nâng cao kết quả học tập phần công dân với đạo đức bằng việc tích hợp kiến thức tư tưởng đạo đức hồ chí minh

Bản thân tôi là một giáo viên đang giảng dạy bộ môn Giáo dục công dân trong nhà trường, tôi nghĩ mình phải làm gì để tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh đến với các em học sinh không chỉ thông

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KHÁNH HÒA

TRƯỜNG THPT PHAN BỘI CHÂU

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI

NÂNG CAO KẾT QUẢ HỌC TẬP PHẦN: CÔNG DÂN VỚI ĐẠO ĐỨC (GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 10) BẰNG VIỆC TÍCH HỢP KIẾN THỨC TƯ TƯỞNG, ĐẠO ĐỨC

HỒ CHÍ MINH

Tên tác giả: Nguyễn Thị Thu Hiền

I ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lý do chọn vấn đề nghiên cứu

Hưởng ứng cuộc vận động “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” do Bộ Chính trị và Ban thường vụ tỉnh ủy phát động, mọi ban ngành đoàn thể trong cả nước nói chung và ở Tỉnh, Sở giáo dục và đào tạo Khánh Hòa nói riêng đã và đang tích cực thi đua thực hiện bằng nhiều hình thức khác nhau Đối với ngành giáo dục, chúng ta cũng kêu gọi thầy và trò ra sức thi đua hưởng ứng cuộc vận động lớn này Bên cạnh việc các tổ chức, đoàn thể trong mỗi nhà trường đề ra các hình thức để tiến hành hưởng ứng cuộc vận động như: thi viết; thi kể chuyện, thuyết trình về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh… nhà trường còn kêu gọi tất cả mọi người trên cương vị của mình hãy học tập và làm theo tấm gương của Bác

Bản thân tôi là một giáo viên đang giảng dạy bộ môn Giáo dục công dân trong nhà trường, tôi nghĩ mình phải làm gì để tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh đến với các em học sinh không chỉ thông qua những hình thức giáo dục của các đoàn thể, mà nó được thấm vào các em qua các bài học của môn Giáo dục công dân (GDCD)

Để thực hiện được điều này, tôi nhận thấy, bộ môn Giáo dục công dân trong trường trung học phổ thông mà đặc biệt là phần: Công dân với đạo đức (GDCD 10) có nhiều điều kiện thuận lợi để có thể lồng ghép kiến thức tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh vào giảng dạy Nhằm giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh cho học sinh phù hợp với yêu cầu, trình độ học sinh, để tạo hứng thú học tập cho học sinh và quan trọng hơn là tạo sự chuyển biến về ý thức tu dưỡng, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; hình thành cho học sinh lòng tin, động cơ, hoài bão và hành vi tốt đẹp góp phần làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn Bởi lẽ “Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc làm rất quan trọng

và cần thiết” Việc giáo dục đạo đức và ý thức công dân cho học sinh có ý nghĩa

vô cùng quan trọng Cùng với gia đình và xã hội, nhà trường có trách nhiệm lớn trong thực hiện nhiệm vụ này Chủ tịch Hồ Chí Minh từng chỉ rõ: “ Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà phát triển và củng cố Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong” Thực vậy, cái ác, cái xấu là kẻ thù của đạo đức, nhưng

nó thường ẩn dấu bên trong con người nên vừa nguy hiểm, vừa khó phát hiện Phương thuốc đặc hiệu nhất để phòng và chống kẻ thù này là phải thường xuyên

tu dưỡng đạo đức, coi tu dưỡng đạo đức là một việc làm như rửa mặt hàng ngày

Tuy nhiên trong thực trạng hiện nay, đa số học sinh ngại học môn Giáo dục công dân vì coi đây là môn “phụ”, một môn học không phục vụ cho việc thi tốt nghiệp và Đại học, Cao đẳng cho nên các em chỉ học một cách đối phó, qua loa Mặt khác đạo đức, lối sống của một bộ phận thanh niên học sinh hiện nay có nhiều biểu hiện không tốt (vi phạm pháp luật và các chuẩn mực đạo đức,lối sống

cá nhan thực dụng ) cần được điều chỉnh, giáo dục và định hướng để học sinh

tốt hơn Bản thân các em học sinh chưa có hiểu biết nhiều về Tư tưởng, đạo đức của Bác

