SKKN Biện pháp đổi mới sự phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội cho đội viên lớp 5

Do đó, yêu cầu đặt ra là phải làm thế nào để Phụ trách chi có thể khai thác hết những ưu điểm cũng như hạn chế bớt những khó khăn của việc tổ chức phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trườ

Nghị quyết trung ương 2 khoá VIII khẳng định: “Thực hiện Giáo dục toàn diện: đức dục, trí dục, thể dục, mỹ dục ở tất cả các bậc học, hết sức coi trọng giáo dục chính trị, tư tưởng, nhân cách, khả năng tư duy sáng tạo, năng lực thực hành’’[8, Phần III].

Theo luật giáo dục có tính pháp lý năm 2005 quy định mục tiêu của GDTH nước ta là: “Hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh học tiếp lên trung học cơ sở”[7, Điều 27]

Trong trường TH diễn ra đồng thời hai quá trình: Quá trình dạy học và quá trình giáo dục Nếu quá trình dạy học nhằm cung cấp cho thiếu nhi hệ thống tri thức khoa học thì quá trình giáo dục tiểu học được tổ chức nhằm giúp các em bước đầu lĩnh hội được những giá trị xã hội, những kinh nghiệm của thế hệ đi trước tích luỹ được về hiện thực xung quanh, về cách cư xử qua các mối quan hệ, cách thực hiện công việc trong lao động, hiểu được cái thẩm mỹ trong hiện thực cuộc sống, hiểu biết về rèn luyện sức khoẻ…

Giáo dục toàn diện cho thiếu nhi nghĩa là đồng thời giáo dục các mặt khác nhau của nhân cách: đạo đức, trí tuệ, lao động, thể chất, thẩm mỹ…Giáo dục toàn diện có sự thống nhất giữa ba mặt: ý thức, thái độ và kỹ năng, hành vi Chúng ta cần Giáo dục toàn diện cho thiếu nhi Tiểu học vì trong cuộc sống, các em có nhiều mối quan hệ, nhiều hoạt động khác nhau và để tham gia các hoạt động có chất lượng đòi hỏi các em phải có đạo đức, trí tuệ, kỹ năng lao động, thể chất và thẩm mỹ

Trong Giáo dục toàn diện thì GDĐĐ luôn được coi trọng và đánh giá cao GDĐĐ

là một bộ phận quan trọng của quá trình sư phạm, đặc biệt là bậc Tiểu học Có thể nói, nhân cách của các em được thể hiện qua mặt đạo đức Trong thời kỳ đổi mới đất nước hiện nay, GDĐĐ có tầm quan trọng đặc biệt, yếu tố quan trọng hàng đầu để phát triển nhân cách con người và duy trì sự ổn định của xã hội.GDĐĐ là một khâu then chốt để giáo dục nhân cách con người Bởi vì đất nước luôn cần những con người có đủ tài, đủ đức để hoàn thành công cuộc đổi mới vĩ đại đó

Cấp Tiểu học là giai đoạn trẻ hình thành những thói quen và hành vi đạo đức cơ bản Việc giáo dục đạo đức cho các em rất quan trọng Mục đích của GDĐĐ cho thiếu nhi trong trường Tiểu học là hình thành những cơ sở ban đầu về mặt đạo đức cho các em nhằm giúp các em ứng xử đúng đắn trong các mối quan hệ hàng ngày Bởi vậy, việc GDĐĐ, tổ chức lôi cuốn các em vào những hoạt động lành mạnh, có tính chất giáo dục cao là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng và phức tạp trong nhà trường

Hai con đường cơ bản GDĐĐ cho các em đó là GDĐĐ thông qua con đường dạy học các môn học và thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp Các tổ chức, đoàn thể

xã hội như: Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Phụ nữ, Chính quyền địa phương, Công

an, Ban tự quản địa bàn khu dân cư…luôn là những lực lượng nòng cốt để có thể phối hợp GDĐĐ cho các em Vì vậy, việc phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường, xã hội theo các chuẩn mực hành vi đạo đức là một nguyên tắc cơ bản để đảm bảo hiệu quả giáo dục, thực hiện xã hội hoá giáo dục Sự phối hợp giáo dục này nhằm huy động toàn xã hội làm công tác giáo dục, động viên các tầng lớp nhân dân góp sức xây dựng nền giáo dục quốc dân Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: Giáo dục trong nhà trường dù tốt mấy, nhưng thiếu giáo dục bên ngoài xã hội thì cũng không hoàn toàn đạt được kết quả [13, tr 6] Chính vì vậy, người GV – TPT Đội biết cách phối hợp giáo dục giữa nhà trường và xã hội thì sẽ nâng cao được chất lượng và hiệu quả GDĐĐ cho thiếu nhi trong trường TH

1.2 Cơ sở thực tiễn

Thực tế hiện nay cho thấy, việc phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và

xã hội trong quá trình giáo dục nói chung, giáo dục đạo đức ở TH nói riêng còn mang

tính hình thức, lỏng lẻo, thiếu thường xuyên, liên tục Đặc biệt trong quá trình giáo dục, Phụ trách chi chưa biết cách, gặp nhiều khó khăn, lúng túng trong việc phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội Điều đáng nói nữa là các tổ chức, đoàn

thể xã hội chưa thực sự quan tâm đến vấn đề giáo dục đạo đức cho thiếu nhi trong trường Tiểu học Vậy, hoạt động phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội cho đội viên lớp 5 được triển khai ra sao? Phụ trách chi đã sử dụng những biện pháp, hình thức tổ chức nào để tổ chức các hoạt động phối hợp giáo dục cho đội viên của chi đội mà mình phụ trách? Trong quá trình tổ chức hoạt động phối hợp đó còn gặp những khó khăn gì? Do đó, yêu cầu đặt ra là phải làm thế nào để Phụ trách chi có thể khai thác hết những ưu điểm cũng như hạn chế bớt những khó khăn của việc tổ chức phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội cho đội viên lớp 5 và tiến hành tổ chức các hoạt động phối hợp đó một cách thường xuyên, sáng tạo để đạt được kết quả giáo dục như mong muốn? Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn và nghiên cứu đề

tài của mình là: “ Biện pháp đổi mới sự phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội cho đội viên lớp 5 ”.

