tế, giữ gìn
và phát triển bản sắc văn hóa, chính sách xã hội Trong hơn 20 năm đổi mới, với những chiến lược và kế hoạch kinh tế-xã hội, Đảng và Nhà nước đã chỉ đạo thực hiện rất nhiều chương trình để phát triển toàn diện các địa bàn miền núi, miền biển là nơi có nhiều các dân tộc thiểu số Từ Đại hội VIII của Đảng, Chương trình về xóa đói, giảm nghèo đã được triển khai trên toàn quốc, trong đó tập trung rất lớn cho các tỉnh miền núi và ven biển Đặc biệt, Chính phủ đã xây dựng và triển khai hai chương trình 133 và 135 với hàng loạt các kế hoạch về định canh, định cư và kinh tế mới, phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế-xã hội, khuyến nông-lâm-ngư để trợ giúp đồng bào các dân tộc ít người ở các vùng đặc biệt khó khăn
Trang 4Với sự nỗ lực rất lớn của các cấp, các ngành và cố gắng của đồng bào các dân tộc, các chương trình của Đảng và Nhà nước đã góp phần xóa đói, giảm nghèo, đời sống của đồng bào các dân tộc có bước cải thiện và nâng lên Cho đến nay đường ô-tô đã đến được hầu hết trung tâm các xã miền núi, trường học, trạm y tế, điện, nhà văn hóa được xây dựng và đưa vào sử dụng ở hầu hết các địa bàn vùng cao, vùng sâu Hệ thống trường dân tộc nội trú
và bán trú cũng được đầu tư toàn diện để chăm lo đào tạo con em đồng bào các dân tộc, hệ thống giáo dục và đào tạo cán bộ cho vùng núi, người dân tộc thiểu số phát triển đáp ứng ngày càng cao của yêu cầu các địa bàn là phên giậu của Tổ quốc
Tuy nhiên, do đặc điểm về địa lý, vùng đồng bào dân tộc thiểu số cư trú kinh tế-xã hội kém phát triển, tập quán canh tác lạc hậu, không ít nơi còn du canh, du cư, cơ sở giáo dục, y tế, văn hóa nghèo nàn, dân cư thưa thớt, địa bàn cư trú rộng lớn, giao thông bị chia cắt, cách trở do sông núi hiểm trở lại bị đe dọa nhiều vì thiên tai khắc nghiệt Bên cạnh những khó khăn về điều kiện tự nhiên thì nơi đồng bào sinh sống lại là cửa ngõ biên giới,
cả trên đất liền cũng như các vùng biển đảo có nhiều cửa khẩu quốc gia và quốc tế cần phải cảnh giác trước những âm mưu, toan tính xâm phạm và chống phá đất nước ta Và, nguy hại nhất là sự kích động, chia rẽ tình đoàn kết giữa các dân tộc, chống phá Đảng, Nhà nước Đời sống đồng bào các dân tộc còn bị tác động, ảnh hưởng tiêu cực khi xây dựng các nhà máy thủy điện vì phải di chuyển đến nơi ở mới, thiếu đất canh tác, phải thay đổi những điều kiện sống như sản xuất, sinh hoạt, các tệ nạn xã hội do mở cửa thị trường như buôn lậu, vận chuyển ma túy, văn hóa phẩm đồi trụy
Để chính sách đoàn kết dân tộc và chương trình xóa đói, giảm nghèo được đồng bào hưởng ứng thì chúng ta phải suy nghĩ làm thế nào giải thích cho mỗi một người dân ở địa bàn các nơi khó khăn hiểu được để xóa đói, giảm nghèo, nâng cao mức sống thì các dân tộc phải đoàn kết, thương yêu, kính trọng lẫn nhau, phải ra sức phát triển sản xuất và thực hiện công nghiệp hóa, phải góp sức góp công vào việc xây dựng và bảo vệ đất nước, phải tuyên truyền giáo dục để đồng bào hiểu sâu sắc đó là công việc và quyền lợi của chính mình, từ đó tự nguyện, hăng hái làm cho kỳ được Muốn làm được như vậy thì phải hiểu dân, thương dân mới có những cố gắng vận động đồng bào thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và các chương trình của Chính phủ có kết quả
