tiểu luận môn công nghệ bao bì đóng gói thực phẩm tìm hiểu việc thiết kế nhãn cho hàng hóa thực phẩm

Nhãn hàng hóa là bản viết, bản in, hình vẽ, hình ảnh, dấu hiệu được in chìm, nổi trực tiếp hoặc được dán, cài chắc trên hàng hóa hoặc bao bì để thể hiện thông tin cần thiết, chủ yếu về m

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP.HCM

KHOA CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM

Môn: CÔNG NGHỆ BAO BÌ ĐÓNG GÓI THỰC PHẨM TÌM HIỂU VIỆC THIẾT KẾ NHÃN CHO HÀNG HÓA THỰC PHẨM

GVHD: Đỗ Vĩnh Long Nhóm: 5

Trương Ngân Đào 2005100210

Lê Thị Kim Hồng 2005100134Hoàng Thị Diễm Hương 2005100067

Lê Thị Hồng Trang 2005100080Nguyễn Thị Minh Trang 2005100091Trịnh Đình Trung Trực 2005100019

TP HCM, 12/2013

Tìm hiểu việc thiết kế nhãn cho hàng hóa thực phẩm 2013

MỤC LỤC

CHƯƠNG 1 3

TỔNG QUAN 3

1.1 Các khái niệm 3

1.2 Vai trò của nhãn hàng hóa 4

1.3 Các yếu tố cần có của một nhãn hàng hóa thực phẩm 4

1.4 Các loại nhãn 4

1.5 Vật liệu làm nhãn 6

1.6 Kích thước và vị trí của nhãn trên bao bì 7

CHƯƠNG 2 8

THIẾT KẾ NHÃN 8

2.1 Quy định chung 8

2.2 Cách thiết kế nhãn 9

2.3 Phân tích cách thiết kế nhãn của một số sản phẩm 17

2.3.1 Sản phẩm sữa Fristi 17

2.3.1 Sản phẩm bia Heineken 19

Tìm hiểu việc thiết kế nhãn cho hàng hóa thực phẩm 2013

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN 1.1 Các khái niệm

Bao bì là vật chứa đựng, bao bọc thực phẩm thành đơn vị để bán Bao bì có thể

bao gồm nhiều lớp bao bọc, có thể phủ kín hoàn toàn hay chỉ bao bọc một phần sản phẩm Bao bì phải đảm bảo chất lượng cho sản phẩm, có thể phân phối, lưu kho, kiểm tra thương mại…một cách thuận lợi.

Nhãn hàng hóa là bản viết, bản in, hình vẽ, hình ảnh, dấu hiệu được in chìm, nổi

trực tiếp hoặc được dán, cài chắc trên hàng hóa hoặc bao bì để thể hiện thông tin cần thiết, chủ yếu về mặt hàng hóa đó

Nhãn hiệu là những dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hóa, dịch vụ cùng loại của

các cơ sở sản xuất, kinh doanh khác nhau Nhãn hiệu hàng hóa có thể là từ ngữ, hình ảnh hoặc sự kết hợp các yếu tố đó được thể hiện một hay nhiều màu sắc.

Thương hiệu là danh tiếng, là uy tín, là niềm tin và sự ngưỡng mộ của khách hàn

g đối với sản phẩm được gắn nhãn hiệu cụ thể Nói cách khác thì nó là một dấu hiệu đặc

biệt để nhận biết một sản phẩm hàng hoá hay một dịch vụ nào đó được sản xuất hay được cung cấp bởi một cá nhân hay một tổ chức

Ví dụ về nhãn hàng hóa, nhãn hiệu, thương hiệu của sản phẩm nước uống đóngchai Aquafina