2 Mục đích nghiên cứu

Qua nghiên cứu lý luận, thực tiễn, đề xuất một số biện pháp đổi mới sự phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội cho đội viên lớp 5 nhằm nâng cao kết quả giáo dục đạo đức cho đội viên trong trường Tiểu học

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về giáo dục đạo đức, sự phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội cho đội viên lớp 5

3.2 Nghiên cứu thực trạng phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội cho đội viên lớp 5

3.3 Đề xuất một số biện pháp đổi mới sự phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường

và xã hội cho đội viên lớp 5

3.4 Thực nghiệm sư phạm nhằm kiểm định tính khả thi của một số biện pháp đổi mới sự phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội cho đội viên lớp 5

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Sự phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội cho đội viên lớp 5 trong trường Tiểu học

4.2 Đối tượng nghiên cứu

Một số biện pháp đổi mới sự phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội cho đội viên lớp 5

5 Giả thuyết khoa học

Nếu nghiên cứu và vận dụng các biện pháp phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội cho đội viên lớp 5 một cách phù hợp thì sẽ nâng cao được kết quả giáo dục đạo đức cho đội viên lớp 5

6 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu một số biện pháp phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường

và xã hội cho đội viên lớp 5D trong các tiết sinh hoạt tập thể tại Liên đội trường Tiểu học Liên Hà

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Đọc, phân tích những quan điểm của Đảng và nhà nước về giáo dục đạo đức, sách báo, tài liệu, các công trình nghiên cứu về giáo dục đạo đức Giáo dục nhà trường, giáo dục xã hội, sự phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội cho đội viên lớp 5

7.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

a Phương pháp điều tra

Điều tra nhận thức, thái độ, thực tế phối hợp phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội cho đội viên lớp 5 của giáo viên và một số tổ chức, đoàn thể xã hội

7.3 Phương pháp thống kê toán học : Tổng hợp và xử lý số liệu điều tra, số liệu

thực nghiệm bằng các công thức thống kê toán học

8 Dự kiến những đóng góp của luận văn:

Làm rõ được cơ sở lý luận và thực tiễn của việc phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội cho đội viên lớp 5 Đề xuất được một số biện pháp phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội cho đội viên lớp 5

PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA

VIỆC PHỐI HỢP GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC GIỮA

NHÀ TRƯỜNG VÀ XÃ HỘI CHO ĐỘI VIÊN LỚP 5

1 Cơ sở lý luận

1.1 Một số vấn đề lý luận về giáo dục đạo đức

1.1.1 Giáo dục đạo đức

* Khái niệm về đạo đức

Theo từ điển Tiếng Việt: “Đạo đức là những nguyên tắc được dư luận xã hội thừa nhận, quy định hành vi quan hệ của con người đối với nhau và đối với xã hội” Đạo đức là một hiện tượng xã hội phản ánh các mối liên hệ hiện thực của cuộc sống con người Thông thường trong cuộc sống, mỗi con người phải ý thức được ý nghĩ, mục đích hoạt động của mình trong quá khứ, hiện tại và tương lai Những hoạt động

đó chịu chi phối của các mối quan hệ giữa cá nhân với cá nhân, giữa các nhân với xã hội trong giới hạn cho phép của cộng đồng, của dân tộc nhằm đảm bảo quyền lợi cho tất cả thành viên vươn lên tích cực tự giác tạo thành động lực phát triển xã hội Đó là những quy tắc chuẩn mực hoàn toàn tự giác điều khiển hành động của mỗi cá nhân trong các mối quan hệ xã hội

Khái niệm đạo đức có thể hiểu một cách khái quát như sau: Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội đặc biệt biểu hiện dưới dạng các nguyên tắc, quy tắc, chuẩn

mực điều chỉnh hành vi của con người trong các mối quan hệ giữa con người với tự nhiên, với xã hội, con người với nhau và với bản thân mình

* Chuẩn mực đạo đức và hành vi đạo đức.

+ Chuẩn mực đạo đức còn gọi là những giá trị đạo đức, đó là những phẩm chất đạo đức có giá trị chuẩn được nhiều người thừa nhận, được dư luận xác định như một đòi hỏi khách quan cần có ở mỗi người Chuẩn mực đạo đức của con người Việt Nam ngày nay được nhiều người bàn đến Những chuẩn mực đạo đức cơ bản đó là: yêu nước, yêu CNXH, có tinh thần quốc tế XHCN trong thời đại mới, yêu lao động và có thái độ lao động đúng đắn, có tinh thần tập thể, ý thức cộng đồng và tình đoàn kết kỷ luật, có tinh thần nhân đạo XHCN, có nếp sống văn minh, lành mạnh