Bên cạnh đó, bản thân một số giáo viên dạy môn Giáo dục công dân còn xem “nhẹ” môn học của mình, coi đó là môn “phụ”, không có hứng thú trong giảng dạy và ít đầu tư vào chuyên môn, ít đổi mới phương pháp dạy học dẫn đến tiết học khô khan, học sinh dễ nhàm chán và ngại học

Chính vì những lý do trên, bản thân tôi xin phép mạnh dạn nêu một vài

kinh nghiệm trong việc nâng cao kết quả học tập phần: công dân với đạo đức (giáo dục công dân lớp 10) bằng việc tích hợp kiến thức Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh

đó giáo dục tư tưởng, đạo đức cho học sinh

3 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Sưu tầm, chọn lọc các câu chuyện, câu nói, bài hát về Bác Hồ đồng thời nghiên cứu nội dung chương trình Giáo dục công dân lớp 10 - phần công dân với đạo đức và việc học tập của học sinh đối với môn học Từ đó, sử dụng việc tích hợp kiến thức Tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh phù hợp với từng tiết dạy

4 Đối tượng nghiên cứu:

Học sinh các lớp 10 mà tôi được phân công trực tiếp giảng dạy năm học

2013 – 2014 tại trường THPT Phan Bội Châu

5 Phạm vi nghiên cứu:

Chương trình Sách giáo khoa Giáo dục công dân 10 (Nhà xuất bản Giáo dục, năm 2011) Sách báo, tạp chí, sách Hồ Chí Minh toàn tập, truyện kể về Bác

Hồ, tư liệu về Bác, mạng Internet

6 Phương pháp nghiên cứu:

Sử dụng các phương pháp nghiên cứu của phép biện chứng duy vật: Lôgic, lịch sử, điều tra, sưu tầm, khảo sát, phân tích, tổng hợp, so sánh, liên hệ để giải quyết nội dung đề tài

7 Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 8/2013 đến 5/2014

GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lí luận:

Chủ tịch Hồ Chí Minh là vị lãnh tụ muôn vàn kính yêu của dân tộc ta và là một anh hùng giải phóng dân tộc, một danh nhân văn hóa thế giới Khi nói về Người, chúng ta không chỉ nói tới công lao mà Người đã hy sinh cho dân tộc và

cho nền hòa bình thế giới mà chúng ta còn nói nhiều tới cái “Đức” ở trong con

người của Bác Khi nói về Người thì không một bài ca, một bài thơ hay một tác phẩm nào có thể ngợi ca lên hết được, bởi Hồ Chí Minh là một tấm gương lớn

về tư tưởng, đạo đức, là cống hiến đặc sắc của Bác Hồ cho dân tộc và cho loài người

Tư tưởng và đạo đức của Hồ Chí Minh là sự kết tinh những truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta và tinh hoa văn hoá của nhân loại, là tài sản tinh thần vô giá của Đảng và nhân dân ta; là tấm gương sáng để mọi người Việt Nam nói chung

và thế hệ trẻ Việt Nam đang trong các nhà trường THPT nói riêng học tập và noi theo

Lúc sinh thời, Bác luôn dành muôn vàn tình thương yêu, chăm sóc, giáo dục thanh thiếu niên, nhi đồng Những lời dạy ân cần và tấm gương đạo đức trong sáng của Người là nguồn cổ vũ to lớn, cuốn hút và thôi thúc lớp trẻ vươn lên, cống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Chủ tịch Hồ Chí Minh thường nói: “ Đạo đức cách mạng là cái gốc” Trước lúc

ra đi , Bác còn căn dặn toàn Đảng, toàn dân phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên, đào tạo thanh niên thành “những người thừa kế , xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa hồng, vừa chuyên” và chỉ rõ “bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết”