Trang 5Một vấn đề cần coi trọng trong quá trình triển khai tiếp chính sách dân tộc của Đảng
và các chương trình của Chính phủ về xóa đói, giảm nghèo ở các vùng dân tộc thiểu số là củng cố và tăng cường đội ngũ cán bộ, công chức, hệ thống chính trị ở các địa bàn này Cần quan tâm bồi dưỡng đào tạo cán bộ, công chức, kết nạp đảng viên là những người dân tộc thiểu số và kết hợp nhiều lớp cán bộ có các độ tuổi khác nhau để hỗ trợ và giúp nhau trong công việc, kết hợp giữa cán bộ địa phương và cán bộ nơi khác tăng cường cho địa bàn Trong Cuộc vận động Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh hiện nay cần làm cho cán bộ, công chức, đảng viên, nhất là cán bộ người dân tộc ý chí vươn lên và tinh thần hết lòng, hết sức phục vụ nhân dân là như thế nào? Từ việc thấm nhuần đạo đức Bác Hồ mà tự mình vươn lên trong công việc, tích cực phòng và chống quan liêu, lãng phí, tham nhũng trong việc xây dựng và thực hiện các đề án theo Chương trình 135 và chương trình hỗ trợ các huyện nghèo của Chính phủ
Còn nhớ, sau 30 năm xa Tổ quốc, Người trở về đất nước thân yêu Những năm tháng sống và hoạt động ở vùng đầu nguồn Pác Bó, Người đã có rất nhiều kỷ niệm với đồng bào các dân tộc nơi đây Với tình cảm của mình, Người rất chú ý đến những nếp sinh hoạt, những phong tục tập quán và đời sống của đồng bào các dân tộc thiểu số Trong hồi ký
"Bác Hồ đến bản tôi", ông Dương Đại Lâm đã kể lại một câu chuyện đầy xúc động thể hiện tấm lòng và sự hiểu biết của Người với phong tục, lối sống của đồng bào các dân tộc vùng cao Chuyện rằng, có một nữ hội viên trong tổ chức Hội cứu quốc cơ sở không may
bị bệnh qua đời, gia đình tổ chức làm ma rất chu đáo Được tin, Người cho gọi đồng chí Dương Đại Lâm lên hỏi về vấn đề thăm viếng, khi đến thăm viếng thì mang gì đến giúp và các đoàn thể đến thì làm những việc gì, kể cả việc có phải đọc văn tế không ? Ông Dương Đại Lâm trả lời rằng có, nhưng văn tế thì phải nhờ các ông tào hay chữ, mà các ông tào thì Thấy Dương Đại Lâm ngập ngừng, Người bảo: "Thôi thế thì Đại Lâm cứ về, chiều lên lấy" Y hẹn, Người trao cho Đại Lâm bài văn tế mà bố cục, lời lẽ, quy cách giống như của mọi ông tào cao tay, nhưng nội dung thì rất mới, bao hàm một ý nghĩa chính trị sâu sắc, những câu văn thống thiết làm xúc động lòng người Nghe xong bài văn tế, nhiều già bản thốt lên: "Đúng quá, đúng quá ! Văn tế của thầy tào nào làm hay đến thế?" Có thể thấy rằng, Người đã cho chúng ta một bài học có tính thời sự sâu sắc: Với đồng bào các dân tộc
Trang 6thiểu số thì cần lắm những tấm lòng để đi đến tấm lòng, biết tranh thủ để tuyên truyền, vận động và giác ngộ mọi người Đặc biệt, Người đã chỉ cho chúng ta rằng: Đã là người cách mạng thì không được lợi dụng mê tín của quần chúng để kiếm chác Nhưng đừng nên cứng nhắc Phải biết tranh thủ để tuyên truyền, giúp người ta giác ngộ cách mạng Có thể nói, đó chính là tấm lòng, là tình cảm trong suốt cả cuộc đời hoạt động cách mạng của mình mà Bác đã dành cho đồng bào các dân tộc thiểu số
Sưu tầm:
Trang 7Với Bác, tất cả những tình cảm, việc làm đối với đồng bào dân tộc thiểu số là những gì rất