+ Hành vi đạo đức, theo quan điểm đạo đức học của Mác - Lê nin là tổng hợp những thành tố ý thức, quan hệ đạo đức, và thực tiễn đạo đức Nó luôn được biến đổi

và phụ thuộc vào những điều kiện của tồn tại xã hội Hành vi đạo đức của mỗi người là

sự biểu hiện tổng hợp các yếu tố: Trí tuệ, tri thức, tình cảm, kinh nghiệm, năng lực sống của họ

* Khái niệm giáo dục đạo đức

“Giáo dục đạo đức là quá trình biến hệ thống các chuẩn mực đạo đức, từ những đòi hỏi bên ngoài của xã hội đối với cá nhân, thành những đòi hỏi bên trong của cá nhân, thành niềm tin, nhu cầu, thói quen của người được giáo dục ”[9, tr 128]

1.1.2 Giáo dục nhà trường và giáo dục xã hội

* Giáo dục nhà trường

Nhà trường là một thiết chế xã hội chuyên biệt thực hiện chức năng cơ bản là tái sản xuất sức lao động, phát triển nhân cách con người của thế hệ sau cao hơn thế hệ trước theo hướng duy trì phát triển xã hội

Nhà trường là tổ chức duy nhất, chuyên biệt, tổ chức lao động trí óc và sáng tạo toàn bộ kinh nghiệm lịch sử của nhân loại cho thế hệ trẻ phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi, nhằm hình thành và phát triển mô hình nhân cách lý tưởng của xã hội đặt ra: kiến thức, đạo đức, sức khoẻ, lao động có hiệu quả, chất lượng hơn hẳn so với các thiết chế xã hội khác Bởi vì, giáo dục nhà trường có sự thống nhất mục đích, mục tiêu giáo dục cụ thể, được thực hiện bởi đội ngũ các nhà sư phạm được đào tạo, bồi dưỡng theo một chu trình nội dung, phương pháp, phương tiện khoa học kỹ thuật, công nghệ hiện đại, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho quá trình phát triển nhân cách toàn diện hướng tới sự thành đạt của người công dân chân chính

Giáo dục TH có vị trí đặc biệt quan trọng trong hệ thống giáo dục, đây là bậc học đầu tiên, bậc học nền tảng trong hệ thống giáo dục để giúp thiếu nhi học lên các cấp trên, vào đời theo hướng lao động sản xuất ngành nghề Nhà trường TH là nơi chuẩn bị hành trang thiết yếu, cơ bản nhất cho các em khi học tiếp lên các cấp học trên, vào đời, chính thức trở thành người công dân có ích cho xã hội Trong trường TH thì trình độ chuẩn của Phụ trách chi luôn được đặt lên hàng đầu Tất cả Phụ trách chi tham gia dạy - học đều phải đạt từ trình độ chuẩn trở lên, luôn yêu trẻ và tâm huyết với nghề dạy học Họ là những nhân tố luôn nắm vững hịnh hướng, mục đích dạy học Họ có thể hiểu rõ nội dung và phương pháp dạy học sao cho phù hợp với tình hình đất nước hiện nay Để thống nhất và tăng cường nỗ lực của xã hội trong việc giáo dục thiếu nhi, nhà trường TH một mặt phải làm tốt công tác dạy - học của toàn thể Phụ trách chi và cán bộ

trong nhà trường, phối hợp chặt chẽ với các tổ chức, đoàn thể xã hội như: Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Đội TNTP Hồ Chí Minh trong nhà trường; mặt khác phải lôi cuốn, tổ chức, hướng dẫn các lực lượng của các cơ sở sản xuất và của toàn thể địa phương tham gia vào quá trình giáo dục thiếu nhi ở trong trường và ngoài xã hội.

* Giáo dục xã hội

Nói đến giáo dục xã hội, hiểu theo nghĩa rộng, là một nền giáo dục được tổ chức và tiến hành bởi các cơ quan do nhà nước hoặc xã hội thiết lập và tiến hành bởi các tổ chức, các đoàn thể xã hội Đó là một nền giáo dục do xã hội và nhà nước cung cấp các phương tiện và đảm nhiệm các chi phí, đồng thời được các lực lượng và các thành viên trong xã hội tham gia tổ chức và tiến hành quá trình đào tạo thế hệ trẻ trong trường cũng như ngoài nhà trường Nó huy động toàn xã hội tham gia giáo dục như hệ thống ti vi, radio, các Uỷ ban Giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo, các Cơ quan báo chí

Hiểu theo nghĩa hẹp, giáo dục xã hội chỉ bao gồm hoạt động do các tổ chức, đoàn thể tham gia gánh vác như Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Đội TNTP Hồ Chí Minh, Hội phụ nữ, Hội cựu chiến binh, và các hội quần chúng về văn hoá, khoa học kỹ thuật

ở địa phương, các cơ sở sản xuất kinh doanh, cơ quan công an, văn hoá ở địa phương, các cá nhân có nhiệt huyết coi việc giúp đỡ nhà trường và đảm nhiệm công tác giáo dục thế hệ trẻ là hoạt động xã hội của bản thân

* Mối quan hệ giữa giáo dục nhà trường và giáo dục xã hội

Phối hợp giữa nhà trường và xã hội nhằm giáo dục đạo đức cho học sinh là tác động vào các đối tượng tạo ra mối liên hệ tác động hướng đích có tính thống nhất, tính toàn vẹn, liên tục để huy động sức mạnh tổng hợp của nhà trường và xã hội nhằm GDĐĐ cho HS [ 10]

Bản chất sự kết hợp đó là đạt được sự thống nhất về các yêu cầu giáo dục cũng như về các hành động giáo dục của tất cả những người lớn khiến cho nhân cách của

HS được phát triển đúng đắn, đầy đủ và vững chắc

* Sự phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội

- Tầm quan trọng của sự phối hợp giáo dục gữa nhà trường và xã hội: Theo từ điển

Tiếng Việt: “Phối hợp là cùng hành động hoặc hoạt động hỗ trợ lẫn nhau ” [11]

Sự phối hợp giữa nhà trường và xã hội là sự kết hợp chặt chẽ quá trình giáo dục của nhà trường, quá trình giáo dục xã hội thành một quá trình thống nhất liên tục, khai

thác được thế mạnh của mỗi lực lượng hướng vào việc phát triển nhân cách toàn diện của thế hệ trẻ.