Thấm nhuần tư tưởng và lời dạy đó của Người, ngày nay, trong thời kỳ đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế với thời cơ và vận hội lớn, đan xen với những thách thức không nhỏ, chúng ta càng phải quan tâm bồi dưỡng, phát huy nguồn lực con người, nhất là thế hệ trẻ - một nhân tố cực kỳ quan trọng, đảm bảo đất nước ta phát triển nhanh và bền vững Nghị quyết Đại hội lần X của Đảng tiếp tục khẳng định: “Xây dựng hoàn thiện giá trị, nhân cách của con người Việt Nam… bồi dưỡng các giá trị văn hoá trong thanh niên, học sinh, sinh viên, đặc biệt là lý tưởng sống, năng lực, trí tuệ, đạo đức và bản lĩnh văn hoá của con người Việt Nam…”

Hưởng ứng cuộc vận động trên phạm vi toàn quốc với nội dung tích cực học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, Bộ Gáo dục và đào tạo chủ trương thực hiện chương trình tích hợp học tập nội dung “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” vào giảng dạy các môn học trong nhà

trường phổ thông, trong đó có bộ môn Giáo dục công dân trong trường THPT

Môn Giáo dục Công dân có đặc điểm nổi bật là gần gũi với con người và

xã hội, gắn bó mật thiết với đời sống thực tiễn sinh động của gia đình, nhà trường và xã hội Là môn học giúp học sinh hiểu đúng quy luật phát triển tất yếu

của tự nhiên, xã hội và tư duy; giúp học sinh nhận thức đúng đắn cuộc sống của

cá nhân và cộng đồng, biết sống trong điều kiện cụ thể của bản thân, gia đình và

xã hội, luôn có ý thức vươn tới những cái cao đẹp Từ đó hình thành cho học sinh lòng tin, động cơ, hoài bão và hành vi tốt đẹp Đặc biệt trong thời đại ngày nay việc định hướng đúng đắn suy nghĩ và hành động là hết sức quan trọng Đặc điểm này tạo cho môn Giáo dục Công dân có những lợi thế để tích hợp những nội dung giáo dục cần thiết cho học sinh như: “ Tích hợp Tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh” vào trong bài dạy giữ vị trí quan trọng trong việc giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh ở nước ta hiện nay

Việc giáo dục đạo đức và ý thức công dân cho học sinh có ý nghĩa vô cùng quan trọng Cùng với gia đình và xã hội, nhà trường có trách nhiệm lớn trong thực hiện nhiệm vụ này qua các môn học, trong đó, môn giáo dục công dân có nhiệm vụ hết sức quan trọng Vì thế, việc dạy và học môn GDCD nói chung và môn giáo dục công dân ở trường phổ thông nói riêng, nhất là phần đạo đức GDCD 10 phải tiến hành trên cơ sở tư tưởng Hồ Chí Minh, dựa vào các tài liệu của Người Tuy nhiên, việc dạy học môn GDCD không giới hạn ở việc

sử dụng tài liệu, tư tưởng Hồ Chí Minh với tư cách là một nhà khoa học, nhà đạo đức học, triết học, kinh tế chính trị học mà còn giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh cho học sinh phù hợp với yêu cầu, trình độ học sinh, nhằm nâng cao kết quả môn học, để tạo hứng thú học tập cho học sinh và quan trọng hơn là tạo sự chuyển biến về ý thức tu dưỡng, nâng cao phẩm chất đạo đức, nhân cách cho học sinh, giúp học sinh hiểu sâu sắc hơn về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh để học theo Người, làm theo Người, hoàn thiện phẩm chất đạo đức cá nhân Giúp học sinh tự đánh giá được bản thân, từ đó các em có biện pháp rèn luyện để trở thành người có phẩm chất đạo đức tốt; xác định được nghĩa vụ và mục tiêu học tập của bản thân, bồi dưỡng, nâng cao lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với học sinh

