slide thuyết trình hoàng công chất và thành bản phủ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOCuộc thi bài giảng e-learning Với chủ đề “Dư địa chí Việt Nam” QUỸ LAWRENCE S.TING Tiêu đề: Hoàng Công Chất và thành Bản Phủ Giáo viên: Trần Đăng Khoa, Đặng Việt Cư

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

Cuộc thi bài giảng e-learning Với chủ đề “Dư địa chí Việt Nam”

QUỸ LAWRENCE S.TING

Tiêu đề:

Hoàng Công Chất và thành Bản Phủ

Giáo viên: Trần Đăng Khoa, Đặng Việt Cường

Email: dangvietcuong@moet.edu.vn Điện thoại di động: 0983270519 Trường Phổ thông DTNT THPT huyện Điện Biên Huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên

Tháng 7/2014

Hoàng Công Chất

và

“Ai về Bản Phủ - Mường Thanh

Xem Hoàng Công Chất xây thành, luyện quân ”

Từ thế kỷ IX do sự thiên di của nhóm cư dân Tày – Thái thuộc miền nam Trung Quốc xuống phía

nam và vào vùng Tây Bắc đã tạo nên những cuộc tranh chấp đất đai quyết liệt kéo dài

Để chống lại người Thái, người Lự xây dựng thành Sam Mứn (xã Sam Mứn, huyện Sam Mứn, tỉnh Điện Biên)

Một phần tường thành Sam Mứn ngày nay

Chúa Lự

Chúa Thái

Chúa Thái

T ày

- T

hái

T ày

- T

hái

Di tích nền móng thành Sam Mứn

Tình hình Tây Bắc trước thế kỉ XVII

Khoảng giữa thế kỷ XVIII, lũ giặc Phẻ một tộc người trong nhóm cư dân Tày – Thái ở Thượng Lào và miền Vân Nam Trung Quốc do tên tướng tự xưng là Phạ Chẩu Tin Tòng tràn sang cướp phá miền biên giới giữa nước ta với Lào, sau đó kéo vào chiếm cứ đất Điện Biên

Nạn giặc Phẻ

Cánh đồng Tông Khao ngày nay

“Hoàng Công Chất không những lãnh

đạo nhân dân đấu tranh chống chế độ

phong kiến mà còn kiên quyết đánh lùi

các cuộc xâm lấn, cướp bóc của nước

ngoài, làm nhiệm vụ bảo vệ vùng biên

cương phía Tây của Tổ quốc Phong

trào nông dân từ chỗ đánh đổ trật tự

phong kiến đã vươn lên đảm đương lấy

nhiệm vụ bảo vệ đất nước, xây dựng

cuộc sống cho nhân dân.”

(Lịch sử Việt Nam-Viện KHXH Việt Nam,

NXB Khoa học xã hội, 1971.)

Hoàng Công Chất thủ lĩnh khởi nghĩa nông dân ở Sơn Nam

Lược đồ diễn ra các cuộc khởi nghĩa nông dân ở Đàng Ngoài thế kỷ XVIII

Đồi Độc Lập

Hoàng Công Chất đánh đuổi giặc Phẻ ở Mường Thanh

Được sự ủng hộ của chúa Thái và các dân tộc giúp

đỡ, nghĩa quân Hoàng Công Chất theo hai con

đường từ Sông Mã tiến lên bao vây thành Sam Mứn

Giặc Phẻ không sao chống cự được, cuối cùng phải

bỏ thành Tam Vạn chạy đến cố thủ ở Pú Vẳng (đồi

Độc Lập), sau đó bị Hoàng Công Chất dùng kế bắt

được và chém đầu ở cánh đồng Tông Khao

Mường Puồn

Sam Mứn

Nghĩa quân theo đường sông Mã đánh giặc Phẻ

Hoàng Công Chất xây thành Bản Phủ

Lúc đầu Hoàng Công Chất chọn thành Tam Vạn làm nơi đóng đại bản doanh Sau đó, nhận thấy thành tuy rộng không hợp với việc phòng thủ từ mặt Lào sang cũng như từ dưới xuôi đánh lên, ông đã quyết định cho xây thành ở Chiềng Lè (nay thường gọi là thành Bản Phủ, thuộc xã Noong Hẹt, huyện Điện Biên)

Một phần tường thành được phục dựng

Hoàng Công Chất xây thành Bản Phủ Tường thành nội còn sót lại

Khu trung tâm thành nội

Giếng nước trong thành

Hoàng Công Chất chiếm lại vùng Thập Châu bị Trung Quốc thôn tính

Trong khoảng thời gian từ 1754-1769, từ Mường

Thanh, Hoàng Công Chất mang quân đi đánh

chiếm lại miền Thập Châu thuộc An Tây xưa đã bị

bọn quan lại Trung Quốc, tỉnh Vân Nam cướp

đoạt từ trước, gồm 10 châu:

Chiêu Tấn, Quỳnh Nhai, Châu Lai, Luân Châu

(nay thuộc tỉnh Điện Biên và Lai Châu)

Quảng Lãnh, Hoàng Nham, Hợp Phì, Lễ Toàn,

Tuy Phụ, Khiếm Châu (nay thuộc huyện Kiến

Thủy, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc)

Việt Nam

Vân Nam

Hoàng Công Chất giữ yên vùng Tây Bắc

Nghĩa quân Hoàng Công Chất còn liên kết với nghĩa quân của Lê Duy Mật thuộc tỉnh Trấn Ninh khống chế suốt một dải miền thượng Thanh Hoá, Nghệ An đến miền Hưng Hoá

Hoàng Công Chất chiếm toàn bộ 12 Châu Thái, chia ruộng cho dân nghèo, từ đó phát triển lực lượng ra khắp miền Tây Bắc, lôi kéo những người cầm đầu ở các châu mường quy phục biến Mường Thanh thành trung tâm văn hóa chính trị của Tây Bắc

Nghi lễ thờ cúng Hoàng Công Chất

Đông Xên Pú Văng – tại bản Tông Khao, xã

Thanh Nưa, huyện Điện Biên

Mo mường làm lễ cúng trong Lễ hội xên mường

Mường Thanh

Nghi lễ Xên mường Mường Thanh là nghi lễ lớn của người Thái vùng Mường Thanh gồm bảy Đông xên, trong lễ lớn này, ngoài thờ thần linh còn thờ Lạng Chượng (là chúa Thái đầu tiên vào Mường Thanh) và người thứ hai là Hoàng Công Chất

Nghi lễ thờ cúng Hoàng Công Chất

Quân lính mặc trang phục người Kinh và người Thái

Hát chầu văn trong lễ cúng

Chính điện thờ Hoàng Công Chất

Việc thờ cúng thủ lĩnh Hoàng Công Chất gắn liền với các đền miếu được xây

dựng từ năm 1856.Việc thờ cúng này được thực hiện từ nhiều thế kỷ trước

Nghi thức ở đây phỏng theo việc thờ thành hoàng làng làng ở vùng xuôi

Cuộc sống bên thành Bản Phủ

Đền thờ Hoàng Công Chất dưới gốc đa

3 cây đa, đề, si chung gốc trong sân thànhCánh đồng lúa Mường ThanhĐộng Pa Thơm

Thành phố Điện Biên Phủ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Lịch sử Việt Nam tập I – Nxb KHXH, Hà Nội, 1971

Lịch sử 9 – NXB Giáo dục, 2010

http://www.thuviendienbien.gov.vn/

http://http://www.baothaibinh.com.vn/

http://www.baodienbienphu.info.vn