Có thể nói:thiếu nhi tham gia bao nhiêu mối quan hệ ở nhà trường và ở xã hộị, tham gia bao nhiêu loại hình hoạt động trong quá trình sống của thiếu nhi thì có bấy nhiêu tác động ảnh hưởng đến các em Những yếu tố đó có thể mạnh - yếu khác nhau, chúng

có thể phối hợp thống nhất với nhau để tăng cường lẫn nhau, có thể mâu thuẫn lẫn nhau dẫn đến kết quả làm suy yếu lẫn nhau, thậm chí vô hiệu hoá lẫn nhau Mỗi môi trường giáo dục có một thế mạnh và hạn chế riêng Vì vậy, sự kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường và xã hội sẽ tạo ra sức mạnh của hai môi trường giáo dục hỗ trợ cho nhau

để đảm bảo thiếu nhi được giáo dục ở mọi nơi, mọi lúc Trong mối quan hệ nhà trường

và xã hội thì nhà trường giữ vị trí trung tâm, có vai trò chủ đạo, định hướng để tổ chức phối hợp các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường cùng GDĐĐ cho thiếu nhi

Tuy nhiên, thực tế hiện nay là thời gian học tập và rèn luyện của thiếu nhi ở trường học chưa phải là nhiều, chỉ chừng 4 đến 8 giờ/ ngày; thời gian còn lại, các em sinh hoạt và làm việc tại gia đình, giao tiếp bạn bè và tham gia các mặt đời sống xã hội cùng với người lớn Và chúng ta biết rằng, không phải tất cả người lớn trong gia đình

và ngoài xã hội đều có tác dụng giáo dục đúng đắn và hợp lý với con em mình

- Mục đích của việc phối hợp giáo dục giữa nhà trường và xã hội : Tổ chức phối hợp giáo dục giữa nhà trường và xã hội hiện nạy là hướng tới việc thực hiện phát triển toàn diện nhân cách cho người học Mục đích của quá trình phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội là làm cho quá trình giáo dục được vận hành đồng bộ, hiệu quả

để nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh Việc liên kết phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và xã hội trước hết phải đảm bảo được sự thống nhất về nhận thức cũng như hành động vào các mục tiêu của quá trình phát triển nhân cách, tránh sự tách rời, mâu thuẫn, vô hiệu hoá lẫn nhau gây nên tâm trạng nghi ngờ, hoang mang, dao động đối với các em trong việc lựa chọn, tiếp thu các giá trị nhân cách tốt đẹp

Để đạt được mục đích liên kết phối hợp giáo dục giữa nhà trường và xã hội cần thực

hiện những nội dung chủ yếu sau:

+ Phổ biến nội dung, thống nhất mục đích, kế hoạch chăm sóc, giáo dục học sinh của tập thể sư phạm nhà trường với các tổ chức, đoàn thể xã hội ngoài nhà trường như: Đoàn thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh nhằm nâng cao nhận thức

của mọi thành viờn và cỏc tổ chức xó hội trong việc định hướng tỏc động thống nhất đối với quỏ trỡnh hỡnh thành và phỏt triển nhõn cỏch của trẻ.

+Tổ chức tuyờn truyền, phổ biến tri thức khoa học - kỹ thuật cụng nghệ, văn hoỏ xó hội Đặc biệt là những kiến thức về phương phỏp giỏo dục cú hiệu quả, trỏnh được những sai lầm lệch lạc đối với quỏ trỡnh phỏt triển nhõn cỏch của thế hệ trẻ trong điều kiện xó hội vận hành theo cơ chế thị trường đang vụ cựng bề bộn; nhiều tỏc động xấu của cỏc tệ nạn xó hội đang ảnh hưởng xấu đến cỏc em

+ Tổ chức cho cỏc em tham gia tớch cực vào cỏc hoạt động văn hoỏ xó hội như: Bảo vệ mụi trường, đền ơn đỏp nghĩa, dõn số - kế hoạch hoỏ gia đỡnh, an toàn giao thụng nhằm gúp phần cải tạo và thống nhất mụi trường ngày càng tốt đẹp, lành mạnh hơn với quỏ trỡnh hỡnh thành và phỏt triển nhõn cỏch trẻ

+ Theo dừi, đỏnh giỏ kết quả của quỏ trỡnh giỏo dục học sinh trong nhà trường

và ở địa phương, phõn tớch nguyờn nhõn, đề xuất cỏc biện phỏp nhằm nõng cao hiệu quả của sự liờn kết, phối hợp chặt chẽ giữa cỏc mụi trường giỏo dục để khụng ngừng nõng cao hiệu quả giỏo dục thế hệ trẻ

- Cỏc hỡnh thức phối hợp giỏo dục giữa nhà trường và xó hội trong việc giỏo đạo đức cho đội viên lớp 5