2 Thực trạng

Ngày 27-3-2003 Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa IX đã ra Chỉ thị số

23-CT/TW về việc: “đẩy mạnh nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí

Minh trong giai đoạn mới”; Thực hiện Chỉ thị 06-CT/TW ngày 3-10-2006 của

Bộ Chính trị về việc triển khai thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo

tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” và chỉ thị số 03-CT/TW ngày 14-5-2011 của

Bộ Chính Trị về tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức

Hồ Chí Minh, mọi tầng lớp nhân dân, cũng như các ban ngành, đoàn thể trong cả

nước cùng hăng hái thi đua thực hiện bằng nhiều hình thức khác nhau Ở bậc THPT việc tổ chức nghiên cứu, học tập tư tưởng đạo đức của Bác chưa được đưa vào giảng dạy trong nhà trường thành một môn học, nên cuộc vận động được triển khai thông qua hình thức tuyên truyền miệng là tổ chức Hội thi kể chuyện tấm gương đạo đức của chủ tịch Hồ Chí Minh và tiến hành tích hợp ở một số bộ môn hoặc lồng ghép với việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị và công tác chuyên môn trong các nhà trường và cơ sở giáo dục: lồng ghép triển khai Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” với

tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo” và phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, tổ chức cho học sinh và giáo viên thi kể chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh các phong trào thì nhiều nhưng thực tế về tư tưởng chúng ta vẫn chưa tạo ra cho các em học sinh bậc THPT nhận thức sâu sắc về nội dung tư tưởng đạo đức của Người và bản thân chủ tịch

Hồ Chí Minh là một tấm gương sáng ngời về đạo đức, để từ đó tự mình phấn đấu, noi theo; để tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh thực sự là nền tảng tinh thần, đạo đức của xã hội, là cơ sở để chúng ta tạo ra một xã hội thực sự công bằng dân chủ văn minh Xuất phát từ thực tế thực hiện cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở trường học như đã nêu trên, xuất phát

từ đặc điểm của bộ môn Giáo dục công dân đặc biệt trong phần thứ hai Công dân với đạo đức trong chương trình Giáo dục công dân lớp 10 có cơ hội để giáo viên lồng ghép cuộc vận động này có hiệu quả rõ rệt

Chúng tôi đã tiến hành lồng ghép Tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh vào môn Giáo dục công dân theo quy định của Bộ và Sở giáo dục từ năm học 2010 -

2011 Bây giờ là lúc chúng tôi tự kiểm nghiệm lại mình những gì đã làm được, làm tốt thì tiếp tục phát huy, những gì còn thiếu sót cần bổ sung chúng tôi sẽ tiếp tục hoàn thiện để việc tích hợp tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh vào môn Giáo dục công dân thật sự đi vào chiều sâu trong mỗi giáo viên giảng dạy Giáo dục công dân và học sinh toàn trường THPT Phan Bội Châu Nhưng thực tế giảng dạy tôi thấy việc tích hợp như vậy ở môn giáo dục công dân, đặc biệt là phần đạo đức (GDCD 10) còn ít Bởi lẽ, phần đạo đức hầu hết bài nào chúng ta cũng

có thể tích hợp kiến thức Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh được tùy theo mức độ

cụ thể, theo nhiều cách khác nhau nhằm nâng cao hơn nữa kết quả học tập, cung cấp cho các em biết và hiểu nhiều hơn về Tư tưởng đạo đức của Người; đặc biệt hơn là qua đó giáo dục đạo đức cho các em học tập và làm theo tấm gương đạo đức vĩ đại - Hồ Chí Minh và bồi dưỡng, nâng cao lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với học sinh

Để học sinh học tập và làm theo thì cần phải cho các em hiểu biết nhiều

về Tư tưởng đạo đức của Bác Nhưng thực tế các em còn rất hạn chế về vấn đề này Điều này bản thân tôi đã khảo sát học sinh năm lớp 10 tôi dạy với tổng số