Hình 1.1 Nhãn hàng hóa sản phẩm nước uống đóng chai có nhãn hiệu Aquafina

Tìm hiểu việc thiết kế nhãn cho hàng hóa thực phẩm 2013

1.2 Vai trò của nhãn hàng hóa

Nhãn là cầu nối giữa sản phẩm với người tiêu dùng Qua nhãn người tiêu dùngnắm bắt cụ thể hơn về sản phẩm mình định mua Với nhà sản xuất thì thông qua nhãn họ

sẽ quảng bá được sản phẩm của họ Nhãn là yếu tố quan trọng tạo nên chức năng thứ haicủa bao bì thực phẩm Mặc dù, sản phẩm thức phẩm có thể thu hút khách hàng qua kiểudáng bao bì, tính thuận lợi trong sử dụng, vận chuyển, tái đóng mở dễ dàng và vẫn đảmbảo chất lượng thực phẩm bên trong, nhưng những yếu tố này vẫn có thể làm cho sảnphẩm không có giá trị thương phẩm nếu thiếu nhãn không đúng qui cách Nhãn chính làyếu tố quan trọng để đưa sản phẩm tiếp cận thị trường

Nhãn của bao bì là nơi trình bày các thông tin chi tiết về thực phẩm chứa đựng bêntrong cùng với sự trình bày thương hiệu của công ty sản xuất và các hhình ảnh, màu sắcminh họa cho thực phẩm và sự trình bày các chi tiết phải đúng quy định

1.3 Các yếu tố cần có của một nhãn hàng hóa thực phẩm

- Thông báo cho người tiêu dùng về sản phẩm họ định mua mà không cần phảinếm hay ngửi thử

- Có đầy đủ các thông tin cần thiết liên quan đến sản phẩm: sản phẩm bao gồmnhững gì, thành phần chi tiết của từng chất chứa trong đó, trọng lượng sản phẩm Mọiquốc gia đều có những quy định riêng về nhãn bao bì, chính vì vậy khi sản xuất sản phẩmcho thị trường nào thì cần nắm rõ các quy định ở thị trường đó

- Trên nhãn luôn chú trọng ghi ngày sản xuất và hạn sử dụng

- Trong một số trường hợp, trên nhãn còn phải ghi cụ thể điều kiện bảo quản đốivới sản phẩm

1.4 Các loại nhãn

Có hai loại nhãn thông dụng:

- Nhãn trực tiếp: được in trực tiếp lên bao bì

- Nhãn gián tiếp: nhãn được sản xuất rời, sau đó mới dán lên bao bì

Tìm hiểu việc thiết kế nhãn cho hàng hóa thực phẩm 2013

Hình 1.2 Sản phẩm bánh snack khoai tây O’Star và

sản phẩm sữa bột Ensure

a) Nhãn trực tiếp b) Nhãn gián tiếp

Ngoài nhãn chính, một số sản phẩm còn có thêm nhãn phụ Nhãn phụ của bao bìthực phẩm là nơi ghi thương hiệu, không có hình ảnh và là phần phụ trợ giải thích chonhãn hàng hóa của bao bì thực phẩm, thường dùng nhãn ghi tiếng Việt Nam để giải thíchnhãn hàng hóa các sản phẩm ngoại nhập Nhãn phụ có thể được gắn trên bao bì thựcphẩm với kích thước nhỏ hoặc được để rời với sản phẩm

Tìm hiểu việc thiết kế nhãn cho hàng hóa thực phẩm 2013

Hình 1.3 Nhãn phụ trên sản phẩm sữa non Goodhealth phân phối chính thức bởi

Goodhealth Việt Nam

1.5 Vật liệu làm nhãn

Đối với nhãn trực tiếp: được in (sơn) trực tiếp lên bao bì

Đối với nhãn gián tiếp: nhãn thường được làm từ giấy, hoặc từ giấy được phủ kimloại, hoặc giấy tráng nhôm, từ vật liệu trùng hợp Tùy vào loại sản phẩm và giá trị của sảnphẩm mà ta lựa chọn vật liệu làm nhãn cho thích hợp Đối với sản phẩm có giá trị cao thìnhãn cũng được làm từ vật liệu cao cấp hơn so với sản phẩm bình thường Nhờ nhãn hiệu