+ Tổ chức những buổi toạ đàm, những buổi họp chuyờn mụn cho nhà trường

và cỏc tổ chức, đoàn thể xó hội cựng trao đổi, thống nhất mục đớch, nội dung kế hoạch

giỏo dục đạo đức cho đội viên

+ Sử dụng cỏc phương tiện thụng tin đại chỳng, những buổi giao lưu văn hoỏ văn nghệ để tuyờn truyền, phổ biến những kiến thức về giỏo dục cho đội viên

+Tổ chức cho đội viên tham gia cỏc hoạt động lao động ở địa phương, tham gia cỏc hoạt động chớnh trị - xó hội ở địa phương, xõy dựng mụi trường văn hoỏ gúp phần bảo vệ mụi trường

+ Mời cỏn bộ núi chuyện về tỡnh hỡnh kinh tế, chớnh trị văn hoỏ, luật an toàn giao thụng cho đội viên

+ Tổ chức cho đội viên tham quan một số danh lam thắng cảnh, di tớch lịch sử ở địa phương

+ Vận động cỏc tổ chức giỳp đội viên học tập, giao lưu, tiếp xỳc với cỏc hoạt động người thật, việc thật điển hỡnh để cỏc em học tập, noi theo

+ Sử dụng phiếu rốn luyện, điện thoại để đỏnh giỏ kết quả rốn luyện của đội viên; tuyờn dương, khen thưởng kịp thời những gương người tốt việc tốt để gúp phần

giỏo dục rộng rói cho cỏc em đội viên noi theo.

2.1.2 Đối tượng nghiên cứu và điều tra

Đối tượng tiến hành điều tra là 20 đồng chí Phô tr¸ch chi hiện đang công tác

giảng dạy tại trường TH Liên Hà,íau đó, chúng tôi tiến hành điều tra 30 các cán bộ,

nhân viên đang công tác tại các tổ chức, đoàn thể xã hội thuộc xã Liên Hà, huyện Đan Phượng, Thành phố Hà Nội

Qua kết quả điều tra, tôi thấy hầu như những Phô tr¸ch chi điều tra đều đạt trình

độ chuẩn, thậm chí nhiều Phô tr¸ch chi còn có trình độ trên chuẩn chiếm tỉ lệ khá cao

Như vậy, tất cả các Phô tr¸ch chi mà tôi điều tra đều đảm bảo được yêu cầu đề

ra Họ đều là những Phô tr¸ch chi có thể đáp ứng được những yêu cầu và đòi hỏi cao trong quá trình đổi mới sự phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội cho đội viên lớp 5

2.1.3 Kết quả điều tra

* Kết quả thăm dò ý kiến từ phía Phụ trách chi về những thuận lợi, khó khăn khi tổ

chức phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội cho đội viên lớp 5

- Thuận lợi

Những chuẩn mực, hành vi để giáo dục đạo đức rất phù hợp với lứa tuổi của các em đội viên lớp 5 Việc các em thực hiện những hoạt động, việc làm đó trong cuộc sống là hoàn toàn có thể thực hiện được Sự phối hợp giữa nhà trường và xã hội ngày nay được chú trọng do yêu cầu về mục tiêu đào tạo đề ra Hiện nay, nhà trường được cung cấp nhiều trang thiết bị hiện đại phục vụ tốt cho việc đổi mới phương pháp dạy học và giáo dục ở các trường TH Việc đội viên lớp 5 được rèn luyện trong một môi trường ngoài lớp học có thể coi là một việc làm phù hợp với xu thế dạy học hiện đại Được sự ủng hộ, giúp đỡ của Ban giám hiệu, của đồng nghiệp Ở địa phương có nhiều điều kiện thuận lợi để tổ chức các hoạt động phối hợp giáo dục cho đội viên lớp 5 Đội viên hăng hái tham gia các hoạt động phối hợp giáo dục đặc biệt là các hoạt động ngoại khoá hoặc tham quan

- Khó khăn

Các em đội viêm lớp 5 chưa quen với việc tham gia, thực hiện các hoạt động Chưa có tài liệu tham khảo, hướng dẫn Sách giáo viên của các môn học chưa đề cập đến việc phối hợp này Khó kiểm soát việc đội viên thực hiện các hoạt động phối hợp trên Hạn chế về kinh phí Mất nhiều thời gian chuẩn bị Điều kiện cơ sở vật chất còn nhiều hạn chế Đội viên còn nhỏ tuổi nên vốn kinh nghiệm, hiểu biết xã hội còn hạn chế Chưa nhận được sự quan tâm giúp đỡ của nhà trường và các tổ chức, đoàn thể xã hội

Từ những thuận lợi và khó khăn như trên, chúng tôi có nhận xét sau:

Những thuận lợi của việc phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trương và xã hội cho đội viên lớp 5 trong trường Tiểu học là sự phù hợp cho việc dạy học lấy HS làm trung tâm, các em đội viên được làm việc, hoạt động trong môi trường giáo dục thuận lợi Trong khi đó, những khó khăn đều xuất phát chủ yếu từ phía Phô tr¸ch chi Theo chúng tôi thì những khó khăn mà Phô tr¸ch chi đưa ra đều có thể khắc phục được, chỉ cần Phô tr¸ch chi nhận thức rõ được vấn đề này, biết cách tiến hành sự phối hợp thì việc vận dụng sự phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội chắc chắn có hiệu quả