197 học sinh

Câu hỏi khảo sát: Em hãy cho biết những hiểu biết của em về Chủ tịch Hồ Chí Minh? (Chỉ được đánh x vào một nội dung tương ứng mà em hiểu biết nhất)

- Em hiểu biết nhiều về tiểu sử, quá trình hoạt động cách mạng của Bác

1 Em hiểu biết nhiều về tiểu sử, quá trình hoạt động cách mạng

của Bác

2 Em hiểu biết nhiều về công lao và những đóng góp của Chủ

tịch Hồ Chí Minh đối với dân tộc Việt Nam

3 Em hiểu biết nhiều về Tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh

4 Em hiểu biết nhiều về danh nhân văn hóa Hồ Chí Minh

Kết quả khảo sát cho thấy:

Có 85/197 học sinh chọn nội dung thứ nhất: Em hiểu biết nhiều về tiểu sử, quá trình hoạt động cách mạng của Bác

Có 73/197 học sinh chọn nội dung thứ 2: Em hiểu biết nhiều về công lao và những đóng góp của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với dân tộc Việt Nam

Có 30/197 học sinh chọn nội dung thứ 3: Em hiểu biết nhiều về Tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh

Có 9/197 học sinh chọn nội dung thứ 4: Em hiểu biết nhiều về danh nhân văn hóa Hồ Chí Minh

Như vậy, qua kết quả trên ta có thể kết luận: 158/ 197 học sinh chiếm 80% học sinh chọn nội dung thứ nhất và thứ hai, điều đó có nghĩa là 80% học sinh mới chỉ dừng lại ở việc tìm hiểu về tiểu sử, quá trình hoạt động cách mạng của Bác và những đóng góp của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với dân tộc Việt Nam, hơn 15% hiểu biết nhất định về tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh

Thực tế môn Giáo dục công dân còn nhiều bất cập Tâm lý chung của các bậc phụ huynh học sinh, rồi một số ít các thầy giáo, cô giáo cho đến cả các em học sinh đều cho đây là môn học phụ Điều này tạo cho các em học sinh thái độ thờ ơ, không đầu tư thời gian, công sức cho việc tìm tòi, học tập và nghiên cứu một cách chủ động và say mê với môn học

Bản thân tôi đã khảo sát học sinh năm lớp 10 tôi dạy với tổng số là: 197 học sinh

Câu hỏi khảo sát:

Em đã chuẩn bị và tham gia vào các tiết học Giáo dục công dân như thế nào?

Chuẩn bị đọc tài liệu trước ở nhà

Phát biểu ý kiến khi giáo viên đặt câu hỏi

Học bài và làm một số bài tập giáo viên yêu cầu

Đọc tài liệu tham khảo

Thảo luận nhóm bàn bạc các vấn đề liên quan bài học

Kết quả khảo sát là:

Số học sinh Tỷ lệ Tiêu chí

Đọc tài liệu tham khảo 35/197 163/197 17,8% 82,2% Thảo luận nhóm bàn bạc các

vấn đề liên quan bài học 78/197 119/197 39,6% 60,4%

Tài liệu tham khảo về Hồ Chí Minh là rất nhiều, để lựa chọn được những nội dung phù hợp đưa vào từng bài, từng ý đòi hỏi giáo viên phải tốn nhiều công sức

và thời gian tìm tòi nghiên cứu, chọn lọc ở nhiều tài liệu khác nhau Hơn nữa, những nội dung đưa vào phải đa dạng phong phú, nhiều thể loại khác nhau để tránh sự nhàm chán, đơn điệu, gượng ép điều này khiến giáo viên gặp không ít khó khăn

3 Cách thực hiện

3.1 Mục đích tích hợp kiến thức Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh

Trang bị cho học sinh những hiểu biết cần thiết, cơ bản về tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh, trên cơ sở đó các em, có được nhận thức thái độ và hành vi tích cực theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Giáo dục ý thức quan tâm tới việc học tập, làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, làm cho việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trở thành thói quen và nếp sống của học sinh