mà sản phẩm trở nên sang trọng hơn và cuốn hút người tiêu dùng hơn

 Một số loại nhãn thông dụng

Bảng 1.1 Loại nhãn tương ứng với loại bao bì

Giấy tráng PE có độ dài bao quanhhộp, dán bằng nhiệt

Loại in trực tiếp lên lon

2 Chai, hũ thủy tinh Giấy dán bằng keo

3 Chai bằng vật liệu trùng hợp Giấy dán bằng keo

Giấy tráng PE có độ dài bao quanhchai, dán bằng nhiệt

1.6 Kích thước và vị trí của nhãn trên bao bì

Nhãn phải được dán phù hợp với hình dáng của bao bì và tuân theo quy định ghinhãn Nhãn có thể nằm ở nhiều vị trí khác nhau trên bao bì sao cho người tiêu dùng dễnhận ra nhất Trước tiên nhà sản xuất cần xác định kích thước bao bì, từ đó mới tính ra

Tìm hiểu việc thiết kế nhãn cho hàng hóa thực phẩm 2013

kích thước cần thiết của nhãn, sau đó mới thiết kế nhãn và xác định vị trí của nhãn trênbao bì Quy cách về kích thước chữ và số ghi định lượng hàng hóa được quy định theobảng sau:

Bảng 1.2 Quy cách, kích thước chữ và số trình bày định lượng hàng hóa được thiết kế

theo diện tích phần chính của nhãn (PDP)

Diện tích phần chính của nhãn (PDP) (cm 2 ) Chiều cao nhỏ nhất của chữ và số (mm)

CHƯƠNG 2 THIẾT KẾ NHÃN 2.1 Quy định chung

Qui cách ghi nhãn hàng hoá thực phẩm đã được quy định tạm thời theo:

- Quyết định của Tổng cục Tiêu Chuẩn Đo lường Chất lượng số 23/TDC-QĐ đã ký

ban hành ngày 20/2/1995 Do tầm quan trọng của nhãn hàng hoá các loại hàng hoá cũng như thực phẩm đối với chất lượng và giá trị thương mại của sản phẩm, “Qui chế ghi nhãnhàng hoá lưu thông trong nước và hàng hoá xuất khẩu - nhập khẩu” đã được ban hành theo Quyết định số 178/1999/QĐ-TTg ngày 30-8-199 của Thủ Tướng Chính Phủ

- Quyết định số 95/2000/QĐ-TTg ngày 15-8-2000 của Thủ Tướng Chính Phủ

- Hiện nay đã có nghị định số 89/2006.NĐ-CP ngày 30-8-2006 của Chính Phủ về

nhãn hàng hoá

Quy chế về nhãn hàng hoá do Thủ Tướng Chính Phủ ban hành được áp dụng với:

- Đối tượng: gồm các tổ chức, cá nhân, thương nhân sản xuất kinh doanh hàng hoá

sản xuất tại Việt Nam, được tiêu dùng trong nước hoặc xuất khẩu, hoặc đối với thương nhân nhập khẩu hàng hoá để bán tại Việt Nam

- Phạm vi điều chỉnh: quy chế quy định việc ghi nhãn đối với hàng hoá, thực phẩm

được sản xuất và tiêu dùng tại Việt Nam hoặc để xuất khẩu, hoặc hàng hoá thực phẩm sảnxuất tại nước ngoài nhập khẩu tiêu thụ ở Việt Nam