cụ thể Trong một cuộc nói chuyện với đoàn đại biểu các dân tộc ít người ở phía bắc sau ngày giành được chính quyền, Bác nói: "Trước khi nước ta được độc lập, các đồng bào trên
đó ai nấy đã biết nhiệt tâm yêu nước, yêu nòi, đã gắng sức giúp anh em Việt Minh Tất cả già trẻ, đàn ông, đàn bà ai cũng tham gia cách mạng hoặc ra mặt trận giết giặc, hoặc ở đàng sau giồng giọt ngô, khoai, giúp cho quân lính mình Bây giờ, nước ta được độc lập, tôi thay mặt đồng bào Kinh cảm ơn anh chị em " Trên báo Cứu quốc số 192, ngày
20-3-1946, Người có bài gửi đồng bào các tỉnh miền núi phía bắc Trong bài viết của mình, Người thể hiện tấm lòng biết ơn của mình đối với đồng bào trong những năm tháng Người vừa về nước hoạt động cách mạng: "Tôi luôn luôn nhớ đến lòng yêu mến và sự giúp đỡ của các đồng bào trong những ngày tháng tôi ở thượng du Tôi luôn luôn nhớ đến tình thân mật
mà các đồng bào đối với tôi trong những lúc chúng ta gặp gỡ nhau những lúc tôi đau ốm, anh chị em săn sóc ân cần như ruột thịt Vì vậy, người tôi tuy có xa cách nhưng lòng tôi vẫn luôn luôn gần gũi anh em Tôi chắc rằng, cái tình thân ái ấy không bao giờ phai lạt" Năm 1947, có ba cụ lão du kích Cao Bằng hăng hái xung phong cùng nhân dân giết giặc, Bác liền có thơ tặng: "Tuổi cao chí khí càng cao/ Múa gươm giết giặc ào ào gió thu/ Sẵn sàng tiêu diệt quân thù/ Tiếng thơm Việt Bắc ngàn thu lẫy lừng" (HCM toàn tập-T.4) Nhân kỷ niệm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2-9-1947, Người có thư gửi nhân dân Việt Bắc để biểu dương, khen ngợi: " Có sự vẻ vang đó là vì toàn thể đồng bào Việt Bắc: Kinh, Thổ, Mán, Nùng, Mèo, v.v ai cũng yêu nước, ai cũng không chịu làm nô lệ, ai cũng đoàn kết, ai cũng hăng hái ủng hộ cách mạng"
Vào dịp kỷ niệm 112 năm ngày sinh của Người, Viện Bảo tàng cách mạng Việt Nam phối hợp với tỉnh Đác Lắc tổ chức phòng trưng bày "Chủ tịch Hồ Chí Minh với đồng bào các dân tộc thiểu số Việt Nam" (ngày 15-5-2002), trong đó trưng bày hơn 100 tấm ảnh và
Trang 8những hiện vật quí về hình ảnh của Bác Hồ kính yêu với đồng bào các dân tộc thiểu số Việt Nam Đó là hình ảnh Bác Hồ gặp gỡ đại biểu các dân tộc thiểu số có công với cách mạng (năm 1946), ảnh đồng bào các dân tộc thiểu số đổ về Thủ đô Hà Nội thăm Bác nhân dịp Bác, Trung ương Đảng và Chính phủ về lại Thủ đô sau kháng chiến chống thực dân Pháp thắng lợi ; đó là những kỷ vật như ấm đun nước, chậu rửa mặt, lọ đựng nước mà đồng bào đưa đến cho Người dùng hồi ở hang Pác Bó (1941); đó là hòn đá cuội chặn giấy Người tặng lại cụ Tuân (người Nùng), và những bức thêu, quả còn, gối, vòng bạc, v.v tất
cả đã gợi lên tình máu thịt, chan chứa tình thương yêu của Bác với đồng bào các dân tộc thiểu số đồng thời cũng thể hiện được niềm kính yêu, niềm tin vô hạn và mãi mãi của đồng bào các dân tộc thiểu số đối với Bác Đặc biệt cuộc triển lãm còn trưng một tấm bảng lớn ghi một phần bức thư Người gửi Đại hội các dân tộc thiểu số miền nam tại Plây Cu, ngày 19-4-1946: "Đồng bào Kinh hay Thổ, Mường hay Mán, Gia-rai hay Ê-đê, Xê-đăng hay
Ba-na và các dân tộc thiểu số khác, đều là con cháu Việt Nam, đều là anh em ruột thịt Chúng