Phát triển kỹ năng thực hành, kỹ năng phát hiện và ứng xử tích cực trong việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh bằng những việc làm thiết thực Góp phần giáo dục cho học sinh trở thành người công dân tốt, biết sống và làm việc theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và có trách nhiệm đối với đất nước

Giúp học sinh tự đánh giá được bản thân, từ đó các em có biện pháp rèn luyện để trở thành người có phẩm chất đạo đức tốt; bồi dưỡng, nâng cao lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với học sinh

3.2 Chuẩn bị và sắp xếp, lưu trữ tư liệu:

Đây là yếu tố quan trọng quyết định đến hiệu quả giờ dạy Kinh nghiệm của bản thân cho thấy nếu nguồn tài liệu không phong phú và tin cậy thì sức thuyết phục không cao

Tư liệu có nhiều loại khác nhau có thể bằng văn bản, bằng hình ảnh, phim

tư liệu, bài viết khác và bằng nhận thức thực tiễn của giáo viên Có nhiều cách sưu tầm tài liệu nhưng với tôi thì thường dùng một số cách cơ bản đó là : Bản thân tự tạo ra tư liệu(tự làm), sưu tầm ở cá nhân, tổ chức có liên quan và một

nguồn rất phong phú đó là thông qua mạng internet

Việc sưu tầm tư liệu trên mạng internet đã rất quen thuộc đối với giáo viên trong thời đại bùng nổ thông tin và việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quá trình dạy học Tài liệu trên mạng phong phú và đa dạng nên đòi hỏi chúng ta phải biết chọn lọc và tìm những tư liệu ở những nguồn đáng tin cậy và phù hợp với mục đích của mình

Để phục vụ cho việc giảng dạy những bài học có nội dung cần tích hợp kiến thức Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, bản thân tôi đã nghiên cứu, sưu tầm tài liệu, hình ảnh, bài viết hay, những câu chuyện về Bác qua sách, báo, các bài viết, Internet, qua các cuộc thi kể chuyện Bác Hồ và rất nhiều tư liệu khác sẵn

sàng phục vụ cho việc tích hợp, minh họa một cách có hiệu quả nhất

3.3 Xác định mục tiêu trong bài dạy có tích hợp:

Đối với những bài dạy có nội dung lồng ghép, giáo viên cần xác định đầy

đủ, đúng mục tiêu cần đạt là gì? (kiến thức, kĩ năng, thái độ) có như vậy thì trong suốt quá trình từ thiết kế bài dạy đến khi thực hành trên lớp mới đảm bảo yêu cầu nội dung đề ra, bài dạy sẽ đi đúng hướng, chất lượng tiết dạy sẽ được nâng cao

3.4 Xác định mức độ tích hợp

Tùy theo nội dung, đặc điểm và khả năng thực hiện việc tích hợp giáo dục

về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của từng đơn vị bài học để lựa chọn mức độ tích hợp thích hợp

- Liên hệ (mức độ thấp nhất): chỉ khai thác nội dung bài học và liên hệ với kiến thức về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

- Tích hợp bộ phận (mức độ trung bình): chỉ một phần của bài học lồng ghép hoạt động thực hiện nội dung giáo dục về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

- Tích hợp toàn phần (mức độ cao nhất): cả một bài có nội dung trùng khớp với nội dung giáo dục về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Đối với đề tài này, chúng ta sử dụng hai mức độ tích hợp đó là: Liên hệ và tích hợp bộ phận Còn tích hợp toàn phần không áp dụng vì không có bài nào có nội dung trùng khớp với nội dung giáo dục về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

3.5 Cách thức lồng ghép, tích hợp

Có nhiều hình thức lồng ghép khác nhau tuỳ vào từng bài học cụ thể Đôi

khi chúng ta chỉ cần cho học sinh phân tích một câu nói của Bác

Hình thức thứ hai đó là giao nhiệm vụ để học sinh về nhà sưu tầm những mẫu chuyện kể, hoặc để dễ dàng hơn giáo viên giao các câu chuyện kể cho học sinh chép lại và yêu cầu học sinh nêu ra được ý nghĩa của câu chuyện, bài học cho bản thân, và các em đã làm được gì và nên làm gì sau khi đọc câu chuyện