Thực phẩm chế biến hay thực phẩm tươi sống, được bao gói sẵn để tiêu thụ trong

vòng 24 giờ thì không thuộc phạm vi điều chỉnh của qui chế này Qui chế ghi nhãn hàng hoá , không “quy định” bắt buộc đối với hình ảnh với các phần nội dung, do đó việc trình bày hình ảnh màu sắc nhằm làm sáng tỏ bản chất, chất lượng sản phẩm, thu hút sự chú ý và ưa thích của người tiêu dùng và nội dung khuyến khích là sự sáng tạo hài hoà của nhà sản xuất, người nghiên cứu mẫu mã của bao bì Thương hiệu là

tên của một tổ chức, dịch vụ, công ty, xí nghiệp sản xuất, kinh doanh thương mại

Nhãn hàng hoá thực phẩm phải ghi nội dung bắt buộc gồm mười nội dung đượcghi đúng qui cách về :

Các sản phẩm được sản xuất bởi cùng một công ty sẽ cùng mang một thương hiệu.Nếu bên cạnh phía bên phải của thương hiệu có kí hiệu R (viết tắt của Registered) cónghĩa là thương hiệu đã đăng kí độc quyền về tên gọi và kiểu dáng Bất kỳ công ty nàokhác không được cho phép bắt chước, dù là bắt chước tương tự Chữ ® thường dùng chothương hiệu công ty Trường hợp ký hiệu TM (viết tắt của trading mark) thường dùng cho

sự đăng ký độc quyền tên sản phẩm theo quy cách của nước ngoài

2.2 Cách thiết kế nhãn

Khi chuẩn bị cho một nhãn cho sản phẩm Các chuyên gia thiết kế cần dựa vào sảnphẩm, lứa tuổi sử dụng, dân tộc, các vùng đô thị khác nhau ,tìm hiểu các đặc trưng củathị trường mục tiêu mà thiết kế nhãn cho phù hợp

Đặc điểm chung của nhãn là có một biểu tượng đặc trưng, kèm theo đầy đủ cácthông tin Sau đây là một số gợi ý về cách thiết kế nhãn:

- Khách hành chủ yếu là đối tượng nào?

Đối tượng khách hàng được chia theo nhiều loại: giới tính, độ tuổi, nghề nghiệp,vùng miền…

a) b)

Hình 2.1 Hai sản phẩm sữa dành cho hai độ tuổi khác nhau

a) Sữa Milo dành cho trẻ em b) Sữa Anlene dành cho người trung niên từ 51 tuổi trở lên

- Luật lệ về nhãn của thị trường đó ra sao?

Tuỳ vào từng quốc gia mà chúng ta có từng qui định riêng về tên nhãn, kích thướcnhãn, thông tin cần có trên nhãn

- Đã có ai đăng kí độc quyền tên loại sản phẩm của mình hay chưa?

Trước khi đặt tên cho sản phẩm chúng ta cần kiểm tra xem tên của sản phẩm đãđược các công ty khác sử dụng hay chưa nếu như sản phẩm đã được đăng kí độc quyền

mà chúng ta vẫn sử dụng vậy chúng ta đã vi phạm vào luật bản quyền

- Những thông tin gì muốn đưa lên nhãn?

Những thông tin như tên sản phẩm, hình ảnh minh hoạ, thương hiệu…

- Những thông tin gì muốn gửi đến người sử dụng?

Những thông tin cần gửi đến khách hàng như cách sử dụng sản phẩm, hạn sử dụng,lợi ích mà sản phẩm đem lại,…

Sự lựa chọn về font chữ để trình bày các thông tin là một quyết định quan trọng vàxứng đáng để suy nghĩ Không nên chọn một trong các font chữ chuẩn của Window nhưTimes New Roman hoặc Arial, và cũng tránh sử dụng quá nhiều phông chữ như Papyrushoặc Monotype Corsiva Tuy nhiên, đừng do dự khi thử dùng một cái gì đó mới và khác

biệt đối với nhãn hiệu sản phẩm của chúng ta Điều quan trọng cần ghi nhớ là font chữphải rõ ràng dễ đọc và tạo cảm xúc tốt cho người nhìn.