* Kết quả thăm dò ý kiến một số tổ chức, đoàn thể xã hội về thực trạng và nguyên

nhân của việc phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội

Sau khi tiến hành điều tra bằng phiếu kết hợp với phỏng vấn cán bộ và nhân viên làm việc tại các tổ chức, đoàn thể xã hội ở địa bàn xã Liên Hà, huyện Đan Phượng, tôi thấy: Đa số cán bộ, nhân viên làm việc tại các tổ chức, đoàn thể xã hội đều rất quan tâm đến vấn đề GDĐĐ cho Đội viên trong trường Tiểu học Đó là điều rất thuận lợi cho công tác phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội cho đội viên lớp 5 trong trường Tiểu học mà tôi đang nghiên cứu Tuy nhiên, vẫn còn một số cán, bộ nhân viên, các cơ sở kinh tế do điều kiện công việc làm ăn kinh tế mà ít quan tâm đến GDĐĐ cho các em đội viên, thậm chí không để ý đến những suy nghĩ và hành

vi của con trẻ hàng ngày Đây là một khó khăn cho nhà trường trong việc phối kết hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội

- thuận lợi

+ Hoạt động đội trong nhà trường rất mạnh Hàng năm tổ chức rất nhiều các hoạt động có ý nghĩa giáo dục cao cho thiếu nhi Hiện nay có nhiều giáo viên có trình

độ, nhiều kinh nghiệm dạy học Các hoạt động đó dễ tập trung đội viên để tuyên truyền Có sự chỉ đạo và tâm huyết của các tổ chức chính trị Giáo dục đạo đức là rất quan trọng, cần thiết và không thể thiếu trong nhà trường Bước vào thời kỳ hội nhập, có đầy đủ điều kiện vật chất, phương tiện để tổ chức các hoạt động phối hợp Đời sống nhân dân được cải thiện mức sống của nhân dân được nâng lên Phương tiện đi lại thuận tiện.Việc học tập đạo đức được nhiều sự quan tâm chỉ đạo của các cấp, các ngành Ở nông thôn, lề lối, nếp sống văn hoá vẫn được đề cao nên đội viên có điều kiện tiếp xúc với truyền thống đạo lý, thuần phong mỹ tục ngay từ nhỏ Lực lượng làm công tác giáo dục (thông qua các hoạt động) rất đông đảo: có nhiều nhân chứng lịch sử của đất nước

và của địa phương Các tổ chức, đoàn thể xã hội, Chính quyền…ủng hộ cả về vật chất lẫn tinh thần, kinh phí hoạt động, HS thì phấn khởi, tham gia rất nhiệt tình

- Khó khăn

+ Phô tr¸ch chi chưa nghiên cứu để vận dụng phương pháp phối hợp giáo dục đạo đức để cuốn hút học sinh Do chưa được tổ chức tập huấn thường xuyên, chưa có nhiều mô hình hoạt động cụ thể, nội dung chưa phng phú cho nên hiệu quả giáo dục đạo đức cho đội viên không cao Không nắm vững được các hoạt động trong chương trình công tác Đội nên không chủ động phối hợp được Hạn chế về kinh phí, sự hiểu biết của nhân dân Mất nhiều thời gian chuẩn bị Vấn đề an toàn giao thông hiện nay chưa được đảm bảo Phụ huynh cho rằng, hoạt động ngoại khoá không có lợi cho con em

họ Có lúc BGH chưa coi trọng công tác phối hợp, còn xem nhẹ việc giáo dục đạo đức cho học sinh, chỉ mang tính hình thức Thời gian, hình thức không phù hợp nên không thể triển khai Cơ sở vật chất của việc dạy học chưa đáp ứng kịp Một số nơi, đặc biệt

là trong ngành giáo dục, việc giáo dục đạo đức ở Tiểu học chưa được đầu tư đúng mức

về giáo cụ trực quan, cán bộ giảng dạy…Như vậy, qua khảo sát, tôi thấy rằng, hiện nay có rất nhiều thuận lợi có thể tổ chức việc phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội cho đội viên lớp 5 trong Tiểu học Tuy nhiên, trong thực tế cũng còn nhiều khó khăn chưa thực sự giải quyết được Vấn đề này cần có sự quan tâm chỉ đạo sát sao hơn nữa của tất cả các cấp, các ngành

3 Tiểu kết chương 1

Tóm lại, tất cả các Phô tr¸ch chi đang công tác tại các trường Tiểu học và các cán bộ, nhân viên đang công tác tại các tổ chức, đoàn thể xã hội đều nhận thấy rằng: Việc phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội cho đội viên lớp 5 rất quan

trọng nhưng trong thực tế thì nhận thức của họ về vấn đề này chưa thật sâu sắc Điều này phụ thuộc vào vấn đề về chuyên môn, nhà trường chưa thật sự quan tâm đến sự phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội, quá trình phối hợp này chưa được tổ chức thường xuyên.

Đa số Phô tr¸ch chi và cán bộ, nhân viên được điều tra cho rằng ít khi hoặc chưa bao giờ vận dụng sự phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội cho đội viên lớp 5 (Nguyên nhân chủ yếu được hiểu là sách tham khảo chưa đưa ra cách tổ chức các hoạt động phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội, ít thời gian

và kinh phí tổ chức, phương tiện đi lại không an toàn, các tổ chức, đoàn thể xã hội chưa thực sự quan tâm )

Từ những kết luận trên đây, chúng tôi khẳng định tính đúng đắn và khách quan của việc điều tra thực trạng, từ đó nhận thấy phối hợp giữa nhà trường và xã hội cho

đội viên lớp 5 là hoàn toàn đúng và phù hợp với nguyện vọng của đa số Phụ trách chi