đó Sau đó đến tiết học giáo viên có thể cho học sinh nêu ra những yêu cầu mà giáo viên đã giao cho Giáo viên có thể thu các bài viết của học sinh và chấm điểm có thể lấy vào điểm miệng hoặc điểm 15 phút cho một số học sinh xuất sắc

vì có thể coi đây là một bài tập có liên hệ thực tiễn Làm như vậy vừa khuyến khích học sinh vừa để các em thấy được trách nhiệm bản thân

Một hình thức nữa mà ta vẫn quen làm đó là tổ chức cho học sinh thi kể chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong các buổi ngoại khoá hoặc là nhà trường tổ chức Đối với bộ môn giáo dục công dân 10 có những tiết ngoại khoá các vấn đề địa phương giáo viên cũng có thể lồng ghép

Sử dụng các bài hát về Bác bằng cách cho học sinh hát hoặc nghe băng

đĩa có nội dung phù hợp với nội dung mình dạy

Trong quá trình giảng dạy giáo viên có thể sử dụng việc tích hợp kiến thức

tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh vào nhiều dạng khác nhau với những mục đích khác nhau Thông thường, giáo viên sử dụng tích hợp kiến thức Tư tưởng Hồ Chí Minh ở bốn dạng cơ bản sau:

Một là dẫn dắt vào bài mới, hoặc chuyển giữa các ý

Hai là, khai thác đơn vị kiến thức mới

Ba là, củng cố nội dung bài học

Dù là lồng ghép bằng cách nào đi nữa thì giáo viên phải đảm bảo yêu cầu nội dung bài dạy và xác định mục tiêu cuối cùng của chúng ta là đảm bảo kiến thức, tiết học sôi nổi, gây được hứng thú cho học sinh và không chỉ “học tập”

mà phải “làm theo” tấm gương của Bác thì mới có thể coi là tích hợp thành công

3.6 Xác định nội dung cần tích hợp Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh Tên bài Địa chỉ

tích hợp Mức độ

Nội dung kiến thức cần tích

hợp

Nội dung giáo dục và khai thác

- Để từ đó học sinh thấy được rằng cần phải rèn luyện, tu dưỡng đạo đức

và không ngừng học tập

để trở thành một con người phát triển toàn diện như

- Học sinh hiểu được

“Cần, kiệm, liêm, chính,

chí công vô tư”, nêu cao phẩm giá con người Việt Nam trong thời kì mới

- Dẫn dắt vào bài mới và khai thác phần vai trò của đạo đức đối với cá nhân

bộ phận

- Bác luôn thực hiện tốt nghĩa vụ của mình đối với xã hôi,

- Bác là người có nhân phẩm và danh

dự tốt được nhân dân

và quốc tế đánh giá cao

- Hạnh phúc của Bác luôn gắn liền với hạnh phuc của xã hội, của đất nước

- Học sinh có thể liên

hệ với nghĩa vụ của bản thân với những người xung quanh, với tập thể lớp, nhà trường trong việc đảm bảo thời gian giờ giấc trong học tập

và lao động

- Qua đó cho học sinh thấy được hạnh phúc là

gì và đồng thời giáo dục cho học sinh là học tập Bác để chăm lo xây dựng hạnh phúc cho mình và cho cả xã hội

- Bác nói về vai trò của gia đình trong nuôi dưỡng, giáo dục con cái

- Tình cảm của Bác đới với gia đình

Giáo dục học sinh tình cảm đối với gia đình, từ đó biến thành những hành động thiết thực thể hiện tình cảm

đó như:

Ngoan ngoãn, lễ phép, hiếu thảo, kính trọng với ông bà, cha

mẹ Học tập thật tốt Quan tâm giúp đỡ, chia sẻ với nhau trong gia đình

Biết làm một số việc phù hợp với bản thân Biết sử dụng tiết kiệm các tài sản của gia đình

bộ phận

- Bác là 1 tấm gương lớn về nhân nghĩa:

Biết yêu thương, quan tâm, chăm sóc đến mọi người; Biết vị tha;

biết kính trọng…

Từ đó hướng học sinh vận dụng tư tưởng, đạo đức của Bác vào cuộc sống hàng ngày như biết yêu thương những người thân trong gia đình, biết cưu mang giúp đỡ bạn bè trong lớp trong trường, biết chia sẻ với những người gặp khó khăn hoạn nạn trong cuộc sống, hướng các em đến với những việc làm tốt đẹp, việc thiện và tránh xa những hành động xấu, việc ác như lời Bác dạy: “Việc thiện dù nhỏ mấy cũng làm, việc ác dù nhỏ mấy cũng tránh” (2)

Liên hệ Lòng yêu quê hương,

đất nước thiết tha của Bác Hồ

- Cả cuộc đời Bác cống hiến cho Tổ quốc

- HS sẽ biết quý trọng giá trị của độc lập và tự

do, biết trân trọng và gìn giữ thành quả cách mạng của cha anh, đồng thời phải sống sao cho xứng đáng với truyền thống của dân tộc, được biểu hiện bằng những việc làm, những hành động cụ thể thiết thực như tham gia gìn giữ an ninh trật tự ở địa phương, khối phố, thôn xóm, dũng cảm tố giác tội phạm, thực hiện nghĩa vụ quân sự một cách tự giác khi đến tuổi

thân thể, học tập đến việc

đặt mục đích phấn đấu

3.7 Soạn giáo án:

Trên cơ sở mục tiêu cần đạt, những tài liệu tham khảo liên quan được chuẩn bị, giáo viên thiết kế giáo án trong đó phải thể hiện được các hoạt động dạy, hoạt động học cụ thể, hệ thống câu hỏi phù hợp (câu hỏi gợi mở, nêu vấn

đề, phân tích, tổng hợp, kết luận, so sánh, liên hệ…) Căn cứ vào các chủ đề tích hợp giáo dục tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh đối chiếu với nội dung bài học

để đặt ra mục tiêu tích hợp trong bài soạn

3.8 Một số điều cần chú ý:

Tìm tư liệu liên quan đến Bác phù hợp với mục đích của mình

Đảm bảo kiến thức bài học, không quá sa đà vào việc tích hợp mà quên đi nội dung kiến thức cần phải truyền đạt

Do thời gian một tiết học hạn chế nên giáo viên lựa chọn kiến thức tích hợp phù hợp, linh hoạt, không gây căng thẳng, nặng nề

Có một số câu chuyện, bài hát dài, chúng ta có thể cắt lấy đoạn cần thiết

để đảm bảo thời gian

Có thể đối với những câu chuyện, bài hát có thể cho học sinh về nhà chuẩn bị trước

4 Nội dung thể hiện cụ thể:

Bài 10: Quan niệm về đạo đức

Giới thiệu bài mới và dẫn dắt vào mục 1a: Đạo đức là gì?

“Trời có bốn mùa : Xuân, Hạ, Thu, Đông

Đất có bôn phương : Đông, Tây, Nam, Bắc

Người có bốn đức : Cần, Kiệm, Liêm, Chính

Thiếu một mùa không thành trời

Thiếu một phương không thành đất

Thiếu một đức không thành người.”

Giáo viên hỏi: Em hiểu như thế nào về câu nói của Bác Hồ?

Học sinh trả lời Từ đó giáo viên giải thích: Ở đây Bác muốn nói đến vai trò to lớn của đạo đức đối với con người Người đã khái quát thành những phẩm chất cơ bản của người Việt Nam trong thời đại mới đó là phải hội tụ đủ bốn phẩm chất: “ Trung với nước, Hiếu với dân; Yêu thương con người; Cần kiệm liêm chính; Tinh thần quốc tế trong sáng”

Vậy đạo đức là gì? Nó có vai trò như thế nào đới với cá nhân, gia đình

và xã hội? Vào bài 10