Tất cả nhãn sản phẩm nên có thông tin liên hệ của công ty Điều này rõ ràng khôngphải là làm cho nhãn trở nên hấp dẫn hơn, mà là công cụ tiếp thị hiệu quả trong mỗi sảnphẩm bán ra Thông tin giúp cho khách hàng dễ dàng nhớ tới công ty và tìm hiểu dễ dàng

về thông tin liên quan hay các sản phẩm khác của công ty đó Chúng ta cần thể hiện thôngtin một cách đơn giản nhưng đầy đủ nhất, quan trọng là website và số điện thoại liên hệ,các chi nhánh và đại lý hay hệ thống phân phối

Hình 2.2 Sản phẩm mì ăn liền Hảo Hảo của Vina Acecook

a) Mặt trước gói mì cho biết tên sản phẩm, nhãn hiệu, thương hiệu, hình ảnh minh

họa sản phẩm mì ăn liền, chương trình khuyến mãi

b) Mặt sau gói mì cho biết các thông tin về thành phần, dinh dưỡng, cách dùng,

thông tin liên hệ với công ty, hạn sử dụng,…

- Có loại màu nào muốn đưa lên nhãn ?

Để gây chú ý, ta cần phải sử dụng màu sắc tốt cho các thiết kế Màu sắc được chọncho thiết kế nhãn cũng phụ thuộc vào một số yếu tố: màu sắc nhận diện thương hiệu; bao

bì sản phẩm; màu sắc sản phẩm Cần chắc chắn rằng những màu sắc được chọn cho nhãnkhông xung đột một cách tiêu cực để làm giảm bớt sự hấp dẫn của toàn bộ sản phẩm Cácmàu sắc nếu phối với nhau sẽ hỗ trợ cho nhau nhằm làm nổi bật nhãn hiệu sản phẩm trongmắt khách hàng tiềm năng

Thiết kế nhãn cho sản phẩm phục vụ ăn uống, thì màu sắc trông phải thật ngonlành hấp dẫn Chính vì vậy việc sử dụng màu sắc mô phỏng từ tự nhiên sẽ gợi sự tưởngtượng từ phía người sử dụng, bởi tông màu này kích thích thị giác tạo cảm giác hấp dẫn,kích thích sự ngon miệng.

Cần xây dựng biểu tượng màu sắc trong thiết kế sản phẩm: ví dụ như trên nhãn sảnphẩm bột ngọt Ajinomoto “chỉ có hiệu tô đỏ”, đó là biểu tượng màu sắc mà Ajinomotoxây dựng Màu sắc đó không hề thay đổi theo thời gian, sắc đỏ thể hiện sự vững bền củacông ty và của sản phẩm Đó là vẻ đẹp không thay đổi, nó ăn sâu vào tâm trí của nhữngthế hệ tiếp theo Từ đó nhà sản xuất như muốn nói chất lượng của sản phẩm thật tuyệt vời,

nó sẽ tồn tại với thời gian Tùy từng tiêu chí đưa ra của nhà sản xuất mà màu sắc trongsản phẩm có sự thay đổi Ta có thể bắt gặp trên thị trường những biểu tượng màu nhưtrên: đó là biểu nhãn vàng của trà Lipton, màu đỏ của Coca Cola…

Hình 2.3 Các sản phẩm đã xây dựng biểu tượng màu sắc trong thiết kế nhãn

(Bột ngọt Ajimomoto, trà Lipton nhãn vàng, trà xanh O o )

Xây dựng biểu tượng màu sắc là một hình thức quảng cáo hữu hiệu nhất cho mỗimột sản phẩm Đó là hình thức không mấy dễ dàng cho nhà sản xuất bởi rất nhiều yếu tốtác động Cùng với thời gian, sản phẩm phải được người tiêu dùng chấp nhận, nên khichọn màu biểu tượng đòi hỏi người thiết kế phải có tầm nhìn sao cho màu sắc đó luônmới mẻ, hiện đại trong con mắt của người tiêu dùng