ta sống chết có nhau, sướng khổ cùng nhau, no đói giúp nhau" Có thể nói, bức thư Người viết từ năm 1946 nhưng cho đến ngày nay, đọc lại, chúng ta vẫn còn thấy ở Người sự thấu hiểu, mối quan tâm mà tính thời sự mãi mãi còn đó Người khẳng định: "Giang sơn và Chính phủ là giang sơn và Chính phủ chung của chúng ta Vậy nên tất cả dân tộc chúng ta phải đoàn kết chặt chẽ để giữ gìn nước non ta, để ủng hộ Chính phủ ta Chúng ta phải thương yêu nhau, phải kính trọng nhau, phải giúp đỡ nhau, để mưu hạnh phúc chung của chúng ta và con cháu chúng ta", "Sông có thể cạn, núi có thể mòn, nhưng lòng đoàn kết của chúng ta không bao giờ giảm bớt Chúng ta quyết góp chung lực lượng lại để giữ vững quyền tự do, độc lập của chúng ta" Cho đến bây giờ, lời dạy trên của Bác vẫn còn nguyên giá trị Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc các dân tộc thiểu số Việt Nam, một vài dòng suy nghĩ về tình cảm của Bác đối với đồng bào các dân tộc thiểu số để thấy được tầm nhìn
xa, sự hiểu biết hết sức vĩ đại của Người, đồng thời góp nên tiếng nói nhằm tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền tới các tầng lớp nhân dân Nghị quyết Hội nghị Trung ương khóa 7 về công tác dân tộc
Trang 10BÀI DỰ THI TÌM HIỂU
“BÁC HỒ VỚI CÁC DÂN TỘC THIỂU SỐ - CÁC DÂN TỘC THIỂU SỐ VỚI BÁC
HỒ KÍNH YÊU”
Họ và Tên :
Chức vụ:
Đơn vị công tác:
Bác Hồ kính yêu là người rất quan tâm đến vấn đề về các dân tộc thiểu số ở Việt Nam và vì vậy tấm lòng, tình cảm của Người đối với đồng bào các dân tộc thiểu số cũng nhiều hơn nước bể cây rừng
Còn nhớ, sau 30 năm xa Tổ quốc, Người trở về đất nước thân yêu Những năm tháng sống và hoạt động ở vùng đầu nguồn Pác Bó, Người đã có rất nhiều kỷ niệm với đồng bào các dân tộc nơi đây Với tình cảm của mình, Người rất chú ý đến những nếp sinh hoạt, những phong tục tập quán và đời sống của đồng bào các dân tộc thiểu số Trong hồi ký "Bác Hồ đến bản tôi", ông Dương Ðại Lâm đã kể lại một câu chuyện đầy xúc động thể hiện tấm lòng và sự hiểu biết của Người với phong tục, lối sống của đồng bào các dân tộc vùng cao Chuyện rằng, có một nữ hội viên trong tổ chức Hội cứu quốc cơ sở không may bị bệnh qua đời, gia đình tổ chức làm ma rất chu đáo Ðược tin, Người cho gọi đồng chí Dương Ðại Lâm lên hỏi về vấn đề thăm viếng, khi đến thăm viếng thì mang gì đến giúp
và các đoàn thể đến thì làm những việc gì, kể cả việc có phải đọc văn tế không ? Ông Dương Ðại Lâm trả lời rằng có, nhưng văn tế thì phải nhờ các ông tào hay chữ, mà các ông tào thì Thấy Dương Ðại Lâm ngập ngừng, Người bảo: "Thôi thế thì Ðại Lâm cứ về, chiều lên lấy" Y hẹn, Người trao cho Ðại Lâm bài văn tế mà bố cục, lời lẽ, quy cách giống như của mọi ông tào cao tay, nhưng nội dung thì rất mới, bao hàm một ý nghĩa chính trị sâu sắc, những câu văn thống thiết làm xúc động lòng người Nghe xong bài văn tế, nhiều già bản thốt lên: "Ðúng quá, đúng quá ! Văn tế của thầy tào nào làm hay đến thế?" Có thể thấy rằng, Người đã cho chúng ta một bài học có tính thời sự sâu sắc: Với đồng bào các dân tộc thiểu số thì cần lắm những tấm lòng để đi đến tấm lòng, biết tranh thủ để tuyên truyền, vận động và giác ngộ mọi người Ðặc biệt, Người đã chỉ cho chúng ta rằng: Ðã là