Công tác giáo dục Đạo đức cho thiếu nhi TH nói chung và đội viên lớp 5 nói riêng cũng đòi hỏi các lực lượng giáo dục phải chủ động phối kết hợp với nhau trong quá trình giáo dục Trong sự phối hợp giáo dục đó, nhà trường luôn đóng vai trò là vị trí trung tâm, là cơ quan chuyên trách của giáo dục, phải thực sự là hạt nhân của sự phối hợp, là điều kiện đảm bảo cho các chủ thể giáo dục thống nhất với nhau về cách thức tổ chức các hoạt động phối hợp để phát huy những mặt mạnh, đồng thời hạn chế các mặt yếu của các chủ thể giáo dục nhằm đạt hiệu quả cao trong việc giáo dục đạo đức cho ở trường TH nói chung và đội viên lớp 5 nói riêng

CHƯƠNG 2 MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI SỰ PHỐI HỢP

GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC GIỮA NHÀ TRƯỜNG VÀ XÃ HỘI

CHO ĐỘI VIÊN LỚP 5

1 Một số căn cứ khoa học của việc đề xuất các biện pháp phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội cho đội viên lớp 5

1.1 Dựa vào các nguyên tắc giáo dục

1.1.1 Nguyên tắc giáo dục gắn với thực tiễn cuộc sống

Theo giáo dục học thì quá trình giáo dục Tiểu học có mối liên hệ mật thiết với cuộc sống, với thực tiễn của đất nước Quá trình giáo dục Đạo đức là một bộ phận của quá trình giáo dục Tiểu học vì thế nó cũng có mối quan hệ mật thiết với cuộc sống, với thực tiễn đất nước Mặt khác, theo mục tiêu của giáo dục đạo đức cho học sinh là: giáo dục tri thức, kỹ năng, hành vi và thái độ trong đó hành vi là những hoạt động, việc làm thể hiện trong thực tiễn cuộc sống Trong giáo dục có phương châm “học đi đôi với hành”, nhà sư phạm cần tổ chức cho học sinh biến cái đã học thành hành vi của bản thân Thiết nghĩ khi giáo dục trẻ em, chúng ta cần tuân theo điều này: Làm ngay điều đúng còn quan trọng hơn là chờ đến khi các em có thể làm tốt hẳn rồi mới thực hiện.Vì khi các em vừa học xong, những xúc cảm mà bài học đạo đức mang lại đang còn tạo điều kiện cho việc các em thực hiện nhiệm vụ đạo đức một cách dễ dàng hơn Nguyên tắc này chỉ ra cho chúng ta rằng: Khi yêu cầu đội viên rèn luyện cần có sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn, cũng có nghĩa là học về chuẩn mực đạo đức nào thì nên thực hiện chuẩn mực đạo đức đó trong thực tiễn

Vỡ vậy, trong GDĐĐ cho cỏc em, cần cú sự thống nhất giữa ý thức và hành vi Việc phối hợp giỏo dục đạo đức giữa nhà trường và xó hội đem lại sự thống nhất này

1.1.3 Nguyờn tắc thống nhất giữa cỏc lực lượng giỏo dục

Quỏ trỡnh GDĐĐ cho đội viờn lớp 5 cần cú sự liờn kết thống nhất giữa giỏo dục nhà trường với giỏo dục xó hội Nhờ vậy mà chỳng ta mới tạo được mụi trường giỏo dục thống nhất Đú là một sức mạnh tổng hợp trong quỏ trỡnh giỏo dục Khi vận dụng biện phỏp phối hợp giỏo dục đạo đức giữa nhà trường và xó hội cho đội viờn lớp 5, chỳng ta cần phải chỳ ý đến điều này vỡ khi phối hợp giỏo dục như vậy, chỳng ta sẽ tổ chức được những hoạt động phối hợp giỏo dục trong thực tiễn xó hội và học sinh sẽ thực hiện được những chuẩn mực hành vi đó được học trong cuộc sống hàng ngày và điều đú sẽ giỳp cho việc đỏnh giỏ, nhận xột cỏc chuẩn mực hành vi mà cỏc em đó thực hiện được đồng thuận giữa nhà trường và cỏc tổ chức đoàn thể xó hội

1.1.4 Đặc điểm đội viên lớp 5

* Đặc điểm về nhận thức

- Hoạt động nhận thức của các em đội viên lớp 5 mang tính trực quan, cụ thể, cảm tính Các em đã biết dựa trên các dấu hiệu bản chất, những dấu hiệu chung của các sự vật hiện tợng để khái quát thành thành khái niệm, quy luật Vì vậy việc tổ chức cỏc hoạt động phối hợp giỏo dục đạo đức giữa nhà trường và xó hội cho các em là hoàn toàn phù hợp với khả năng nhận thức của các em.

- Tuy nhiên hệ thống kiến thức đa ra trong cỏc hoạt đụng phối hợp cần đảm bảo tính vừa sức, gây cho các em hứng thú tìm hiểu mục đích của các hoạt động

đú, hứng thú tham gia cỏc hoạt động, có nhu cầu thực hành luyện tập, muốn vậy,

hệ thống kiến thức cần đa dạng về nội dung, hình thức thể hiện, đủ số lợng để học sinh có thể tham gia hoạt động và phải gắn với những tình huống giao tiếp

cụ thể, sinh động để kích thích hứng thú của các em.

trong những hoạt động trực tiếp đối với sự hấp dẫn nên đã tác động đến sự hứng thú của các em Vì vậy trong tiết sinh hoạt tập thể, các em đợc học tập thông qua cỏc hoạt động cụ thể đú sẽ giúp các em ghi nhớ dễ dàng, bền vững hơn.