Ngoài ra, cần chú ý đến màu sắc bao bì, nhãn mác trong lễ hội: ví dụ lễ Tết luôn lànhững ngày được con người coi trọng bởi nó gắn liền với truyền thống văn hoá, tínngưỡng của mỗi dân tộc Đây là những dịp tốt nhất để các nhà sản xuất quảng bá tiêu thụ

sản phẩm của mình cho người tiêu dùng Vì vậy bao bì, nhãn mác phục vụ cho lễ tết củasản phẩm có sự thay đổi Trong không khí tưng bừng của lễ hội, đèn hoa rực rỡ sự gópmặt của những màu sắc rực rỡ của những sản phẩm tiêu dùng luôn thu hút được ngườitiêu dùng Tìm hiểu được đặc trưng văn hoá truyền thống của từng dân tộc để đưa ranhững màu sắc thích hợp trong ngày lễ tết đòi hỏi người thiết kế sự hiểu biết sâu sắc vềmàu sắc và tâm lý người tiêu dùng.

Ở Việt Nam trong ngày tết cổ truyền thì màu đỏ là gam màu chủ đạo được mọingười ưa thích bởi màu đỏ là màu của vui vẻ, đầm ấm, may mắn, hạnh phúc… Bên cạnhcành đào truyền thống là cành mai với sắc vàng rực rỡ sẽ đem lại cho con người nhiều tàilộc thịnh vượng Vì vậy sản phẩm phải mang màu sắc sinh động, tươi vui Các màu đỏ,vàng được sử dụng một cách rộng rãi

Hình 2.4 Sản phẩm bánh trung thu của Bibica và lạp xưởng Mai Quế Lộ

- Hình ảnh nào muốn đưa lên nhãn?

Hình ảnh có thể cho khách hàng biết được hình dạng, đặc điểm của thực phẩm bêntrong, đặc biệt là đối với các sản phẩm đồ hộp

Hình 2.5 Sản phẩm Mít nước đường và Đu đủ sấy dẻo

Với nghệ thuật nhiếp ảnh và sự phong phú về hình minh họa ngày nay, ta có thểhài lòng về các yếu tố hỗ trợ cho nhãn hiệu sản phẩm Một hình ảnh thực sự có thể có giátrị hơn 1.000 từ trên nhãn hiệu sản phẩm và có tác dụng hữu hiệu trong việc chuyển tảinhanh thông điệp và thu hút mạnh mẽ mọi ánh nhìn

Ngoài ta, nhãn hiệu trên nhãn hàng hóa cần được đọc dễ dàng trong nháy mắt.Khách hàng nói rằng họ chỉ có vài ba giây để xem lướt qua các sản phẩm khi đi mua sắm

và thời gian chỉ đủ để đọc một số từ Do đó, các từ thể hiện trên nhãn hiệu sản phẩm phảithật cô đọng và được thiết kế dễ đọc Nhãn cần phải có logo và tên công ty, tên sản phẩm,slogan hay vài từ mô tả thật chính xác sản phẩm Với những từ quan trọng nên dùng cỡchữ hơi lớn để có thể đọc được trong khoảng cách vài bước chân

Một sản phẩm có thể có nhiều đặc điểm, thành phần hoặc tính năng cần thể hiệntrên nhãn và điều quan trọng là phát huy được các yếu tố thống nhất với nhau và phù hợpvới sản phẩm Cho dù có nhiều sản phẩm với đủ các mùi vị, chức năng hay đặc tính khácnhau, nhưng khi nhìn vào thì ngay lập tức sẽ nhận diện được thương hiệu Như vậy, thiết

kế nhãn hiệu cần tạo ra sự nhất quán và dấu hiệu nhận diện cho các dòng sản phẩm củacùng một công ty hoặc một thương hiệu