* Đặc điểm về tởng tợng

đội viên lớp 5 đã có khả năng tởng tợng sáng tạo, biết sử dụng ngôn ngữ để xây dựng các hình ảnh mà mình ghi nhớ đợc Nh vậy, ghi nhớ và tởng tợng liên quan chặt chẽ với nhau Trong khi tham gia cỏc hoạt động phối hợp giỏo dục đạo đức giữa nhà trường và xó hội được tổ chức, các em cần phải kết hợp cả trí tởng tợng và các kỹ năng khác nữa

* Đặc điểm của tổ chức Đội trong nhà trường tiểu học

Nh chúng ta đã biết: Đội là lực lợng dự bị của Đoàn, vừa thể hiện tính phát triển của tổ chức Đội và đội viên, vừa là thực hiện nhiệm vụ của Đội để giúp đội viên phấn đấu trở thành Đoàn viên thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, góp phần trực tiếp vào đào tạo lớp ngời kế tục sự nghiệp của Đoàn - Đội Đội luôn đợc khẳng định là lực lợng giáo dục trong và ngoài nhà trờng Thể hiện sự lớn mạnh của Đội trong quá trình hoạt động, đào tạo cho đội viên đợc giáo dục và tự giáo dục thông qua các tập thể do Đội tổ chức Đội có phơng thức và biện pháp giáo dục riêng thể hiện rõ là một lực lợng giáo dục của một tổ chức trẻ em, kết hợp với sự hớng dẫn của các anh chị phụ trách để hoạt động đội đợc phát triển và đạt kết quả cao Đội giáo dục các em theo 5 điều Bác Hồ dạy, hớng dẫn đội viên làm quen với sinh hoạt tập thể, giúp đỡ các em trở thành con ngoan trò giỏi, bạn tốt và mong muốn trở thành cán bộ đội xuất sắc của Đội TNTP Hồ Chí Minh

2 Đề xuất một số biện phỏp đổi mới sự phối hợp giỏo dục đạo đức giữa nhà trường và xó hội cho đội viờn lớp 5

Dựa vào cỏc căn cứ khoa học nờu trờn, dựa vào đặc điểm của đội viờn lớp 5, dựa vào đặc điểm tỡnh hỡnh kinh tế - xó hội và giỏo dục của địa phương được khảo sỏt, chỳng tụi thấy rằng: trong quỏ trỡnh phối hợp giỏo dục đạo đức giữa nhà trường và xó hội cho đội viờn lớp 5 thỡ nhà trường luụn chủ động xõy dựng, hướng dẫn thực hiện cỏc hoạt động phối hợp giỏo dục đú Vỡ vậy, tụi đưa ra một số biện phỏp:

2.1 Tỡm hiểu cỏc tổ chức, đoàn thể xó hội cú thể tham gia phối hợp giỏo dục đạo đức giữa nhà trường và xó hội cho đội viờn lớp 5

- Ngay từ đầu năm học, Phụ trách chi phải xác định rõ nội dung, mục đích của các chuẩn mực hành vi đạo đức cần có sự phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường

và xã hội cho đội viên lớp 5

- Dự kiến những tổ chức, đoàn thể xã hội có thể phối hợp giáo dục tương ứng với các nội dung, mục tiêu của các chuẩn mực hành vi đạo đức cần phối hợp

- Đọc tài liệu về các tổ chức, đoàn thể xã hội có thể tham gia phối hợp

- Dự kiến các hình thức tổ chức các hoạt động phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội cho đội viên lớp 5 qua tiết sinh hoạt tập thể

- Dự kiến các hình thức đánh giá hoạt động phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội cho đội viên lớp 5

- Gặp gỡ, trao đổi với các tổ chức, đoàn thể xã hội cần phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội để đề nghị họ cùng hợp tác trong việc giáo dục đạo đức cho đội viên lớp 5

2.2 Cùng xây dựng kế hoạch; thống nhất mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức, cách đánh giá hoạt động phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội cho đội viên lớp 5

* Đối với Phụ trách chi cần phải thực hiện các việc sau:

+ Tìm hiểu các tổ chức, đoàn thể cần phối hợp để cùng xây dựng kế hoạch + Từ khi bắt đầu năm học mới, nhà trường cần tổ chức hội nghị liên tịch để quán triệt và bàn bạc việc giáo dục đạo đức cho đội viên Phô tr¸ch chi phải nắm vững việc thống nhất định hướng giáo dục từ đó xác định rõ công tác giáo dục đạo đức cho đội viên là trách nhiệm của nhà trường, trong tất cả các hoạt động chính khoá và ngoại khoá, đồng thời, xây dựng mạng lưới giáo dục từ nhà trường tới xã hội Sau đó, nhà trường trình bày kế hoạch tổng thể về mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục đạo đức cho các tổ chức, đoàn thể nắm vững

+ Thông qua các cuộc họp đầu năm của tổ, Phô tr¸ch chi phải nhận thức được

sự cần thiết phải quan tâm đến vấn đề giáo dục đạo đức cho đội viên trong cơ chế thị trường hiện nay và trách nhiệm của giáo viên là phải phối hợp với các tổ chức, đoàn thể xã hội để nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho thiếu nhi

+ Ngay từ đầu năm học mới, nhà trường yêu cầu các Phô tr¸ch chi xây dựng kế hoạch thống nhất mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức, cách đánh giá hoạt động phối hợp giáo dục đạo đức giữa nhà trường và xã hội cho thiếu nhi

+ Nội dung kế hoạch được gửi tới Ban giám hiệu, tổ chuyên môn để nghiên cứu, góp ý kiến bổ sung hoàn chỉnh, sau đó nhà trường cần gửi bản kế hoạch này đến